೧೨. ಪಟಾಚಾರಾವತ್ಥು

ನ ಸನ್ತಿ ಪುತ್ತಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪಟಾಚಾರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ವತ್ಥು ಸಹಸ್ಸವಗ್ಗೇ –

‘‘ಯೋ ಚ ವಸ್ಸಸತಂ ಜೀವೇ, ಅಪಸ್ಸಂ ಉದಯಬ್ಬಯಂ;

ಏಕಾಹಂ ಜೀವಿತಂ ಸೇಯ್ಯೋ, ಪಸ್ಸತೋ ಉದಯಬ್ಬಯ’’ನ್ತಿ. (ಧ. ಪ. ೧೧೩) –

ಗಾಥಾವಣ್ಣನಾಯ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ಕಥಿತಂ. ತದಾ ಪನ ಸತ್ಥಾ ಪಟಾಚಾರಂ ತನುಭೂತಸೋಕಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಪಟಾಚಾರೇ ಪುತ್ತಾದಯೋ ನಾಮ ಪರಲೋಕಂ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ತಾಣಂ ವಾ ಲೇಣಂ ವಾ ಸರಣಂ ವಾ ಭವಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ವಿಜ್ಜಮಾನಾಪಿ ತೇ ನ ಸನ್ತಿಯೇವ. ಪಣ್ಡಿತೇನ ಪನ ಸೀಲಂ ವಿಸೋಧೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ನಿಬ್ಬಾನಗಾಮಿಮಗ್ಗಮೇವ ಸೋಧೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨೮೮. ‘‘ನ ಸನ್ತಿ ಪುತ್ತಾ ತಾಣಾಯ, ನ ಪಿತಾ ನಾಪಿ ಬನ್ಧವಾ;

ಅನ್ತಕೇನಾಧಿಪನ್ನಸ್ಸ, ನತ್ಥಿ ಞಾತೀಸು ತಾಣತಾ.

೨೮೯. ‘‘ಏತಮತ್ಥವಸಂ ಞತ್ವಾ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಸೀಲಸಂವುತೋ;

ನಿಬ್ಬಾನಗಮನಂ ಮಗ್ಗಂ, ಖಿಪ್ಪಮೇವ ವಿಸೋಧಯೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ತಾಣಾಯಾತಿ ತಾಣಭಾವಾಯ ಪತಿಟ್ಠಾನತ್ಥಾಯ. ಬನ್ಧವಾತಿ ಪುತ್ತೇ ಚ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ಞಾತಿಸುಹಜ್ಜಾ. ಅನ್ತಕೇನಾಧಿಪನ್ನಸ್ಸಾತಿ ಮರಣೇನ ಅಭಿಭೂತಸ್ಸ. ಪವತ್ತಿಯಞ್ಹಿ ಪುತ್ತಾದಯೋ ಅನ್ನಪಾನಾದಿದಾನೇನ ಚೇವ ಉಪ್ಪನ್ನಕಿಚ್ಚನಿತ್ಥರಣೇನ ಚ ತಾಣಾ ಹುತ್ವಾಪಿ ಮರಣಕಾಲೇ ಕೇನಚಿ ಉಪಾಯೇನ ಮರಣಂ ಪಟಿಬಾಹಿತುಂ ಅಸಮತ್ಥತಾಯ ತಾಣತ್ಥಾಯ ಲೇಣತ್ಥಾಯ ನ ಸನ್ತಿ ನಾಮ. ತೇನೇವ ವುತ್ತಂ – ‘‘ನತ್ಥಿ ಞಾತೀಸು ತಾಣತಾ’’ತಿ. ಏತಮತ್ಥವಸನ್ತಿ ಏವಂ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ತಾಣಂ ಭವಿತುಂ ಅಸಮತ್ಥಭಾವಸಙ್ಖಾತಂ ಕಾರಣಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಪಣ್ಡಿತೋ ಚತುಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲೇನ ಸಂವುತೋ ರಕ್ಖಿತಗೋಪಿತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಾನಗಮನಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಂ ಮಗ್ಗಂ ಸೀಘಂ ಸೀಘಂ ವಿಸೋಧೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಪಟಾಚಾರಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಅಞ್ಞೇ ಚ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಪಟಾಚಾರಾವತ್ಥು ದ್ವಾದಸಮಂ.

ಮಗ್ಗವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ವೀಸತಿಮೋ ವಗ್ಗೋ.