೨೨. ನಿರಯವಗ್ಗೋ

೧. ಸುನ್ದರೀಪರಿಬ್ಬಾಜಿಕಾವತ್ಥು

ಅಭೂತವಾದೀತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಸುನ್ದರಿಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಿಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕತೋ ಹೋತಿ ಗರುಕತೋ ಮಾನಿತೋ ಪೂಜಿತೋ’’ತಿ ವತ್ಥು ವಿತ್ಥಾರತೋ ಉದಾನೇ (ಉದಾ. ೩೮) ಆಗತಮೇವ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ – ಭಗವತೋ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಮಹಾನದೀನಂ ಮಹೋಘಸದಿಸೇ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಹತಲಾಭಸಕ್ಕಾರಾ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನಕಾಲೇ ಖಜ್ಜೋಪನಕಾ ವಿಯ ನಿಪ್ಪಭಾ ಹುತ್ವಾ ಏಕತೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಮನ್ತಯಿಂಸು – ‘‘ಮಯಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹತಲಾಭಸಕ್ಕಾರಾ, ನ ನೋ ಕೋಚಿ ಅತ್ಥಿಭಾವಮ್ಪಿ ಜಾನಾತಿ, ಕೇನ ನು ಖೋ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಮಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾಪೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ನೇಸಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಸುನ್ದರಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಸಕ್ಕುಣಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಏಕದಿವಸಂ ಸುನ್ದರಿಂ ತಿತ್ಥಿಯಾರಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಠಿತಂ ನಾಲಪಿಂಸು. ಸಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಲ್ಲಪನ್ತೀಪಿ ಪಟಿವಚನಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ‘‘ಅಪಿ ಪನಯ್ಯಾ, ಕೇನಚಿ ವಿಹೇಠಿತತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಕಿಂ, ಭಗಿನಿ, ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಅಮ್ಹೇ ವಿಹೇಠೇತ್ವಾ ಹತಲಾಭಸಕ್ಕಾರೇ ಕತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಂ ನ ಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಮಯಾ ಏತ್ಥ ಕಿಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ? ‘‘ತ್ವಂ ಖೋಸಿ, ಭಗಿನಿ, ಅಭಿರೂಪಾ ಸೋಭಗ್ಗಪ್ಪತ್ತಾ, ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಅಯಸಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಜನಂ ತವ ಕಥಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಹತಲಾಭಸಕ್ಕಾರಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ. ಸಾ ತಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕನ್ತಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಕಪ್ಪೂರಕಟುಕಫಲಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಯಂ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ನಗರಂ ಪವಿಸನಕಾಲೇ ಜೇತವನಾಭಿಮುಖೀ ಗಚ್ಛತಿ, ‘‘ಕಹಂ ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಚ ಪುಟ್ಠಾ ‘‘ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಹಞ್ಹಿ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ವಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ತಿತ್ಥಿಯಾರಾಮೇ ವಸಿತ್ವಾ ಪಾತೋವ ಜೇತವನಮಗ್ಗಂ ಓತರಿತ್ವಾ ನಗರಾಭಿಮುಖೀ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀ ‘‘ಕಿಂ, ಸುನ್ದರಿ, ಕಹಂ ಗತಾಸೀ’’ತಿ ಪುಟ್ಠಾ ‘‘ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ವಸಿತ್ವಾ ತಂ ಕಿಲೇಸರತಿಯಾ ರಮಾಪೇತ್ವಾ ಆಗತಾಮ್ಹೀ’’ತಿ ವದತಿ.

ಅಥ ತೇ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ಧುತ್ತಾನಂ ಕಹಾಪಣೇ ದತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛಥ ಸುನ್ದರಿಂ ಮಾರೇತ್ವಾ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ಸಮೀಪೇ ಮಾಲಾಕಚವರನ್ತರೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಏಥಾ’’ತಿ ವದಿಂಸು. ತೇ ತಥಾ ಅಕಂಸು. ತತೋ ತಿತ್ಥಿಯಾ ‘‘ಸುನ್ದರಿಂ ನ ಪಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಕೋಲಾಹಲಂ ಕತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ‘‘ಕಹಂ ವೋ ಆಸಙ್ಕಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ‘‘ಇಮೇಸು ದಿವಸೇಸು ಜೇತವನೇ ವಸತಿ, ತತ್ಥಸ್ಸಾ ಪವತ್ತಿಂ ನ ಜಾನಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಗಚ್ಛಥ, ನಂ ವಿಚಿನಥಾ’’ತಿ ರಞ್ಞಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ ಅತ್ತನೋ ಉಪಟ್ಠಾಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಜೇತವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಿಚಿನನ್ತಾ ಮಾಲಾಕಚವರನ್ತರೇ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ನಗರಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ‘‘ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸಾವಕಾ ‘ಸತ್ಥಾರಾ ಕತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಸುನ್ದರಿಂ ಮಾರೇತ್ವಾ ಮಾಲಾಕಚವರನ್ತರೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿಂಸೂ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚಯಿಂಸು. ರಾಜಾ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಗಚ್ಛಥ, ನಗರಂ ಆಹಿಣ್ಡಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ನಗರವೀಥೀಸು ‘‘ಪಸ್ಸಥ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ರಞ್ಞೋ ನಿವೇಸನದ್ವಾರಂ ಆಗಮಿಂಸು. ರಾಜಾ ಸುನ್ದರಿಯಾ ಸರೀರಂ ಆಮಕಸುಸಾನೇ ಅಟ್ಟಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ರಕ್ಖಾಪೇಸಿ. ಸಾವತ್ಥಿವಾಸಿನೋ ಠಪೇತ್ವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೇ ಸೇಸಾ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ‘‘ಪಸ್ಸಥ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಅನ್ತೋನಗರೇಪಿ ಬಹಿನಗರೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ತೇನ ಹಿ ತುಮ್ಹೇಪಿ ತೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಏವಂ ಪಟಿಚೋದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೦೬. ‘‘ಅಭೂತವಾದೀ ನಿರಯಂ ಉಪೇತಿ,

ಯೋ ವಾಪಿ ಕತ್ವಾ ನ ಕರೋಮಿಚಾಹ;

ಉಭೋಪಿ ತೇ ಪೇಚ್ಚ ಸಮಾ ಭವನ್ತಿ,

ನಿಹೀನಕಮ್ಮಾ ಮನುಜಾ ಪರತ್ಥಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಭೂತವಾದೀತಿ ಪರಸ್ಸ ದೋಸಂ ಅದಿಸ್ವಾವ ಮುಸಾವಾದಂ ಕತ್ವಾ ತುಚ್ಛೇನ ಪರಂ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖನ್ತೋ. ಕತ್ವಾತಿ ಯೋ ವಾ ಪನ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ನಾಹಂ ಏತಂ ಕರೋಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಪೇಚ್ಚ ಸಮಾ ಭವನ್ತೀತಿ ತೇ ಉಭೋಪಿ ಜನಾ ಪರಲೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿರಯಂ ಉಪಗಮನೇನ ಗತಿಯಾ ಸಮಾ ಭವನ್ತಿ. ಗತಿಯೇವ ನೇಸಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾ, ಆಯು ಪನ ನೇಸಂ ನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಂ. ಬಹುಕಞ್ಹಿ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಚಿರಂ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚನ್ತಿ, ಪರಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮೇವ ಕಾಲಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ನೇಸಂ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಲಾಮಕಮೇವ ಕಮ್ಮಂ, ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ನಿಹೀನಕಮ್ಮಾ ಮನುಜಾ ಪರತ್ಥಾ’’ತಿ. ಪರತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಸ ಪನ ಪದಸ್ಸ ಪುರತೋ ಪೇಚ್ಚಪದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪೇಚ್ಚ ಪರತ್ಥ ಇತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇ ನಿಹೀನಕಮ್ಮಾ ಪರಲೋಕೇ ಸಮಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ರಾಜಾ ‘‘ಸುನ್ದರಿಯಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಮಾರಿತಭಾವಂ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ ಪುರಿಸೇ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಅಥ ತೇ ಧುತ್ತಾ ತೇಹಿ ಕಹಾಪಣೇಹಿ ಸುರಂ ಪಿವನ್ತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕಲಹಂ ಕರಿಂಸು. ಏಕೋ ಏಕಂ ಆಹ – ‘‘ತ್ವಂ ಸುನ್ದರಿಂ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ಮಾರೇತ್ವಾ ಮಾಲಾಕಚವರನ್ತರೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತತೋ ಲದ್ಧಕಹಾಪಣೇಹಿ ಸುರಂ ಪಿವಸಿ, ಹೋತು ಹೋತೂ’’ತಿ. ರಾಜಪುರಿಸಾ ತೇ ಧುತ್ತೇ ಗಹೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಸುಂ. ಅಥ ನೇ ರಾಜಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸಾ ಮಾರಿತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಆಮ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕೇಹಿ ಮಾರಾಪಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ರಾಜಾ ತಿತ್ಥಿಯೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ. ತೇ ತಥೇವ ವದಿಂಸು. ತೇನ ಹಿ ಗಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ ಏವಂ ವದನ್ತಾ ನಗರಂ ಆಹಿಣ್ಡಥ – ‘‘ಅಯಂ ಸುನ್ದರೀ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಆರೋಪೇತುಕಾಮೇಹಿ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಮಾರಾಪಿತಾ, ನೇವ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ, ನ ಸಾವಕಾನಂ ದೋಸೋ ಅತ್ಥಿ, ಅಮ್ಹಾಕಮೇವ ದೋಸೋ’’ತಿ. ತೇ ತಥಾ ಕರಿಂಸು. ಬಾಲಮಹಾಜನೋ ತದಾ ಸದ್ದಹಿ, ತಿತ್ಥಿಯಾಪಿ ಧುತ್ತಾಪಿ ಪುರಿಸವಧದಣ್ಡಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಕ್ಕಾರೋ ಮಹಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸುನ್ದರೀಪರಿಬ್ಬಾಜಿಕಾವತ್ಥು ಪಠಮಂ.

೨. ದುಚ್ಚರಿತಫಲಪೀಳಿತವತ್ಥು

ಕಾಸಾವಕಣ್ಠಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ದುಚ್ಚರಿತಫಲಾನುಭಾವೇನ ಪೀಳಿತೇ ಸತ್ತೇ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಆಯಸ್ಮಾ ಹಿ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಲಕ್ಖಣತ್ಥೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಾ ಓರೋಹನ್ತೋ ಅಟ್ಠಿಸಙ್ಖಲಿಕಪೇತಾದೀನಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ದಿಸ್ವಾ ಸಿತಂ ಕರೋನ್ತೋ ಲಕ್ಖಣತ್ಥೇರೇನ ಸಿತಕಾರಣಂ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ಅಕಾಲೋ, ಆವುಸೋ, ಇಮಸ್ಸ ಪಞ್ಹಸ್ಸ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಮಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಥೇರೇನ ಪುಟ್ಠೋ ಅಟ್ಠಿಸಙ್ಖಲಿಕಪೇತಾದೀನಂ ದಿಟ್ಠಭಾವಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಇಧಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಗಿಜ್ಝಕೂಟಾ ಪಬ್ಬತಾ ಓರೋಹನ್ತೋ ಅದ್ದಸಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ವೇಹಾಸಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ, ತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಾಟಿಪಿ ಆದಿತ್ತಾ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಾ ಸಜೋತಿಭೂತಾ…ಪೇ… ಕಾಯೋಪಿ ಆದಿತ್ತೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಾರಾ. ೨೩೦; ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೧೮) ನಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪತ್ತಚೀವರಕಾಯಬನ್ಧನಾದೀಹಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇ ಪಞ್ಚ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಅನುರೂಪಂ ಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾನಂ ಪಾಪಭಾವಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಬಹೂನಂ ಪಾಪಭಿಕ್ಖೂನಂ ದುಚ್ಚರಿತಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೦೭. ‘‘ಕಾಸಾವಕಣ್ಠಾ ಬಹವೋ, ಪಾಪಧಮ್ಮಾ ಅಸಞ್ಞತಾ;

ಪಾಪಾ ಪಾಪೇಹಿ ಕಮ್ಮೇಹಿ, ನಿರಯಂ ತೇ ಉಪಪಜ್ಜರೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಕಾಸಾವಕಣ್ಠಾತಿ ಕಾಸಾವೇನ ಪಲಿವೇಠಿತಕಣ್ಠಾ. ಪಾಪಧಮ್ಮಾತಿ ಲಾಮಕಧಮ್ಮಾ. ಅಸಞ್ಞತಾತಿ ಕಾಯಾದಿಸಂಯಮರಹಿತಾ, ತಥಾರೂಪಾ ಪಾಪಪುಗ್ಗಲಾ ಅತ್ತನಾ ಕತೇಹಿ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮೇಹಿ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತೇ ತತ್ಥ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ವಿಪಾಕಾವಸೇಸೇನ ಪೇತೇಸುಪಿ ಏವಂ ಪಚ್ಚನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ದುಚ್ಚರಿತಫಲಪೀಳಿತವತ್ಥು ದುತಿಯಂ.

೩. ವಗ್ಗುಮುದಾತೀರಿಯಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು

ಸೇಯ್ಯೋ ಅಯೋಗುಳೋತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಸಾಲಿಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಮಹಾವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ವಗ್ಗುಮುದಾತೀರಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ವತ್ಥು ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಪಾರಾಜಿಕೇ (ಪಾರಾ. ೧೯೩ ಆದಯೋ) ಆಗತಮೇವ.

ತದಾ ಹಿ ಸತ್ಥಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದರಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಗಿಹೀನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸಿತ್ಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಗರಹಿತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೦೮. ‘‘ಸೇಯ್ಯೋ ಅಯೋಗುಳೋ ಭುತ್ತೋ, ತತ್ತೋ ಅಗ್ಗಿಸಿಖೂಪಮೋ;

ಯಞ್ಚೇ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ದುಸ್ಸೀಲೋ, ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಮಸಞ್ಞತೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಯಞ್ಚೇ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಯಂ ದುಸ್ಸೀಲೋ ನಿಸ್ಸೀಲಪುಗ್ಗಲೋ ಕಾಯಾದೀಹಿ ಅಸಞ್ಞತೋ ರಟ್ಠವಾಸೀಹಿ ಸದ್ಧಾಯ ದಿನ್ನಂ ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಂ ‘‘ಸಮಣೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ಪಟಿಜಾನನ್ತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ತತ್ತೋ ಆದಿತ್ತೋ ಅಗ್ಗಿವಣ್ಣೋ ಅಯೋಗುಳೋವ ಭುತ್ತೋ ಸೇಯ್ಯೋ ಸುನ್ದರತರೋ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಹಿ ಏಕೋವ ಅತ್ತಭಾವೋ ಝಾಯೇಯ್ಯ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪನ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅನೇಕಾನಿಪಿ ಜಾತಿಸತಾನಿ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ವಗ್ಗುಮುದಾತೀರಿಯಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು ತತಿಯಂ.

೪. ಖೇಮಕಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತವತ್ಥು

ಚತ್ತಾರಿ ಠಾನಾನೀತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯಂ ಖೇಮಕಂ ನಾಮ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಕಿರ ಅಭಿರೂಪೋ ಅಹೋಸಿ, ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಇತ್ಥಿಯೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ರಾಗಾಭಿಭೂತಾ ಸಕಭಾವೇನ ಸಣ್ಠಾತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು. ಸೋಪಿ ಪರದಾರಕಮ್ಮಾಭಿರತೋವ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ನಂ ರತ್ತಿಂ ರಾಜಪುರಿಸಾ ಗಹೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಸುಂ. ರಾಜಾ ಮಹಾಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಲಜ್ಜಾಮೀತಿ ತಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಪನ ನೇವ ವಿರಮಿ. ಅಥ ನಂ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ತತಿಯಮ್ಪಿ ರಾಜಪುರಿಸಾ ಗಹೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಸುಂ. ರಾಜಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇಸಿಯೇವ. ಮಹಾಸೇಟ್ಠಿ, ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ತಂ ಆದಾಯ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಸಂವೇಗಕಥಂ ವತ್ವಾ ಪರದಾರಸೇವನಾಯ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೦೯. ‘‘ಚತ್ತಾರಿ ಠಾನಾನಿ ನರೋ ಪಮತ್ತೋ,

ಆಪಜ್ಜತಿ ಪರದಾರೂಪಸೇವೀ;

ಅಪುಞ್ಞಲಾಭಂ ನ ನಿಕಾಮಸೇಯ್ಯಂ,

ನಿನ್ದಂ ತತೀಯಂ ನಿರಯಂ ಚತುತ್ಥಂ.

೩೧೦. ‘‘ಅಪುಞ್ಞಲಾಭೋ ಚ ಗತೀ ಚ ಪಾಪಿಕಾ,

ಭೀತಸ್ಸ ಭೀತಾಯ ರತೀ ಚ ಥೋಕಿಕಾ;

ರಾಜಾ ಚ ದಣ್ಡಂ ಗರುಕಂ ಪಣೇತಿ,

ತಸ್ಮಾ ನರೋ ಪರದಾರಂ ನ ಸೇವೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಠಾನಾನೀತಿ ದುಕ್ಖಕಾರಣಾನಿ. ಪಮತ್ತೋತಿ ಸತಿವೋಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಪರದಾರೂಪಸೇವೀತಿ ಪರದಾರಂ ಉಪಸೇವನ್ತೋ ಉಪ್ಪಥಚಾರೀ. ಅಪುಞ್ಞಲಾಭನ್ತಿ ಅಕುಸಲಲಾಭಂ. ನ ನಿಕಾಮಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ಯಥಾ ಇಚ್ಛತಿ, ಏವಂ ಸೇಯ್ಯಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಛಿತಂ ಪರಿತ್ತಕಮೇವ ಕಾಲಂ ಸೇಯ್ಯಂ ಲಭತಿ. ಅಪುಞ್ಞಲಾಭೋ ಚಾತಿ ಏವಂ ತಸ್ಸ ಅಯಞ್ಚ ಅಪುಞ್ಞಲಾಭೋ, ತೇನ ಚ ಅಪುಞ್ಞೇನ ನಿರಯಸಙ್ಖಾತಾ ಪಾಪಿಕಾ ಗತಿ ಹೋತಿ. ರತೀ ಚ ಥೋಕಿಕಾತಿ ಯಾ ತಸ್ಸ ಭೀತಸ್ಸ ಭೀತಾಯ ಇತ್ಥಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ರತಿ, ಸಾಪಿ ಥೋಕಿಕಾ ಪರಿತ್ತಾ ಹೋತಿ. ಗರುಕನ್ತಿ ರಾಜಾ ಚ ಹತ್ಥಚ್ಛೇದಾದಿವಸೇನ ಗರುಕಂ ದಣ್ಡಂ ಪಣೇತಿ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಪರದಾರಂ ಸೇವನ್ತೋ ಏತಾನಿ ಅಪುಞ್ಞಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪರದಾರಂ ನ ಸೇವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಖೇಮಕೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಹಾಜನೋ ಸುಖಂ ವೀತಿನಾಮೇಸಿ. ಕಿಂ ಪನಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಸೋ ಕಿರ ಕಸ್ಸಪಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಉತ್ತಮಮಲ್ಲೋ ಹುತ್ವಾ ದ್ವೇ ಸುವಣ್ಣಪಟಾಕಾ ದಸಬಲಸ್ಸ ಕಞ್ಚನಥೂಪೇ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಪತ್ಥನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ ಞಾತಿಸಾಲೋಹಿತಿತ್ಥಿಯೋ ಅವಸೇಸಾ ಮಂ ದಿಸ್ವಾ ರಜ್ಜನ್ತೂ’’ತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮನ್ತಿ. ತೇನ ತಂ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ದಿಸ್ವಾ ಪರೇಸಂ ಇತ್ಥಿಯೋ ಸಕಭಾವೇನ ಸಣ್ಠಾತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸೂತಿ.

ಖೇಮಕಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತವತ್ಥು ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ದುಬ್ಬಚಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು

ಕುಸೋ ಯಥಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದುಬ್ಬಚಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕೋ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖು ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಏಕಂ ತಿಣಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ‘‘ಆವುಸೋ, ಯೋ ತಿಣಂ ಛಿನ್ದತಿ, ತಸ್ಸ ಕಿಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ತಂ ಅತ್ತನಾ ಕತಭಾವಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ಇತರೋ ‘‘ತ್ವಂ ತಿಣಸ್ಸ ಛಿನ್ನಕಾರಣಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಹೋತೀತಿ ಸಞ್ಞಂ ಕರೋಸಿ, ನ ಏತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಿ ಹೋತಿ, ದೇಸೇತ್ವಾ ಪನ ಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸಯಮ್ಪಿ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ತಿಣಂ ಲುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಗರಹಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೧೧. ‘‘ಕುಸೋ ಯಥಾ ದುಗ್ಗಹಿತೋ, ಹತ್ಥಮೇವಾನುಕನ್ತತಿ;

ಸಾಮಞ್ಞಂ ದುಪ್ಪರಾಮಟ್ಠಂ, ನಿರಯಾಯುಪಕಡ್ಢತಿ.

೩೧೨. ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಥಿಲಂ ಕಮ್ಮಂ, ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಞ್ಚ ಯಂ ವತಂ;

ಸಙ್ಕಸ್ಸರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ನ ತಂ ಹೋತಿ ಮಹಪ್ಫಲಂ.

೩೧೩. ‘‘ಕಯಿರಾ ಚೇ ಕಯಿರಾಥೇನಂ, ದಳ್ಹಮೇನಂ ಪರಕ್ಕಮೇ;

ಸಿಥಿಲೋ ಹಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜೋ, ಭಿಯ್ಯೋ ಆಕಿರತೇ ರಜ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಕುಸೋತಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ತಿಖಿಣಧಾರಂ ತಿಣಂ ಅನ್ತಮಸೋ ತಾಲಪಣ್ಣಮ್ಪಿ, ಯಥಾ ಸೋ ಕುಸೋ ಯೇನ ದುಗ್ಗಹಿತೋ, ತಸ್ಸ ಹತ್ಥಂ ಅನುಕನ್ತತಿ ಫಾಲೇತಿ, ಏವಮೇವ ಸಮಣಧಮ್ಮಸಙ್ಖಾತಂ ಸಾಮಞ್ಞಮ್ಪಿ ಖಣ್ಡಸೀಲಾದಿತಾಯ ದುಪ್ಪರಾಮಟ್ಠಂ ನಿರಯಾಯುಪಕಡ್ಢತಿ, ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾಪೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಿಥಿಲನ್ತಿ ಓಲೀಯಿತ್ವಾ ಕರಣೇನ ಸಿಥಿಲಗಾಹಂ ಕತ್ವಾ ಕತಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕಮ್ಮಂ. ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠನ್ತಿ ವೇಸಿಯಾದಿಕೇಸು ಅಗೋಚರೇಸು ಚರಣೇನ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಂ. ಸಙ್ಕಸ್ಸರನ್ತಿ ಸಙ್ಕಾಹಿ ಸರಿತಬ್ಬಂ, ಉಪೋಸಥಕಿಚ್ಚಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಕಿಚ್ಚೇನ ಸನ್ನಿಪತಿತಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಇಮೇ ಮಮ ಚರಿಯಂ ಞತ್ವಾ ಮಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಕಾಮಾವ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ’’ತಿ ಏವಂ ಅತ್ತನೋ ಆಸಙ್ಕಾಹಿ ಸರಿತಂ ಉಸ್ಸಙ್ಕಿತಂ ಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ. ನ ತಂ ಹೋತೀತಿ ತಂ ಏವರೂಪಂ ಸಮಣಧಮ್ಮಸಙ್ಖಾತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಮಹಪ್ಫಲಂ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಮಹಪ್ಫಲಾಭಾವೇನೇವ ಭಿಕ್ಖದಾಯಕಾನಮ್ಪಿಸ್ಸ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಯಿರಾ ಚೇತಿ ತಸ್ಮಾ ಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ, ತಂ ಕರೇಯ್ಯಾಥೇವ. ದಳ್ಹಮೇನಂ ಪರಕ್ಕಮೇತಿ ಥಿರಕತಮೇವ ಕತ್ವಾ ಅವತ್ತಸಮಾದಾನೋ ಹುತ್ವಾ ಏನಂ ಕಯಿರಾ. ಪರಿಬ್ಬಾಜೋತಿ ಸಿಥಿಲಭಾವೇನ ಕತೋ ಖಣ್ಡಾದಿಭಾವಪ್ಪತ್ತೋ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ. ಭಿಯ್ಯೋ ಆಕಿರತೇ ರಜನ್ತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ವಿಜ್ಜಮಾನಂ ರಾಗರಜಾದಿಂ ಏವರೂಪೋ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ಅಪನೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ಅಪರಮ್ಪಿ ರಾಗರಜಾದಿಂ ಆಕಿರತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸು, ಸೋಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಸಂವರೇ ಠತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀತಿ.

ದುಬ್ಬಚಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಇಸ್ಸಾಪಕತಿತ್ಥಿವತ್ಥು

ಅಕತನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಇಸ್ಸಾಪಕತಂ ಇತ್ಥಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತಸ್ಸಾ ಕಿರ ಸಾಮಿಕೋ ಏಕಾಯ ಗೇಹದಾಸಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸನ್ಥವಂ ಅಕಾಸಿ. ಸಾ ಇಸ್ಸಾಪಕತಾ ತಂ ದಾಸಿಂ ಹತ್ಥಪಾದೇಸು ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಕಣ್ಣನಾಸಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಗುಳ್ಹಗಬ್ಭೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ತನಾ ಕತಭಾವಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತುಂ ‘‘ಏಹಿ, ಅಯ್ಯ, ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಾಮಿಕಂ ಆದಾಯ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೀ ನಿಸೀದಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಆಗನ್ತುಕಞಾತಕಾ ಗೇಹಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ತಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ದಾಸಿಂ ಮೋಚಯಿಂಸು. ಸಾ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಚತುಪರಿಸಮಜ್ಝೇ ಠಿತಾ ತಮತ್ಥಂ ದಸಬಲಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ದುಚ್ಚರಿತಂ ನಾಮ ‘ಇದಂ ಮೇ ಅಞ್ಞೇ ನ ಜಾನನ್ತೀ’ತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಅಜಾನನ್ತೇಪಿ ಸುಚರಿತಮೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಕತಮ್ಪಿ ಹಿ ದುಚ್ಚರಿತಂ ನಾಮ ಪಚ್ಛಾನುತಾಪಂ ಕರೋತಿ, ಸುಚರಿತಂ ಪಾಮೋಜ್ಜಮೇವ ಜನೇತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೧೪. ‘‘ಅಕತಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಸೇಯ್ಯೋ, ಪಚ್ಛಾ ತಪ್ಪತಿ ದುಕ್ಕಟಂ;

ಕತಞ್ಚ ಸುಕತಂ ಸೇಯ್ಯೋ, ಯಂ ಕತ್ವಾ ನಾನುತಪ್ಪತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಸಾವಜ್ಜಂ ಅಪಾಯಸಂವತ್ತನಿಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಕತಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋ ವರಂ ಉತ್ತಮಂ. ಪಚ್ಛಾ ತಪ್ಪತೀತಿ ತಞ್ಹಿ ಅನುಸ್ಸರಿತಾನುಸ್ಸರಿತಕಾಲೇ ತಪ್ಪತಿಯೇವ. ಸುಕತನ್ತಿ ಅನವಜ್ಜಂ ಪನ ಸುಖದಾಯಕಂ ಸುಗತಿಸಂವತ್ತನಿಕಮೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಸೇಯ್ಯೋ. ಯಂ ಕತ್ವಾತಿ ಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಅನುಸ್ಸರಣಕಾಲೇ ನ ತಪ್ಪತಿ ನಾನುತಪ್ಪತಿ, ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋವ ಹೋತಿ, ತಂ ಕಮ್ಮಂ ವರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಉಪಾಸಕೋ ಚ ಸಾ ಚ ಇತ್ಥೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸು. ತಞ್ಚ ಪನ ದಾಸಿಂ ತತ್ಥೇವ ಭುಜಿಸ್ಸಂ ಕತ್ವಾ ಧಮ್ಮಚಾರಿನಿಂ ಕರಿಂಸೂತಿ.

ಇಸ್ಸಾಪಕತಿತ್ಥಿವತ್ಥು ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಸಮ್ಬಹುಲಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು

ನಗರಂ ಯಥಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇ ಆಗನ್ತುಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತೇ ಕಿರ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚನ್ತೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಪಠಮಮಾಸೇ ಸುಖಂ ವಿಹರಿಂಸು. ಮಜ್ಝಿಮಮಾಸೇ ಚೋರಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತೇಸಂ ಗೋಚರಗಾಮಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಕರಮರೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಗಮಂಸು. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮನುಸ್ಸಾ ಚೋರಾನಂ ಪಟಿಬಾಹನತ್ಥಾಯ ತಂ ಪಚ್ಚನ್ತನಗರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರೋನ್ತಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ಓಕಾಸಂ ನ ಲಭಿಂಸು. ತೇ ಅಫಾಸುಕಂ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತ್ವಾ ವುತ್ಥವಸ್ಸಾ ಸತ್ಥು ದಸ್ಸನಾಯ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕತಪಟಿಸನ್ಥಾರೋ ‘‘ಕಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಖಂ ವಸಿತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯಂ ಪಠಮಮಾಸಮೇವ ಸುಖಂ ವಸಿಮ್ಹಾ, ಮಜ್ಝಿಮಮಾಸೇ ಚೋರಾ ಗಾಮಂ ಪಹರಿಂಸು, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮನುಸ್ಸಾ ನಗರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರೋನ್ತಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ಓಕಾಸಂ ನ ಲಭಿಂಸು. ತಸ್ಮಾ ಅಫಾಸುಕಂ ವಸ್ಸಂ ವಸಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾ ಚಿನ್ತಯಿತ್ಥ, ಫಾಸುವಿಹಾರೋ ನಾಮ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ದುಲ್ಲಭೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾಮ ಯಥಾ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ನಗರಂ ಗೋಪಯಿಂಸು, ಏವಂ ಅತ್ತಭಾವಮೇವ ಗೋಪಯಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೧೫. ‘‘ನಗರಂ ಯಥಾ ಪಚ್ಚನ್ತಂ, ಗುತ್ತಂ ಸನ್ತರಬಾಹಿರಂ;

ಏವಂ ಗೋಪೇಥ ಅತ್ತಾನಂ, ಖಣೋ ವೋ ಮಾ ಉಪಚ್ಚಗಾ;

ಖಣಾತೀತಾ ಹಿ ಸೋಚನ್ತಿ, ನಿರಯಮ್ಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸನ್ತರಬಾಹಿರನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಥಾ ತೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ತಂ ಪಚ್ಚನ್ತನಗರಂ ದ್ವಾರಪಾಕಾರಾದೀನಿ ಥಿರಾನಿ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಸಅನ್ತರಂ, ಅಟ್ಟಾಲಕಪರಿಖಾದೀನಿ ಥಿರಾನಿ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಸಬಾಹಿರನ್ತಿ ಸನ್ತರಬಾಹಿರಂ ಸುಗುತ್ತಂ ಕತಂ, ಏವಂ ತುಮ್ಹೇಪಿ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಿ ಛ ದ್ವಾರಾನಿ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ದ್ವಾರರಕ್ಖಿಕಂ ಸತಿಂ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಯಥಾ ಗಯ್ಹಮಾನಾನಿ ಬಾಹಿರಾನಿ ಛ ಆಯತನಾನಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಂ ಉಪಘಾತಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ, ತಥಾ ಅಗ್ಗಹಣೇನ ತಾನಿಪಿ ಥಿರಾನಿ ಕತ್ವಾ ತೇಸಂ ಅಪ್ಪವೇಸಾಯ ದ್ವಾರರಕ್ಖಿಕಂ ಸತಿಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ವಿಚರನ್ತಾ ಅತ್ತಾನಂ ಗೋಪೇಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಖಣೋ ವೋ ಮಾ ಉಪಚ್ಚಗಾತಿ ಯೋ ಹಿ ಏವಂ ಅತ್ತಾನಂ ನ ಗೋಪೇತಿ, ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅಯಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಖಣೋ ಮಜ್ಝಿಮದೇಸೇ ಉಪ್ಪತ್ತಿಖಣೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಟಿಲದ್ಧಖಣೋ ಛನ್ನಂ ಆಯತನಾನಂ ಅವೇಕಲ್ಲಖಣೋತಿ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಅಯಂ ಖಣೋ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ, ಸೋ ಖಣೋ ತುಮ್ಹೇ ಮಾ ಅತಿಕ್ಕಮತು. ಖಣಾತೀತಾತಿ ಯೇ ಹಿ ತಂ ಖಣಂ ಅತೀತಾ, ತೇ ಚ ಪುಗ್ಗಲೇ ಸೋ ಚ ಖಣೋ ಅತೀತೋ, ತೇ ನಿರಯಮ್ಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತಾ ಹುತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಸೋಚನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪ್ಪನ್ನಸಂವೇಗಾ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸೂತಿ.

ಸಮ್ಬಹುಲಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು ಸತ್ತಮಂ.

೮. ನಿಗಣ್ಠವತ್ಥು

ಅಲಜ್ಜಿತಾಯೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ನಿಗಣ್ಠೇ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ದಿವಸೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಗಣ್ಠೇ ದಿಸ್ವಾ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ, ‘‘ಆವುಸೋ, ಸಬ್ಬಸೋ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇಹಿ ಅಚೇಲಕೇಹಿ ಇಮೇ ನಿಗಣ್ಠಾ ವರತರಾ, ಯೇ ಏಕಂ ಪುರಿಮಪಸ್ಸಮ್ಪಿ ತಾವ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತಿ, ಸಹಿರಿಕಾ ಮಞ್ಞೇ ಏತೇ’’ತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ನಿಗಣ್ಠಾ ‘‘ನ ಮಯಂ ಏತೇನ ಕಾರಣೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇಮ, ಪಂಸುರಜಾದಯೋ ಪನ ಪುಗ್ಗಲಾ ಏವ, ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಪಟಿಬದ್ಧಾ ಏವ, ತೇ ನೋ ಭಿಕ್ಖಾಭಾಜನೇಸು ಮಾ ಪತಿಂಸೂತಿ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಾದಪಟಿವಾದವಸೇನ ಬಹುಂ ಕಥಂ ಕಥೇಸುಂ. ಭಿಕ್ಖೂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಕಾಲೇ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಲಜ್ಜಿತಬ್ಬೇನ ಲಜ್ಜಿತ್ವಾ ಲಜ್ಜಿತಬ್ಬೇನ ಅಲಜ್ಜಮಾನಾ ನಾಮ ದುಗ್ಗತಿಪರಾಯಣಾವ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೧೬. ‘‘ಅಲಜ್ಜಿತಾಯೇ ಲಜ್ಜನ್ತಿ, ಲಜ್ಜಿತಾಯೇ ನ ಲಜ್ಜರೇ;

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನಾ, ಸತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿಂ.

೩೧೭. ‘‘ಅಭಯೇ ಭಯದಸ್ಸಿನೋ, ಭಯೇ ಚಾಭಯದಸ್ಸಿನೋ;

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನಾ, ಸತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಲಜ್ಜಿತಾಯೇತಿ ಅಲಜ್ಜಿತಬ್ಬೇನ. ಭಿಕ್ಖಾಭಾಜನಞ್ಹಿ ಅಲಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ ನಾಮ, ತೇ ಪನ ತಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಾ ತೇನ ಲಜ್ಜನ್ತಿ ನಾಮ. ಲಜ್ಜಿತಾಯೇತಿ ಅಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇನ ಹಿರಿಕೋಪೀನಙ್ಗೇನ ಲಜ್ಜಿತಬ್ಬೇನ. ತೇ ಪನ ತಂ ಅಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಾ ಲಜ್ಜಿತಾಯೇ ನ ಲಜ್ಜನ್ತಿ ನಾಮ. ತೇನ ತೇಸಂ ಅಲಜ್ಜಿತಬ್ಬೇನ ಲಜ್ಜಿತಂ ಲಜ್ಜಿತಬ್ಬೇನ ಅಲಜ್ಜಿತಂ ತುಚ್ಛಗಹಣಭಾವೇನ ಚ ಅಞ್ಞಥಾಗಹಣಭಾವೇನ ಚ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಹೋತಿ. ತಂ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಾ ಪನ ತೇ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನಾ ಸತ್ತಾ ನಿರಯಾದಿಭೇದಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಭಯೇತಿ ಭಿಕ್ಖಾಭಾಜನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ರಾಗದೋಸಮೋಹಮಾನದಿಟ್ಠಿಕಿಲೇಸದುಚ್ಚರಿತಭಯಾನಂ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜನತೋ ಭಿಕ್ಖಾಭಾಜನಂ ಅಭಯಂ ನಾಮ, ಭಯೇನ ತಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತಾ ಪನ ಅಭಯೇ ಭಯದಸ್ಸಿನೋ ನಾಮ. ಹಿರಿಕೋಪೀನಙ್ಗಂ ಪನ ನಿಸ್ಸಾಯ ರಾಗಾದೀನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ ತಂ ಭಯಂ ನಾಮ, ತಸ್ಸ ಅಪಟಿಚ್ಛಾದನೇನ ಭಯೇ ಚಾಭಯದಸ್ಸಿನೋ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅಯಥಾಗಹಣಸ್ಸ ಸಮಾದಿನ್ನತ್ತಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನಾ ಸತ್ತಾ ದುಗ್ಗಹಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ನಿಗಣ್ಠಾ ಸಂವಿಗ್ಗಮಾನಸಾ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ನಿಗಣ್ಠವತ್ಥು ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕವತ್ಥು

ಅವಜ್ಜೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕೇ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಸಮಯೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಾ ಅತ್ತನೋ ಪುತ್ತೇ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾನಂ ಉಪಾಸಕಾನಂ ಪುತ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಪರಿವಾರೇ ಕೀಳಮಾನೇ ದಿಸ್ವಾ ಗೇಹಂ ಆಗತಕಾಲೇ ‘‘ನ ವೋ ಸಮಣಾ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾ ವನ್ದಿತಬ್ಬಾ, ನಾಪಿ ತೇಸಂ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಸಪಥಂ ಕಾರಯಿಂಸು. ತೇ ಏಕದಿವಸಂ ಜೇತವನವಿಹಾರಸ್ಸ ಬಹಿದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಸಾಮನ್ತೇ ಕೀಳನ್ತಾ ಪಿಪಾಸಿತಾ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥೇಕಂ ಉಪಾಸಕದಾರಕಂ ‘‘ತ್ವಂ ಏತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಆಹರಾಹೀ’’ತಿ ಪಹಿಣಿಂಸು. ಸೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ತ್ವಮೇವ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಇತರೇಪಿ ಪಾನೀಯಪಿವನತ್ಥಾಯ ಇಧೇವ ಪೇಸೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ತೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ಸಪ್ಪಾಯಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಕಥೇತ್ವಾ ತೇ ಅಚಲಸದ್ಧೇ ಕತ್ವಾ ಸರಣೇಸು ಚ ಸೀಲೇಸು ಚ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ತೇ ಸಕಾನಿ ಗೇಹಾನಿ ಗನ್ತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅಥ ನೇಸಂ ಮಾತಾಪಿತರೋ ‘‘ಪುತ್ತಕಾ ನೋ ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿಕಾ ಜಾತಾ’’ತಿ ದೋಮನಸ್ಸಪ್ಪತ್ತಾ ಪರಿದೇವಿಂಸು. ಅಥ ತೇಸಂ ಛೇಕಾ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಪಟಿವಿಸ್ಸಕಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದೋಮನಸ್ಸವೂಪಸಮನತ್ಥಾಯ ಧಮ್ಮಂ ಕಥಯಿಂಸು. ತೇ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇ ದಾರಕೇ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸೇವ ನಿಯ್ಯಾದೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಮಹನ್ತೇನ ಞಾತಿಗಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹಾರಂ ನಯಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೧೮. ‘‘ಅವಜ್ಜೇ ವಜ್ಜಮತಿನೋ, ವಜ್ಜೇ ಚಾವಜ್ಜದಸ್ಸಿನೋ;

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನಾ, ಸತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿಂ.

೩೧೯. ‘‘ವಜ್ಜಞ್ಚ ವಜ್ಜತೋ ಞತ್ವಾ, ಅವಜ್ಜಞ್ಚ ಅವಜ್ಜತೋ;

ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನಾ, ಸತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸುಗ್ಗತಿ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಅವಜ್ಜೇತಿ ದಸವತ್ಥುಕಾಯ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ, ತಸ್ಸಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಭೂತೇ ಧಮ್ಮೇ ಚ. ವಜ್ಜಮತಿನೋತಿ ವಜ್ಜಂ ಇದನ್ತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಮತಿನೋ. ದಸವತ್ಥುಕಾಯ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪನ ತಸ್ಸಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಭೂತೇ ಧಮ್ಮೇ ಚ ಅವಜ್ಜದಸ್ಸಿನೋ, ಏತಿಸ್ಸಾ ಅವಜ್ಜಂ ವಜ್ಜತೋ ವಜ್ಜಞ್ಚ ಅವಜ್ಜತೋ ಞತ್ವಾ ಗಹಣಸಙ್ಖಾತಾಯ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮಾದಿನ್ನತ್ತಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಮಾದಾನಾ ಸತ್ತಾ ದುಗ್ಗತಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುತಿಯಗಾಥಾಯ ವುತ್ತವಿಪರಿಯಾಯೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ತೀಸು ಸರಣೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಅಪರಾಪರಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸೂತಿ.

ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕವತ್ಥು ನವಮಂ.

ನಿರಯವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ದ್ವಾವೀಸತಿಮೋ ವಗ್ಗೋ.