೧. ಅತ್ತನೋಪುಬ್ಬಕಮ್ಮವತ್ಥು

ಮತ್ತಾಸುಖಪರಿಚ್ಚಾಗಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಸಮಯೇ ವೇಸಾಲೀ ಇದ್ಧಾ ಅಹೋಸಿ ಫೀತಾ ಬಹುಜನಾ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸಾ. ತತ್ಥ ಹಿ ವಾರೇನ ವಾರೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತಾನಂ ಖತ್ತಿಯಾನಂಯೇವ ಸತ್ತಸತಾಧಿಕಾನಿ ಸತ್ತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಖತ್ತಿಯಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇಸಂ ವಸನತ್ಥಾಯ ತತ್ತಕಾಯೇವ ಪಾಸಾದಾ ತತ್ತಕಾನೇವ ಕೂಟಾಗಾರಾನಿ ಉಯ್ಯಾನೇ ವಿಹಾರತ್ಥಾಯ ತತ್ತಕಾಯೇವ ಆರಾಮಾ ಚ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಚ ಅಹೇಸುಂ. ಸಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾ ಅಹೋಸಿ ದುಸ್ಸಸ್ಸಾ. ತತ್ಥ ಛಾತಕಭಯೇನ ಪಠಮಂ ದುಗ್ಗತಮನುಸ್ಸಾ ಕಾಲಮಕಂಸು. ತೇಸಂ ತೇಸಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಛಡ್ಡಿತಾನಂ ಕುಣಪಾನಂ ಗನ್ಧೇನ ಅಮನುಸ್ಸಾ ನಗರಂ ಪವಿಸಿಂಸು. ಅಮನುಸ್ಸೂಪದ್ದವೇನ ಬಹುತರಾ ಕಾಲಮಕಂಸು. ತೇಸಂ ಕುಣಪಗನ್ಧಪಟಿಕ್ಕೂಲತಾಯ ಸತ್ತಾನಂ ಅಹಿವಾತರೋಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ಏವಂ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಭಯಂ ಅಮನುಸ್ಸಭಯಂ ರೋಗಭಯನ್ತಿ ತೀಣಿ ಭಯಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಂಸು.

ನಗರವಾಸಿನೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಆಹಂಸು – ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ನಗರೇ ತೀಣಿ ಭಯಾನಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಿ, ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ರಾಜಪರಿವಟ್ಟಾ ಏವರೂಪಂ ಭಯಂ ನಾಮ ನ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಂ. ಅಧಮ್ಮಿಕರಾಜೂನಞ್ಹಿ ಕಾಲೇ ಏವರೂಪಂ ಭಯಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ರಾಜಾ ಸನ್ಥಾಗಾರೇ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸನ್ನಿಪಾತಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಮೇ ಅಧಮ್ಮಿಕಭಾವೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ವಿಚಿನಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ವೇಸಾಲಿವಾಸಿನೋ ಸಬ್ಬಂ ಪವೇಣಿ ವಿಚಿನನ್ತಾ ರಞ್ಞೋ ಕಞ್ಚಿ ದೋಸಂ ಅದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ನತ್ಥಿ ತೇ ದೋಸೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಇದಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಯಂ ವೂಪಸಮಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಮನ್ತಯಿಂಸು. ತತ್ಥ ಏಕಚ್ಚೇಹಿ ‘‘ಬಲಿಕಮ್ಮೇನ ಆಯಾಚನಾಯ ಮಙ್ಗಲಕಿರಿಯಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಂ ವಿಧಿಂ ಕತ್ವಾ ಪಟಿಬಾಹಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು. ಅಥಞ್ಞೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಛ ಸತ್ಥಾರೋ ಮಹಾನುಭಾವಾ, ತೇಸು ಇಧಾಗತಮತ್ತೇಸು ಭಯಂ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಅಪರೇ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ. ಸೋ ಹಿ ಭಗವಾ ಸಬ್ಬಸತ್ತಹಿತಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ. ತಸ್ಮಿಂ ಇಧ ಆಗತೇ ಇಮಾನಿ ಭಯಾನಿ ವೂಪಸಮೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಆಹಂಸು. ತೇಸಂ ವಚನಂ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಕಹಂ ನು ಖೋ ಸೋ ಭಗವಾ ಏತರಹಿ ವಿಹರತೀ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ತದಾ ಪನ ಸತ್ಥಾ ಉಪಕಟ್ಠಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ರಞ್ಞೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಪಟಿಞ್ಞಂ ದತ್ವಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರತಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸಮಾಗಮೇ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪತ್ತೋ ಮಹಾಲಿ ನಾಮ ಲಿಚ್ಛವೀ ತಸ್ಸಂ ಪರಿಸಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ.

ವೇಸಾಲಿವಾಸಿನೋ ಮಹನ್ತಂ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಸತ್ಥಾರಂ ಇಧಾನೇಥಾ’’ತಿ ಮಹಾಲಿಞ್ಚೇವ ಲಿಚ್ಛವಿಂ ಪುರೋಹಿತಪುತ್ತಞ್ಚ ಪಹಿಣಿಂಸು. ತೇ ಗನ್ತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ನಿವೇದೇತ್ವಾ, ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಸತ್ಥಾರಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಗರಂ ಪೇಸೇಥಾ’’ತಿ ಯಾಚಿಂಸು. ರಾಜಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇವ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ ನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ. ತೇ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಯಾಚಿಂಸು – ‘‘ಭನ್ತೇ, ವೇಸಾಲಿಯಂ ತೀಣಿ ಭಯಾನಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಿ, ತಾನಿ ತುಮ್ಹೇಸು ಆಗತೇಸು ವೂಪಸಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಏಥ, ಭನ್ತೇ, ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ‘‘ವೇಸಾಲಿಯಂ ರತನಸುತ್ತೇ (ಖು. ಪಾ. ೬.೧ ಆದಯೋ; ಸು. ನಿ. ೨೨೪ ಆದಯೋ) ವುತ್ತೇ ಸಾ ರಕ್ಖಾ ಚಕ್ಕವಾಳಾನಂ ಕೋಟಿಸತಸಹಸ್ಸಂ ಫರಿಸ್ಸತಿ, ಸುತ್ತಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತಾನಿ ಚ ಭಯಾನಿ ವೂಪಸಮಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ.

ರಾಜಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ‘‘ಸತ್ಥಾರಾ ಕಿರ ವೇಸಾಲಿಗಮನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ’’ನ್ತಿ ಸುತ್ವಾ ನಗರೇ ಘೋಸನಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ವೇಸಾಲಿಗಮನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಆಮ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಆಗಮೇಥ, ತಾವ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಯಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಚ ಗಙ್ಗಾಯ ಚ ಅನ್ತರೇ ಪಞ್ಚಯೋಜನಭೂಮಿಂ ಸಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಯೋಜನೇ ಯೋಜನೇ ವಿಹಾರಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಗಮನಕಾಲಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ. ರಾಜಾ ಯೋಜನನ್ತರೇ ಜಣ್ಣುಮತ್ತೇನ ಓಧಿನಾ ಪಞ್ಚವಣ್ಣಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಓಕಿರಾಪೇತ್ವಾ ಧಜಪಟಾಕಕದಲೀಆದೀನಿ ಉಸ್ಸಾಪೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಛತ್ತಾತಿಛತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ದ್ವೇ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಾನಿ ಏಕಮೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕಮೇಕಂ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಂ ಉಪರಿ ಧಾರೇತ್ವಾ ಸಪರಿವಾರೋ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧಾದೀಹಿ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ವಸಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಾದೀನಿ ದತ್ವಾ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿವಸೇಹಿ ಗಙ್ಗಾತೀರಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಾವಂ ಅಲಙ್ಕರೋನ್ತೋ ವೇಸಾಲಿಕಾನಂ ಸಾಸನಂ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಕರೋನ್ತೂ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ದಿಗುಣಂ ಪೂಜಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವೇಸಾಲಿಯಾ ಚ ಗಙ್ಗಾಯ ಚ ಅನ್ತರೇ ತಿಯೋಜನಭೂಮಿಂ ಸಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಚತೂಹಿ ಸೇತಚ್ಛತ್ತೇಹಿ ಏಕಮೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದ್ವೀಹಿ ದ್ವೀಹಿ ಸೇತಚ್ಛತ್ತೇಹಿ ಛತ್ತಾತಿಛತ್ತಾನಿ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಪೂಜಂ ಕುರುಮಾನಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ಅಟ್ಠಂಸು. ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ದ್ವೇ ನಾವಾ ಸಙ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಮಣ್ಡಪಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಪುಪ್ಫದಾಮಾದೀಹಿ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬರತನಮಯಂ ಬುದ್ಧಾಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸಿ. ಭಗವಾ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಸೀದಿ. ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ನಾವಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿಂಸು. ರಾಜಾ ಅನುಗಚ್ಛನ್ತೋ ಗಲಪ್ಪಮಾಣಂ ಉದಕಂ ಓತರಿತ್ವಾ ‘‘ಯಾವ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ತಾವಾಹಂ ಇಧೇವ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ನಾವಂ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ನಿವತ್ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಯೋಜನಮತ್ತಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಗಙ್ಗಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ವೇಸಾಲಿಕಾನಂ ಸೀಮಂ ಪಾಪುಣಿ.

ಲಿಚ್ಛವೀರಾಜಾನೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಗಲಪ್ಪಮಾಣಂ ಉದಕಂ ಓತರಿತ್ವಾ ನಾವಂ ತೀರಂ ಉಪನೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ನಾವಾತೋ ಓತಾರಯಿಂಸು. ಸತ್ಥಾರಾ ಓತರಿತ್ವಾ ತೀರೇ ಅಕ್ಕನ್ತಮತ್ತೇಯೇವ ಮಹಾಮೇಘೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪೋಕ್ಖರವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಜಣ್ಣುಪ್ಪಮಾಣಊರುಪ್ಪಮಾಣಕಟಿಪ್ಪಮಾಣಾದೀನಿ ಉದಕಾನಿ ಸನ್ದನ್ತಾನಿ ಸಬ್ಬಕುಣಪಾನಿ ಗಙ್ಗಂ ಪವೇಸಯಿಂಸು, ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಭೂಮಿಭಾಗೋ ಅಹೋಸಿ. ಲಿಚ್ಛವೀರಾಜಾನೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಯೋಜನೇ ಯೋಜನೇ ವಸಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ದಿಗುಣಂ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತಾ ತೀಹಿ ದಿವಸೇಹಿ ವೇಸಾಲಿಂ ನಯಿಂಸು. ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ದೇವಗಣಪರಿವುತೋ ಆಗಮಾಸಿ, ಮಹೇಸಕ್ಖಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇನ ಅಮನುಸ್ಸಾ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಪಲಾಯಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಸಾಯಂ ನಗರದ್ವಾರೇ ಠತ್ವಾ ಆನನ್ದತ್ಥೇರಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಮಂ, ಆನನ್ದ, ರತನಸುತ್ತಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಲಿಚ್ಛವೀಕುಮಾರೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಚರನ್ತೋ ವೇಸಾಲಿಯಾ ತಿಣ್ಣಂ ಪಾಕಾರಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಪರಿತ್ತಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ.

ಥೇರೋ ಸತ್ಥಾರಾ ದಿನ್ನಂ ರತನಸುತ್ತಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸೇಲಮಯಪತ್ತೇನ ಉದಕಂ ಆದಾಯ ನಗರದ್ವಾರೇ ಠಿತೋ ಪಣಿಧಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಥಾಗತಸ್ಸ ದಸ ಪಾರಮಿಯೋ ದಸ ಉಪಪಾರಮಿಯೋ ದಸ ಪರಮತ್ಥಪಾರಮಿಯೋತಿ ಸಮತಿಂಸ ಪಾರಮಿಯೋ ಪಞ್ಚ ಮಹಾಪರಿಚ್ಚಾಗೇ ಲೋಕತ್ಥಚರಿಯಾ ಞಾತತ್ಥಚರಿಯಾ ಬುದ್ಧತ್ಥಚರಿಯಾತಿ ತಿಸ್ಸೋ ಚರಿಯಾಯೋ ಪಚ್ಛಿಮಭವೇ ಗಬ್ಭವೋಕ್ಕನ್ತಿಂ ಜಾತಿಂ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ಪಧಾನಚರಿಯಂ ಬೋಧಿಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ಮಾರವಿಜಯಂ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಪಟಿವೇಧಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಪವತ್ತನಂ ನವಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮೇತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿಮೇ ಬುದ್ಧಗುಣೇ ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ತಿಯಾಮರತ್ತಿಂ ತೀಸು ಪಾಕಾರನ್ತರೇಸು ಪರಿತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಚರಿ. ತೇನ ‘‘ಯಂಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿ ವುತ್ತಮತ್ತೇಯೇವ ಉದ್ಧಂ ಖಿತ್ತಉದಕಂ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪರಿ ಪತಿ. ‘‘ಯಾನೀಧ ಭೂತಾನೀ’’ತಿ ಗಾಥಾಕಥನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ರಜತವಟಂಸಕಾ ವಿಯ ಉದಕಬಿನ್ದೂನಿ ಆಕಾಸೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಗಿಲಾನಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪರಿ ಪತಿಂಸು. ತಾವದೇವ ವೂಪಸನ್ತರೋಗಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಉಟ್ಠಾಯುಟ್ಠಾಯ ಥೇರಂ ಪರಿವಾರೇಸುಂ. ‘‘ಯಂಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿ ವುತ್ತಪದತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಉದಕಫುಸಿತೇಹಿ ಫುಟ್ಠಫುಟ್ಠಾ ಸಬ್ಬೇ ಅಪಲಾಯನ್ತಾ ಸಙ್ಕಾರಕೂಟಭಿತ್ತಿಪದೇಸಾದಿನಿಸ್ಸಿತಾ ಅಮನುಸ್ಸಾ ತೇನ ತೇನ ದ್ವಾರೇನ ಪಲಾಯಿಂಸು. ದ್ವಾರಾನಿ ಅನೋಕಾಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ. ತೇ ಓಕಾಸಂ ಅಲಭನ್ತಾ ಪಾಕಾರಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾಪಿ ಪಲಾಯಿಂಸು.

ಮಹಾಜನೋ ನಗರಮಜ್ಝೇ ಸನ್ಥಾಗಾರಂ ಸಬ್ಬಗನ್ಧೇಹಿ ಉಪಲಿಮ್ಪೇತ್ವಾ ಉಪರಿ ಸುವಣ್ಣತಾರಕಾದಿವಿಚಿತ್ತಂ ವಿತಾನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಬುದ್ಧಾಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಆನೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋಪಿ ಲಿಚ್ಛವೀಗಣೋಪಿ ಸತ್ಥಾರಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ದೇವಗಣಪರಿವುತೋ ಪತಿರೂಪೇ ಓಕಾಸೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಥೇರೋಪಿ ಸಕಲನಗರಂ ಅನುವಿಚರಿತ್ವಾ ವೂಪಸನ್ತರೋಗೇನ ಮಹಾಜನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ಥಾ ಪರಿಸಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ತದೇವ ರತನಸುತ್ತಂ ಅಭಾಸಿ. ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ಏವಂ ಪುನದಿವಸೇಪೀತಿ ಸತ್ತಾಹಂ ತದೇವ ರತನಸುತ್ತಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಭಯಾನಂ ವೂಪಸನ್ತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಲಿಚ್ಛವೀಗಣಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ವೇಸಾಲಿತೋ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಲಿಚ್ಛವೀರಾಜಾನೋ ದಿಗುಣಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಾ ಪುನ ತೀಹಿ ದಿವಸೇಹಿ ಸತ್ಥಾರಂ ಗಙ್ಗಾತೀರಂ ನಯಿಂಸು.

ಗಙ್ಗಾಯ ನಿಬ್ಬತ್ತನಾಗರಾಜಾನೋ ಚಿನ್ತೇಸುಂ – ‘‘ಮನುಸ್ಸಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಮಯಂ ಕಿಂ ನ ಕರೋಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಸುವಣ್ಣರಜತಮಣಿಮಯಾ ನಾವಾಯೋ ಮಾಪೇತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣರಜತಮಣಿಮಯೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚವಣ್ಣಪದುಮಸಞ್ಛನ್ನಂ ಉದಕಂ ಕರಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಅನುಗ್ಗಹಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ನಾವಂ ಅಭಿರುಹಣತ್ಥಾಯ ಸತ್ಥಾರಂ ಯಾಚಿಂಸು. ‘‘ಮನುಸ್ಸಾ ಚ ನಾಗಾ ಚ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಮಯಂ ಪನ ಕಿಂ ನ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ಭೂಮಟ್ಠಕದೇವೇಪಿ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವ ಅಕನಿಟ್ಠಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಸಬ್ಬೇ ದೇವಾ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರಿಂಸು. ತತ್ಥ ನಾಗಾ ಯೋಜನಿಕಾನಿ ಛತ್ತಾತಿಛತ್ತಾನಿ ಉಕ್ಖಿಪಿಂಸು. ಏವಂ ಹೇಟ್ಠಾ ನಾಗಾ ಭೂಮಿತಲೇ ರುಕ್ಖಗಚ್ಛಪಬ್ಬತಾದೀಸು ಭೂಮಟ್ಠಕಾ ದೇವತಾ, ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಆಕಾಸಟ್ಠದೇವಾತಿ ನಾಗಭವನಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಚಕ್ಕವಾಳಪರಿಯನ್ತೇನ ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಛತ್ತಾತಿಛತ್ತಾನಿ ಉಸ್ಸಾಪಿತಾನಿ ಅಹೇಸುಂ. ಛತ್ತನ್ತರೇಸು ಧಜಾ, ಧಜನ್ತರೇಸು ಪಟಾಕಾ, ತೇಸಂ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಪುಪ್ಫದಾಮವಾಸಚುಣ್ಣಧುಮಾದೀಹಿ ಸಕ್ಕಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ಸಬ್ಬಲಙ್ಕಾರಪಟಿಮಣ್ಡಿತಾ ದೇವಪುತ್ತಾ ಛಣವೇಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಗ್ಘೋಸಯಮಾನಾ ಆಕಾಸೇ ವಿಚರಿಂಸು. ತಯೋ ಏವ ಕಿರ ಸಮಾಗಮಾ ಮಹನ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ – ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಸಮಾಗಮೋ ದೇವೋರೋಹಣಸಮಾಗಮೋ ಅಯಂ ಗಙ್ಗೋರೋಹಣಸಮಾಗಮೋತಿ.

ಪರತೀರೇ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋಪಿ ಲಿಚ್ಛವೀಹಿ ಕತಸಕ್ಕಾರತೋ ದಿಗುಣಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಆಗಮನಂ ಉದಿಕ್ಖಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಗಙ್ಗಾಯ ಉಭೋಸು ಪಸ್ಸೇಸು ರಾಜೂನಂ ಮಹನ್ತಂ ಪರಿಚ್ಚಾಗಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ನಾಗಾದೀನಞ್ಚ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಏಕೇಕಾಯ ನಾವಾಯ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಭಿಕ್ಖುಸತಪರಿವಾರಂ ಏಕೇಕಂ ನಿಮ್ಮಿತಬುದ್ಧಂ ಮಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಸ್ಸ ಚೇವ ಕಪ್ಪರುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪುಪ್ಫದಾಮಸ್ಸ ಚ ಹೇಟ್ಠಾ ನಾಗಗಣಪರಿವುತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಭೂಮಟ್ಠಕದೇವತಾದೀಸುಪಿ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ಸಪರಿವಾರಂ ಏಕೇಕಂ ನಿಮ್ಮಿತಬುದ್ಧಂ ಮಾಪೇಸಿ. ಏವಂ ಸಕಲಚಕ್ಕವಾಳಗಬ್ಭೇ ಏಕಾಲಙ್ಕಾರೇ ಏಕುಸ್ಸವೇ ಏಕಛಣೇಯೇವ ಚ ಜಾತೇ ಸತ್ಥಾ ನಾಗಾನಮನುಗ್ಗಹಂ ಕರೋನ್ತೋ ಏಕಂ ರತನನಾವಂ ಅಭಿರುಹಿ. ಭಿಕ್ಖೂಸುಪಿ ಏಕೇಕೋ ಏಕೇಕಮೇವ ಅಭಿರುಹಿ. ನಾಗರಾಜಾನೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ನಾಗಭವನಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ದಿಬ್ಬೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿವಿಸಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ನಾಗಭವನಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸಕಲಚಕ್ಕವಾಳದೇವತಾಹಿ ಪೂಜಿಯಮಾನೋ ಪಞ್ಚಹಿ ನಾವಾಸತೇಹಿ ಗಙ್ಗಾನದಿಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿ.

ರಾಜಾ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ನಾವಾತೋ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಆಗಮನಕಾಲೇ ಲಿಚ್ಛವೀತಿ ಕತಸಕ್ಕಾರತೋ ದಿಗುಣಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಪಞ್ಚಹಿ ದಿವಸೇಹಿ ರಾಜಗಹಂ ಅಭಿನೇಸಿ. ದುತಿಯದಿವಸೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಅಹೋ ಬುದ್ಧಾನಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ, ಅಹೋ ಸತ್ಥರಿ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಸಾದೋ, ಗಙ್ಗಾಯ ನಾಮ ಓರತೋ ಚ ಪಾರತೋ ಚ ಅಟ್ಠಯೋಜನೇ ಮಗ್ಗೇ ಬುದ್ಧಗತೇನ ಪಸಾದೇನ ರಾಜೂಹಿ ಸಮತಲಂ ಭೂಮಿಂ ಕತ್ವಾ ವಾಲುಕಾ ಓಕಿಣ್ಣಾ, ಜಣ್ಣುಮತ್ತೇನ ಓಧಿನಾ ನಾನಾವಣ್ಣಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಸನ್ಥತಾನಿ, ಗಙ್ಗಾಯ ಉದಕಂ ನಾಗಾನುಭಾವೇನ ಪಞ್ಚವಣ್ಣೇಹಿ ಪದುಮೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನಂ, ಯಾವ ಅಕನಿಟ್ಠಭವನಾ ಛತ್ತಾತಿಛತ್ತಾನಿ ಉಸ್ಸಾಪಿತಾನಿ, ಸಕಲಚಕ್ಕವಾಳಗಬ್ಭಂ ಏಕಾಲಙ್ಕಾರಂ ಏಕುಸ್ಸವಂ ವಿಯ ಜಾತ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಸ ಪೂಜಾಸಕ್ಕಾರೋ ಮಯ್ಹಂ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ನ ನಾಗದೇವಬ್ರಹ್ಮಾನುಭಾವೇನ. ಅತೀತೇ ಪನ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಪರಿಚ್ಚಾಗಾನುಭಾವೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಯಾಚಿತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ.

ಅತೀತೇ ತಕ್ಕಸಿಲಾಯಂ ಸಙ್ಖೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಸುಸೀಮೋ ನಾಮ ಮಾಣವೋ ಸೋಳಸವಸ್ಸುದ್ದೇಸಿಕೋ ಏಕದಿವಸಂ ಪಿತರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಇಚ್ಛಾಮಹಂ, ತಾತ, ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮನ್ತೇ ಅಜ್ಝಾಯಿತು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ನಂ ಪಿತಾ ಆಹ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ತಾತ, ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಮ ಸಹಾಯಕೋ, ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಧೀಯಸ್ಸೂ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಿತರಾ ಪಹಿತಭಾವಮಾಚಿಕ್ಖಿ. ಅಥ ನಂ ಸೋ ‘‘ಸಹಾಯಕಸ್ಸ ಮೇ ಪುತ್ತೋ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪಟಿಪಸ್ಸದ್ಧದರಥಂ ಭದ್ದಕೇನ ದಿವಸೇನ ಮನ್ತೇ ವಾಚೇತುಮಾರಭಿ. ಸೋ ಲಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಉಗ್ಗಹಿತುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುವಣ್ಣಭಾಜನೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತಸೀಹತೇಲಮಿವ ಅವಿನಸ್ಸಮಾನಂ ಧಾರೇನ್ತೋ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖತೋ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬಂ ಸಬ್ಬಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಉಗ್ಗಹಿತಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಆದಿಮಜ್ಝಮೇವ ಪಸ್ಸತಿ, ನೋ ಪರಿಯೋಸಾನಂ.

ಸೋ ಆಚರಿಯಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಇಮಸ್ಸ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಆದಿಮಜ್ಝಮೇವ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ನೋ ಪರಿಯೋಸಾನ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಆಚರಿಯೇನ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ, ತಾತ, ನ ಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅಥ ಕೋ, ಆಚರಿಯ, ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇ, ತಾತ, ಇಸಯೋ ಇಸಿಪತನೇ ವಿಹರನ್ತಿ, ತೇ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಸ್ಸೂ’’ತಿ ಆಚರಿಯೇನ ವುತ್ತೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಕಿರ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಜಾನಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಮೇ ಆಚಿಕ್ಖಥಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಮಯಂ ಅಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖಾಮ. ಸಚೇ ತೇ ಪರಿಯೋಸಾನೇನತ್ಥೋ, ಪಬ್ಬಜಸ್ಸೂ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿ. ಅಥಸ್ಸ ತೇ ‘‘ಇದಂ ತಾವ ಸಿಕ್ಖಸ್ಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಏವಂ ತೇ ನಿವಾಸೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಪಾರುಪಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಆಭಿಸಮಾಚಾರಿಕಂ ಆಚಿಕ್ಖಿಂಸು. ಸೋ ತತ್ಥ ಸಿಕ್ಖನ್ತೋ ಉಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪನ್ನತ್ತಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಸಕಲಬಾರಾಣಸಿನಗರೇ ಗಗನತಲೇ ಪುಣ್ಣಚನ್ದೋ ವಿಯ ಪಾಕಟೋ ಲಾಭಗ್ಗಯಸಗ್ಗಪ್ಪತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ಅಪ್ಪಾಯುಕಸಂವತ್ತನಿಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿ. ಅಥಸ್ಸ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಚ ಮಹಾಜನೋ ಚ ಸರೀರಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಧಾತುಯೋ ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ನಗರದ್ವಾರೇ ಥೂಪಂ ಕಾರೇಸುಂ.

ಸಙ್ಖೋಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಪುತ್ತೋ ಮೇ ಚಿರಂ ಗತೋ, ಪವತ್ತಿಮಸ್ಸ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ತಕ್ಕಸಿಲಾತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪತ್ವಾ ಮಹಾಜನಕಾಯಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಇಮೇಸು ಏಕೋಪಿ ಮೇ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಂ ಜಾನಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಸುಸೀಮೋ ನಾಮ ಮಾಣವೋ ಇಧಾಗಮಿ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಂ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಜಾನಾಮ, ಅಸುಕಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ತಯೋ ವೇದೇ ಸಜ್ಝಾಯಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ಅಯಮಸ್ಸ ಥೂಪೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತೋ’’ತಿ. ಸೋ ಭೂಮಿಂ ಹತ್ಥೇನ ಪಹರಿತ್ವಾ ರೋದಿತ್ವಾ ಕನ್ದಿತ್ವಾ ತಂ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಿಣಾನಿ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಸಾಟಕೇನ ವಾಲುಕಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣೇ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ಕಮಣ್ಡಲುತೋ ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತ್ವಾ ವನಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಟಕೇನ ಪಟಾಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಥೂಪಸ್ಸ ಉಪರಿ ಅತ್ತನೋ ಛತ್ತಕಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಸತ್ಥಾ ಇದಂ ಅತೀತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ತದಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಹಂ ಸಙ್ಖೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅಹೋಸಿಂ. ಮಯಾ ಸುಸೀಮಸ್ಸ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣೇ ತಿಣಾನಿ ಉದ್ಧಟಾನಿ, ತಸ್ಸ ಮೇ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಅಟ್ಠಯೋಜನಮಗ್ಗಂ ವಿಹತಖಾಣುಕಕಣ್ಟಕಂ ಕತ್ವಾ ಸುದ್ಧಂ ಸಮತಲಂ ಕರಿಂಸು. ಮಯಾ ತತ್ಥ ವಾಲುಕಾ ಓಕಿಣ್ಣಾ, ತಸ್ಸ ಮೇ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಅಟ್ಠಯೋಜನಮಗ್ಗೇ ವಾಲುಕಂ ಓಕಿರಿಂಸು. ಮಯಾ ತತ್ಥ ವನಕುಸುಮೇಹಿ ಪೂಜಾ ಕತಾ, ತಸ್ಸ ಮೇ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಅಟ್ಠಯೋಜನಮಗ್ಗೇ ನಾನಾವಣ್ಣಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಓಕಿಣ್ಣಾನಿ, ಏಕಯೋಜನಟ್ಠಾನೇ ಗಙ್ಗಾಯ ಉದಕಂ ಪಞ್ಚವಣ್ಣೇಹಿ ಪದುಮೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನಂ. ಮಯಾ ತತ್ಥ ಕಮಣ್ಡಲುಉದಕೇನ ಭೂಮಿ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತಾ, ತಸ್ಸ ಮೇ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪೋಕ್ಖರವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ. ಮಯಾ ತತ್ಥ ಪಟಾಕಾ, ಆರೋಪಿತಾ, ಛತ್ತಕಞ್ಚ ಬದ್ಧಂ, ತಸ್ಸ ಮೇ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಯಾವ ಅಕನಿಟ್ಠಭವನಾ ಧಜಪಟಾಕಛತ್ತಾತಿಛತ್ತಾದೀಹಿ ಸಕಲಚಕ್ಕವಾಳಗಬ್ಭಂ ಏಕುಸ್ಸವಂ ವಿಯ ಜಾತಂ. ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಸ ಪೂಜಾಸಕ್ಕಾರೋ ಮಯ್ಹಂ ನೇವ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ನ ನಾಗದೇವಬ್ರಹ್ಮಾನುಭಾವೇನ, ಅತೀತೇ ಪನ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಪರಿಚ್ಚಾಗಾನುಭಾವೇನಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೯೦. ‘‘ಮತ್ತಾಸುಖಪರಿಚ್ಚಾಗಾ, ಪಸ್ಸೇ ಚೇ ವಿಪುಲಂ ಸುಖಂ;

ಚಜೇ ಮತ್ತಾಸುಖಂ ಧೀರೋ, ಸಮ್ಪಸ್ಸಂ ವಿಪುಲಂ ಸುಖ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಮತ್ತಾಸುಖಪರಿಚ್ಚಾಗಾತಿ ಮತ್ತಾಸುಖನ್ತಿ ಪಮಾಣಯುತ್ತಕಂ ಪರಿತ್ತಸುಖಂ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚಾಗೇನ. ವಿಪುಲಂ ಸುಖನ್ತಿ ಉಳಾರಂ ಸುಖಂ ನಿಬ್ಬಾನಸುಖಂ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ಚೇ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಏಕಞ್ಹಿ ಭೋಜನಪಾತಿಂ ಸಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಮತ್ತಾಸುಖಂ ನಾಮ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಂ ಪನ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಂ ವಾ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ದಾನಂ ವಾ ದದನ್ತಸ್ಸ ವಿಪುಲಂ ಉಳಾರಂ ನಿಬ್ಬಾನಸುಖಂ ನಾಮ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಏವಂ ತಸ್ಸ ಮತ್ತಾಸುಖಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚಾಗಾ ವಿಪುಲಂ ಸುಖಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಅಥೇತಂ ವಿಪುಲಂ ಸುಖಂ ಸಮ್ಮಾ ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ತಂ ಮತ್ತಾಸುಖಂ ಚಜೇಯ್ಯಾತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಅತ್ತನೋಪುಬ್ಬಕಮ್ಮವತ್ಥು ಪಠಮಂ.