೬. ಬಿಳಾಲಪಾದಕಸೇಟ್ಠಿವತ್ಥು

ಮಾವಮಞ್ಞೇಥ ಪುಞ್ಞಸ್ಸಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಬಿಳಾಲಪಾದಕಸೇಟ್ಠಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಸಮಯೇ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸಿನೋ ವಗ್ಗಬನ್ಧನೇನ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥಾ ಅನುಮೋದನಂ ಕರೋನ್ತೋ ಏವಮಾಹ –

‘‘ಉಪಾಸಕಾ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಅತ್ತನಾವ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಪರಂ ನ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಸೋ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಭೋಗಸಮ್ಪದಂ ಲಭತಿ, ನೋ ಪರಿವಾರಸಮ್ಪದಂ. ಏಕಚ್ಚೋ ಅತ್ತನಾ ದಾನಂ ನ ದೇತಿ, ಪರಂ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಸೋ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಪರಿವಾರಸಮ್ಪದಂ ಲಭತಿ, ನೋ ಭೋಗಸಮ್ಪದಂ. ಏಕಚ್ಚೋ ಅತ್ತನಾ ಚ ನ ದೇತಿ, ಪರಞ್ಚ ನ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಸೋ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ನೇವ ಭೋಗಸಮ್ಪದಂ ಲಭತಿ, ನ ಪರಿವಾರಸಮ್ಪದಂ, ವಿಘಾಸಾದೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಚರತಿ. ಏಕಚ್ಚೋ ಅತ್ತನಾ ಚ ದೇತಿ, ಪರಞ್ಚ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಸೋ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಭೋಗಸಮ್ಪದಞ್ಚೇವ ಲಭತಿ, ಪರಿವಾರಸಮ್ಪದಞ್ಚಾ’’ತಿ.

ಅಥೇಕೋ ಪಣ್ಡಿತಪುರಿಸೋ ತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ಅಚ್ಛರಿಯಮಿದಂ ಕಾರಣಂ, ಅಹಂ ದಾನಿ ಉಭಯಸಮ್ಪತ್ತಿಸಂವತ್ತನಿಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಟ್ಠಾಯ ಗಮನಕಾಲೇ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಸ್ವೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ. ಕಿತ್ತಕೇಹಿ ಪನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಅತ್ಥೋತಿ? ಸಬ್ಬಭಿಕ್ಖೂಹಿ, ಭನ್ತೇತಿ. ಸತ್ಥಾ ಅಧಿವಾಸೇಸಿ. ಸೋಪಿ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಮತಾತಾ, ಮಯಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಮನ್ತಿತೋ, ಯೋ ಯತ್ತಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಸೋ ತತ್ತಕಾನಂ ಯಾಗುಆದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ತಣ್ಡುಲಾದೀನಿ ದೇತು, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಪಚಾಪೇತ್ವಾ ದಾನಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಉಗ್ಘೋಸೇನ್ತೋ ವಿಚರಿ.

ಅಥ ನಂ ಏಕೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಅತ್ತನೋ ಆಪಣದ್ವಾರಂ ಸಮ್ಪತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಅತ್ತನೋ ಪಹೋನಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಪನ ಸಕಲಗಾಮಂ ಸಮಾದಪೇನ್ತೋ ವಿಚರತೀ’’ತಿ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ತಯಾ ಗಹಿತಭಾಜನಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ತೀಹಿ ಅಙ್ಗುಲೀಹಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಥೋಕೇ ತಣ್ಡುಲೇ ಅದಾಸಿ, ತಥಾ ಮುಗ್ಗೇ, ತಥಾ ಮಾಸೇತಿ. ಸೋ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಬಿಳಾಲಪಾದಕಸೇಟ್ಠಿ ನಾಮ ಜಾತೋ, ಸಪ್ಪಿಫಾಣಿತಾದೀನಿ ದೇನ್ತೋಪಿ ಕರಣ್ಡಂ ಕುಟೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಏಕತೋ ಕೋಣಂ ಕತ್ವಾ ಬಿನ್ದುಂ ಬಿನ್ದುಂ ಪಗ್ಘರಾಯನ್ತೋ ಥೋಕಥೋಕಮೇವ ಅದಾಸಿ. ಉಪಾಸಕೋ ಅವಸೇಸೇಹಿ ದಿನ್ನಂ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ಇಮಿನಾ ದಿನ್ನಂ ವಿಸುಂಯೇವ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ಸೋ ಸೇಟ್ಠಿ ತಸ್ಸ ಕಿರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏಸ ಮಯಾ ದಿನ್ನಂ ವಿಸುಂ ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛತೋ ಪಚ್ಛತೋ ಏಕಂ ಚೂಳುಪಟ್ಠಾಕಂ ಪಹಿಣಿ ‘‘ಗಚ್ಛ, ಯಂ ಏಸ ಕರೋತಿ, ತಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಯಾಗುಭತ್ತಪೂವಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಏಕಂ ದ್ವೇ ತಣ್ಡುಲೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಮುಗ್ಗಮಾಸೇಪಿ ತೇಲಫಾಣಿತಾದಿಬಿನ್ದೂನಿಪಿ ಸಬ್ಬಭಾಜನೇಸು ಪಕ್ಖಿಪಿ. ಚೂಳುಪಟ್ಠಾಕೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಚೇ ಮೇ ಸೋ ಪರಿಸಮಜ್ಝೇ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸಿಸ್ಸತಿ, ಮಮ ನಾಮೇ ಗಹಿತಮತ್ತೇಯೇವ ನಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಮಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿವಾಸನನ್ತರೇ ಛುರಿಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ಗನ್ತ್ವಾ ಭತ್ತಗ್ಗೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯಾ ಮಹಾಜನಂ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಇಮಂ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ, ತತ್ಥ ಸಮಾದಪಿತಮನುಸ್ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಬಲೇನ ಬಹೂನಿಪಿ ಥೋಕಾನಿಪಿ ತಣ್ಡುಲಾದೀನಿ ಅದಂಸು, ತೇಸಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತೂ’’ತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಹಂ ‘ಅಸುಕೇನ ನಾಮ ಅಚ್ಛರಾಯ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ತಣ್ಡುಲಾದೀನಿ ದಿನ್ನಾನೀತಿ ಮಮ ನಾಮೇ ಗಹಿತಮತ್ತೇ ಇಮಂ ಮಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಆಗತೋ, ಅಯಂ ಪನ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಂ ಕತ್ವಾ ‘ಯೇಹಿಪಿ ನಾಳಿಆದೀಹಿ ಮಿನಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ, ಯೇಹಿಪಿ ಅಚ್ಛರಾಯ ಗಹೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತೂ’ತಿ ವದತಿ. ಸಚಾಹಂ ಏವರೂಪಂ ನ ಖಮಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ದೇವದಣ್ಡೋ ಮಮ ಮತ್ಥಕೇ ಪತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಖಮಾಹಿ ಮೇ, ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಿಂ ಇದ’’ನ್ತಿ ಚ ತೇನ ವುತ್ತೇ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತಂ ಕಿರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಕಿಂ ಇದ’’ನ್ತಿ ದಾನವೇಯ್ಯಾವಟಿಕಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋ ಅತೀತದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏವಂ ಕಿರ ಸೇಟ್ಠೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಪುಞ್ಞಂ ನಾಮ ‘ಅಪ್ಪಕ’ನ್ತಿ ನ ಅವಮಞ್ಞಿತಬ್ಬಂ, ಮಾದಿಸಸ್ಸ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ‘ಅಪ್ಪಕ’ನ್ತಿ ನ ಅವಮಞ್ಞಿತಬ್ಬಂ. ಪಣ್ಡಿತಮನುಸ್ಸಾ ಹಿ ಪುಞ್ಞಂ ಕರೋನ್ತಾ ವಿವಟಭಾಜನಂ ವಿಯ ಉದಕೇನ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಪುಞ್ಞೇನ ಪೂರನ್ತಿಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೨೨. ‘‘ಮಾವಮಞ್ಞೇಥ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ, ನ ಮನ್ದಂ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ;

ಉದಬಿನ್ದುನಿಪಾತೇನ, ಉದಕುಮ್ಭೋಪಿ ಪೂರತಿ;

ಧೀರೋ ಪೂರತಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ, ಥೋಕಂ ಥೋಕಮ್ಪಿ ಆಚಿನ’’ನ್ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಪಣ್ಡಿತಮನುಸ್ಸೋ ಪುಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಪ್ಪಕಮತ್ತಂ ಮಯಾ ಕತಂ, ನ ಮನ್ದಂ ವಿಪಾಕವಸೇನ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಪರಿತ್ತಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಕಹಂ ಮಂ ದಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಂ ವಾ ತಂ ಕಹಂ ದಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕದಾ ಏತಂ ವಿಪಚ್ಚಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪುಞ್ಞಂ ಮಾವಮಞ್ಞೇಥ ನ ಅವಜಾನೇಯ್ಯ. ಯಥಾ ಹಿ ನಿರನ್ತರಂ ಉದಬಿನ್ದುನಿಪಾತೇನ ವಿವರಿತ್ವಾ ಠಪಿತಂ ಕುಲಾಲಭಾಜನಂ ಪೂರತಿ, ಏವಂ ಧೀರೋ ಪಣ್ಡಿತಪುರಿಸೋ ಥೋಕಂ ಥೋಕಮ್ಪಿ ಪುಞ್ಞಂ ಆಚಿನನ್ತೋ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಪೂರತೀತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸೋ ಸೇಟ್ಠಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪಾಪುಣಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಬಿಳಾಲಪಾದಕಸೇಟ್ಠಿವತ್ಥು ಛಟ್ಠಂ.