೭. ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು
ಪವಿವೇಕರಸನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.
ಸತ್ಥಾರಾ ಹಿ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಹಂ ಇತೋ ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಸತ್ತ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಸನ್ತಾಸಂ ಆಪಜ್ಜಿಂಸು, ಖೀಣಾಸವಾನಂ ಧಮ್ಮಸಂವೇಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಅಸ್ಸೂನಿ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು. ಭಿಕ್ಖೂ ವಗ್ಗಾ ವಗ್ಗಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಮನ್ತೇನ್ತಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ಅಥೇಕೋ ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಸತ್ಥಾ ಕಿರ ಚತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಞ್ಚಮ್ಹಿ ಅವೀತರಾಗೋ, ಸತ್ಥರಿ ಧರಮಾನೇಯೇವ ಮಯಾ ಅರಹತ್ತಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚತೂಸು ಇರಿಯಾಪಥೇಸು ಏಕಕೋವ ವಿಹಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಗಮನಂ ವಾ ಕೇನಚಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ ವಾ ನತ್ಥಿ. ಅಥ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಹಂಸು – ‘‘ಆವುಸೋ, ತಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಕರೋಸೀ’’ತಿ. ಸೋ ತೇಸಂ ಕಥಂ ನ ಸುಣಾತಿ. ತೇ ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಂ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇಸು ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸಿನೇಹೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ತಿಸ್ಸ ಏವಂ ಅಕಾಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತೇನ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇ ಆರೋಚಿತೇ ‘‘ಸಾಧು, ತಿಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸಾಧುಕಾರಂ ದತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಸಿನೇಹೋ ತಿಸ್ಸಸದಿಸೋವ ಹೋತು. ಗನ್ಧಮಾಲಾದೀಹಿ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತಾಪಿ ನೇವ ಮಂ ಪೂಜೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನಾಯೇವ ಪನ ಮಂ ಪೂಜೇನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
೨೦೫. ‘‘ಪವಿವೇಕರಸಂ ಪಿತ್ವಾ, ರಸಂ ಉಪಸಮಸ್ಸ ಚ;
ನಿದ್ದರೋ ಹೋತಿ ನಿಪ್ಪಾಪೋ, ಧಮ್ಮಪೀತಿರಸಂ ಪಿವ’’ನ್ತಿ.
ತತ್ಥ ಪವಿವೇಕರಸನ್ತಿ ಪವಿವೇಕತೋ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ರಸಂ, ಏಕೀಭಾವಸುಖನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಿತ್ವಾತಿ ದುಕ್ಖಪರಿಞ್ಞಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತೋ ಆರಮ್ಮಣತೋ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾವಸೇನ ಪಿವಿತ್ವಾ. ಉಪಸಮಸ್ಸ ಚಾತಿ ಕಿಲೇಸೂಪಸಮನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಚ ರಸಂ ಪಿತ್ವಾ. ನಿದ್ದರೋ ಹೋತೀತಿ ತೇನ ಉಭಯರಸಪಾನೇನ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ರಾಗದರಥಾದೀನಂ ಅಭಾವೇನ ನಿದ್ದರೋ ಚೇವ ನಿಪ್ಪಾಪೋ ಚ ಹೋತಿ. ರಸಂ ಪಿವನ್ತಿ ನವವಿಧಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಪೀತಿರಸಂ ಪಿವನ್ತೋಪಿ ನಿದ್ದರೋ ನಿಪ್ಪಾಪೋ ಚ ಹೋತಿ.
ದೇಸನಾವಸಾನೇ ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ, ಮಹಾಜನಸ್ಸಾಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.
ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು ಸತ್ತಮಂ.