೪. ಚತುತ್ಥಸುತ್ತನ್ತನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೧೯೮. ಪುನ ಪಠಮಸುತ್ತಮೇವ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಪರೇನ ಆಕಾರೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ನಿದ್ದಿಸತಿ. ತತ್ಥ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಕೇನಟ್ಠೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನೀತಿ ಕತಿಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ. ಕೇನಟ್ಠೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾಕಾರೇ ಚ ದಟ್ಠಬ್ಬಟ್ಠಞ್ಚ ಪುಚ್ಛತಿ. ಛಹಾಕಾರೇಹಿ ತೇನಟ್ಠೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನೀತಿ ಛಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ, ತೇನೇವ ಛಆಕಾರಸಙ್ಖಾತೇನಟ್ಠೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ. ಆಧಿಪತೇಯ್ಯಟ್ಠೇನಾತಿ ಅಧಿಪತಿಭಾವಟ್ಠೇನ. ಆದಿವಿಸೋಧನಟ್ಠೇನಾತಿ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಆದಿಭೂತಸ್ಸ ಸೀಲಸ್ಸ ವಿಸೋಧನಟ್ಠೇನ. ಅಧಿಮತ್ತಟ್ಠೇನಾತಿ ಬಲವಟ್ಠೇನ. ಬಲವಞ್ಹಿ ಅಧಿಕಾ ಮತ್ತಾ ಪಮಾಣಂ ಅಸ್ಸಾತಿ ಅಧಿಮತ್ತನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಅಧಿಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನಾತಿ ಪತಿಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ. ಪರಿಯಾದಾನಟ್ಠೇನಾತಿ ಖೇಪನಟ್ಠೇನ. ಪತಿಟ್ಠಾಪಕಟ್ಠೇನಾತಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪನಟ್ಠೇನ.

ಕ. ಆಧಿಪತೇಯ್ಯಟ್ಠನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೧೯೯. ಆಧಿಪತೇಯ್ಯಟ್ಠನಿದ್ದೇಸೇ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಪಜಹತೋತಿಆದಿ ಏಕೇಕಸ್ಸೇವ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಪಜಹನವಚನಂ ಏಕಕ್ಖಣೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪಕ್ಖಪಹಾನಕಿಚ್ಚಸಾಧನೇ ಅಧಿಪತಿಭಾವಸಾಧನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ತಂಸಮ್ಪಯುತ್ತಾನೇವ ವುತ್ತಾನಿ. ನಾನಾಕ್ಖಣೇಸು ವಾ ಏಕೇಕಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಧುರಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಸ್ಸ ತಂ ತಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಜೇಟ್ಠಕಂ ಕತ್ವಾ ಸೇಸಾನಿ ತದನ್ವಯಾನಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತನ್ತಿಪಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಜಹತೋತಿಆದಿ ಪನ ಏಕಕ್ಖಣವಸೇನೇವ ವುತ್ತಂ.

ಖ. ಆದಿವಿಸೋಧನಟ್ಠನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೨೦೦. ಆದಿವಿಸೋಧನಟ್ಠನಿದ್ದೇಸೇ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಸಂವರಟ್ಠೇನ ಸೀಲವಿಸುದ್ಧೀತಿ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಸ್ಸ ನಿವಾರಣಟ್ಠೇನ ವಿರತಿಅತ್ಥೇನ ಸೀಲಮಲವಿಸೋಧನತೋ ಸೀಲವಿಸುದ್ಧಿ ನಾಮ. ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಆದಿವಿಸೋಧನಾತಿ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ಆದಿಭೂತಸ್ಸ ಸೀಲಸ್ಸ ವಿಸೋಧನಾ. ಇಮಿನಾವ ನಯೇನ ಸೇಸಾನಿಪಿ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಾದಿಸಂವರಣಮೂಲಕಾನಿ ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ.

ಗ. ಅಧಿಮತ್ತಟ್ಠನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೨೦೧. ಅಧಿಮತ್ತಟ್ಠನಿದ್ದೇಸೇ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಛನ್ದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಸದ್ಧಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸದ್ಧಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ವಾ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಭಾವನಾಯ ಅಸ್ಸಾದಂ ದಿಸ್ವಾ ವಾ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯೇ ಕುಸಲೋ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ ಜಾಯತಿ. ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಛನ್ದಜಾತತ್ತಾ ದುಬ್ಬಲಪೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಪೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಪಮುದಿತತ್ತಾ ಬಲವಪೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಪೀತಿಯಾ ಪೀಣಿತತ್ತಾ ಕಾಯಚಿತ್ತಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಸುಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಚಿತ್ತತ್ತಾ ಚೇತಸಿಕಂ ಸುಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಓಭಾಸೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಸುಖೇನ ಅಭಿಸನ್ನತ್ತಾ ಞಾಣೋಭಾಸೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಸಂವೇಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಞಾಣೋಭಾಸೇನ ವಿದಿತಸಙ್ಖಾರಾದೀನವತ್ತಾ ಸಙ್ಖಾರಪವತ್ತಿಯಂ ಸಂವೇಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಸಂವೇಜೇತ್ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹತೀತಿ ಸಂವೇಗಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ತೇನೇವ ಸಂವೇಗೇನ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಹಿತಂ ಕರೋತಿ. ಸಾಧುಕಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಲೀನುದ್ಧತಭಾವಂ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಸುಟ್ಠು ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಸಾಧುಕಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತೀತಿ ವೀರಿಯಸ್ಸ ಸಮಂ ಹುತ್ವಾ ಪವತ್ತತ್ತಾ ಪುನ ವೀರಿಯಸಮತಾನಿಯೋಜನೇ ಬ್ಯಾಪಾರಂ ಅಕರೋನ್ತೋ ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತುಪೇಕ್ಖಾವಸೇನ ಸಾಧುಕಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖತಿ ನಾಮ. ಉಪೇಕ್ಖಾವಸೇನಾತಿ ಸಮವಾಹಿತಲಕ್ಖಣಾಯ ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತುಪೇಕ್ಖಾಯ ವಸೇನ. ನಾನತ್ತಕಿಲೇಸೇಹೀತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತೇಹಿ ನಾನಾಸಭಾವೇಹಿ ಕಿಲೇಸೇಹಿ. ವಿಮೋಕ್ಖವಸೇನಾತಿ ಭಙ್ಗಾನುಪಸ್ಸನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನಾನತ್ತಕಿಲೇಸೇಹಿ ವಿಮುಚ್ಚನವಸೇನ. ವಿಮುತ್ತತ್ತಾತಿ ನಾನತ್ತಕಿಲೇಸೇಹಿ ವಿಮುತ್ತತ್ತಾ.

ತೇ ಧಮ್ಮಾತಿ ಛನ್ದಾದಯೋ ಧಮ್ಮಾ. ಏಕರಸಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ವಿಮುತ್ತಿರಸೇನ ಏಕರಸಾ ಹೋನ್ತಿ. ಭಾವನಾವಸೇನಾತಿ ಏಕರಸಭಾವನಾವಸೇನ. ತತೋ ಪಣೀತತರೇ ವಿವಟ್ಟನ್ತೀತಿ ತೇನ ಕಾರಣೇನ ವಿಪಸ್ಸನಾರಮ್ಮಣತೋ ಪಣೀತತರೇ ನಿಬ್ಬಾನಾರಮ್ಮಣೇ ವಿವಟ್ಟನಾನುಪಸ್ಸನಾಸಙ್ಖಾತೇನ ಗೋತ್ರಭುಞಾಣೇನ ಛನ್ದಾದಯೋ ಧಮ್ಮಾ ನಿವತ್ತನ್ತಿ, ಸಙ್ಖಾರಾರಮ್ಮಣತೋ ಅಪಗನ್ತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಾನಾರಮ್ಮಣೇ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿವಟ್ಟನಾವಸೇನಾತಿ ಏವಂ ಗೋತ್ರಭುಖಣೇ ಸಙ್ಖಾರಾರಮ್ಮಣತೋ ವಿವಟ್ಟನವಸೇನ. ವಿವಟ್ಟಿತತ್ತಾ ತತೋ ವೋಸಜ್ಜತೀತಿ ಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿಪುಗ್ಗಲೋ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೇಯೇವ ದುಭತೋವುಟ್ಠಾನವಸೇನ ವಿವಟ್ಟಿತತ್ತಾ ತೇನೇವ ಕಾರಣೇನ ಕಿಲೇಸೇ ಚ ಖನ್ಧೇ ಚ ವೋಸಜ್ಜತಿ. ವೋಸಜ್ಜಿತತ್ತಾ ತತೋ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೇಯೇವ ಕಿಲೇಸೇ ಚ ಖನ್ಧೇ ಚ ವೋಸಜ್ಜಿತತ್ತಾ ತೇನೇವ ಕಾರಣೇನ ಕಿಲೇಸಾ ಚ ಖನ್ಧಾ ಚ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿನಿರೋಧವಸೇನ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ವೋಸಜ್ಜಿತತ್ತಾತಿ ಚ ಆಸಂಸಾಯಂ ಭೂತವಚನಂ ಕತಂ. ಕಿಲೇಸನಿರೋಧೇ ಸತಿ ಖನ್ಧನಿರೋಧಸಬ್ಭಾವತೋ ಚ ಖನ್ಧನಿರೋಧೋ ವುತ್ತೋ. ನಿರೋಧವಸೇನಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತನಿರೋಧವಸೇನ. ತಸ್ಸೇವ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೇ ದ್ವೇ ವೋಸಗ್ಗೇ ದಸ್ಸೇತುಕಾಮೋ ನಿರೋಧವಸೇನ ದ್ವೇ ವೋಸಗ್ಗಾತಿಆದಿಮಾಹ. ದ್ವೇಪಿ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತತ್ಥಾ ಏವ. ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಛನ್ದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿಆದೀಸುಪಿ ಇಮಿನಾವ ನಯೇನ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಾದಿಮೂಲಕೇಸುಪಿ ವಾರೇಸು ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇಮಿನಾವ ನಯೇನ ಅಧಿಟ್ಠಾನಟ್ಠನಿದ್ದೇಸೋಪಿ ವಿತ್ಥಾರತೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಕೇವಲಞ್ಹೇತ್ಥ ಅಧಿಟ್ಠಾತೀತಿ ವಿಸೇಸೋ, ಪತಿಟ್ಠಾತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಘ-ಙ. ಪರಿಯಾದಾನಟ್ಠಪತಿಟ್ಠಾಪಕಟ್ಠನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೨೦೨-೨೦೩. ಪರಿಯಾದಾನಟ್ಠನಿದ್ದೇಸೇ ಪರಿಯಾದಿಯತೀತಿ ಖೇಪೇತಿ. ಪತಿಟ್ಠಾಪಕಟ್ಠನಿದ್ದೇಸೇ ಸದ್ಧೋ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾ ದುಕ್ಖಾ ಅನತ್ತಾ’’ತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚನ್ತೋ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ. ಇಮಿನಾ ಪುಗ್ಗಲವಿಸೇಸೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಭಾವನಾವಿಸೇಸೋ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ. ಸದ್ಧಸ್ಸ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ತಂಯೇವ ಸದ್ಧಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ. ತಥಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚನ್ತಂ ಅಧಿಮೋಕ್ಖೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ. ಇಮಿನಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಭಾವನಾವಿಸೇಸೇನ ಪುಗ್ಗಲವಿಸೇಸೋ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೋ. ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಪಗ್ಗಹೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇನ್ತೋ ಉಪಟ್ಠಾನೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹನ್ತೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಅನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನತ್ತಾತಿ ಪಸ್ಸನ್ತೋ ದಸ್ಸನೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತೀತಿ ಸೇಸೇಸುಪಿ ಯೋಜನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಯೋಗಾವಚರೋತಿ ಸಮಥಯೋಗೇ, ವಿಪಸ್ಸನಾಯೋಗೇ ವಾ ಅವಚರತೀತಿ ಯೋಗಾವಚರೋ. ಅವಚರತೀತಿ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಚರತೀತಿ.

ಚತುತ್ಥಸುತ್ತನ್ತನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.