೯. ಕೋಕಸುನಖಲುದ್ದಕವತ್ಥು

ಯೋ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಸ್ಸಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಕೋಕಂ ನಾಮ ಸುನಖಲುದ್ದಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಕಿರ ಏಕದಿವಸಂ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯೇ ಧನುಂ ಆದಾಯ ಸುನಖಪರಿವುತೋ ಅರಞ್ಞಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಏಕಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ಕಾಳಕಣ್ಣಿ ಮೇ ದಿಟ್ಠೋ, ಅಜ್ಜ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಥೇರೋಪಿ ಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೋ ಪುನ ವಿಹಾರಂ ಪಾಯಾಸಿ. ಇತರೋಪಿ ಅರಞ್ಞೇ ವಿಚರಿತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛನ್ತೋ ಪುನ ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜಾಹಂ ಇಮಂ ಕಾಳಕಣ್ಣಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಅರಞ್ಞಂ ಗತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಲಭಿಂ, ಇದಾನಿ ಮೇ ಪುನಪಿ ಅಭಿಮುಖೋ ಜಾತೋ, ಸುನಖೇಹಿ ನಂ ಖಾದಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಂ ದತ್ವಾ ಸುನಖೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಥೇರೋಪಿ ‘‘ಮಾ ಏವಂ ಕರಿ ಉಪಾಸಕಾ’’ತಿ ಯಾಚಿ. ಸೋ ‘‘ಅಜ್ಜಾಹಂ ತವ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತತ್ತಾ ಕಿಞ್ಚಿ ನಾಲತ್ಥಂ, ಪುನಪಿ ಮೇ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವಮಾಗತೋಸಿ, ಖಾದಾಪೇಸ್ಸಾಮೇವ ತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಸುನಖೇ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಥೇರೋ ವೇಗೇನ ಏಕಂ ರುಕ್ಖಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಪುರಿಸಪ್ಪಮಾಣೇ ಠಾನೇ ನಿಸೀದಿ. ಸುನಖಾ ರುಕ್ಖಂ ಪರಿವಾರೇಸುಂ. ಲುದ್ದಕೋ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ರುಕ್ಖಂ ಅಭಿರುಹತೋಪಿ ತೇ ಮೋಕ್ಖೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ತಂ ಸರತುಣ್ಡೇನ ಪಾದತಲೇ ವಿಜ್ಝಿ. ಥೇರೋ ‘‘ಮಾ ಏವಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ತಂ ಯಾಚಿಯೇವ. ಇತರೋ ತಸ್ಸ ಯಾಚನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಿಜ್ಝಿಯೇವ. ಥೇರೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪಾದತಲೇ ವಿಜ್ಝಿಯಮಾನೇ ತಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದುತಿಯಂ ಪಾದಂ ಓಲಮ್ಬಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಜ್ಝಿಯಮಾನೇ ತಮ್ಪಿ ಉಕ್ಖಿಪತಿ, ಏವಮಸ್ಸ ಸೋ ಯಾಚನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾವ ದ್ವೇಪಿ ಪಾದತಲಾನಿ ವಿಜ್ಝಿಯೇವ. ಥೇರಸ್ಸ ಸರೀರಂ ಉಕ್ಕಾಹಿ ಆದಿತ್ತಂ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ವೇದನಾನುವತ್ತಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಸತಿಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ, ಪಾರುತಚೀವರಂ ಭಸ್ಸನ್ತಮ್ಪಿ ನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇಸಿ. ತಂ ಪತಮಾನಂ ಕೋಕಂ ಸೀಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪರಿಕ್ಖಿಪನ್ತಮೇವ ಪತಿ. ಸುನಖಾ ‘‘ಥೇರೋ ಪತಿತೋ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಚೀವರನ್ತರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸಾಮಿಕಂ ಲುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಖಾದನ್ತಾ ಅಟ್ಠಿಮತ್ತಾವಸೇಸಂ ಕರಿಂಸು. ಸುನಖಾ ಚೀವರನ್ತರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಬಹಿ ಅಟ್ಠಂಸು.

ಅಥ ನೇಸಂ ಥೇರೋ ಏಕಂ ಸುಕ್ಖದಣ್ಡಕಂ ಭಞ್ಜಿತ್ವಾ ಖಿಪಿ. ಸುನಖಾ ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಾಮಿಕೋವ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಖಾದಿತೋ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿಂಸು. ಥೇರೋ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ ‘‘ಮಮ ಚೀವರನ್ತರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಏಸ ನಟ್ಠೋ, ಅರೋಗಂ ನು ಖೋ ಮೇ ಸೀಲ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ರುಕ್ಖಾ ಓತರಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಮ ಚೀವರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸೋ ಉಪಾಸಕೋ ನಟ್ಠೋ, ಕಚ್ಚಿ ಮೇ ಅರೋಗಂ ಸೀಲಂ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಸಮಣಭಾವೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖು ಅರೋಗಂ ತೇ ಸೀಲಂ, ಅತ್ಥಿ ತೇ ಸಮಣಭಾವೋ, ಸೋ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಸ್ಸ ಪದುಸ್ಸಿತ್ವಾ ವಿನಾಸಂ ಪತ್ತೋ, ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಇದಾನೇವ, ಅತೀತೇಪಿ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಾನಂ ಪದುಸ್ಸಿತ್ವಾ ವಿನಾಸಂ ಪತ್ತೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ –

ಅತೀತೇ ಕಿರೇಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ ಗಾಮಂ ವಿಚರಿತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಮ್ಮಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಛಾತಜ್ಝತ್ತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಗಾಮದ್ವಾರೇ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಕುಮಾರಕೇ ಕೀಳನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮೇ ಸಪ್ಪೇನ ಡಂಸಾಪೇತ್ವಾ ತಿಕಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಆಹಾರಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಬಿಲೇ ಸೀಸಂ ನಿಹರಿತ್ವಾ ನಿಪನ್ನಂ ಸಪ್ಪಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಭೋ, ಕುಮಾರಕಾ ಏಸೋ ಸಾಳಿಕಪೋತಕೋ, ಗಣ್ಹಥ ನ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಅಥೇಕೋ ಕುಮಾರಕೋ ಸಪ್ಪಂ ಗೀವಾಯಂ ದಳ್ಹಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸಪ್ಪಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ವಿರವನ್ತೋ ಅವಿದೂರೇ ಠಿತಸ್ಸ ವೇಜ್ಜಸ್ಸ ಮತ್ಥಕೇ ಖಿಪಿ. ಸಪ್ಪೋ ವೇಜ್ಜಸ್ಸ ಖನ್ಧಟ್ಠಿಕಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದಳ್ಹಂ ಡಂಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇಸಿ, ಏವಮೇಸ ಕೋಕೋ ಸುನಖಲುದ್ದಕೋ ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಸ್ಸ ಪದುಸ್ಸಿತ್ವಾ ವಿನಾಸಂ ಪತ್ತೋಯೇವಾತಿ.

ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಅತೀತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೨೫. ‘‘ಯೋ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಸ್ಸ ನರಸ್ಸ ದುಸ್ಸತಿ, ಸುದ್ಧಸ್ಸ ಪೋಸಸ್ಸ ಅನಙ್ಗಣಸ್ಸ;

ತಮೇವ ಬಾಲಂ ಪಚ್ಚೇತಿ ಪಾಪಂ, ಸುಖುಮೋ ರಜೋ ಪಟಿವಾತಂವ ಖಿತ್ತೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಪ್ಪದುಟ್ಠಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ವಾ ಅದುಟ್ಠಸ್ಸ. ನರಸ್ಸಾತಿ ಸತ್ತಸ್ಸ. ದುಸ್ಸತೀತಿ ಅಪರಜ್ಝತಿ. ಸುದ್ಧಸ್ಸಾತಿ ನಿರಪರಾಧಸ್ಸೇವ. ಪೋಸಸ್ಸಾತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಅಪರೇನಾಕಾರೇನ ಸತ್ತಾಧಿವಚನಮೇವ. ಅನಙ್ಗಣಸ್ಸಾತಿ ನಿಕ್ಕಿಲೇಸಸ್ಸ. ಪಚ್ಚೇತೀತಿ ಪತಿಏತಿ. ಪಟಿವಾತನ್ತಿ ಯಥಾ ಏಕೇನ ಪುರಿಸೇನ ಪಟಿವಾತೇ ಠಿತಂ ಪಹರಿತುಕಾಮತಾಯ ಖಿತ್ತೋ ಸುಖುಮೋ ರಜೋತಿ ತಮೇವ ಪುರಿಸಂ ಪಚ್ಚೇತಿ, ತಸ್ಸೇವ ಉಪರಿ ಪತತಿ, ಏವಮೇವ ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪದುಟ್ಠಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಪಾಣಿಪ್ಪಹರಾದೀನಿ ದದನ್ತೋ ಪದುಸ್ಸತಿ, ತಮೇವ ಬಾಲಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ, ಸಮ್ಪರಾಯೇ ವಾ ನಿರಯಾದೀಸು ವಿಪಚ್ಚಮಾನಂ ತಂ ಪಾಪಂ ವಿಪಾಕದುಕ್ಖವಸೇನ ಪಚ್ಚೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಕೋಕಸುನಖಲುದ್ದಕವತ್ಥು ನವಮಂ.