೯. ಖದಿರವನಿಯರೇವತತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಗಾಮೇ ವಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಖದಿರವನಿಯರೇವತತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಆಯಸ್ಮಾ ಹಿ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸತ್ತಾಸೀತಿಕೋಟಿಧನಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚಾಲಾ, ಉಪಚಾಲಾ, ಸೀಸೂಪಚಾಲಾತಿ ತಿಸ್ಸೋ ಭಗಿನಿಯೋ, ಚುನ್ದೋ ಉಪಸೇನೋತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಚ ಭಾತರೋ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ರೇವತಕುಮಾರೋ ಏಕೋವ ಗೇಹೇ ಅವಸಿಟ್ಠೋ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಉಪತಿಸ್ಸೋ ಏತ್ತಕಂ ಧನಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ತಿಸ್ಸೋ ಚ ಭಗಿನಿಯೋ ದ್ವೇ ಚ ಭಾತರೋ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ, ರೇವತೋ ಏಕೋವ ಅವಸೇಸೋ. ಸಚೇ ಇಮಮ್ಪಿ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸತಿ, ಏತ್ತಕಂ ನೋ ಧನಂ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ, ಕುಲವಂಸೋ ಪಚ್ಛಿಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ದಹರಕಾಲೇಯೇವ ನಂ ಘರಾವಾಸೇನ ಬನ್ಧಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋಪಿ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ಸಚೇ, ಆವುಸೋ, ರೇವತೋ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಆಗತಮತ್ತಮೇವ ನಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಯ್ಯಾಥ, ಮಮ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ, ಕಿಂ ತೇಹಿ ಆಪುಚ್ಛಿತೇಹಿ, ಅಹಮೇವ ತಸ್ಸ ಮಾತಾ ಚ ಪಿತಾ ಚಾ’’ತಿ. ಮಾತಾಪಿಸ್ಸ ರೇವತಕುಮಾರಂ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕಮೇವ ಘರಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಿತುಕಾಮಾ ಸಮಾನಜಾತಿಕೇ ಕುಲೇ ದಾರಿಕಂ ವಾರೇತ್ವಾ ದಿವಸಂ ವವತ್ಥಪೇತ್ವಾ ಕುಮಾರಂ ಮಣ್ಡೇತ್ವಾ ಪಸಾಧೇತ್ವಾ ಮಹತಾ ಪರಿವಾರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆದಾಯ ಕುಮಾರಿಕಾಯ ಞಾತಿಘರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ನೇಸಂ ಕತಮಙ್ಗಲಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಞಾತಕೇಸು ಸನ್ನಿಪತಿತೇಸು ಉದಕಪಾತಿಯಂ ಹತ್ಥೇ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಮಙ್ಗಲಾನಿ ವತ್ವಾ ಕುಮಾರಿಕಾಯ ವುಡ್ಢಿಂ ಆಕಙ್ಖಮಾನಾ ಞಾತಕಾ ‘‘ತವ ಅಯ್ಯಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸ, ಅಯ್ಯಿಕಾ ವಿಯ ಚಿರಂ ಜೀವ, ಅಮ್ಮಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ರೇವತಕುಮಾರೋ ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಅಯ್ಯಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಕತರಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಅಯ್ಯಿಕಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ಆಹಂಸು, ‘‘ತಾತ, ಕಿಂ ನ ಪಸ್ಸಸಿ ಇಮಂ ವೀಸವಸ್ಸಸತಿಕಂ ಖಣ್ಡದನ್ತಂ ಪಲಿತಕೇಸಂ ವಲಿತ್ತಚಂ ತಿಲಕಾಹತಗತ್ತಂ ಗೋಪಾನಸಿವಙ್ಕಂ, ಏಸಾ ಏತಿಸ್ಸಾ ಅಯ್ಯಿಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಅಯಮ್ಪಿ ಏವರೂಪಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಚೇ ಜೀವಿಸ್ಸತಿ, ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತಾತಾ’’ತಿ. ಸೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏವರೂಪಮ್ಪಿ ನಾಮ ಸರೀರಂ ಜರಾಯ ಇಮಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸತಿ, ಇಮಂ ಮೇ ಭಾತರಾ ಉಪತಿಸ್ಸೇನ ದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಜ್ಜೇವ ಮಯಾ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ಞಾತಕಾ ಕುಮಾರಿಕಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಯಾನಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಆದಾಯ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು.

ಸೋ ಥೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸರೀರಕಿಚ್ಚಂ ಅಪದಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಠಪೇಥ ತಾವ ಯಾನಂ, ಓತರಿತ್ವಾ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಯಾನಾ ಓತರಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಗುಮ್ಬೇ ಥೋಕಂ ಪಪಞ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ. ಪುನಪಿ ಥೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇನೇವ ಅಪದೇಸೇನ ಓತರಿತ್ವಾ ಅಭಿರುಹಿ, ಪುನಪಿ ತಥೇವ ಅಕಾಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಞಾತಕಾ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಇಮಸ್ಸ ಉಟ್ಠಾನಾನಿ ವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ನಾತಿದಳ್ಹಂ ಆರಕ್ಖಂ ಕರಿಂಸು. ಸೋ ಪುನಪಿ ಥೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇನೇವ ಅಪದೇಸೇನ ಓತರಿತ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಪಾಜೇನ್ತೋ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛಥ, ಮಯಂ ಪಚ್ಛತೋ ಸಣಿಕಂ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಓತರಿತ್ವಾ ಗುಮ್ಬಾಭಿಮುಖೋ ಅಹೋಸಿ. ಞಾತಕಾಪಿಸ್ಸ ‘‘ಪಚ್ಛತೋ ಆಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಯಾನಂ ಪಾಜೇನ್ತಾ ಗಮಿಂಸು. ಸೋಪಿ ತತೋ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ತಿಂಸಮತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ವಸನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಪಬ್ಬಾಜೇಥ ಮಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಆವುಸೋ, ತ್ವಂ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಪಟಿಮಣ್ಡಿತೋ, ಮಯಂ ತೇ ರಾಜಪುತ್ತಭಾವಂ ವಾ ಅಮಚ್ಚಪುತ್ತಭಾವಂ ವಾ ನ ಜಾನಾಮ, ಕಥಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ? ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ನ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಜಾನಾಮಾವುಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಉಪತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಕನಿಟ್ಠಭಾತಿಕೋ’’ತಿ. ‘‘ಕೋ ಏಸ ಉಪತಿಸ್ಸೋ ನಾಮಾ’’ತಿ? ‘‘ಭನ್ತೇ, ಭದ್ದನ್ತಾ ಮಮ ಭಾತರಂ ‘ಸಾರಿಪುತ್ತೋ’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮಯಾ ‘ಉಪತಿಸ್ಸೋ’ತಿ ವುತ್ತೇ ನ ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಕನಿಟ್ಠಭಾತಿಕೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಏಹಿ, ಭಾತರಾ ತೇ ಅನುಞ್ಞಾತಮೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ಆಭರಣಾನಿ ಓಮುಞ್ಚಾಪೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಸಾಸನಂ ಪಹಿಣಿಂಸು. ಥೇರೋ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ‘ಆರಞ್ಞಿಕಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಕಿರ ರೇವತೋ ಪಬ್ಬಾಜಿತೋ’ತಿ ಸಾಸನಂ ಪಹಿಣಿಂಸು, ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಅಧಿವಾಸೇಹಿ ತಾವ, ಸಾರಿಪುತ್ತಾ’’ತಿ ಗನ್ತುಂ ನ ಅದಾಸಿ. ಥೇರೋ ಪುನ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ಸತ್ಥಾರಂ ಆಪುಚ್ಛಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಅಧಿವಾಸೇಹಿ ತಾವ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಮಯಮ್ಪಿ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ನೇವ ಗನ್ತುಂ ಅದಾಸಿ.

ಸಾಮಣೇರೋಪಿ ‘‘ಸಚಾಹಂ ಇಧ ವಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಞಾತಕಾ ಮಂ ಅನುಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕೋಸಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಯಾವ ಅರಹತ್ತಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ತತೋ ತಿಂಸಯೋಜನಿಕೇ ಠಾನೇ ಖದಿರವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇಯೇವ ತೇಮಾಸಬ್ಭನ್ತರೇ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಥೇರೋಪಿ ಪವಾರೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಪುನ ತತ್ಥ ಗಮನತ್ಥಾಯ ಆಪುಚ್ಛಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಮಯಮ್ಪಿ ಗಮಿಸ್ಸಾಮ, ಸಾರಿಪುತ್ತಾ’’ತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಥೋಕಂ ಗತಕಾಲೇ ಆನನ್ದತ್ಥೇರೋ ದ್ವೇಧಾಪಥೇ ಠತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ರೇವತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮನಮಗ್ಗೇಸು ಅಯಂ ಪರಿಹಾರಪಥೋ ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಿಕೋ ಮನುಸ್ಸಾವಾಸೋ, ಅಯಂ ಉಜುಮಗ್ಗೋ ತಿಂಸಯೋಜನಿಕೋ ಅಮನುಸ್ಸಪರಿಗ್ಗಹಿತೋ, ಕತರೇನ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಸೀವಲಿ, ಪನ, ಆನನ್ದ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಆಗತೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇ, ಸೀವಲಿ, ಆಗತೋ, ಉಜುಮಗ್ಗಮೇವ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಕಿರ ‘‘ಅಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಯಾಗುಭತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮಿ, ಉಜುಮಗ್ಗಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಜನಾನಂ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ವಿಪಾಕದಾನಟ್ಠಾನಂ ಏತ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ, ಸೀವಲಿ, ಆಗತೋ, ಉಜುಮಗ್ಗಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥರಿ ಪನ ತಂ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನೇ ದೇವತಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಸೀವಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಏಕೇಕಯೋಜನೇ ವಿಹಾರೇ ಕಾರೇತ್ವಾ ಏಕಯೋಜನತೋ ಉದ್ಧಂ ಗನ್ತುಂ ಅದತ್ವಾ ಪಾತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ದಿಬ್ಬಯಾಗುಆದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ, ‘‘ಅಯ್ಯೋ, ನೋ ಸೀವಲಿತ್ಥೇರೋ ಕಹಂ ನಿಸಿನ್ನೋ’’ತಿ ವಿಚರನ್ತಿ. ಥೇರೋ ಅತ್ತನೋ ಅಭಿಹಟಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾಪೇಸಿ. ಏವಂ ಸತ್ಥಾ ಸಪರಿವಾರೋ ತಿಂಸಯೋಜನಿಕಂ ಕನ್ತಾರಂ ಸೀವಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಂ ಅನುಭವಮಾನೋವ ಆಗಮಾಸಿ. ರೇವತತ್ಥೇರೋಪಿ ಸತ್ಥು ಆಗಮನಂ ಞತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಮಾಪೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ಕೂಟಾಗಾರಸತಾನಿ, ಪಞ್ಚ ಚಙ್ಕಮನಸತಾನಿ, ಪಞ್ಚರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಸತಾನಿ ಚ ಮಾಪೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಮಾಸಮತ್ತಮೇವ ವಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ವಸಮಾನೋಪಿ ಸೀವಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸೇವ ಪುಞ್ಞಂ ಅನುಭವಿ.

ತತ್ಥ ಪನ ದ್ವೇ ಮಹಲ್ಲಕಭಿಕ್ಖೂ ಸತ್ಥು ಖದಿರವನಂ ಪವಿಸನಕಾಲೇ ಏವಂ ಚಿನ್ತಯಿಂಸು – ‘‘ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಏತ್ತಕಂ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಕಿಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ, ಸತ್ಥಾ ‘ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಕನಿಟ್ಠೋ’ತಿ ಮುಖೋಲೋಕನಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತೋ ಏವರೂಪಸ್ಸ ನವಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗತೋ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾಪಿ ತಂ ದಿವಸಂ ಪಚ್ಚೂಸಕಾಲೇ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ತೇಸಂ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ ಅಞ್ಞಾಸಿ. ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಮಾಸಮತ್ತಂ ವಸಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮನದಿವಸೇ ಯಥಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ತನೋ ತೇಲನಾಳಿಞ್ಚ ಉದಕತುಮ್ಬಞ್ಚ ಉಪಾಹನಾನಿ ಚ ಪಮುಸ್ಸನ್ತಿ, ತಥಾ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೋ ವಿಹಾರೂಪಚಾರತೋ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖನ್ತಕಾಲೇ ಇದ್ಧಿಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಅಥ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಮಯಾ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಪಮುಟ್ಠಂ, ಮಯಾಪಿ ಪಮುಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಉಭೋಪಿ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ತಂ ಠಾನಂ ಅಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಖದಿರರುಕ್ಖಕಣ್ಟಕೇಹಿ ವಿಜ್ಝಮಾನಾ ವಿಚರಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಖದಿರರುಕ್ಖೇ ಓಲಮ್ಬನ್ತಂ ಅತ್ತನೋ ಭಣ್ಡಕಂ ದಿಸ್ವಾ ಆದಾಯ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಸತ್ಥಾಪಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಆದಾಯ ಪುನ ಮಾಸಮತ್ತೇನೇವ ಸೀವಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಂ ಅನುಭವಮಾನೋ ಪಟಿಗನ್ತ್ವಾ ಪುಬ್ಬಾರಾಮಂ ಪಾವಿಸಿ.

ಅಥ ತೇ ಮಹಲ್ಲಕಭಿಕ್ಖೂ ಪಾತೋವ ಮುಖಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ‘‘ಆಗನ್ತುಕಭತ್ತದಾಯಿಕಾಯ ವಿಸಾಖಾಯ ಘರಂ ಯಾಗುಂ ಪಿವಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಯಾಗುಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಖಜ್ಜಕಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಅಥ ನೇ ವಿಸಾಖಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ತುಮ್ಹೇಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಸತ್ಥಾರಾ ಸದ್ಧಿಂ ರೇವತತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಅಗಮಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಆಮ, ಉಪಾಸಿಕೇತಿ, ರಮಣೀಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕುತೋ ತಸ್ಸ ರಮಣೀಯತಾ ಸೇತಕಣ್ಟಕಖದಿರರುಕ್ಖಗಹನಂ ಪೇತಾನಂ ನಿವಾಸನಟ್ಠಾನಸದಿಸಂ ಉಪಾಸಿಕೇ’’ತಿ. ಅಥಞ್ಞೇ ದ್ವೇ ದಹರಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಮಿಂಸು. ಉಪಾಸಿಕಾ ತೇಸಮ್ಪಿ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಂ ದತ್ವಾ ತಥೇವ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ. ತೇ ಆಹಂಸು – ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ಉಪಾಸಿಕೇ ವಣ್ಣೇತುಂ, ಸುಧಮ್ಮದೇವಸಭಾಸದಿಸಂ ಇದ್ಧಿಯಾ ಅಭಿಸಙ್ಖತಂ ವಿಯ ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ. ಉಪಾಸಿಕಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಠಮಂ ಆಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞಥಾ ವದಿಂಸು, ಇಮೇ ಅಞ್ಞಥಾ ವದನ್ತಿ, ಪಠಮಂ ಆಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಪಮುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಕಾಲೇ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಗತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಇಮೇ ಪನ ಇದ್ಧಿಯಾ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ನಿಮ್ಮಿತಕಾಲೇ ಗತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಣ್ಡಿತಭಾವೇನ ಏತಮತ್ಥಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಸತ್ಥಾರಂ ಆಗತಕಾಲೇ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತತೋ ಮುಹುತ್ತಂಯೇವ ಸತ್ಥಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ವಿಸಾಖಾಯ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಸಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾವಸಾನೇ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಗತಭಿಕ್ಖೂಸು ಏಕಚ್ಚೇ ರೇವತತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ‘ಖದಿರಗಹನಂ ಅರಞ್ಞ’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಏಕಚ್ಚೇ ‘ರಮಣೀಯ’ನ್ತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತ’’ನ್ತಿ? ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಉಪಾಸಿಕೇ ಗಾಮೋ ವಾ ಹೋತು ಅರಞ್ಞಂ ವಾ, ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಅರಹನ್ತೋ ವಿಹರನ್ತಿ, ತಂ ರಮಣೀಯಮೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೯೮. ‘‘ಗಾಮೇ ವಾ ಯದಿ ವಾರಞ್ಞೇ, ನಿನ್ನೇ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಥಲೇ;

ಯತ್ಥ ಅರಹನ್ತೋ ವಿಹರನ್ತಿ, ತಂ ಭೂಮಿರಾಮಣೇಯ್ಯಕ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅರಹನ್ತೋ ಗಾಮನ್ತೇ ಕಾಯವಿವೇಕಂ ನ ಲಭನ್ತಿ, ಚಿತ್ತವಿವೇಕಂ ಪನ ಲಭನ್ತೇವ. ತೇಸಞ್ಹಿ ದಿಬ್ಬಪಟಿಭಾಗಾನಿಪಿ ಆರಮ್ಮಣಾನಿ ಚಿತ್ತಂ ಚಾಲೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಗಾಮೋ ವಾ ಹೋತು ಅರಞ್ಞಾದೀನಂ ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ, ಯತ್ಥ ಅರಹನ್ತೋ ವಿಹರನ್ತಿ, ತಂ ಭೂಮಿರಾಮಣೇಯ್ಯಕನ್ತಿ ಸೋ ಭೂಮಿಪದೇಸೋ ರಮಣೀಯೋ ಏವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಕೇನ ನು ಖೋ ಕಾರಣೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸೀವಲಿತ್ಥೇರೋ ಸತ್ತದಿವಸಸತ್ತಮಾಸಾಧಿಕಾನಿ ಸತ್ತ ವಸ್ಸಾನಿ ಮಾತು ಕುಚ್ಛಿಯಂ ವಸಿ, ಕೇನ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿ, ಕೇನ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಲಾಭಗ್ಗಯಸಗ್ಗಪ್ಪತ್ತೋ ಜಾತೋ’’ತಿ? ಸತ್ಥಾ ತಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಿಂ ಕಥೇಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇದಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಸ್ಸಾಯಸ್ಮತೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಆಹ –

ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತೋ ಏಕನವುತಿಕಪ್ಪೇ ವಿಪಸ್ಸೀ ಭಗವಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರಿತ್ವಾ ಪಿತು ನಗರಂ ಪಚ್ಚಾಗಮಾಸಿ. ರಾಜಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಗನ್ತುಕದಾನಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ನಾಗರಾನಂ ಸಾಸನಂ ಪೇಸೇಸಿ ‘‘ಆಗನ್ತ್ವಾ ಮಯ್ಹಂ ದಾನೇ ಸಹಾಯಕಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ. ತೇ ತಥಾ ಕತ್ವಾ ‘‘ರಞ್ಞಾ ದಿನ್ನದಾನತೋ ಅತಿರೇಕತರಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸತ್ಥಾರಂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ದಾನಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಸಾಸನಂ ಪಹಿಣಿಂಸು. ರಾಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತೇಸಂ ದಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ಅಧಿಕತರಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪುನದಿವಸತ್ಥಾಯ ಸತ್ಥಾರಂ ನಿಮನ್ತೇಸಿ, ನೇವ ರಾಜಾ ನಾಗರೇ ಪರಾಜೇತುಂ ಸಕ್ಖಿ, ನ ನಾಗರಾ ರಾಜಾನಂ. ನಾಗರಾ ಛಟ್ಠೇ ವಾರೇ ‘‘ಸ್ವೇ ದಾನಿ ಯಥಾ ‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ದಾನೇ ಇದಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’ತಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ವತ್ತುಂ, ಏವಂ ದಾನಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ದಾನಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತ್ಥ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತಾ ಅಲ್ಲಮಧುಮೇವ ನ ಅದ್ದಸಂಸು. ಪಕ್ಕಮಧು ಪನ ಬಹುಂ ಅತ್ಥಿ. ತೇ ಅಲ್ಲಮಧುಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಚತೂಸು ನಗರದ್ವಾರೇಸು ಚತ್ತಾರಿ ಕಹಾಪಣಸಹಸ್ಸಾನಿ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಪಹಿಣಿಂಸು. ಅಥೇಕೋ ಜನಪದಮನುಸ್ಸೋ ಗಾಮಭೋಜಕಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಮಧುಪಟಲಂ ದಿಸ್ವಾ ಮಕ್ಖಿಕಾ ಪಲಾಪೇತ್ವಾ ಸಾಖಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸಾಖಾದಣ್ಡಕೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಮಧುಪಟಲಂ ಆದಾಯ ‘‘ಗಾಮಭೋಜಕಸ್ಸ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಗರಂ ಪಾವಿಸಿ. ಮಧುಅತ್ಥಾಯ ಗತೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಭೋ, ವಿಕ್ಕಿಣಿಯಂ ಮಧು’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ನ ವಿಕ್ಕಿಣಿಯಂ, ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಹನ್ದ, ಇಮಂ ಕಹಾಪಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಮಂ ಮಧುಪಟಲಂ ಪಾದಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಅಗ್ಘತಿ, ಅಯಂ ಪನ ಕಹಾಪಣಂ ದೇತಿ. ಬಹುಕಹಾಪಣಕೋ ಮಞ್ಞೇ, ಮಯಾ ವಡ್ಢೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ‘‘ನ ದೇಮೀ’’ತಿ ಆಹ, ‘‘ತೇನ ಹಿ ದ್ವೇ ಕಹಾಪಣೇ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ದ್ವೀಹಿಪಿ ನ ದೇಮೀ’’ತಿ. ಏವಂ ತಾವ ವಡ್ಢೇಸಿ, ಯಾವ ಸೋ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಇದಂ ಸಹಸ್ಸಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಉಪನೇಸಿ.

ಅಥ ನಂ ಸೋ ಆಹ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ತ್ವಂ ಉಮ್ಮತ್ತಕೋ, ಉದಾಹು ಕಹಾಪಣಾನಂ ಠಪನೋಕಾಸಂ ನ ಲಭಸಿ, ಪಾದಮ್ಪಿ ನ ಅಗ್ಘನಕಂ ಮಧುಂ ‘ಸಹಸ್ಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದೇಹೀ’ತಿ ವದಸಿ, ‘ಕಿಂ ನಾಮೇತ’’’ನ್ತಿ? ‘ಜಾನಾಮಹಂ, ಭೋ, ಇಮಿನಾ ಪನ ಮೇ ಕಮ್ಮಂ ಅತ್ಥಿ, ತೇನೇವಂ ವದಾಮೀ’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಮ್ಮಂ, ಸಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಮ್ಹೇಹಿ ವಿಪಸ್ಸೀಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಟ್ಠಸಟ್ಠಿಸಮಣಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಂ ಸಜ್ಜಿತಂ, ತತ್ರೇಕಂ ಅಲ್ಲಮಧುಮೇವ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ. ಏವಂ, ಸನ್ತೇ, ನಾಹಂ ಮೂಲೇನ ದಸ್ಸಾಮಿ, ಸಚೇ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ದಾನೇ ಪತ್ತಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ, ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ನಾಗರಾನಂ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ನಾಗರಾ ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾಯ ಬಲವಭಾವಂ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಸಾಧು, ಪತ್ತಿಕೋ ಹೋತೂ’’ತಿ ಪಟಿಜಾನಿಂಸು, ತೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಂ ದತ್ವಾ ಮಹತಿಂ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಂ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಮಧುಪಟಲಂ ಪೀಳಾಪೇಸುಂ. ತೇನೇವ ಮನುಸ್ಸೇನ ಪಣ್ಣಾಕಾರತ್ಥಾಯ ದಧಿವಾರಕೋಪಿ ಆಹಟೋ ಅತ್ಥಿ, ಸೋ ತಮ್ಪಿ ದಧಿಂ ಪಾತಿಯಂ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ತೇನ ಮಧುನಾ ಸಂಸನ್ದಿತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅದಾಸಿ. ತಂ ಯಾವದತ್ಥಂ ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಿ ಉತ್ತರಿಮ್ಪಿ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಅಹೋಸಿಯೇವ. ‘‘ಏವಂ ಥೋಕಂ ಮಧು ಕಥಂ ತಾವ ಬಹೂನಂ ಪಾಪುಣೀ’’ತಿ ನ ಚಿನ್ತೇತಬ್ಬಂ. ತಞ್ಹಿ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ಪಾಪುಣಿ. ಬುದ್ಧವಿಸಯೋ ನ ಚಿನ್ತೇತಬ್ಬೋ. ಚತ್ತಾರಿ ಹಿ ‘‘ಅಚಿನ್ತೇಯ್ಯಾನೀ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೪.೭೭) ವುತ್ತಾನಿ. ತಾನಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ಉಮ್ಮಾದಸ್ಸೇವ ಭಾಗೀ ಹೋತೀತಿ. ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಏತ್ತಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಸಂಸರನ್ತೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದೇವಲೋಕಾ ಚವಿತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಪಿತು ಅಚ್ಚಯೇನ ರಜ್ಜಂ ಪಾಪುಣಿ. ಸೋ ‘‘ಏಕಂ ನಗರಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಪರಿವಾರೇಸಿ, ನಾಗರಾನಞ್ಚ ಸಾಸನಂ ಪಹಿಣಿ ‘‘ರಜ್ಜಂ ವಾ ಮೇ ದೇನ್ತು ಯುದ್ಧಂ ವಾ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ನೇವ ರಜ್ಜಂ ದಸ್ಸಾಮ, ನ ಯುದ್ಧ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಚೂಳದ್ವಾರೇಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ದಾರೂದಕಾದೀನಿ ಆಹರನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ.

ಇತರೋಪಿ ಚತ್ತಾರಿ ಮಹಾದ್ವಾರಾನಿ ರಕ್ಖನ್ತೋ ಸತ್ತಮಾಸಾಧಿಕಾನಿ ಸತ್ತ ವಸ್ಸಾನಿ ನಗರಂ ಉಪರುನ್ಧಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾ ‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಪುತ್ತೋ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ನಾಮ ದೇವೀ’’ತಿ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಬಾಲೋ ಮಮ ಪುತ್ತೋ, ಗಚ್ಛಥ, ತಸ್ಸ ‘ಚೂಳದ್ವಾರಾನಿಪಿ ಪಿಧಾಯ ನಗರಂ ಉಪರುನ್ಧತೂ’ತಿ ವದೇಥಾ’’ತಿ. ಸೋ ಮಾತು ಸಾಸನಂ ಸುತ್ವಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ನಾಗರಾಪಿ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿತುಂ ಅಲಭನ್ತಾ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಅತ್ತನೋ ರಾಜಾನಂ ಮಾರೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ರಜ್ಜಂ ಅದಂಸು. ಸೋ ಇಮಂ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಯಾವಾಯಂ ಪಥವೀ ಯೋಜನಮತ್ತಂ ಉಸ್ಸನ್ನಾ, ತಾವ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ಚತುನ್ನಂ ಚೂಳದ್ವಾರಾನಂ ಪಿದಹಿತತ್ತಾ ತತೋ ಚುತೋ ತಸ್ಸಾ ಏವ ಮಾತು ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸತ್ತಮಾಸಾಧಿಕಾನಿ ಸತ್ತ ವಸ್ಸಾನಿ ಅನ್ತೋಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ವಸಿತ್ವಾ ಸತ್ತ ದಿವಸಾನಿ ಯೋನಿಮುಖೇ ತಿರಿಯಂ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಏವಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀವಲಿ, ತದಾ ನಗರಂ ಉಪರುನ್ಧಿತ್ವಾ ಗಹಿತಕಮ್ಮೇನ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ಚತುನ್ನಂ ಚೂಳದ್ವಾರಾನಂ ಪಿದಹಿತತ್ತಾ ತತೋ ಚುತೋ ತಸ್ಸಾ ಏವ ಮಾತು ಕುಚ್ಛಿಯಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಕುಚ್ಛಿಯಂ ವಸಿ. ನವಮಧುನೋ ದಿನ್ನತ್ತಾ ಲಾಭಗ್ಗಯಸಗ್ಗಪ್ಪತ್ತೋ ಜಾತೋತಿ.

ಪುನೇಕದಿವಸಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಅಹೋ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಲಾಭೋ, ಅಹೋ ಪುಞ್ಞಂ, ಯೇನ ಏಕಕೇನ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಂ ಪಞ್ಚಕೂಟಾಗಾರಸತಾದೀನಿ ಕತಾನೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯ್ಹಂ ಪುತ್ತಸ್ಸ ನೇವ ಪುಞ್ಞಂ ಅತ್ಥಿ, ನ ಪಾಪಂ, ಉಭಯಮಸ್ಸ ಪಹೀನ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಗ್ಗೇ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

‘‘ಯೋಧ ಪುಞ್ಞಞ್ಚ ಪಾಪಞ್ಚ, ಉಭೋ ಸಙ್ಗಮುಪಚ್ಚಗಾ;

ಅಸೋಕಂ ವಿರಜಂ ಸುದ್ಧಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’’ನ್ತಿ. (ಧ. ಪ. ೪೧೨);

ಖದಿರವನಿಯರೇವತತ್ಥೇರವತ್ಥು ನವಮಂ.