೭. ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರವತ್ಥು

ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕಿರ ಠಾನೇ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಅಹೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ, ಅಯ್ಯೋ, ಖನ್ತಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅಞ್ಞೇಸು ಅಕ್ಕೋಸನ್ತೇಸು ವಾ ಪಹರನ್ತೇಸು ವಾ ಕೋಪಮತ್ತಮ್ಪಿ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಥೇರಸ್ಸ ಗುಣೇ ಕಥಯಿಂಸು. ಅಥೇಕೋ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಕೋ ಏಸ ನ ಕುಜ್ಝತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಥೇರೋ’’ತಿ. ‘‘ನಂ ಕುಜ್ಝಾಪೇನ್ತೋ ನ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಅಹಂ ನಂ ಕುಜ್ಝಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚೇ ಸಕ್ಕೋಸಿ, ಕುಜ್ಝಾಪೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಹೋತು, ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಿಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಥೇರಂ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಪವಿಟ್ಠಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭಾಗೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಿಟ್ಠಿಮಜ್ಝೇ ಮಹನ್ತಂ ಪಾಣಿಪ್ಪಹಾರಮದಾಸಿ. ಥೇರೋ ‘‘ಕಿಂ ನಾಮೇತ’’ನ್ತಿ ಅನೋಲೋಕೇತ್ವಾವ ಗತೋ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಸಕಲಸರೀರೇ ಡಾಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ಸೋ ‘‘ಅಹೋ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಅಯ್ಯೋ’’ತಿ ಥೇರಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಖಮಥ ಮೇ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಏತ’’ನ್ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅಹಂ ವೀಮಂಸನತ್ಥಾಯ ತುಮ್ಹೇ ಪಹರಿ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ‘‘ಹೋತು ಖಮಾಮಿ ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಖಮಥ, ಮಮ ಗೇಹೇಯೇವ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಥೇರಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಗಣ್ಹಿ, ಥೇರೋಪಿ ಪತ್ತಂ ಅದಾಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಥೇರಂ ಗೇಹಂ ನೇತ್ವಾ ಪರಿವಿಸಿ.

ಮನುಸ್ಸಾ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಿನಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಿರಪರಾಧೋ ಅಯ್ಯೋ ಪಹಟೋ, ದಣ್ಡೇನಪಿಸ್ಸ ಮೋಕ್ಖೋ ನತ್ಥಿ, ಏತ್ಥೇವ ನಂ ಮಾರೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಲೇಡ್ಡುದಣ್ಡಾದಿಹತ್ಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಅಟ್ಠಂಸು. ಥೇರೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಪತ್ತಂ ಅದಾಸಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಥೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ನಿವತ್ತೇಥಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ಕಿಂ ಏತಂ ಉಪಾಸಕಾತಿ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ತುಮ್ಹೇ ಪಹಟಾ, ಮಯಮಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಾತಿ. ಕಿಂ ಪನ ತುಮ್ಹೇ ಇಮಿನಾ ಪಹಟಾ, ಉದಾಹು ಅಹನ್ತಿ? ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇತಿ. ‘‘ಮಂ ಏಸ ಪಹರಿತ್ವಾ ಖಮಾಪೇಸಿ, ಗಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ’’ತಿ ಮನುಸ್ಸೇ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ನಿವತ್ತಾಪೇತ್ವಾ ಥೇರೋ ವಿಹಾರಮೇವ ಗತೋ. ಭಿಕ್ಖೂ ಉಜ್ಝಾಯಿಂಸು ‘‘ಕಿಂ ನಾಮೇತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ ಯೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಪಹಟೋ, ತಸ್ಸೇವ ಗೇಹೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತೋ. ಥೇರಸ್ಸ ಪಹಟಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಇದಾನಿ ಸೋ ಕಸ್ಸ ಲಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಅವಸೇಸೇ ಪೋಥೇನ್ತೋ ವಿಚರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪಹರನ್ತೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಗಿಹಿಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಪನ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪಹಟೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕೋಧೋ ನಾಮೇಸ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ ಸಮುಗ್ಘಾತಂ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೮೯. ‘‘ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಪಹರೇಯ್ಯ, ನಾಸ್ಸ ಮುಞ್ಚೇಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ;

ಧೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಹನ್ತಾರಂ, ತತೋ ಧೀ ಯಸ್ಸ ಮುಞ್ಚತಿ.

೩೯೦. ‘‘ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸೇತದಕಿಞ್ಚಿ ಸೇಯ್ಯೋ, ಯದಾ ನಿಸೇಧೋ ಮನಸೋ ಪಿಯೇಹಿ;

ಯತೋ ಯತೋ ಹಿಂಸಮನೋ ನಿವತ್ತತಿ, ತತೋ ತತೋ ಸಮ್ಮತಿಮೇವ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಪಹರೇಯ್ಯಾತಿ ‘‘ಖೀಣಾಸವಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ವಾ ಜಾತಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನ ಪಹರೇಯ್ಯ. ನಾಸ್ಸ ಮುಞ್ಚೇಥಾತಿ ಸೋಪಿ ಪಹಟೋ ಖೀಣಾಸವಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅಸ್ಸ ಪಹರಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ ವೇರಂ ನ ಮುಞ್ಚೇಥ, ತಸ್ಮಿಂ ಕೋಪಂ ನ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸಾತಿ ಖೀಣಾಸವಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಹನ್ತಾರಂ ಗರಹಾಮಿ. ತತೋ ಧೀತಿ ಯೋ ಪನ ತಂ ಪಹರನ್ತಂ ಪಟಿಪಹರನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ವೇರಂ ಮುಞ್ಚತಿ, ತಂ ತತೋಪಿ ಗರಹಾಮಿಯೇವ.

ಏತದಕಿಞ್ಚಿ ಸೇಯ್ಯೋತಿ ಯಂ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಂ ವಾ ಅಪಚ್ಚಕ್ಕೋಸನಂ, ಪಹರನ್ತಂ ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಪಹರಣಂ, ಏತಂ ತಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಸೇಯ್ಯೋ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಸೇಯ್ಯೋ ನ ಹೋತಿ, ಅಧಿಮತ್ತಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯದಾ ನಿಸೇಧೋ ಮನಸೋ ಪಿಯೇಹೀತಿ ಕೋಧನಸ್ಸ ಹಿ ಕೋಧುಪ್ಪಾದೋವ ಮನಸೋ ಪಿಯೋ ನಾಮ. ಕೋಧೋ ಹಿ ಪನೇಸ ಮಾತಾಪಿತೂಸುಪಿ ಬುದ್ಧಾದೀಸುಪಿ ಅಪರಜ್ಝತಿ. ತಸ್ಮಾ ಯೋ ಅಸ್ಸ ತೇಹಿ ಮನಸೋ ನಿಸೇಧೋ ಕೋಧವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಹೋ, ಏತಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಸೇಯ್ಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಹಿಂಸಮನೋತಿ ಕೋಧಮನೋ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಯತೋ ಯತೋ ವತ್ಥುತೋ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ ಸಮುಗ್ಘಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ನಿವತ್ತತಿ. ತತೋ ತತೋತಿ ತತೋ ತತೋ ವತ್ಥುತೋ ಸಕಲಮ್ಪಿ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಂ ನಿವತ್ತತಿಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರವತ್ಥು ಸತ್ತಮಂ.