೭. ಪಞ್ಚಸತದಾರಕವತ್ಥು

ಸೀಲದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಪಞ್ಚಸತದಾರಕೇ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕದಿವಸಞ್ಹಿ ಸತ್ಥಾ ಅಸೀತಿಮಹಾಥೇರೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಞ್ಚಸತಭಿಕ್ಖುಪರಿವಾರೋ ರಾಜಗಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸನ್ತೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಛಣದಿವಸೇ ಪಞ್ಚಸತೇ ದಾರಕೇ ಪೂವಪಚ್ಛಿಯೋ ಉಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ನಗರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಅದ್ದಸ. ತೇಪಿ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು, ತೇ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಮ್ಪಿ ‘‘ಪೂವಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ನ ವದಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಗತಕಾಲೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಹ – ‘‘ಖಾದಿಸ್ಸಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪೂವೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಹಂ ಭನ್ತೇ, ಪೂವಾ’’ತಿ? ‘‘ಕಿಂ ನ ಪಸ್ಸಥ ತೇ ದಾರಕೇ ಪೂವಪಚ್ಛಿಯೋ ಉಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ’’ತಿ? ‘‘ಭನ್ತೇ, ಏವರೂಪಾ ನಾಮ ದಾರಕಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಪೂವಂ ನ ದೇನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಏತೇ ಮಂ ವಾ ತುಮ್ಹೇ ವಾ ಪೂವೇಹಿ ನ ನಿಮನ್ತಯಿಂಸು, ಪೂವಸಾಮಿಕೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಛತೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಪೂವೇ ಖಾದಿತ್ವಾವ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಬುದ್ಧಾನಞ್ಹಿ ಏಕಪುಗ್ಗಲೇಪಿ ಇಸ್ಸಾ ವಾ ದೋಸೋ ವಾ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಇಮಂ ವತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಆದಾಯ ಏಕಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಛಾಯಾಯ ನಿಸೀದಿ. ದಾರಕಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರಂ ಪಚ್ಛತೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಸಿನೇಹಾ ಪೀತಿವೇಗೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಸರೀರಾ ಹುತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಯೋ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಥೇರಂ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪೂವೇ ಪಚ್ಛೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂಯೇವ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಗಣ್ಹಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಥೇರಂ ವದಿಂಸು. ಅಥ ನೇ ಥೇರೋ ಆಹ – ‘‘ಏಸ ಸತ್ಥಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಗಹೇತ್ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಂವಿಭಾಗಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಥೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂಯೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಪೂವೇ ದತ್ವಾ ಓಲೋಕಯಮಾನಾ ಏಕಮನ್ತೇ ಠತ್ವಾ ಪರಿಭೋಗಾವಸಾನೇ ಉದಕಂ ಅದಂಸು. ಭಿಕ್ಖೂ ಉಜ್ಝಾಯಿಂಸು ‘‘ದಾರಕೇಹಿ ಮುಖೋಲೋಕನೇನ ಭಿಕ್ಖಾ ದಿನ್ನಾ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ವಾ ಮಹಾಥೇರೇ ವಾ ಪೂವೇಹಿ ಅನಾಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಚ್ಛೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂಯೇವ ಆದಾಯ ಆಗಮಿಂಸೂ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಪುತ್ತೇನ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೇನ ಸದಿಸೋ ಭಿಕ್ಖು ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ, ತೇ ಚ ತಸ್ಸ ಚತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತಿಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೧೭. ‘‘ಸೀಲದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಧಮ್ಮಟ್ಠಂ ಸಚ್ಚವೇದಿನಂ;

ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮ ಕುಬ್ಬಾನಂ, ತಂ ಜನೋ ಕುರುತೇ ಪಿಯ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಸೀಲದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಚತುಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲೇನ ಚೇವ ಮಗ್ಗಫಲಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನ ಚ ಸಮ್ಮಾದಸ್ಸನೇನ ಸಮ್ಪನ್ನಂ. ಧಮ್ಮಟ್ಠನ್ತಿ ನವವಿಧಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮೇ ಠಿತಂ, ಸಚ್ಛಿಕತಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಚ್ಚವೇದಿನನ್ತಿ ಚತುನ್ನಂ ಸಚ್ಚಾನಂ ಸೋಳಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಸಚ್ಛಿಕತತ್ತಾ ಸಚ್ಚಞಾಣೇನ ಸಚ್ಚವೇದಿನಂ. ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮ ಕುಬ್ಬಾನನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ, ತಾ ಪೂರಯಮಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಂ ಜನೋತಿ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಲೋಕಿಯಮಹಾಜನೋ ಪಿಯಂ ಕರೋತಿ, ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ವನ್ದಿತುಕಾಮೋ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪೂಜೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ದಾರಕಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸೂತಿ.

ಪಞ್ಚಸತದಾರಕವತ್ಥು ಸತ್ತಮಂ.