೮. ಮಾರವತ್ಥು

ನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಮಾರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕದಿವಸಞ್ಹಿ ವಿಕಾಲೇ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಥೇರಾ ಜೇತವನವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರಾಹುಲತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಉಟ್ಠಾಪೇಸುಂ. ಸೋ ಅಞ್ಞತ್ಥ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ಪಮುಖೇ ನಿಪಜ್ಜಿ. ತದಾ ಸೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ ಅವಸ್ಸಿಕೋವ ಹೋತಿ. ಮಾರೋ ವಸವತ್ತಿಭವನೇ ಠಿತೋಯೇವ ತಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಗನ್ಧಕುಟಿಪಮುಖೇ ನಿಪನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ರುಜನಕಅಙ್ಗುಲೀ ಬಹಿ ನಿಪನ್ನೋ, ಸಯಂ ಅನ್ತೋಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ನಿಪನ್ನೋ, ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ಪೀಳಿಯಮಾನಾಯ ಸಯಮ್ಪಿ ಪೀಳಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಮಹನ್ತಂ ಹತ್ಥಿರಾಜವಣ್ಣಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಆಗಮ್ಮ ಸೋಣ್ಡಾಯ ಥೇರಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತೇನ ಸದ್ದೇನ ಕೋಞ್ಚನಾದಂ ರವಿ. ಸತ್ಥಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋವ ತಸ್ಸ ಮಾರಭಾವಂ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಮಾರ, ತಾದಿಸಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸೇನಾಪಿ ಮಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಭಯಂ ಉಪ್ಪಾದೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ. ಪುತ್ತೋ ಹಿ ಮೇ ಅಸನ್ತಾಸೀ ವೀತತಣ್ಹೋ ಮಹಾವೀರಿಯೋ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೫೧. ‘‘ನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋ ಅಸನ್ತಾಸೀ, ವೀತತಣ್ಹೋ ಅನಙ್ಗಣೋ;

ಅಚ್ಛಿನ್ದಿ ಭವಸಲ್ಲಾನಿ, ಅನ್ತಿಮೋಯಂ ಸಮುಸ್ಸಯೋ.

೩೫೨. ‘‘ವೀತತಣ್ಹೋ ಅನಾದಾನೋ, ನಿರುತ್ತಿಪದಕೋವಿದೋ;

ಅಕ್ಖರಾನಂ ಸನ್ನಿಪಾತಂ, ಜಞ್ಞಾ ಪುಬ್ಬಾಪರಾನಿ ಚ;

ಸ ವೇ ಅನ್ತಿಮಸಾರೀರೋ,

ಮಹಾಪಞ್ಞೋ ಮಹಾಪುರಿಸೋತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಅರಹತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಂ ನಾಮ, ತಂ ಗತೋ ಪತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸನ್ತಾಸೀತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ರಾಗಸನ್ತಾಸಾದೀನಂ ಅಭಾವೇನ ಅಸನ್ತಸನಕೋ. ಅಚ್ಛಿನ್ದಿ ಭವಸಲ್ಲಾನೀತಿ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಭವಗಾಮೀನಿ ಸಲ್ಲಾನಿ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿ. ಸಮುಸ್ಸಯೋತಿ ಅಯಂ ಏತಸ್ಸ ಅನ್ತಿಮೋ ದೇಹೋ.

ಅನಾದಾನೋತಿ ಖನ್ಧಾದೀಸು ನಿಗ್ಗಹಣೋ. ನಿರುತ್ತಿಪದಕೋವಿದೋತಿ ನಿರುತ್ತಿಯಞ್ಚ ಸೇಸಪದೇಸು ಚಾತಿ ಚತೂಸುಪಿ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಸು ಛೇಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಕ್ಖರಾನಂ ಸನ್ನಿಪಾತಂ, ಜಞ್ಞಾ ಪುಬ್ಬಾಪರಾನಿ ಚಾತಿ ಅಕ್ಖರಾನಂ ಸನ್ನಿಪಾತಸಙ್ಖಾತಂ ಅಕ್ಖರಪಿಣ್ಡಞ್ಚ ಜಾನಾತಿ, ಪುಬ್ಬಕ್ಖರೇನ ಅಪರಕ್ಖರಂ, ಅಪರಕ್ಖರೇನ ಪುಬ್ಬಕ್ಖರಞ್ಚ ಜಾನಾತಿ. ಪುಬ್ಬಕ್ಖರೇನ ಅಪರಕ್ಖರಂ ಜಾನಾತಿ ನಾಮ – ಆದಿಮ್ಹಿ ಪಞ್ಞಾಯಮಾನೇ ಮಜ್ಝಪರಿಯೋಸಾನೇಸು ಅಪಞ್ಞಾಯಮಾನೇಸುಪಿ ‘‘ಇಮೇಸಂ ಅಕ್ಖರಾನಂ ಇದಂ ಮಜ್ಝಂ, ಇದಂ ಪರಿಯೋಸಾನ’’ನ್ತಿ ಜಾನಾತಿ. ಅಪರಕ್ಖರೇನ ಪುಬ್ಬಕ್ಖರಂ ಜಾನಾತಿ ನಾಮ – ಅನ್ತೇ ಪಞ್ಞಾಯಮಾನೇ ಆದಿಮಜ್ಝೇಸು ಅಪಞ್ಞಾಯಮಾನೇಸು ‘‘ಇಮೇಸಂ ಅಕ್ಖರಾನಂ ಇದಂ ಮಜ್ಝಂ, ಅಯಂ ಆದೀ’’ತಿ ಜಾನಾತಿ. ಮಜ್ಝೇ ಪಞ್ಞಾಯಮಾನೇಪಿ ‘‘ಇಮೇಸಂ ಅಕ್ಖರಾನಂ ಅಯಂ ಆದಿ, ಅಯಂ ಅನ್ತೋ’’ತಿ ಜಾನಾತಿ. ಏವಂ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ. ಸ ವೇ ಅನ್ತಿಮಸಾರೀರೋತಿ ಏಸ ಕೋಟಿಯಂ ಠಿತಸರೀರೋ, ಮಹನ್ತಾನಂ ಅತ್ಥಧಮ್ಮನಿರುತ್ತಿಪಟಿಭಾನಾನಂ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದೀನಞ್ಚ ಪರಿಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ, ‘‘ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತತ್ತಾ ಖ್ವಾಹಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಮಹಾಪುರಿಸೋತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೩೭೭) ವಚನತೋ ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತತಾಯ ಚ ಮಹಾಪುರಿಸೋತಿ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ಮಾರೋಪಿ ಪಾಪಿಮಾ ‘‘ಜಾನಾತಿ ಮಂ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ’’ತಿ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯೀತಿ.

ಮಾರವತ್ಥು ಅಟ್ಠಮಂ.