೨. ಕುಕ್ಕುಟಅಣ್ಡಖಾದಿಕಾವತ್ಥು

ಪರದುಕ್ಖೂಪಧಾನೇನಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಏಕಂ ಕುಕ್ಕುಟಅಣ್ಡಖಾದಿಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಕಿರ ಅವಿದೂರೇ ಪಣ್ಡುರಂ ನಾಮ ಏಕೋ ಗಾಮೋ, ತತ್ಥೇಕೋ ಕೇವಟ್ಟೋ ವಸತಿ. ಸೋ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅಚಿರವತಿಯಂ ಕಚ್ಛಪಅಣ್ಡಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ತಾನಿ ಆದಾಯ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಪಚಾಪೇತ್ವಾ ಖಾದನ್ತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಕುಮಾರಿಕಾಯಪಿ ಏಕಂ ಅಣ್ಡಂ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ತಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಞ್ಞಂ ಖಾದನೀಯಂ ನಾಮ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಮಾತಾ ಕುಕ್ಕುಟಿಯಾ ವಿಜಾತಟ್ಠಾನತೋ ಏಕಂ ಅಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ತಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ರಸತಣ್ಹಾಯ ಬದ್ಧಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಯಮೇವ ಕುಕ್ಕುಟಿಯಾ ಅಣ್ಡಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದತಿ. ಕುಕ್ಕುಟೀ ವಿಜಾತವಿಜಾತಕಾಲೇ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಅಣ್ಡಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದನ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ತಾಯ ಉಪದ್ದುತಾ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ದಾನಿ ಚುತಾ ಯಕ್ಖಿನೀ ಹುತ್ವಾ ತವ ಜಾತದಾರಕೇ ಖಾದಿತುಂ ಸಮತ್ಥಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಗೇಹೇ ಮಜ್ಜಾರೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಇತರಾಪಿ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಕುಕ್ಕುಟೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಕುಕ್ಕುಟೀ ಅಣ್ಡಾನಿ ವಿಜಾಯಿ, ಮಜ್ಜಾರೀ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಾನಿ ಖಾದಿತ್ವಾ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖಾದಿಯೇವ. ಕುಕ್ಕುಟೀ ‘‘ತಯೋ ವಾರೇ ಮಮ ಅಣ್ಡಾನಿ ಖಾದಿತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಮಮ್ಪಿ ಖಾದಿತುಕಾಮಾಸಿ, ಇತೋ ಚುತಾ ಸಪುತ್ತಕಂ ತಂ ಖಾದಿತುಂ ಲಭೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ದೀಪಿನೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಇತರಾಪಿ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಮಿಗೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ವಿಜಾತಕಾಲೇ ದೀಪಿನೀ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಪುತ್ತೇಹಿ ಖಾದಿ. ಏವಂ ಖಾದನ್ತಾ ಪಞ್ಚಸು ಅತ್ತಭಾವಸತೇಸು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಅವಸಾನೇ ಏಕಾ ಯಕ್ಖಿನೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಏಕಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕುಲಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಇತೋ ಪರಂ ‘‘ನ ಹಿ ವೇರೇನ ವೇರಾನೀ’’ತಿ (ಧ. ಪ. ೫) ಗಾಥಾಯ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇಧ ಪನ ಸತ್ಥಾ ‘‘ವೇರಞ್ಹಿ ಅವೇರೇನ ಉಪಸಮ್ಮತಿ, ನೋ ವೇರೇನಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೯೧. ‘‘ಪರದುಕ್ಖೂಪಧಾನೇನ, ಅತ್ತನೋ ಸುಖಮಿಚ್ಛತಿ;

ವೇರಸಂಸಗ್ಗಸಂಸಟ್ಠೋ, ವೇರಾ ಸೋ ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಪರದುಕ್ಖೂಪಧಾನೇನಾತಿ ಪರಸ್ಮಿಂ ದುಕ್ಖೂಪಧಾನೇನ, ಪರಸ್ಸ ದುಕ್ಖುಪ್ಪಾದನೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವೇರಸಂಸಗ್ಗಸಂಸಟ್ಠೋತಿ ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಕ್ಕೋಸನಪಚ್ಚಕ್ಕೋಸನಪಹರಣಪಟಿಹರಣಾದೀನಂ ವಸೇನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಕತೇನ ವೇರಸಂಸಗ್ಗೇನ ಸಂಸಟ್ಠೋ. ವೇರಾ ಸೋ ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತೀತಿ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ವೇರವಸೇನ ದುಕ್ಖಮೇವ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಯಕ್ಖಿನೀ ಸರಣೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಪಞ್ಚ ಸೀಲಾನಿ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ವೇರತೋ ಮುಚ್ಚಿ, ಇತರಾಪಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಕುಕ್ಕುಟಅಣ್ಡಖಾದಿಕಾವತ್ಥು ದುತಿಯಂ.