೮. ಕಾಲತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಯೋ ಸಾಸನನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಕಾಲತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರೇಕಾ ಇತ್ಥೀ ಮಾತುಟ್ಠಾನೇ ಠತ್ವಾ ತಂ ಥೇರಂ ಉಪಟ್ಠಹಿ. ತಸ್ಸಾ ಪಟಿವಿಸ್ಸಕಗೇಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ಬುದ್ಧಾ ನಾಮ ಅಚ್ಛರಿಯಾ, ಅಹೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಮಧುರಾ’’ತಿ ಪಸಂಸನ್ತಿ. ಸಾ ಇತ್ಥೀ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಹಮ್ಪಿ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸೋತುಕಾಮಾ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸೋ ‘‘ತತ್ಥ ಮಾ ಗಮೀ’’ತಿ ತಂ ನಿವಾರೇಸಿ. ಸಾ ಪುನದಿವಸೇ ಪುನದಿವಸೇಪೀತಿ ಯಾವತತಿಯಂ ತೇನ ನಿವಾರಿಯಮಾನಾಪಿ ಸೋತುಕಾಮಾವ ಅಹೋಸಿ. ಕಸ್ಮಾ ಸೋ ಪನೇತಂ ನಿವಾರೇಸೀತಿ? ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಮಯಿ ಭಿಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸಾ ಏಕದಿವಸಂ ಪಾತೋವ ಭುತ್ತಪಾತರಾಸಾ ಉಪೋಸಥಂ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಮ, ಸಾಧುಕಂ ಅಯ್ಯಂ ಪರಿವಿಸೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಧೀತರಂ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಧೀತಾಪಿಸ್ಸಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಗತಕಾಲೇ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಕುಹಿಂ ಮಹಾಉಪಾಸಿಕಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ‘‘ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾಯ ವಿಹಾರಂ ಗತಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತಂ ಸುತ್ವಾವ ಕುಚ್ಛಿಯಂ ಉಟ್ಠಿತೇನ ಡಾಹೇನ ಸನ್ತಪ್ಪಮಾನೋ ‘‘ಇದಾನಿ ಸಾ ಮಯಿ ಭಿನ್ನಾ’’ತಿ ವೇಗೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಮಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಆಹ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಯಂ ಇತ್ಥೀ ದನ್ಧಾ ಸುಖುಮಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಇಮಿಸ್ಸಾ ಖನ್ಧಾದಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಸುಖುಮಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಅಕಥೇತ್ವಾ ದಾನಕಥಂ ವಾ ಸೀಲಕಥಂ ವಾ ಕಥೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಜ್ಝಾಸಯಂ ವಿದಿತ್ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಪಾಪಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನಂ ಪಟಿಕ್ಕೋಸಸಿ. ಅತ್ತಘಾತಾಯೇವ ವಾಯಮಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೬೪. ‘‘ಯೋ ಸಾಸನಂ ಅರಹತಂ, ಅರಿಯಾನಂ ಧಮ್ಮಜೀವಿನಂ;

ಪಟಿಕ್ಕೋಸತಿ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ದಿಟ್ಠಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಾಪಿಕಂ;

ಫಲಾನಿ ಕಟ್ಠಕಸ್ಸೇವ, ಅತ್ತಘಾತಾಯ ಫಲ್ಲತೀ’’ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯೋ ದುಮ್ಮೇಧೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅತ್ತನೋ ಸಕ್ಕಾರಹಾನಿಭಯೇನ ಪಾಪಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ‘‘ಧಮ್ಮಂ ವಾ ಸೋಸ್ಸಾಮ, ದಾನಂ ವಾ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತೇ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನ್ತೋ ಅರಹತಂ ಅರಿಯಾನಂ ಧಮ್ಮಜೀವಿನಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನಂ ಪಟಿಕ್ಕೋಸತಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಪಟಿಕ್ಕೋಸನಂ ಸಾ ಚ ಪಾಪಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ವೇಳುಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಕಟ್ಠಕಸ್ಸ ಫಲಾನಿ ವಿಯ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ಕಟ್ಠಕೋ ಫಲಾನಿ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಅತ್ತಘಾತಾಯ ಫಲ್ಲತಿ, ಅತ್ತನೋ ಘಾತತ್ಥಮೇವ ಫಲತಿ, ಏವಂ ಸೋಪಿ ಅತ್ತಘಾತಾಯ ಫಲ್ಲತೀತಿ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –

‘‘ಫಲಂ ವೇ ಕದಲಿಂ ಹನ್ತಿ, ಫಲಂ ವೇಳುಂ ಫಲಂ ನಳಂ;

ಸಕ್ಕಾರೋ ಕಾಪುರಿಸಂ ಹನ್ತಿ, ಗಬ್ಭೋ ಅಸ್ಸತರಿಂ ಯಥಾ’’ತಿ. (ಚೂಳವ. ೩೩೫; ಅ. ನಿ. ೪.೬೮);

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಉಪಾಸಿಕಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಕಾಲತ್ಥೇರವತ್ಥು ಅಟ್ಠಮಂ.