೫. ತಿರೋಕುಟ್ಟಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ತಿರೋಕುಟ್ಟೇಸು ತಿಟ್ಠನ್ತೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಪೇತೇ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತತ್ರಾಯಂ ವಿತ್ಥಾರಕಥಾ – ಇತೋ ದ್ವಾನವುತಿಕಪ್ಪೇ ಕಾಸಿ ನಾಮ ನಗರಂ ಅಹೋಸಿ. ತತ್ಥ ಜಯಸೇನೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಸಿರಿಮಾ ನಾಮ ದೇವೀ. ತಸ್ಸಾ ಕುಚ್ಛಿಯಂ ಫುಸ್ಸೋ ನಾಮ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿ. ಜಯಸೇನೋ ರಾಜಾ ‘‘ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಬುದ್ಧೋ ಜಾತೋ, ಮಯ್ಹಮೇವ ಬುದ್ಧೋ, ಮಯ್ಹಂ ಧಮ್ಮೋ, ಮಯ್ಹಂ ಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ಮಮತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸಯಮೇವ ಉಪಟ್ಠಹತಿ, ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಓಕಾಸಂ ದೇತಿ.

ಭಗವತೋ ಕನಿಟ್ಠಭಾತರೋ ವೇಮಾತಿಕಾ ತಯೋ ಭಾತರೋ ಚಿನ್ತೇಸುಂ – ‘‘ಬುದ್ಧಾ ನಾಮ ಸಬ್ಬಲೋಕ ಹಿತತ್ಥಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನ ಏಕಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥಾಯ. ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ಪಿತಾ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಓಕಾಸಂ ನ ದೇತಿ. ಕಥಂ ನು ಖೋ ಮಯಂ ಲಭೇಯ್ಯಾಮ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚಾ’’ತಿ? ತೇಸಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಹನ್ದ ಮಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಪಾಯಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಪಚ್ಚನ್ತಂ ಕುಪಿತಂ ವಿಯ ಕಾರಾಪೇಸುಂ. ತತೋ ರಾಜಾ ‘‘ಪಚ್ಚನ್ತೋ ಕುಪಿತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ತಯೋಪಿ ಪುತ್ತೇ ಪಚ್ಚನ್ತಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ ಪೇಸೇಸಿ. ತೇ ಗನ್ತ್ವಾ ವೂಪಸಮೇತ್ವಾ ಆಗತಾ. ರಾಜಾ ತುಟ್ಠೋ ವರಂ ಅದಾಸಿ ‘‘ಯಂ ಇಚ್ಛಥ, ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ಮಯಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ಇಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ರಾಜಾ ‘‘ಏತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ‘‘ಮಯಂ ಅಞ್ಞೇನ ಅನತ್ಥಿಕಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ತೇನ ಹಿ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಕತ್ವಾ ಗಣ್ಹಥಾತಿ. ತೇ ಸತ್ತ ವಸ್ಸಾನಿ ಯಾಚಿಂಸು. ರಾಜಾ ನ ಅದಾಸಿ. ಏವಂ ‘‘ಛ, ಪಞ್ಚ, ಚತ್ತಾರಿ, ತೀಣಿ, ದ್ವೇ, ಏಕಂ, ಸತ್ತ ಮಾಸೇ, ಛ, ಪಞ್ಚ, ಚತ್ತಾರೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಯಾವ ತೇಮಾಸಂ ಯಾಚಿಂಸು. ತದಾ ರಾಜಾ ‘‘ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಅದಾಸಿ.

ತೇ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಹಂಸು – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ತೇಮಾಸಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ, ಅಧಿವಾಸೇತು ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಇಮಂ ತೇಮಾಸಂ ವಸ್ಸಾವಾಸ’’ನ್ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ತೇ ತಯೋ ಅತ್ತನೋ ಜನಪದೇ ನಿಯುತ್ತಕಪುರಿಸಸ್ಸ ಲೇಖಂ ಪೇಸೇಸುಂ ‘‘ಇಮಂ ತೇಮಾಸಂ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಭಗವಾ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋ, ವಿಹಾರಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವತೋ ಉಪಟ್ಠಾನಸಮ್ಭಾರಂ ಸಮ್ಪಾದೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ಸಬ್ಬಂ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಪಟಿಪೇಸೇಸಿ. ತೇ ಕಾಸಾಯವತ್ಥನಿವತ್ಥಾ ಹುತ್ವಾ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರೇಹಿ ಭಗವನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹಮಾನಾ ಜನಪದಂ ನೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ನಿಯ್ಯಾತೇತ್ವಾ ವಸ್ಸಂ ವಸಾಪೇಸುಂ.

ತೇಸಂ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ಏಕೋ ಗಹಪತಿಪುತ್ತೋ ಸಪಜಾಪತಿಕೋ ಸದ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ಪಸನ್ನೋ. ಸೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನವತ್ತಂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಅದಾಸಿ. ಜನಪದೇ ನಿಯುತ್ತಕಪುರಿಸೋ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಜಾನಪದೇಹಿ ಏಕಾದಸಮತ್ತೇಹಿ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಮೇವ ದಾನಂ ಪವತ್ತಾಪೇಸಿ. ತತ್ಥ ಕೇಚಿ ಜಾನಪದಾ ಪಟಿಹತಚಿತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇ ದಾನಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯಂ ಕತ್ವಾ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಅತ್ತನಾ ಖಾದಿಂಸು, ಭತ್ತಸಾಲಞ್ಚ ಅಗ್ಗಿನಾ ದಹಿಂಸು. ಪವಾರಿತಾ ರಾಜಪುತ್ತಾ ಭಗವತೋ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ ಪಿತು ಸನ್ತಿಕಮೇವ ಪಚ್ಚಾಗಮಿಂಸು. ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿ. ರಾಜಪುತ್ತಾ ಚ ಜನಪದೇ ನಿಯುತ್ತಕಪುರಿಸೋ ಚ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ಚ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಸಾಯ ಸಗ್ಗೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಂಸು, ಪಟಿಹತಚಿತ್ತಾ ಜನಾ ನಿರಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಂಸು. ಏವಂ ತೇಸಂ ಉಭಯೇಸಂ ಜನಾನಂ ಸಗ್ಗತೋ ಸಗ್ಗಂ ನಿರಯತೋ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಾನಂ ದ್ವಾನವುತಿಕಪ್ಪಾ ವೀತಿವತ್ತಾ.

ಅಥ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭದ್ದಕಪ್ಪೇ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ತೇ ಪಟಿಹತಚಿತ್ತಾ ಜನಾ ಪೇತೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಾ. ತದಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಞಾತಕಾನಂ ಪೇತಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ ‘‘ಇದಂ ನೋ ಞಾತೀನಂ ಹೋತೂ’’ತಿ, ತೇ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಲಭನ್ತಿ. ಅಥ ಇಮೇಪಿ ಪೇತಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮಯಮ್ಪಿ ಏವರೂಪಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಲಭೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ? ಭಗವಾ ಆಹ – ‘‘ಇದಾನಿ ನ ಲಭಥ, ಅನಾಗತೇ ಪನ ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಇತೋ ದ್ವಾನವುತಿಕಪ್ಪೇ ಞಾತಿ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉದ್ದಿಸಿಸ್ಸತಿ, ತದಾ ಲಭಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಕಿರ ತೇಸಂ ಪೇತಾನಂ ತಂ ವಚನಂ ‘‘ಸ್ವೇ ಲಭಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ.

ತತೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧನ್ತರೇ ವೀತಿವತ್ತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ತೇಪಿ ತಯೋ ರಾಜಪುತ್ತಾ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ದೇವಲೋಕತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ತಾಪಸಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಗಯಾಸೀಸೇ ತಯೋ ಜಟಿಲಾ ಅಹೇಸುಂ, ಜನಪದೇ ನಿಯುತ್ತಕಪುರಿಸೋ ರಾಜಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ಅಹೋಸಿ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ಗಹಪತಿಪುತ್ತೋ ವಿಸಾಖೋ ನಾಮ ಸೇಟ್ಠಿ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಸ ಪಜಾಪತಿ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಾ ನಾಮ ಸೇಟ್ಠಿಧೀತಾ ಅಹೋಸಿ, ಅವಸೇಸಾ ಪನ ಪರಿಸಾ ರಞ್ಞೋ ಏವ ಪರಿವಾರಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು.

ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಭಗವಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸತ್ತಸತ್ತಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಆಗಮ್ಮ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚವಗ್ಗಿಯೇ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವ ಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರೇ ತಯೋ ಜಟಿಲೇ ವಿನೇತ್ವಾ ರಾಜಗಹಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತತ್ಥ ಚ ತದಹುಪಸಙ್ಕಮನ್ತಂಯೇವ ರಾಜಾನಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾದಸನಹುತೇಹಿ ಅಙ್ಗಮಗಧವಾಸೀಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕೇಹಿ. ಅಥ ರಞ್ಞಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತೇನ ನಿಮನ್ತಿತೋ ಅಧಿವಾಸೇತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಮಾಣವಕವಣ್ಣೇನ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇನ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ –

‘‘ದನ್ತೋ ದನ್ತೇಹಿ ಸಹ ಪುರಾಣಜಟಿಲೇಹಿ, ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೇಹಿ;

ಸಿಙ್ಗೀನಿಕ್ಖಸವಣ್ಣೋ, ರಾಜಗಹಂ ಪಾವಿಸಿ ಭಗವಾ’’ತಿ. (ಮಹಾವ. ೫೮) –

ಏವಮಾದೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅಭಿತ್ಥವಿಯಮಾನೋ ರಾಜಗಹಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ನಿವೇಸನೇ ಮಹಾದಾನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ. ತೇ ಪನ ಪೇತಾ ‘‘ಇದಾನಿ ರಾಜಾ ದಾನಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉದ್ದಿಸಿಸ್ಸತಿ, ಇದಾನಿ ಉದ್ದಿಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಸಾಯ ಸಮ್ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ಅಟ್ಠಂಸು.

ರಾಜಾ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಕತ್ಥ ನು ಖೋ ಭಗವಾ ವಿಹರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಭಗವತೋ ವಿಹಾರಟ್ಠಾನಮೇವ ಚಿನ್ತೇಸಿ, ನ ತಂ ದಾನಂ ಕಸ್ಸಚಿ ಉದ್ದಿಸಿ. ತಥಾ ತಂ ದಾನಂ ಅಲಭನ್ತಾ ಪೇತಾ ಛಿನ್ನಾಸಾ ಹುತ್ವಾ ರತ್ತಿಯಂ ರಞ್ಞೋ ನಿವೇಸನೇ ಅತಿವಿಯ ಭಿಂಸನಕಂ ವಿಸ್ಸರಮಕಂಸು. ರಾಜಾ ಭಯಸನ್ತಾಸಸಂವೇಗಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಭಾತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಹಿ – ‘‘ಏವರೂಪಂ ಸದ್ದಂ ಅಸ್ಸೋಸಿಂ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ಭಗವಾ ‘‘ಮಾ ಭಾಯಿ, ಮಹಾರಾಜ, ನ ತೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಸನ್ತಿ ತೇ ಪುರಾಣಞಾತಕಾ ಪೇತೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಾ. ತೇ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ತಮೇವ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಾ ‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉದ್ದಿಸಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ವಿಚರನ್ತಾ ತಯಾ ಹಿಯ್ಯೋ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ನ ಉದ್ದಿಸಿತತ್ತಾ ಛಿನ್ನಾಸಾ ಹುತ್ವಾ ತಥಾರೂಪಂ ವಿಸ್ಸರಮಕಂಸೂ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಿಂ ಇದಾನಿಪಿ, ಭನ್ತೇ, ದಿನ್ನೇ ತೇ ಲಭೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ ಭಗವಾ ಅಜ್ಜತನಾಯ ದಾನಂ, ತೇಸಂ ಉದ್ದಿಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.

ರಾಜಾ ನಿವೇಸನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ. ಭಗವಾ ರಾಜನ್ತೇಪುರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ತೇ ಪೇತಾ ‘‘ಅಪಿ ನಾಮ ಅಜ್ಜ ಲಭೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ ಗನ್ತ್ವಾ ತಿರೋಕುಟ್ಟಾದೀಸು ಅಟ್ಠಂಸು. ಭಗವಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ, ಯಥಾ ತೇ ಸಬ್ಬೇವ ರಞ್ಞೋ ಆಪಾಥಂ ಗತಾ ಅಹೇಸುಂ. ರಾಜಾ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ದೇನ್ತೋ ‘‘ಇದಂ ಮೇ ಞಾತೀನಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಉದ್ದಿಸಿ. ತಾವದೇವ ಪೇತಾನಂ ಕಮಲಕುವಲಯಸಞ್ಛನ್ನಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ತೇ ತತ್ಥ ನ್ಹತ್ವಾ ಚ ಪಿವಿತ್ವಾ ಚ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧದರಥಕಿಲಮಥಪಿಪಾಸಾ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಅಹೇಸುಂ. ರಾಜಾ ಯಾಗುಖಜ್ಜಭೋಜ್ಜಾನಿ ದತ್ವಾ ಉದ್ದಿಸಿ. ತೇಸಂ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ದಿಬ್ಬಯಾಗುಖಜ್ಜಭೋಜ್ಜಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ತೇ ತಾನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪೀಣಿನ್ದ್ರಿಯಾ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ವತ್ಥಸೇನಾಸನಾನಿ ದತ್ವಾ ಉದ್ದಿಸಿ. ತೇಸಂ ದಿಬ್ಬವತ್ಥಪಾಸಾದಪಚ್ಚತ್ಥರಣಸೇಯ್ಯಾದಿಅಲಙ್ಕಾರವಿಧಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ಸಾ ಚ ತೇಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಯಥಾ ರಞ್ಞೋ ಪಾಕಟಾ ಹೋತಿ, ತಥಾ ಭಗವಾ ಅಧಿಟ್ಠಾಸಿ. ರಾಜಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತಿವಿಯ ಅತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ. ತತೋ ಭಗವಾ ಭುತ್ತಾವೀ ಪವಾರಿತೋ ರಞ್ಞೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಅನುಮೋದನತ್ಥಂ ತಿರೋಕುಟ್ಟಪೇತವತ್ಥುಂ ಅಭಾಸಿ –

೧೪. ‘‘ತಿರೋಕುಟ್ಟೇಸು ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಸನ್ಧಿಸಿಙ್ಘಾಟಕೇಸು ಚ;

ದ್ವಾರಬಾಹಾಸು ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಆಗನ್ತ್ವಾನ ಸಕಂ ಘರಂ.

೧೫. ‘‘ಪಹೂತೇ ಅನ್ನಪಾನಮ್ಹಿ, ಖಜ್ಜಭೋಜ್ಜೇ ಉಪಟ್ಠಿತೇ;

ನ ತೇಸಂ ಕೋಚಿ ಸರತಿ, ಸತ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾ.

೧೬. ‘‘ಏವಂ ದದನ್ತಿ ಞಾತೀನಂ, ಯೇ ಹೋನ್ತಿ ಅನುಕಮ್ಪಕಾ;

ಸುಚಿಂ ಪಣೀತಂ ಕಾಲೇನ, ಕಪ್ಪಿಯಂ ಪಾನಭೋಜನಂ.

೧೭. ‘‘ಇದಂ ವೋ ಞಾತೀನಂ ಹೋತು, ಸುಖಿತಾ ಹೋನ್ತು ಞಾತಯೋ;

ತೇ ಚ ತತ್ಥ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಞಾತಿಪೇತಾ ಸಮಾಗತಾ;

ಪಹೂತೇ ಅನ್ನಪಾನಮ್ಹಿ, ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಅನುಮೋದರೇ.

೧೮. ‘‘ಚಿರಂ ಜೀವನ್ತು ನೋ ಞಾತೀ, ಯೇಸಂ ಹೇತು ಲಭಾಮಸೇ;

ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ಕತಾ ಪೂಜಾ, ದಾಯಕಾ ಚ ಅನಿಪ್ಫಲಾ.

೧೯. ‘‘ನ ಹಿ ತತ್ಥ ಕಸಿ ಅತ್ಥಿ, ಗೋರಕ್ಖೇತ್ಥ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;

ವಣಿಜ್ಜಾ ತಾದಿಸೀ ನತ್ಥಿ, ಹಿರಞ್ಞೇನ ಕಯಾಕಯಂ;

ಇತೋ ದಿನ್ನೇನ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ಪೇತಾ ಕಾಲಗತಾ ತಹಿಂ.

೨೦. ‘‘ಉನ್ನಮೇ ಉದಕಂ ವುಟ್ಠಂ, ಯಥಾ ನಿನ್ನಂ ಪವತ್ತತಿ;

ಏವಮೇವ ಇತೋ ದಿನ್ನಂ, ಪೇತಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತಿ.

೨೧. ‘‘ಯಥಾ ವಾರಿವಹಾ ಪೂರಾ, ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ ಸಾಗರಂ;

ಏವಮೇವ ಇತೋ ದಿನ್ನಂ, ಪೇತಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತಿ.

೨೨. ‘‘ಅದಾಸಿ ಮೇ ಅಕಾಸಿ ಮೇ, ಞಾತಿಮಿತ್ತಾ ಸಖಾ ಚ ಮೇ;

ಪೇತಾನಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಜ್ಜಾ, ಪುಬ್ಬೇ ಕತಮನುಸ್ಸರಂ.

೨೩. ‘‘ನ ಹಿ ರುಣ್ಣಂ ವಾ ಸೋಕೋ ವಾ, ಯಾ ಚಞ್ಞಾ ಪರಿದೇವನಾ;

ನ ತಂ ಪೇತಾನಮತ್ಥಾಯ, ಏವಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಞಾತಯೋ.

೨೪. ‘‘ಅಯಞ್ಚ ಖೋ ದಕ್ಖಿಣಾ ದಿನ್ನಾ, ಸಙ್ಘಮ್ಹಿ ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಾ;

ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯಸ್ಸ, ಠಾನಸೋ ಉಪಕಪ್ಪತಿ.

೨೫. ‘‘ಸೋ ಞಾತಿಧಮ್ಮೋ ಚ ಅಯಂ ನಿದಸ್ಸಿತೋ, ಪೇತಾನ ಪೂಜಾ ಚ ಕತಾ ಉಳಾರಾ;

ಬಲಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಮನುಪ್ಪದಿನ್ನಂ, ತುಮ್ಹೇಹಿ ಪುಞ್ಞಂ ಪಹುತಂ ಅನಪ್ಪಕ’’ನ್ತಿ.

೧೪. ತತ್ಥ ತಿರೋಕುಟ್ಟೇಸೂತಿ ಕುಟ್ಟಾನಂ ಪರಭಾಗೇಸು. ತಿಟ್ಠನ್ತೀತಿ ನಿಸಜ್ಜಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪತೋ ಠಾನಕಪ್ಪನವಚನಮೇತಂ, ಗೇಹಪಾಕಾರಕುಟ್ಟಾನಂ ದ್ವಾರತೋ ಬಹಿ ಏವ ತಿಟ್ಠನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸನ್ಧಿಸಿಙ್ಘಾಟಕೇಸು ಚಾತಿ ಸನ್ಧೀಸು ಚ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇಸು ಚ. ಸನ್ಧೀತಿ ಚತುಕ್ಕೋಣರಚ್ಛಾ, ಘರಸನ್ಧಿಭಿತ್ತಿಸನ್ಧಿಆಲೋಕಸನ್ಧಿಯೋಪಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಸಿಙ್ಘಾಟಕಾತಿ ತಿಕೋಣರಚ್ಛಾ. ದ್ವಾರಬಾಹಾಸು ತಿಟ್ಠನ್ತೀತಿ ನಗರದ್ವಾರಘರದ್ವಾರಾನಂ ಬಾಹಾ ನಿಸ್ಸಾಯ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಆಗನ್ತ್ವಾನ ಸಕಂ ಘರನ್ತಿ ಸಕಘರಂ ನಾಮ ಪುಬ್ಬಞಾತಿಘರಮ್ಪಿ ಅತ್ತನಾ ಸಾಮಿಭಾವೇನ ಅಜ್ಝಾವುತ್ಥಘರಮ್ಪಿ, ತದುಭಯಮ್ಪಿ ತೇ ಯಸ್ಮಾ ಸಕಘರಸಞ್ಞಾಯ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಆಗನ್ತ್ವಾನ ಸಕಂ ಘರ’’ನ್ತಿ ಆಹ.

೧೫. ಏವಂ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬೇ ಅನಜ್ಝಾವುತ್ಥಪುಬ್ಬಮ್ಪಿ ಪುಬ್ಬಞಾತಿಘರತ್ತಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರನಿವೇಸನಂ ಸಕಘರಸಞ್ಞಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಿರೋಕುಟ್ಟಾದೀಸು ಠಿತೇ ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಫಲಂ ಅನುಭವನ್ತೇ ಅತಿವಿಯ ದುದ್ದಸಿಕವಿರೂಪಭಯಾನಕದಸ್ಸನೇ ಬಹೂ ಪೇತೇ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ತಿರೋಕುಟ್ಟೇಸು ತಿಟ್ಠನ್ತೀ’’ತಿ ಗಾಥಂ ವತ್ವಾ ಪುನ ತೇಹಿ ಕತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ದಾರುಣಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪಹೂತೇ ಅನ್ನಪಾನಮ್ಹೀ’’ತಿ ದುತಿಯಗಾಥಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಪಹೂತೇತಿ ಅನಪ್ಪಕೇ ಬಹುಮ್ಹಿ, ಯಾವದತ್ಥೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬ-ಕಾರಸ್ಸ ಹಿ ಪ-ಕಾರೋ ಲಬ್ಭತಿ ‘‘ಪಹು ಸನ್ತೋ ನ ಭರತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಸು. ನಿ. ೯೮) ವಿಯ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಬಹುಕೇ’’ತಿ ಪಠನ್ತಿ, ಸೋ ಪನ ಪಮಾದಪಾಠೋ. ಅನ್ನಪಾನಮ್ಹೀತಿ ಅನ್ನೇ ಚ ಪಾನೇ ಚ. ಖಜ್ಜಭೋಜ್ಜೇತಿ ಖಜ್ಜೇ ಚ ಭೋಜ್ಜೇ ಚ. ಏತೇನ ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತಸಾಯಿತವಸೇನ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ಆಹಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉಪಟ್ಠಿತೇತಿ ಉಪಗಮ್ಮ ಠಿತೇ ಸಜ್ಜಿತೇ, ಪಟಿಯತ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ನ ತೇಸಂ ಕೋಚಿ ಸರತಿ ಸತ್ತಾನನ್ತಿ ತೇಸಂ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಕೋಚಿ ಮಾತಾ ವಾ ಪಿತಾ ವಾ ಪುತ್ತೋ ವಾ ನತ್ತಾ ವಾ ನ ಸರತಿ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾತಿ, ಅತ್ತನಾ ಕತಸ್ಸ ಅದಾನದಾನಪಟಿಸೇಧನಾದಿಭೇದಸ್ಸ ಕದರಿಯಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಾರಣಭಾವತೋ. ತಞ್ಹಿ ಕಮ್ಮಂ ತೇಸಂ ಞಾತೀನಂ ಸರಿತುಂ ನ ದೇತಿ.

೧೬. ಏವಂ ಭಗವಾ ಅನಪ್ಪಕೇಪಿ ಅನ್ನಪಾನಾದಿಮ್ಹಿ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ಞಾತೀನಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಾನಂ ಪೇತಾನಂ ಕಮ್ಮಫಲೇನ ಞಾತಕಾನಂ ಅನುಸ್ಸರಣಮತ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯುಪಪನ್ನೇ ಞಾತಕೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ರಞ್ಞಾ ದಿನ್ನದಾನಂ ಪಸಂಸನ್ತೋ ‘‘ಏವಂ ದದನ್ತಿ ಞಾತೀನ’’ನ್ತಿ ತತಿಯಗಾಥಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಏವನ್ತಿ ಉಪಮಾವಚನಂ. ತಸ್ಸ ದ್ವಿಧಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ – ತೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾ ಅಸರನ್ತೇಸುಪಿ ಕೇಸುಚಿ ಕೇಚಿ ದದನ್ತಿ ಞಾತೀನಂ, ಯೇ ಏವಂ ಅನುಕಮ್ಪಕಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ಯಥಾ ತಯಾ ದಿನ್ನಂ, ಏವಂ ಸುಚಿಂ ಪಣೀತಂ ಕಾಲೇನ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಪಾನಭೋಜನಂ ದದನ್ತಿ ಞಾತೀನಂ, ಯೇ ಹೋನ್ತಿ ಅನುಕಮ್ಪಕಾತಿ ಚ. ತತ್ಥ ದದನ್ತೀತಿ ದೇನ್ತಿ ಉದ್ದಿಸನ್ತಿ ನಿಯ್ಯಾತೇನ್ತಿ. ಞಾತೀನನ್ತಿ ಮಾತಿತೋ ಚ ಪಿತಿತೋ ಚ ಸಮ್ಬನ್ಧಾನಂ. ಯೇತಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ಪುತ್ತಾದಯೋ. ಹೋನ್ತೀತಿ ಭವನ್ತಿ. ಅನುಕಮ್ಪಕಾತಿ ಅತ್ಥಕಾಮಾ ಹಿತೇಸಿನೋ. ಸುಚಿನ್ತಿ ಸುದ್ಧಂ ಮನೋಹರಂ ಧಮ್ಮಿಕಞ್ಚ. ಪಣೀತನ್ತಿ ಉಳಾರಂ. ಕಾಲೇನಾತಿ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಾನಂ ಪರಿಭೋಗಯೋಗ್ಗಕಾಲೇನ, ಞಾತಿಪೇತಾನಂ ವಾ ತಿರೋಕುಟ್ಟಾದೀಸು ಆಗನ್ತ್ವಾ ಠಿತಕಾಲೇನ. ಕಪ್ಪಿಯನ್ತಿ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಪತಿರೂಪಂ ಅರಿಯಾನಂ ಪರಿಭೋಗಾರಹಂ. ಪಾನಭೋಜನನ್ತಿ ಪಾನಞ್ಚ ಭೋಜನಞ್ಚ, ತದುಪದೇಸೇನ ಚೇತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ವದತಿ.

೧೭. ಇದಾನಿ ಯೇನ ಪಕಾರೇನ ತೇಸಂ ಪೇತಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಇದಂ ವೋ ಞಾತೀನಂ ಹೋತು, ಸುಖಿತಾ ಹೋನ್ತು ಞಾತಯೋ’’ತಿ ಚತುತ್ಥಗಾಥಾಯ ಪುಬ್ಬಡ್ಢಂ ಆಹ. ತಂ ತತಿಯಗಾಥಾಯ ಪುಬ್ಬಡ್ಢೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ –

‘‘ಏವಂ ದದನ್ತಿ ಞಾತೀನಂ, ಯೇ ಹೋನ್ತಿ ಅನುಕಮ್ಪಕಾ;

ಇದಂ ವೋ ಞಾತೀನಂ ಹೋತು, ಸುಖಿತಾ ಹೋನ್ತು ಞಾತಯೋ’’ತಿ.

ತೇನ ‘‘ಇದಂ ವೋ ಞಾತೀನಂ ಹೋತೂತಿ ಏವಂ ಪಕಾರೇನ ದದನ್ತಿ, ನೋ ಅಞ್ಞಥಾ’’ತಿ ಆಕಾರತ್ಥೇನ ಏವಂಸದ್ದೇನ ದಾತಬ್ಬಾಕಾರನಿದಸ್ಸನಂ ಕತಂ ಹೋತಿ.

ತತ್ಥ ಇದನ್ತಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮನಿದಸ್ಸನಂ. ವೋತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ ‘‘ಯೇಹಿ ವೋ ಅರಿಯಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೧.೩೬) ವಿಯ. ಞಾತೀನಂ ಹೋತೂತಿ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಞಾತಕಾನಂ ಹೋತು. ‘‘ನೋ ಞಾತೀನ’’ನ್ತಿ ಚ ಪಠನ್ತಿ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಞಾತೀನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುಖಿತಾ ಹೋನ್ತು ಞಾತಯೋತಿ ತೇ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೂಪಪನ್ನಾ ಞಾತಯೋ ಇದಂ ಫಲಂ ಪಚ್ಚನುಭವನ್ತಾ ಸುಖಿತಾ ಸುಖಪ್ಪತ್ತಾ ಹೋನ್ತು.

ಯಸ್ಮಾ ‘‘ಇದಂ ವೋ ಞಾತೀನಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಅಞ್ಞೇನ ಕತಕಮ್ಮಂ ನ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಫಲದಂ ಹೋತಿ, ಕೇವಲಂ ಪನ ತಥಾ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದೀಯಮಾನಂ ತಂ ವತ್ಥು ಞಾತಿಪೇತಾನಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ತೇಸಂ ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇ ಫಲನಿಬ್ಬತ್ತಕಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ತೇ ಚ ತತ್ಥೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

ತತ್ಥ ತೇತಿ ಞಾತಿಪೇತಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಯತ್ಥ ದಾನಂ ದೀಯತಿ, ತತ್ಥ. ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾತಿ ‘‘ಇಮೇ ನೋ ಞಾತಯೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅತ್ಥಾಯ ದಾನಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತೀ’’ತಿ ಅನುಮೋದನತ್ಥಂ ತತ್ಥ ಸಮಾಗತಾ ಹುತ್ವಾ. ಪಹೂತೇ ಅನ್ನಪಾನಮ್ಹೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದೀಯಮಾನೇ ತಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಅನುಮೋದರೇತಿ ಕಮ್ಮಫಲಂ ಅಭಿಸದ್ದಹನ್ತಾ ಚಿತ್ತೀಕಾರಂ ಅವಿಜಹನ್ತಾ ಅವಿಕ್ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ನೋ ದಾನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಹೋತೂ’’ತಿ ಮೋದನ್ತಿ ಅನುಮೋದನ್ತಿ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಜಾತಾ ಹೋನ್ತಿ.

೧೮. ಚಿರಂ ಜೀವನ್ತೂತಿ ಚಿರಂ ಜೀವಿನೋ ದೀಘಾಯುಕಾ ಹೋನ್ತು. ನೋ ಞಾತೀತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಞಾತಕಾ. ಯೇಸಂ ಹೇತೂತಿ ಯೇಸಂ ಕಾರಣಾ ಯೇ ನಿಸ್ಸಾಯ. ಲಭಾಮಸೇತಿ ಈದಿಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಲಭಾಮ. ಇದಞ್ಹಿ ಉದ್ದಿಸನೇನ ಲದ್ಧಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತಾನಂ ಪೇತಾನಂ ಅತ್ತನೋ ಞಾತೀನಂ ಥೋಮನಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ಪೇತಾನಞ್ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಅನುಮೋದನೇನ, ದಾಯಕಾನಂ ಉದ್ದಿಸನೇನ, ಉಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚಾತಿ ತೀಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ದಕ್ಖಿಣಾ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಫಲನಿಬ್ಬತ್ತಿಕಾ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ದಾಯಕಾ ವಿಸೇಸಹೇತು. ತೇನಾಹ ‘‘ಯೇಸಂ ಹೇತು ಲಭಾಮಸೇ’’ತಿ. ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ಕತಾ ಪೂಜಾತಿ ‘‘ಇದಂ ವೋ ಞಾತೀನಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಏವಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತೇಹಿ ದಾಯಕೇಹಿ ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ಪೂಜಾ ಕತಾ, ತೇ ದಾಯಕಾ ಚ ಅನಿಪ್ಫಲಾ ಯಸ್ಮಿಂ ಸನ್ತಾನೇ ಪರಿಚ್ಚಾಗಮಯಂ ಕಮ್ಮಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ ತಸ್ಸ ತತ್ಥೇವ ಫಲದಾನತೋ.

ಏತ್ಥಾಹ – ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೂಪಪನ್ನಾ ಏವ ಞಾತೀ ಹೇತುಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಲಭನ್ತಿ, ಉದಾಹು ಅಞ್ಞೇಪೀ’’ತಿ? ನ ಚೇತ್ಥ ಅಮ್ಹೇಹಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಅತ್ಥಿ ಭಗವತಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕತತ್ತಾ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –-

‘‘ಮಯಮಸ್ಸು, ಭೋ ಗೋತಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನಾಮ ದಾನಾನಿ ದೇಮ, ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋಮ ‘ಇದಂ ದಾನಂ ಪೇತಾನಂ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತು, ಇದಂ ದಾನಂ ಪೇತಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೂ’ತಿ. ಕಚ್ಚಿ ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ದಾನಂ ಪೇತಾನಂ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತಿ, ಕಚ್ಚಿ ತೇ ಪೇತಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾ ತಂ ದಾನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ಠಾನೇ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಉಪಕಪ್ಪತಿ, ನೋ ಅಟ್ಠಾನೇತಿ.

‘‘ಕತಮಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಠಾನಂ, ಕತಮಂ ಅಟ್ಠಾನನ್ತಿ? ಇಧ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಯೋ ನೇರಯಿಕಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಆಹಾರೋ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾಪೇತಿ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠತಿ. ಇದಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಟ್ಠಾನಂ, ಯತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸ ತಂ ದಾನಂ ನ ಉಪಕಪ್ಪತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಯೋ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಕಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಆಹಾರೋ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾಪೇತಿ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠತಿ. ಇದಮ್ಪಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಟ್ಠಾನಂ, ಯತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸ ತಂ ದಾನಂ ನ ಉಪಕಪ್ಪತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಯೋ ದೇವಾನಂ ಆಹಾರೋ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾಪೇತಿ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠತಿ. ಇದಮ್ಪಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಟ್ಠಾನಂ, ಯತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸ ತಂ ದಾನಂ ನ ಉಪಕಪ್ಪತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಯೋ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಿಕಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಆಹಾರೋ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾಪೇತಿ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠತಿ. ಯಂ ವಾ ಪನಸ್ಸ ಇತೋ ಅನುಪವೇಚ್ಛೇನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚಾ ವಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾ ವಾ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾಪೇತಿ, ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠತಿ. ಇದಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಠಾನಂ, ಯತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸ ತಂ ದಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸೋ ಪೇತೋ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತೋ ತಂ ಠಾನಂ ಅನುಪಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಕೋ ತಂ ದಾನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಞ್ಞೇಪಿಸ್ಸ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪೇತಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾ ತಂ ಠಾನಂ ಉಪಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ತಂ ದಾನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸೋ ಚೇವ ಪೇತೋ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತೋ ತಂ ಠಾನಂ ಅನುಪಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞೇಪಿಸ್ಸ ಪೇತಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಾ ತಂ ಠಾನಂ ಅನುಪಪನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಕೋ ತಂ ದಾನಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಟ್ಠಾನಂ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅನವಕಾಸೋ, ಯಂ ತಂ ಠಾನಂ ವಿವಿತ್ತಂ ಅಸ್ಸ ಇಮಿನಾ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ ಯದಿದಂ ಪೇತೇಹಿ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತೇಹಿ, ಅಪಿಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದಾಯಕೋಪಿ ಅನಿಪ್ಫಲೋ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೧೦.೧೭೭).

೧೯. ಇದಾನಿ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೂಪಪನ್ನಾನಂ ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಕಸಿಗೋರಕ್ಖಾದಿನೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭಕಾರಣಸ್ಸ ಅಭಾವಂ ಇತೋ ದಿನ್ನೇನ ಯಾಪನಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ನ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ.

ತತ್ಥ ನ ಹಿ ತತ್ಥ ಕಸಿ ಅತ್ಥೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ಕಸಿ ನ ಹಿ ಅತ್ಥಿ, ಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪೇತಾ ಸುಖೇನ ಜೀವೇಯ್ಯುಂ. ಗೋರಕ್ಖೇತ್ಥ ನ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ಏತ್ಥ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ನ ಕೇವಲಂ ಕಸಿಯೇವ ನತ್ಥಿ, ಅಥ ಖೋ ಗೋರಕ್ಖಾಪಿ ನ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತೇ ಸುಖೇನ ಜೀವೇಯ್ಯುಂ. ವಣಿಜ್ಜಾ ತಾದಿಸೀ ನತ್ಥೀತಿ ವಣಿಜ್ಜಾಪಿ ತಾದಿಸೀ ನತ್ಥಿ, ಯಾ ತೇಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭಹೇತು ಭವೇಯ್ಯ. ಹಿರಞ್ಞೇನ ಕಯಾಕಯನ್ತಿ ಹಿರಞ್ಞೇನ ಕಯವಿಕ್ಕಯಮ್ಪಿ ತತ್ಥ ತಾದಿಸಂ ನತ್ಥಿ, ಯಂ ತೇಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭಹೇತು ಭವೇಯ್ಯ. ಇತೇ ದಿನ್ನೇನ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ಪೇತಾ ಕಾಲಗತಾ ತಹಿನ್ತಿ ಕೇವಲಂ ಪನ ಇತೋ ಞಾತೀಹಿ ವಾ ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚೇಹಿ ವಾ ದಿನ್ನೇನ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ಅತ್ತಭಾವಂ ಪವತ್ತೇನ್ತಿ. ಪೇತಾತಿ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೂಪಪನ್ನಾ ಸತ್ತಾ. ಕಾಲಗತಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಮರಣಕಾಲೇನ ಗತಾ. ‘‘ಕಾಲಕತಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಕತಕಾಲಾ ಕತಮರಣಾ ಮರಣಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾ. ತಹಿನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ.

೨೦-೨೧. ಇದಾನಿ ಯಥಾವುತ್ತಮತ್ಥಂ ಉಪಮಾಹಿ ಪಕಾಸೇತುಂ ‘‘ಉನ್ನಮೇ ಉದಕಂ ವುಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಥಾ ಉನ್ನಮೇ ಥಲೇ ಉನ್ನತಪ್ಪದೇಸೇ ಮೇಘೇಹಿ ಅಭಿವುಟ್ಠಂ ಉದಕಂ ಯಥಾ ನಿನ್ನಂ ಪವತ್ತತಿ, ಯೋ ಭೂಮಿಭಾಗೋ ನಿನ್ನೋ ಓಣತೋ, ತಂ ಉಪಗಚ್ಛತಿ; ಏವಮೇವ ಇತೋ ದಿನ್ನಂ ದಾನಂ ಪೇತಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತಿ, ಫಲುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ವಿನಿಯುಜ್ಜತಿ. ನಿನ್ನಮಿವ ಹಿ ಉದಕಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ಠಾನಂ ಪೇತಲೋಕೋ ದಾನೂಪಕಪ್ಪನಾಯ. ಯಥಾಹ – ‘‘ಇದಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಠಾನಂ, ಯತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸ ತಂ ದಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೧೦.೧೭೭). ಯಥಾ ಚ ಕನ್ದರಪದರಸಾಖಪಸಾಖಕುಸೋಬ್ಭಮಹಾಸೋಬ್ಭೇ ಹಿ ಓಗಲಿತೇನ ಉದಕೇನ ವಾರಿವಹಾ ಮಹಾನಜ್ಜೋ ಪೂರಾ ಹುತ್ವಾ ಸಾಗರಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತಿ, ಏವಂ ಇತೋ ದಿನ್ನದಾನಂ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಪೇತಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪತೀತಿ.

೨೨. ಯಸ್ಮಾ ಪೇತಾ ‘‘ಇತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಲಭಾಮಾ’’ತಿ ಆಸಾಭಿಭೂತಾ ಞಾತಿಘರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾಪಿ ‘‘ಇದಂ ನಾಮ ನೋ ದೇಥಾ’’ತಿ ಯಾಚಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಇಮಾನಿ ಅನುಸ್ಸರಣವತ್ಥೂನಿ ಅನುಸ್ಸರನ್ತೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಜ್ಜಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅದಾಸಿ ಮೇ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಇದಂ ನಾಮ ಮೇ ಧನಂ ವಾ ಧಞ್ಞಂ ವಾ ಅದಾಸಿ, ಇದಂ ನಾಮ ಮೇ ಕಿಚ್ಚಂ ಅತ್ತನಾಯೇವ ಯೋಗಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೋ ಅಕಾಸಿ, ‘‘ಅಸುಕೋ ಮೇ ಮಾತಿತೋ ವಾ ಪಿತಿತೋ ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧತ್ತಾ ಞಾತಿ, ಸಿನೇಹವಸೇನ ತಾಣಸಮತ್ಥತಾಯ ಮಿತ್ತೋ, ಅಸುಕೋ ಮೇ ಸಹಪಂಸುಕೀಳಕಸಹಾಯೋ ಸಖಾ’’ತಿ ಚ ಏತಂ ಸಬ್ಬಮನುಸ್ಸರನ್ತೋ ಪೇತಾನಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಜ್ಜಾ ದಾನಂ ನಿಯ್ಯಾತೇಯ್ಯ. ‘‘ದಕ್ಖಿಣಾ ದಜ್ಜಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಪೇತಾನಂ ದಕ್ಖಿಣಾ ದಾತಬ್ಬಾ, ತೇನ ‘‘ಅದಾಸಿ ಮೇ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಮನುಸ್ಸರಂ ಅನುಸ್ಸರತಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಕರಣತ್ಥೇ ಹಿ ಇದಂ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಂ.

೨೩-೨೪. ಯೇ ಪನ ಸತ್ತಾ ಞಾತಿಮರಣೇನ ರುಣ್ಣಸೋಕಾದಿಪರಾ ಏವ ಹುತ್ವಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ನ ತೇಸಂ ಅತ್ಥಾಯ ಕಿಞ್ಚಿ ದೇನ್ತಿ, ತೇಸಂ ತಂ ರುಣ್ಣಸೋಕಾದಿ ಕೇವಲಂ ಅತ್ತಪರಿತಾಪನಮತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ, ತಂ ನ ಪೇತಾನಂ ಕಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಂ ಸಾಧೇತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ನ ಹಿ ರುಣ್ಣಂ ವಾ’’ತಿ ಗಾಥಂ ವತ್ವಾ ಪುನ ಮಗಧರಾಜೇನ ದಿನ್ನದಕ್ಖಿಣಾಯ ಸಾತ್ಥಕಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಯಞ್ಚ ಖೋ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತೇಸಂ ಅತ್ಥೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತೋಯೇವ.

೨೫. ಇದಾನಿ ಯಸ್ಮಾ ಇಮಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ದೇನ್ತೇನ ರಞ್ಞಾ ಞಾತೀನಂ ಞಾತೀಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಿಚ್ಚಕರಣೇನ ಞಾತಿಧಮ್ಮೋ ನಿದಸ್ಸಿತೋ, ಬಹುಜನಸ್ಸ ಪಾಕಟೋ ಕತೋ, ನಿದಸ್ಸನಂ ಪಾಕಟಂ ಕತಂ ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿಪಿ ಏವಮೇವ ಞಾತೀಸು ಞಾತಿಧಮ್ಮೋ ಪರಿಪೂರೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ತೇ ಚ ಪೇತೇ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅಧಿಗಮೇನ್ತೇನ ಪೇತಾನಂ ಪೂಜಾ ಕತಾ ಉಳಾರಾ, ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅನ್ನಪಾನಾದೀಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಲಂ ಅನುಪ್ಪದಿನ್ನಂ, ಅನುಕಮ್ಪಾದಿಗುಣಪರಿವಾರಞ್ಚ ಚಾಗಚೇತನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತೇನ ಅನಪ್ಪಕಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ಇಮೇಹಿ ಯಥಾಭುಚ್ಚಗುಣೇಹಿ ರಾಜಾನಂ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸೋ ಞಾತಿಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಞಾತಿಧಮ್ಮೋತಿ ಞಾತೀಹಿ ಞಾತೀನಂ ಕತ್ತಬ್ಬಕರಣಂ. ಉಳಾರಾತಿ ಫೀತಾ ಸಮಿದ್ಧಾ. ಬಲನ್ತಿ ಕಾಯಬಲಂ. ಪಸುತನ್ತಿ ಉಪಚಿತಂ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಸೋ ಞಾತಿಧಮ್ಮೋ ಚ ಅಯಂ ನಿದಸ್ಸಿತೋ’’ತಿ ಏತೇನ ಭಗವಾ ರಾಜಾನಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ. ಞಾತಿಧಮ್ಮದಸ್ಸನಞ್ಹೇತ್ಥ ಸನ್ದಸ್ಸನಂ. ‘‘ಪೇತಾನ ಪೂಜಾ ಚ ಕತಾ ಉಳಾರಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮಾದಪೇಸಿ. ‘‘ಉಳಾರಾ’’ತಿ ಪಸಂಸನಞ್ಹೇತ್ಥ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಪೂಜಾಕರಣೇ ಸಮಾದಪನಂ. ‘‘ಬಲಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಮನುಪ್ಪದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಲಾನುಪ್ಪದಾನಞ್ಹೇತ್ಥ ಏವಂವಿಧಾನಂ ಬಲಾನುಪ್ಪದಾನೇ ಉಸ್ಸಾಹವಡ್ಢನೇನ ಸಮುತ್ತೇಜನಂ. ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸುತಂ ಅನಪ್ಪಕ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಪುಞ್ಞಪಸವನಕಿತ್ತನಞ್ಹೇತ್ಥ ತಸ್ಸ ಯಥಾಭುಚ್ಚಗುಣಸಂವಣ್ಣನಭಾವೇನ ಸಮ್ಪಹಂಸನನ್ತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಯೋಜನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೂಪಪತ್ತಿಆದೀನವಸಂವಣ್ಣನೇನ ಸಂವಿಗ್ಗಹದಯಾನಂ ಯೋನಿಸೋ ಪದಹತಂ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ದುತಿಯದಿವಸೇಪಿ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಇದಮೇವ ತಿರೋಕುಟ್ಟದೇಸನಂ ದೇಸೇಸಿ. ಏವಂ ಯಾವ ಸತ್ತ ದಿವಸಾ ತಾದಿಸೋವ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ.

ತಿರೋಕುಟ್ಟಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.