೨೧. ಪಬ್ಭಾರವಾಸೀತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಅಸಂಸಟ್ಠನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪಬ್ಭಾರವಾಸೀತಿಸ್ಸತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಕಿರ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಪ್ಪಾಯಂ ಸೇನಾಸನಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಏಕಂ ಲೇಣಪಬ್ಭಾರಂ ಪಾಪುಣಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಕ್ಖಣೇಯೇವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಏಕಗ್ಗತಂ ಲಭಿ. ಸೋ ‘‘ಅಹಂ ಇಧ ವಸನ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಂ ನಿಪ್ಫಾದೇತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಲೇಣೇಪಿ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾ ‘‘ಸೀಲವಾ ಭಿಕ್ಖು ಆಗತೋ, ಇಮಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ವಸಿತುಂ ದುಕ್ಖಂ. ಅಯಂ ಪನ ಇಧ ಏಕರತ್ತಿಮೇವ ವಸಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಪುತ್ತೇ ಆದಾಯ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಥೇರೋ ಪುನದಿವಸೇ ಪಾತೋವ ಗೋಚರಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಅಥ ನಂ ಏಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ದಿಸ್ವಾವ ಪುತ್ತಸಿನೇಹಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಗೇಹೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತೇಮಾಸಂ ವಸನತ್ಥಾಯ ಯಾಚಿ. ಸೋಪಿ ‘‘ಸಕ್ಕಾ ಮಯಾ ಇಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಭವನಿಸ್ಸರಣಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ ಅಧಿವಾಸೇತ್ವಾ ತಮೇವ ಲೇಣಂ ಅಗಮಾಸಿ. ದೇವತಾ ತಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಕೇನಚಿ ನಿಮನ್ತಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸ್ವೇ ವಾ ಪರಸುವೇ ವಾ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ.

ಏವಂ ಅಡ್ಢಮಾಸಮತ್ತೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ‘‘ಅಯಂ ಇಧೇವ ಮಞ್ಞೇ ಅನ್ತೋವಸ್ಸಂ ವಸಿಸ್ಸತಿ, ಸೀಲವತಾ ಪನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ಪುತ್ತಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಸಿತುಂ ದುಕ್ಕರಂ, ಇಮಞ್ಚ ‘ನಿಕ್ಖಮಾ’ತಿ ವತ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಸೀಲೇ ಖಲಿತ’’ನ್ತಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೀ ಉಪಸಮ್ಪದಮಾಳಕತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಸ್ಸ ಸೀಲೇ ಖಲಿತಂ ಅದಿಸ್ವಾ ‘‘ಪರಿಸುದ್ಧಮಸ್ಸ ಸೀಲಂ, ಕಿಞ್ಚಿದೇವಸ್ಸ ಕತ್ವಾ ಅಯಸಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕಕುಲೇ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಜೇಟ್ಠಪುತ್ತಸ್ಸ ಸರೀರೇ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ಗೀವಂ ಪರಿವತ್ತೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಅಕ್ಖೀನಿ ನಿಕ್ಖಮಿಂಸು, ಮುಖತೋ ಖೇಳೋ ಪಗ್ಘರಿ. ಉಪಾಸಿಕಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಇದ’’ನ್ತಿ ವಿರವಿ. ಅಥ ನಂ ದೇವತಾ ಅದಿಸ್ಸಮಾನರೂಪಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಮಯಾ ಏಸ ಗಹಿತೋ, ಬಲಿಕಮ್ಮೇನಪಿ ಮೇ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪನ ಕುಲೂಪಕಂ ಥೇರಂ ಲಟ್ಠಿಮಧುಕಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ತೇನ ತೇಲಂ ಪಚಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಸ ನತ್ಥುಕಮ್ಮಂ ದೇಥ, ಏವಾಹಂ ಇಮಂ ಮುಞ್ಚಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ನಸ್ಸತು ವಾ ಏಸ ಮರತು ವಾ, ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಹಂ ಅಯ್ಯಂ ಲಟ್ಠಿಮಧುಕಂ ಯಾಚಿತುನ್ತಿ. ಸಚೇ ಲಟ್ಠಿಮಧುಕಂ ಯಾಚಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಥ, ನಾಸಿಕಾಯಸ್ಸ ಹಿಙ್ಗುಚುಣ್ಣಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತುಂ ವದೇಥಾತಿ. ಇದಮ್ಪಿ ವತ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಾತಿ. ತೇನ ಹಿಸ್ಸ ಪಾದಧೋವನಉದಕಂ ಆದಾಯ ಸೀಸೇ ಆಸಿಞ್ಚಥಾತಿ. ಉಪಾಸಿಕಾ ‘‘ಸಕ್ಕಾ ಇದಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ ವೇಲಾಯ ಆಗತಂ ಥೇರಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಂ ದತ್ವಾ ಅನ್ತರಭತ್ತೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಪಾದೇ ಧೋವಿತ್ವಾ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇದಂ ಉದಕಂ ದಾರಕಸ್ಸ ಸೀಸೇ ಆಸಿಞ್ಚಾಮಾ’’ತಿ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಆಸಿಞ್ಚಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ಸಾ ದೇವತಾ ತಾವದೇವ ತಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಲೇಣದ್ವಾರೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಥೇರೋಪಿ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾವಸಾನೇ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಅವಿಸ್ಸಟ್ಠಕಮ್ಮಟ್ಠಾನತಾಯ ದ್ವತ್ತಿಂಸಾಕಾರಂ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತೋವ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ನಂ ಲೇಣದ್ವಾರಂ ಪತ್ತಕಾಲೇ ಸಾ ದೇವತಾ ‘‘ಮಹಾವೇಜ್ಜ ಮಾ ಇಧ ಪವಿಸಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತತ್ಥೇವ ಠತ್ವಾ ‘‘ಕಾಸಿ ತ್ವ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಅಹಂ ಇಧ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾತಿ. ಥೇರೋ ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಮಯಾ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಮಾಳಕತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಸೀಲೇ ತಿಲಕಂ ವಾ ಕಾಳಕಂ ವಾ ಅದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಮಯಾ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತಟ್ಠಾನಂ ನ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಕಸ್ಮಾ ಏವಂ ವದೇಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ನ ಪಸ್ಸಸೀತಿ. ಆಮ, ನ ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ? ಆಚಿಕ್ಖಾಮಿ ತೇತಿ. ಆಮ, ಆಚಿಕ್ಖಾಹೀತಿ. ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ದೂರೇ ಕತಂ, ಅಜ್ಜೇವ ತಯಾ ಅಮನುಸ್ಸಗಹಿತಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಾದಧೋವನಉದಕಂ ಸೀಸೇ ಆಸಿತ್ತಂ, ನಾಸಿತ್ತನ್ತಿ? ಆಮ, ಆಸಿತ್ತನ್ತಿ. ಕಿಂ ಏತಂ ನ ಪಸ್ಸಸೀತಿ? ಏತಂ ಸನ್ಧಾಯ ತ್ವಂ ವದೇಸೀತಿ? ಆಮ, ಏತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದಾಮೀತಿ. ಥೇರೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಹೋ ವತ ಮೇ ಸಮ್ಮಾ ಪಣಿಹಿತೋ ಅತ್ತಾ, ಸಾಸನಸ್ಸ ಅನುರೂಪಂ ವತ ಮೇ ಚರಿತಂ, ದೇವತಾಪಿ ಮಮ ಚತುಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲೇ ತಿಲಕಂ ವಾ ಕಾಳಕಂ ವಾ ಅದಿಸ್ವಾ ದಾರಕಸ್ಸ ಸೀಸೇ ಆಸಿತ್ತಪಾದಧೋವನಮತ್ತಂ ಅದ್ದಸಾ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಸೀಲಂ ಆರಬ್ಭ ಬಲವಪೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ಸೋ ತಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತ್ವಾ ಪಾದುದ್ಧಾರಮ್ಪಿ ಅಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ‘‘ಮಾದಿಸಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಸಮಣಂ ದೂಸೇತ್ವಾ ಮಾ ಇಧ ವನಸಣ್ಡೇ ವಸಿ, ತ್ವಮೇವ ನಿಕ್ಖಮಾಹೀ’’ತಿ ದೇವತಂ ಓವದನ್ತೋ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ –

‘‘ವಿಸುದ್ಧೋ ವತ ಮೇ ವಾಸೋ, ನಿಮ್ಮಲಂ ಮಂ ತಪಸ್ಸಿನಂ;

ಮಾ ತ್ವಂ ವಿಸುದ್ಧಂ ದೂಸೇಸಿ, ನಿಕ್ಖಮ ಪವನಾ ತುವ’’ನ್ತಿ.

ಸೋ ತತ್ಥೇವ ತೇಮಾಸಂ ವಸಿತ್ವಾ ವುತ್ಥವಸ್ಸೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ‘‘ಕಿಂ, ಆವುಸೋ, ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಂ ತೇ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪಿತ’’ನ್ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ತಸ್ಮಿಂ ಲೇಣೇ ವಸ್ಸೂಪಗಮನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ, ‘‘ಆವುಸೋ, ತ್ವಂ ದೇವತಾಯ ಏವಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ನ ಕುಜ್ಝೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ ಕುಜ್ಝಿ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಭಿಕ್ಖೂ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸುಂ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ, ದೇವತಾಯ ಇದಂ ನಾಮ ವುಚ್ಚಮಾನೋಪಿ ನ ಕುಜ್ಝಿನ್ತಿ ವದತೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನೇವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಕುಜ್ಝತಿ, ಏತಸ್ಸ ಗಿಹೀಹಿ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೇಹಿ ವಾ ಸಂಸಗ್ಗೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಏಸ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೪೦೪. ‘‘ಅಸಂಸಟ್ಠಂ ಗಹಟ್ಠೇಹಿ, ಅನಾಗಾರೇಹಿ ಚೂಭಯಂ;

ಅನೋಕಸಾರಿಮಪ್ಪಿಚ್ಛಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಸಂಸಟ್ಠನ್ತಿ ದಸ್ಸನಸವನಸಮುಲ್ಲಪನಪರಿಭೋಗಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಾನಂ ಅಭಾವೇನ ಅಸಂಸಟ್ಠಂ. ಉಭಯನ್ತಿ ಗಿಹೀಹಿ ಚ ಅನಾಗಾರೇಹಿ ಚಾತಿ ಉಭಯೇಹಿಪಿ ಅಸಂಸಟ್ಠಂ. ಅನೋಕಸಾರಿನ್ತಿ ಅನಾಲಯಚಾರಿಂ ತಂ ಏವರೂಪಂ ಅಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವದಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಪಬ್ಭಾರವಾಸೀತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು ಏಕವೀಸತಿಮಂ.