೫. ಅನಿತ್ಥಿಗನ್ಧಕುಮಾರವತ್ಥು

ಕಾಮತೋತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅನಿತ್ಥಿಗನ್ಧಕುಮಾರಂ ನಾಮ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಕಿರ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಚುತಸತ್ತೋ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಮಹಾಭೋಗಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಜಾತದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಇತ್ಥಿಸಮೀಪಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಇತ್ಥಿಯಾ ಗಯ್ಹಮಾನೋ ರೋದತಿ. ವತ್ಥಚುಮ್ಬಟಕೇನ ನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಥಞ್ಞಂ ಪಾಯೇನ್ತಿ. ಸೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ, ‘‘ತಾತ, ಆವಾಹಂ ತೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ ಮೇ ಇತ್ಥಿಯಾ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಯಾಚಿಯಮಾನೋ ಪಞ್ಚಸತೇ ಸುವಣ್ಣಕಾರೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ರತ್ತಸುವಣ್ಣನಿಕ್ಖಸಹಸ್ಸಂ ದಾಪೇತ್ವಾ ಅತಿವಿಯ ಪಾಸಾದಿಕಂ ಘನಕೋಟ್ಟಿಮಂ ಇತ್ಥಿರೂಪಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಪುನ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ, ‘‘ತಾತ, ತಯಿ ಆವಾಹಂ ಅಕರೋನ್ತೇ ಕುಲವಂಸೋ ನ ಪತಿಟ್ಠಹಿಸ್ಸತಿ, ಕುಮಾರಿಕಂ ತೇ ಆನೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಸಚೇ ಮೇ ಏವರೂಪಂ ಕುಮಾರಿಕಂ ಆನೇಸ್ಸಥ, ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ವೋ ವಚನ’’ನ್ತಿ ತಂ ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಅಭಿಞ್ಞಾತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುತ್ತೋ ಮಹಾಪುಞ್ಞೋ, ಅವಸ್ಸಂ ಇಮಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಕತಪುಞ್ಞಾ ಕುಮಾರಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಗಚ್ಛಥ ಇಮಂ ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವರೂಪಂ ಕುಮಾರಿಕಂ ಆಹರಥಾ’’ತಿ ಪಹಿಣಿಂಸು. ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಾ ಮದ್ದರಟ್ಠೇ ಸಾಗಲನಗರಂ ಗತಾ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ನಗರೇ ಏಕಾ ಸೋಳಸವಸ್ಸುದ್ದೇಸಿಕಾ ಅಭಿರೂಪಾ ಕುಮಾರಿಕಾ ಅಹೋಸಿ, ತಂ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸೂಪರಿಮತಲೇ ಪರಿವಾಸೇಸುಂ. ತೇಪಿ ಖೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ‘‘ಸಚೇ ಇಧ ಏವರೂಪಾ ಕುಮಾರಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇಮಂ ದಿಸ್ವಾ ‘ಅಯಂ ಅಸುಕಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಧೀತಾ ವಿಯ ಅಭಿರೂಪಾ’ತಿ ವಕ್ಖನ್ತೀ’’ತಿ ತಂ ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಂ ತಿತ್ಥಮಗ್ಗೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು.

ಅಥಸ್ಸ ಕುಮಾರಿಕಾಯ ಧಾತೀ ತಂ ಕುಮಾರಿಕಂ ನ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಸಯಮ್ಪಿ ನ್ಹಾಯಿತುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾ ತಿತ್ಥಂ ಆಗತಾ ತಂ ರೂಪಕಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಧೀತಾ ಮೇ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ‘‘ದುಬ್ಬಿನೀತಾಸಿ, ಇದಾನೇವಾಹಂ ನ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ, ತ್ವಂ ಮಯಾ ಪುರೇತರಂ ಇಧಾಗತಾಸೀ’’ತಿ ಹತ್ಥೇನ ಪಹರಿತ್ವಾ ಥದ್ಧಭಾವಞ್ಚೇವ ನಿಬ್ಬಿಕಾರತಞ್ಚ ಞತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಮೇ, ಧೀತಾತಿ ಸಞ್ಞಮಕಾಸಿಂ, ಕಿಂ ನಾಮೇತ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಅಥ ನಂ ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ‘‘ಏವರೂಪಾ ತೇ, ಅಮ್ಮ, ಧೀತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಅಯಂ ಮಮ ಧೀತು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಿಂ ಅಗ್ಘತೀತಿ? ತೇನ ಹಿ ತೇ ಧೀತರಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ದಸ್ಸೇಹೀತಿ. ಸಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಮಿಕಾನಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕತಪಟಿಸಮ್ಮೋದನಾ ಧೀತರಂ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೇ ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಠಪೇಸುಂ. ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಂ ನಿಪ್ಪಭಂ ಅಹೋಸಿ, ಕುಮಾರಿಕಾ ಸಪ್ಪಭಾ ಅಹೋಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ತಂ ತೇಸಂ ದತ್ವಾ ಕುಮಾರಿಕಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನಿತ್ಥಿಗನ್ಧಕುಮಾರಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಆರೋಚಯಿಂಸು. ತೇ ತುಟ್ಠಮಾನಸಾ ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ನಂ ಸೀಘಂ ಆನೇಥಾ’’ತಿ ಮಹನ್ತೇನ ಸಕ್ಕಾರೇನ ಪಹಿಣಿಂಸು.

ಕುಮಾರೋಪಿ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಕಞ್ಚನರೂಪತೋಪಿ ಕಿರ ಅಭಿರೂಪತರಾ ದಾರಿಕಾ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಸವನವಸೇನೇವ ಸಿನೇಹಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಸೀಘಂ ಆನೇನ್ತೂ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾಪಿ ಖೋ ಯಾನಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಆನೀಯಮಾನಾ ಅತಿಸುಖುಮಾಲತಾಯ ಯಾನುಗ್ಘಾತೇನ ಸಮುಪ್ಪಾದಿತವಾತರೋಗಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇಯೇವ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಕುಮಾರೋಪಿ ‘‘ಆಗತಾ’’ತಿ ನಿರನ್ತರಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ಅತಿಸಿನೇಹೇನ ಪುಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಸಹಸಾವ ಅನಾರೋಚೇತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಂ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚಯಿಂಸು. ಸೋ ‘‘ತಥಾರೂಪಾಯ ನಾಮ ಇತ್ಥಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮಾಗಮಂ ನಾಲತ್ಥ’’ನ್ತಿ ಉಪ್ಪನ್ನದೋಮನಸ್ಸೋ ಪಬ್ಬತೇನ ವಿಯ ಸೋಕದುಕ್ಖೇನ ಅಜ್ಝೋತ್ಥಟೋ ಅಹೋಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ತಂ ಗೇಹದ್ವಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಅನ್ತೋಗೇಹಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪರಿವಿಸಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾವಸಾನೇ ‘‘ಕಹಂ ಅನಿತ್ಥಿಗನ್ಧಕುಮಾರೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಏಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಆಹಾರೂಪಚ್ಛೇದಂ ಕತ್ವಾ ಅನ್ತೋಗಬ್ಭೇ ನಿಸಿನ್ನೋ’’ತಿ. ‘‘ಪಕ್ಕೋಸಥ ನ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಕುಮಾರ, ಬಲವಸೋಕೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ‘ಏವರೂಪಾ ನಾಮ ಇತ್ಥೀ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಕಾಲಕತಾ’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಬಲವಸೋಕೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ಭತ್ತಮ್ಪಿ ಮೇ ನಚ್ಛಾದೇತೀ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಜಾನಾಸಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಕುಮಾರ, ಕಿಂ ತೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸೋಕೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ’’ತಿ? ‘‘ನ ಜಾನಾಮಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಾಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ, ಕುಮಾರ, ಬಲವಸೋಕೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ಸೋಕೋ ವಾ ಭಯಂ ವಾ ಕಾಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೧೫. ‘‘ಕಾಮತೋ ಜಾಯತೀ ಸೋಕೋ, ಕಾಮತೋ ಜಾಯತೀ ಭಯಂ;

ಕಾಮತೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಸ್ಸ, ನತ್ಥಿ ಸೋಕೋ ಕುತೋ ಭಯ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಕಾಮತೋತಿ ವತ್ಥುಕಾಮಕಿಲೇಸಕಾಮತೋ, ದುವಿಧಮ್ಪೇತಂ ಕಾಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಅನಿತ್ಥಿಗನ್ಧಕುಮಾರೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ.

ಅನಿತ್ಥಿಗನ್ಧಕುಮಾರವತ್ಥು ಪಞ್ಚಮಂ.