೩೮. ಧಮ್ಮದಿನ್ನತ್ಥೇರೀವತ್ಥು

ಯಸ್ಸಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಂ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕದಿವಸಞ್ಹಿ ತಸ್ಸಾ ಗಿಹಿಕಾಲೇ ಸಾಮಿಕೋ ವಿಸಾಖೋ ಉಪಾಸಕೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ ಪತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಯಾ ಸಬ್ಬಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಸೋ ತತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಂ ವಾತಪಾನೇನ ಓಲೋಕೇನ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಿತಂ ಕರೋತಿ. ತಂ ದಿವಸಂ ಪನ ವಾತಪಾನೇನ ಠಿತಂ ಅನೋಲೋಕೇನ್ತೋವ ಅಗಮಾಸಿ. ಸಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಇದ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಹೋತು, ಭೋಜನಕಾಲೇ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭೋಜನವೇಲಾಯ ಭತ್ತಂ ಉಪನಾಮೇಸಿ. ಸೋ ಅಞ್ಞೇಸು ದಿವಸೇಸು ‘‘ಏಹಿ, ಏಕತೋ ಭುಞ್ಜಾಮಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂ ದಿವಸಂ ಪನ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋವ ಭುಞ್ಜಿ. ಸಾ ‘‘ಕೇನಚಿದೇವ ಕಾರಣೇನ ಕುಪಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ವಿಸಾಖೋ ಸುಖನಿಸಿನ್ನವೇಲಾಯ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ‘‘ಧಮ್ಮದಿನ್ನೇ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಸಬ್ಬಂ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ‘‘ಕುದ್ಧಾ ನಾಮ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ ನ ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇನ್ತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಪನ, ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಹಂ ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವಿಚಾರೇಮೀತಿ. ತುಮ್ಹೇಹಿ ಛಡ್ಡಿತಂ ಖೇಳಂ ಕೋ ಪಟಿಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಮಮ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅನುಜಾನಾಥಾತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧು, ಭದ್ದೇ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತೇನ ಸಕ್ಕಾರೇನ ತಂ ಭಿಕ್ಖುನೀಉಪಸ್ಸಯಂ ನೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಸಾ ಲದ್ಧೂಪಸಮ್ಪದಾ ಧಮ್ಮದಿನ್ನತ್ಥೇರೀ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ.

ಸಾ ಪವಿವೇಕಕಾಮತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಜನಪದಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥ ವಿಹರನ್ತೀ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ‘‘ಇದಾನಿ ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಞಾತಿಜನಾ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಪುನದೇವ ರಾಜಗಹಂ ಪಚ್ಚಾಗಞ್ಛಿ. ಉಪಾಸಕೋ ತಸ್ಸಾ ಆಗತಭಾವಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಕೇನ ನು ಖೋ ಕಾರಣೇನ ಆಗತಾ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಉಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಥೇರಿಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ‘‘ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಾ ನು ಖೋಸಿ, ಅಯ್ಯೇತಿ ವತ್ತುಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ, ಪಞ್ಹಮೇಕಂ ನಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿ, ಸಾ ತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಉಪಾಸಕೋ ತೇನೇವ ಉಪಾಯೇನ ಸೇಸಮಗ್ಗೇಸುಪಿ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪಞ್ಹಸ್ಸ ಪುಟ್ಠಕಾಲೇ ತಾಯ ‘‘ಅಚ್ಚಯಾಸಿ, ಆವುಸೋ, ವಿಸಾಖಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಇಮಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಥೇರಿಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಸುಕಥಿತಂ ಮಮ ಧೀತಾಯ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಾಯ, ಅಹಮ್ಪೇತಂ ಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತೋ ಏವಮೇವ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೪೨೧. ‘‘ಯಸ್ಸ ಪುರೇ ಚ ಪಚ್ಛಾ ಚ, ಮಜ್ಝೇ ಚ ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚನಂ;

ಅಕಿಞ್ಚನಂ ಅನಾದಾನಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಪುರೇತಿ ಅತೀತೇಸು ಖನ್ಧೇಸು. ಪಚ್ಛಾತಿ ಅನಾಗತೇಸು ಖನ್ಧೇಸು. ಮಜ್ಝೇತಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಖನ್ಧೇಸು. ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚನನ್ತಿ ಯಸ್ಸೇತೇಸು ಠಾನೇಸು ತಣ್ಹಾಗಾಹಸಙ್ಖಾತಂ ಕಿಞ್ಚನಂ ನತ್ಥಿ, ತಮಹಂ ರಾಗಕಿಞ್ಚನಾದೀಹಿ ಅಕಿಞ್ಚನಂ ಕಸ್ಸಚಿ ಗಹಣಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ ಅನಾದಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವದಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಧಮ್ಮದಿನ್ನತ್ಥೇರೀವತ್ಥು ಅಟ್ಠತಿಂಸತಿಮಂ.