೨. ದೇಸನಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೯. ದುತಿಯೇ ಪರಿಯಾಯೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಪರಿಯಾಯ-ಸದ್ದೋ ‘‘ಮಧುಪಿಣ್ಡಿಕಪರಿಯಾಯೋತ್ವೇವ ನಂ ಧಾರೇಹೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೧.೨೦೫) ದೇಸನಾಯಂ ಆಗತೋ. ‘‘ಅತ್ಥಿ ಖ್ವೇಸ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನ ಮಂ ಪರಿಯಾಯೇನ ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ಅಕಿರಿಯವಾದೋ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಪಾರಾ. ೫; ಅ. ನಿ. ೮.೧೧) ಕಾರಣೇ. ‘‘ಕಸ್ಸ ನು ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಅಜ್ಜ ಪರಿಯಾಯೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತು’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೩೯೮) ವಾರೇ. ಇಧ ಪನ ವಾರೇಪಿ ಕಾರಣೇಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ತಸ್ಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಯಥಾರಹಂ ಕಾರಣೇನ ಭವನ್ತಿ, ವಾರೇನ ವಾತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವಾ ಹಿ ವೇನೇಯ್ಯಜ್ಝಾಸಯಾನುರೂಪಂ ಕದಾಚಿ ‘‘ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ, ಇಮೇ, ಧಮ್ಮಾ ಅಕುಸಲಾ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಾವಜ್ಜಾ, ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನವಜ್ಜಾ. ಇಮೇ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ, ಇಮೇ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಕುಸಲಾಕುಸಲಧಮ್ಮೇ ವಿಭಜನ್ತೋ ಕುಸಲಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಕುಸಲಧಮ್ಮೇ ಅಸಙ್ಕರತೋ ಪಞ್ಞಾಪೇನ್ತೋ ‘‘ಪಾಪಂ ಪಾಪಕತೋ ಪಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ಕದಾಚಿ ‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಸೇವಿತೋ ಭಾವಿತೋ ಬಹುಲೀಕತೋ ನಿರಯಸಂವತ್ತನಿಕೋ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಸಂವತ್ತನಿಕೋ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಸಂವತ್ತನಿಕೋ, ಯೋ ಸಬ್ಬಲಹುಕೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ, ಸೋ ಅಪ್ಪಾಯುಕಸಂವತ್ತನಿಕೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಅ. ನಿ. ೮.೪೦) ಆದೀನವಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಪಾಪತೋ ನಿಬ್ಬಿದಾದೀಹಿ ನಿಯೋಜೇನ್ತೋ ‘‘ನಿಬ್ಬಿನ್ದಥ ವಿರಜ್ಜಥಾ’’ತಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ.

ಭವನ್ತೀತಿ ಹೋನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ. ಪಾಪಂ ಪಾಪಕತೋ ಪಸ್ಸಥಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ಪಾಪಧಮ್ಮಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಆಯತಿಞ್ಚ ಅಹಿತದುಕ್ಖಾವಹತೋ ಲಾಮಕತೋ ಪಸ್ಸಥ. ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪಾಪಧಮ್ಮೇ ‘‘ಅಚ್ಚನ್ತಹೀನಭಾವತೋ ಲಾಮಕಟ್ಠೇನ ಪಾಪಂ, ಅಕೋಸಲ್ಲಸಮ್ಭೂತಟ್ಠೇನ ಅಕುಸಲಂ, ಪಕತಿಪಭಸ್ಸರಸ್ಸ ಪಸನ್ನಸ್ಸ ಚ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಭಸ್ಸರಾದಿಭಾವವಿನಾಸನತೋ ಸಂಕಿಲೇಸಿಕಂ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಭವದುಕ್ಖನಿಬ್ಬತ್ತನತೋ ಪೋನೋಬ್ಭವಿಕಂ, ಸಹೇವ ದರಥೇಹಿ ಪರಿಳಾಹೇಹಿ ವತ್ತನತೋ ಸದರಥಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸೇವ ವಿಪಚ್ಚನತೋ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಂ, ಅಪರಿಮಾಣಮ್ಪಿ ಕಾಲಂ ಅನಾಗತೇ ಜಾತಿಜರಾಮರಣನಿಬ್ಬತ್ತನತೋ ಆಯತಿಂ ಜಾತಿಜರಾಮರಣಿಯಂ, ಸಬ್ಬಹಿತಸುಖವಿದ್ಧಂಸನಸಮತ್ಥ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ನಾನಾವಿಧೇ ಆದೀನವೇ, ತಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನೇ ಆನಿಸಂಸೇ ಸಮ್ಮಪಞ್ಞಾಯ ಪಸ್ಸನ್ತಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಥ ನಿಬ್ಬೇದಂ ಆಪಜ್ಜಥ. ನಿಬ್ಬಿನ್ದನ್ತಾ ಚ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಿಯಮಗ್ಗಾಧಿಗಮೇನ ಪಾಪತೋ ವಿರಜ್ಜಥ ಚೇವ ವಿಮುಚ್ಚಥ ಚ. ಮಗ್ಗೇನ ವಾ ಸಮುಚ್ಛೇದವಿರಾಗವಸೇನ ವಿರಜ್ಜಥ, ತತೋ ಫಲೇನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿವಿಮುತ್ತಿವಸೇನ ವಿಮುಚ್ಚಥ. ಅಥ ವಾ ಪಾಪನ್ತಿ ಲಾಮಕತೋ ಪಾಪಂ. ಕಿಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ? ಯಂ ಅನಿಚ್ಚದುಕ್ಖಾದಿಭಾವೇನ ಕುಚ್ಛಿತಂ ಅರಿಯೇಹಿ ಜಿಗುಚ್ಛನೀಯಂ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಂ ಪಾಪೇತೀತಿ ಪಾಪಂ. ಕಿಂ ಪನ ತಂ? ತೇಭೂಮಕಧಮ್ಮಜಾತಂ. ಯಥಾವುತ್ತೇನ ಅತ್ಥೇನ ಪಾಪಕತೋ ದಿಸ್ವಾ ತತ್ಥ ಅನಿಚ್ಚತೋ, ದುಕ್ಖತೋ, ರೋಗತೋ, ಗಣ್ಡತೋ, ಸಲ್ಲತೋ, ಅಘತೋ, ಆಬಾಧತೋತಿಆದಿನಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇನ್ತಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಥ. ಅಯಂ ದುತಿಯಾತಿ ಯಾಥಾವತೋ ಅಹಿತಾನತ್ಥವಿಭಾವನಂ ಪಠಮಂ ಉಪಾದಾಯ ತತೋ ವಿವೇಚನಂ ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ.

ಗಾಥಾಸು ಬುದ್ಧಸ್ಸಾತಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುಬುದ್ಧಸ್ಸ. ಸಬ್ಬಭೂತಾನುಕಮ್ಪಿನೋತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸತ್ತೇ ಮಹಾಕರುಣಾಯ ಅನುಕಮ್ಪನಸಭಾವಸ್ಸ. ಪರಿಯಾಯವಚನನ್ತಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ಕಥನಂ ದೇಸನಂ. ಪಸ್ಸಾತಿ ಪರಿಸಂ ಆಲಪತಿ, ಪರಿಸಜೇಟ್ಠಕಂ ವಾ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಕೇಚಿ ಪನಾಹು ‘‘ಅತ್ತಾನಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ಭಗವಾ ‘ಪಸ್ಸಾ’ತಿ ಅವೋಚಾ’’ತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪಾಪಕೇ ವಿರಜ್ಜಥ ರಾಗಂ ಪಜಹಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ದುತಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.