೩. ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿವತ್ಥು

ಪುತ್ತಾ ಮತ್ಥೀತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೋ ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿ ನಾಮ ಚತ್ತಾಲೀಸಕೋಟಿವಿಭವೋ ಮಹಾಮಚ್ಛರೀ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಅನ್ವಡ್ಢಮಾಸಂ ಞಾತಕೇ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ಪುತ್ತಂ ಮೂಲಸಿರಿಂ ನಾಮ ತೀಸು ವೇಲಾಸು ಏವಂ ಓವದತಿ – ‘‘ಇದಂ ಚತ್ತಾಲೀಸಕೋಟಿಧನಂ ‘ಬಹೂ’’’ತಿ ಮಾ ಸಞ್ಞಂ ಕರಿ, ವಿಜ್ಜಮಾನಂ ಧನಂ ನ ದಾತಬ್ಬಂ, ನವಂ ಧನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ. ಏಕೇಕಮ್ಪಿ ಹಿ ಕಹಾಪಣಂ ವಯಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಖೀಯತೇವ. ತಸ್ಮಾ –

‘‘ಅಞ್ಜನಾನಂ ಖಯಂ ದಿಸ್ವಾ, ಉಪಚಿಕಾನಞ್ಚ ಆಚಯಂ;

ಮಧೂನಞ್ಚ ಸಮಾಹಾರಂ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಘರಮಾವಸೇ’’ತಿ.

ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಅತ್ತನೋ ಪಞ್ಚ ಮಹಾನಿಧಿಯೋ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಅನಾಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಧನನಿಸ್ಸಿತೋ ಮಚ್ಛೇರಮಲಮಲಿನೋ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ನಗರಸ್ಸ ಏಕಸ್ಮಿಂ ದ್ವಾರಗಾಮಕೇ ಚಣ್ಡಾಲಾನಂ ಕುಲಸಹಸ್ಸಂ ಪಟಿವಸತಿ. ತತ್ಥೇಕಿಸ್ಸಾ ಚಣ್ಡಾಲಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ರಾಜಾ ತಸ್ಸ ಕಾಲಕಿರಿಯಂ ಸುತ್ವಾ ಪುತ್ತಮಸ್ಸ ಮೂಲಸಿರಿಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ. ತಮ್ಪಿ ಚಣ್ಡಾಲಕುಲಸಹಸ್ಸಂ ಏಕತೋವ ಭತಿಯಾ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಜೀವಮಾನಂ ತಸ್ಸ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನೇವ ಭತಿಂ ಲಭತಿ, ನ ಯಾಪನಮತ್ತತೋ ಪರಂ ಭತ್ತಪಿಣ್ಡಮ್ಪಿ. ತೇ ‘‘ಮಯಂ ಏತರಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾಪಿ ಪಿಣ್ಡಭತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಲಭಾಮ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನ್ತರೇ ಕಾಳಕಣ್ಣಿಯಾ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಠಾಸಾ ಹುತ್ವಾ ಯಾವ ತಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ವಿಸುಂ ಹೋನ್ತಿ, ತಾವ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಕಾಳಕಣ್ಣೀ ಉಪ್ಪನ್ನಾ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಮಾತರಂ ನೀಹರಿಂಸು.

ಸಾಪಿ ಯಾವಸ್ಸಾ ಸೋ ಕುಚ್ಛಿಗತೋ, ತಾವ ಯಾಪನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಕಿಚ್ಛೇನ ಲಭಿತ್ವಾ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ. ತಸ್ಸ ಹತ್ಥಾ ಚ ಪಾದಾ ಚ ಅಕ್ಖೀನಿ ಚ ಕಣ್ಣಾ ಚ ನಾಸಾ ಚ ಮುಖಞ್ಚ ಯಥಾಠಾನೇ ನ ಅಹೇಸುಂ. ಸೋ ಏವರೂಪೇನ ಅಙ್ಗವೇಕಲ್ಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪಂಸುಪಿಸಾಚಕೋ ವಿಯ ಅತಿವಿರೂಪೋ ಅಹೋಸಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ತಂ ಮಾತಾ ನ ಪರಿಚ್ಚಜಿ. ಕುಚ್ಛಿಯಂ ವಸಿತಪುತ್ತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಸಿನೇಹೋ ಬಲವಾ ಹೋತಿ. ಸಾ ತಂ ಕಿಚ್ಛೇನ ಪೋಸಯಮಾನಾ ತಂ ಆದಾಯ ಗತದಿವಸೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಗೇಹೇ ಕತ್ವಾ ಸಯಮೇವ ಗತದಿವಸೇ ಭತಿಂ ಲಭತಿ. ಅಥ ನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಜೀವಿತುಂ ಸಮತ್ಥಕಾಲೇ ಸಾ ಕಪಾಲಕಂ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ‘‘ತಾತ, ಮಯಂ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಪತ್ತಾ, ಇದಾನಿ ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ ತಂ ಪೋಸೇತುಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ನಗರೇ ಕಪಣದ್ಧಿಕಾದೀನಂ ಪಟಿಯತ್ತಭತ್ತಾನಿ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಜೀವಾಹೀ’’ತಿ ತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಸೋ ಘರಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಚರನ್ತೋ ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿಕಾಲೇ ನಿವುತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಜಾತಿಸ್ಸರೋ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹಂ ಪಾವಿಸಿ. ತೀಸು ಪನ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇಸು ನ ಕೋಚಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇಸಿ. ಚತುತ್ಥೇ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಮೂಲಸಿರಿಸೇಟ್ಠಿನೋ ಪುತ್ತಕಾ ದಿಸ್ವಾ ಉಬ್ಬಿಗ್ಗಹದಯಾ ಪರೋದಿಂಸು. ಅಥ ನಂ ಸೇಟ್ಠಿಪುರಿಸಾ ‘‘ನಿಕ್ಖಮ ಕಾಳಕಣ್ಣೀ’’ತಿ ಪೋಥೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಙ್ಕಾರಟ್ಠಾನೇ ಖಿಪಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಆನನ್ದತ್ಥೇರೇನ ಪಚ್ಛಾಸಮಣೇನ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ತಂ ಠಾನಂ ಪತ್ತೋ ಥೇರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ತೇನ ಪುಟ್ಠೋ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ಥೇರೋ ಮೂಲಸಿರಿಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಮಹಾಜನಕಾಯೋ ಸನ್ನಿಪತಿ. ಸತ್ಥಾ ಮೂಲಸಿರಿಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಜಾನಾಸಿ ಏತ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ನ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಪಿತಾ ತೇ ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅಸದ್ದಹನ್ತಂ ‘‘ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿ ಪುತ್ತಸ್ಸ ತೇ ಪಞ್ಚ ಮಹಾನಿಧಿಯೋ ಆಚಿಕ್ಖಾಹೀ’’ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ಸದ್ದಹಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಸರಣಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೬೨. ‘‘ಪುತ್ತಾ ಮತ್ಥಿ ಧನಮ್ಮತ್ಥಿ, ಇತಿ ಬಾಲೋ ವಿಹಞ್ಞತಿ;

ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ನತ್ಥಿ, ಕುತೋ ಪುತ್ತಾ ಕುತೋ ಧನ’’ನ್ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಪುತ್ತಾ ಮೇ ಅತ್ಥಿ, ಧನಂ ಮೇ ಅತ್ಥಿ, ಇತಿ ಬಾಲೋ ಪುತ್ತತಣ್ಹಾಯ ಚೇವ ಧನತಣ್ಹಾಯ ಚ ಹಞ್ಞತಿ ವಿಹಞ್ಞತಿ ದುಕ್ಖಯತಿ, ‘‘ಪುತ್ತಾ ಮೇ ನಸ್ಸಿಂಸೂ’’ತಿ ವಿಹಞ್ಞತಿ, ‘‘ನಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವಿಹಞ್ಞತಿ, ‘‘ನಸ್ಸಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವಿಹಞ್ಞತಿ. ಧನೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇತಿ ಛಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಹಞ್ಞತಿ. ‘‘ಪುತ್ತೇ ಪೋಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರತ್ತಿಞ್ಚ ದಿವಾ ಚ ಥಲಜಲಪಥಾದೀಸು ನಾನಪ್ಪಕಾರತೋ ವಾಯಮನ್ತೋಪಿ ವಿಹಞ್ಞತಿ, ‘‘ಧನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಕಸಿವಾಣಿಜ್ಜಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತೋಪಿ ವಿಹಞ್ಞತೇವ. ಏವಂ ವಿಹಞ್ಞಸ್ಸ ಚ ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ನತ್ಥಿ ತೇನ ವಿಘಾತೇನ ದುಕ್ಖಿತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸುಖಿತಂ ಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಯಮ್ಪಿಸ್ಸ ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ನತ್ಥಿ, ಮರಣಮಞ್ಚೇ ನಿಪನ್ನಸ್ಸ ಮಾರಣನ್ತಿಕಾಹಿ ವೇದನಾಹಿ ಅಗ್ಗಿಜಾಲಾಹಿ ವಿಯ ಪರಿಡಯ್ಹಮಾನಸ್ಸ ಛಿಜ್ಜಮಾನೇಸು ಸನ್ಧಿಬನ್ಧನೇಸು, ಭಿಜ್ಜಮಾನೇಸು ಅಟ್ಠಿಸಙ್ಘಾಟೇಸು ನಿಮೀಲೇತ್ವಾ ಪರಲೋಕಂ ಉಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾ ಇಧಲೋಕಂ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ನ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಗನ್ಧಮಾಲಾದೀಹಿ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಪೋಸಿತೋಪಿ ಸಹಾಯಭಾವೇನ ದುಕ್ಖಪರಿತ್ತಾಣಂ ಕಾತುಂ ಅಸಮತ್ಥತಾಯ ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ನತ್ಥಿ. ಕುತೋ ಪುತ್ತಾ ಕುತೋ ಧನಂ ಪುತ್ತಾ ವಾ ಧನಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕಿಮೇವ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿನೋಪಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದತ್ವಾ ಪುತ್ತಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಧನಂ ಸಣ್ಠಪೇತ್ವಾ ಪುಬ್ಬೇ ವಾ ಮರಣಮಞ್ಚೇ ನಿಪನ್ನಸ್ಸ, ಇದಾನಿ ವಾ ಇಮಂ ದುಕ್ಖಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಕುತೋ ಪುತ್ತಾ ಕುತೋ ಧನಂ. ಪುತ್ತಾ ವಾ ಧನಂ ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕಿಂ ದುಕ್ಖಂ ಹರಿಂಸು, ಕಿಂ ವಾ ಸುಖಂ ಉಪ್ಪಾದಯಿಂಸೂತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಆನನ್ದಸೇಟ್ಠಿವತ್ಥು ತತಿಯಂ.