೮. ಸಕ್ಕವತ್ಥು

ಸಾಹು ದಸ್ಸನನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವಗಾಮಕೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಸಕ್ಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತಥಾಗತಸ್ಸ ಹಿ ಆಯುಸಙ್ಖಾರೇ ವಿಸ್ಸಟ್ಠೇ ಲೋಹಿತಪಕ್ಖನ್ದಿಕಾಬಾಧಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ‘‘ಮಯಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾನಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತಿಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪಾದೇ ಪರಿಮಜ್ಜಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ಆಹ ‘‘ಕೋ ಏಸೋ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಕ್ಕೋ’’ತಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಗಿಲಾನೇ ಉಪಟ್ಠಹಿತುಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಕ, ದೇವಾನಂ ಮನುಸ್ಸಗನ್ಧೋ ಯೋಜನಸತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಗಲೇ ಬದ್ಧಕುಣಪಂ ವಿಯ ಹೋತಿ, ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ. ‘‘ಭನ್ತೇ, ಚತುರಾಸೀತಿಯೋಜನಸಹಸ್ಸಮತ್ಥಕೇ ಠಿತೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸೀಲಗನ್ಧಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ ಆಗತೋ, ಅಹಮೇವ ಉಪಟ್ಠಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸೋ ಸತ್ಥು ಸರೀರವಳಞ್ಜನಭಾಜನಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಹತ್ಥೇನಾಪಿ ಫುಸಿತುಂ ಅದತ್ವಾ ಸೀಸೇಯೇವ ಠಪೇತ್ವಾ ನೀಹರನ್ತೋ ಮುಖಸಙ್ಕೋಚನಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಅಕಾಸಿ, ಗನ್ಧಭಾಜನಂ ಪರಿಹರನ್ತೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಏವಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಫಾಸುಕಕಾಲೇಯೇವ ಅಗಮಾಸಿ.

ಭಿಕ್ಖೂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ ‘‘ಅಹೋ ಸತ್ಥರಿ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಸಿನೇಹೋ, ಏವರೂಪಂ ನಾಮ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಹಾಯ ಮುಖಸಙ್ಕೋಚನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅಕತ್ವಾ ಗನ್ಧಭಾಜನಂ ನೀಹರನ್ತೋ ವಿಯ ಸತ್ಥು ಸರೀರವಳಞ್ಜನಭಾಜನಂ ಸೀಸೇನ ನೀಹರನ್ತೋ ಉಪಟ್ಠಾನಮಕಾಸೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಕಿಂ ವದೇಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಏತಂ, ಯಂ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ಮಯಿ ಸಿನೇಹಂ ಕರೋತಿ. ಅಯಂ ಸಕ್ಕೋ ಹಿ ದೇವರಾಜಾ ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜರಸಕ್ಕಭಾವಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹುತ್ವಾ ತರುಣಸಕ್ಕಸ್ಸ ಭಾವಂ ಪತ್ತೋ, ಅಹಂ ಹಿಸ್ಸ ಮರಣಭಯತಜ್ಜಿತಸ್ಸ ಪಞ್ಚಸಿಖಗನ್ಧಬ್ಬದೇವಪುತ್ತಂ ಪುರತೋ ಕತ್ವಾ ಆಗತಕಾಲೇ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾಯಂ ದೇವಪರಿಸಾಯ ಮಜ್ಝೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ –

‘‘ಪುಚ್ಛ ವಾಸವ ಮಂ ಪಞ್ಹಂ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಮನಸಿಚ್ಛಸಿ;

ತಸ್ಸ ತಸ್ಸೇವ ಪಞ್ಹಸ್ಸ, ಅಹಂ ಅನ್ತಂ ಕರೋಮಿ ತೇ’’ತಿ. (ದೀ. ನಿ. ೨.೩೫೬) –

ವತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಂ ವಿನೋದೇನ್ತೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿಂ. ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಚುದ್ದಸನ್ನಂ ಪಾಣಕೋಟೀನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ, ಸಕ್ಕೋಪಿ ಯಥಾನಿಸಿನ್ನೋವ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪತ್ವಾ ತರುಣಸಕ್ಕೋ ಜಾತೋ. ಏವಮಸ್ಸಾಹಂ ಬಹೂಪಕಾರೋ. ತಸ್ಸ ಮಯಿ ಸಿನೇಹೋ ನಾಮ ಅನಚ್ಛರಿಯೋ. ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಾನಞ್ಹಿ ದಸ್ಸನಮ್ಪಿ ಸುಖಂ, ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ಸನ್ನಿವಾಸೋಪಿ ಸುಖೋ. ಬಾಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪನ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨೦೬. ‘‘ಸಾಹು ದಸ್ಸನಮರಿಯಾನಂ, ಸನ್ನಿವಾಸೋ ಸದಾ ಸುಖೋ;

ಅದಸ್ಸನೇನ ಬಾಲಾನಂ, ನಿಚ್ಚಮೇವ ಸುಖೀ ಸಿಯಾ.

೨೦೭. ‘‘ಬಾಲಸಙ್ಗತಚಾರೀ ಹಿ, ದೀಘಮದ್ಧಾನ ಸೋಚತಿ;

ದುಕ್ಖೋ ಬಾಲೇಹಿ ಸಂವಾಸೋ, ಅಮಿತ್ತೇನೇವ ಸಬ್ಬದಾ;

ಧೀರೋ ಚ ಸುಖಸಂವಾಸೋ, ಞಾತೀನಂವ ಸಮಾಗಮೋ’’.

ತಸ್ಮಾ ಹಿ –

೨೦೮. ‘‘ಧೀರಞ್ಚ ಪಞ್ಞಞ್ಚ ಬಹುಸ್ಸುತಞ್ಚ,ಧೋರಯ್ಹಸೀಲಂ ವತವನ್ತಮರಿಯಂ;

ತಂ ತಾದಿಸಂ ಸಪ್ಪುರಿಸಂ ಸುಮೇಧಂ,ಭಜೇಥ ನಕ್ಖತ್ತಪಥಂ ವ ಚನ್ದಿಮಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸಾಹೂತಿ ಸುನ್ದರಂ ಭದ್ದಕಂ. ಸನ್ನಿವಾಸೋತಿ ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ತೇಸಂ ದಸ್ಸನಮೇವ, ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ನಿಸೀದನಾದಿಭಾವೋಪಿ ತೇಸಂ ವತ್ತಪಟಿವತ್ತಂ ಕಾತುಂ ಲಭನಭಾವೋಪಿ ಸಾಧುಯೇವ. ಬಾಲಸಙ್ಗತಚಾರೀ ಹೀತಿ ಯೋ ಬಾಲೇನ ಸಹಚಾರೀ. ದೀಘಮದ್ಧಾನನ್ತಿ ಸೋ ಬಾಲಸಹಾಯೇನ ‘‘ಏಹಿ ಸನ್ಧಿಚ್ಛೇದಾದೀನಿ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಚ್ಛನ್ದೋ ಹುತ್ವಾ ತಾನಿ ಕರೋನ್ತೋ ಹತ್ಥಚ್ಛೇದಾದೀನಿ ಪತ್ವಾ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ಸೋಚತಿ. ಸಬ್ಬದಾತಿ ಯಥಾ ಅಸಿಹತ್ಥೇನ ವಾ ಅಮಿತ್ತೇನ ಆಸೀವಿಸಾದೀಹಿ ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ವಾಸೋ ನಾಮ ನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖೋ, ತಥೇವ ಬಾಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧೀರೋ ಚ ಸುಖಸಂವಾಸೋತಿ ಏತ್ಥ ಸುಖೋ ಸಂವಾಸೋ ಏತೇನಾತಿ ಸುಖಸಂವಾಸೋ, ಪಣ್ಡಿತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ಸಂವಾಸೋ ಸುಖೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಥಂ? ಞಾತೀನಂವ ಸಮಾಗಮೋತಿ ಯಥಾಪಿ ಞಾತೀನಂ ಸಮಾಗಮೋ ಸುಖೋ, ಏವಂ ಸುಖೋ.

ತಸ್ಮಾ ಹೀತಿ ಯಸ್ಮಾ ಬಾಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸೋ ದುಕ್ಖೋ, ಪಣ್ಡಿತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸುಖೋ, ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಧಿತಿಸಮ್ಪನ್ನಂ ಧೀರಞ್ಚ, ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪನ್ನಂ ಪಞ್ಞಞ್ಚ, ಆಗಮಾಧಿಗಮಸಮ್ಪನ್ನಂ ಬಹುಸ್ಸುತಞ್ಚ, ಅರಹತ್ತಪಾಪನಕಸಙ್ಖಾತಾಯ ಧುರವಹನಸೀಲತಾಯ ಧೋರಯ್ಹಸೀಲಂ, ಸೀಲವತೇನ ಚೇವ ಧುತಙ್ಗವತೇನ ಚ ವತವನ್ತಂ, ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಆರಕತಾಯ ಅರಿಯಂ, ತಥಾರೂಪಂ ಸಪ್ಪುರಿಸಂ ಸೋಭನಪಞ್ಹಂ ಯಥಾ ನಿಮ್ಮಲಂ ನಕ್ಖತ್ತಪಥಸಙ್ಖಾತಂ ಆಕಾಸಂ ಚನ್ದಿಮಾ ಭಜತಿ, ಏವಂ ಭಜೇಥ ಪಯಿರುಪಾಸೇಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಸಕ್ಕವತ್ಥು ಅಟ್ಠಮಂ.

ಸುಖವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪನ್ನರಸಮೋ ವಗ್ಗೋ.