೧೧. ಜಮ್ಬುಕತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಮಾಸೇ ಮಾಸೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಜಮ್ಬುಕಂ ಆಜೀವಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಅತೀತೇ ಕಿರ ಕಸ್ಸಪಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಗಾಮವಾಸೀ ಏಕೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಏಕಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ವಿಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ತತ್ಥ ವಿಹರನ್ತಂ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಉಪಟ್ಠಹಿ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಗೇಹೇ ನಿಬದ್ಧಂ ಭುಞ್ಜತಿ. ಅಥೇಕೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ದಿವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಗೇಹದ್ವಾರಂ ಪಾಪುಣಿ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸ ಇರಿಯಾಪಥೇ ಪಸನ್ನೋ ಗೇಹಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪಣೀತೇನ ಭೋಜನೇನ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಸಾಟಕಂ ರಜಿತ್ವಾ ನಿವಾಸೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಮಹನ್ತಂ ಸಾಟಕಂ ದತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕೇಸಾ ವೋ ದೀಘಾ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕೇಸೋರೋಪನತ್ಥಾಯ ನ್ಹಾಪಿತಂ ಆನೇಸ್ಸಾಮಿ, ಸಯನತ್ಥಾಯ ಚ ವೋ ಮಞ್ಚಕಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ನಿಬದ್ಧಂ ಗೇಹೇ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಕುಲೂಪಕೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ತಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ, ‘‘ಅಯಂ ತಂ ಮುಹುತ್ತಂ ದಿಟ್ಠಕಸ್ಸ ಏವರೂಪಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರೋತಿ, ನಿಬದ್ಧಂ ಗೇಹೇ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಮಯ್ಹಂ ನ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಇತರೋಪಿ ತೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೇನ ದಿನ್ನಸಾಟಕಂ ರಜಿತ್ವಾ ನಿವಾಸೇಸಿ. ಕುಟಮ್ಬಿಕೋಪಿ ನ್ಹಾಪಿತಂ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಕೇಸೇ ಓಹಾರಾಪೇತ್ವಾ ಮಞ್ಚಕಂ ಅತ್ಥರಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಮಞ್ಚಕೇ ಸಯಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ದ್ವೇಪಿ ಥೇರೇ ಸ್ವಾತನಾಯ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ನೇವಾಸಿಕೋ ತಸ್ಸ ತಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕಯಿರಮಾನಂ ಅಧಿವಾಸೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸೋ ಸಾಯಂ ಥೇರಸ್ಸ ನಿಪನ್ನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಚತೂಹಾಕಾರೇಹಿ ಥೇರಂ ಅಕ್ಕೋಸಿ, ‘‘ಆವುಸೋ, ಆಗನ್ತುಕ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಸ್ಸ ತೇ ಗೇಹೇ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜನತೋ ವರತರಂ ಮೀಳ್ಹಂ ಖಾದಿತುಂ, ಕುಟುಮ್ಬಿಕೇನ ಆನೀತನ್ಹಾಪಿತೇನ ಕೇಸೋಹಾರಾಪನತೋ ವರತರಂ ತಾಲಟ್ಠಿಕೇನ ಕೇಸೇ ಲುಞ್ಚಾಪೇತುಂ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೇನ ದಿನ್ನಸಾಟಕನಿವಾಸನತೋ ವರತರಂ ನಗ್ಗೇನ ವಿಚರಿತುಂ, ಕುಟುಮ್ಬಿಕೇನ ಆಭತಮಞ್ಚಕೇ ನಿಪಜ್ಜನತೋ ವರತರಂ ಭೂಮಿಯಂ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ. ಥೇರೋಪಿ ‘‘ಮಾ ಏಸ ಬಾಲೋ ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ನಸ್ಸೀ’’ತಿ ನಿಮನ್ತನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಪಾತೋವ ಉಟ್ಠಾಯ ಯಥಾಸುಖಂ ಅಗಮಾಸಿ. ನೇವಾಸಿಕೋಪಿ ಪಾತೋವ ವಿಹಾರೇ ಕತ್ತಬ್ಬವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವೇಲಾಯ ‘‘ಇದಾನಿಪಿ ಆಗನ್ತುಕೋ ನಿದ್ದಾಯತಿ, ಘಣ್ಡಿಕಸದ್ದೇನ ಪಬುಜ್ಝೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ನಖಪಿಟ್ಠೇನೇವ ಘಣ್ಡಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋಪಿ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಥೇರಾನಂ ಆಗಮನಮಗ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ನೇವಾಸಿಕಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಥೇರೋ ಕುಹಿ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ನೇವಾಸಿಕೋ ‘‘ಮಾ, ಆವುಸೋ, ಕಿಞ್ಚಿ ಅವಚ, ತುಯ್ಹಂ ಕುಲೂಪಕೋ ಹಿಯ್ಯೋ, ತವ ನಿಕ್ಖನ್ತವೇಲಾಯ ಓವರಕಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋ ಪಾತೋವ ಉಟ್ಠಾಯ ಮಮ ವಿಹಾರಸಮ್ಮಜ್ಜನಸದ್ದಮ್ಪಿ ಪಾನೀಯಘಟಪರಿಭೋಜನೀಯಘಟೇಸು ಉದಕಸಿಞ್ಚನಸದ್ದಮ್ಪಿ ಘಣ್ಡಿಕಸದ್ದಮ್ಪಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ನ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಾದಿಸಾಯ ಇರಿಯಾಪಥಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಮೇ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಯಾವ ಇಮಮ್ಹಾ ಕಾಲಾ ನಿದ್ದಾಯನಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಮಂ ಪನ ತಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅದ್ಧಾ ಇಮಿನಾ ಭದನ್ತೇನ ಕಿಞ್ಚಿ ವುತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಪಣ್ಡಿತಭಾವೇನ ತಂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಸಾಧುಕಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ನಾನಗ್ಗರಸಭೋಜನಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಸಚೇ ಮೇ ಅಯ್ಯಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಥ, ಇಮಮಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದದೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಆಹ.

ಇತರೋ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾವ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಚೇ ಸೋ ಏವರೂಪಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ ಪಲುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ತತ್ಥ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ನ ಅದ್ದಸ. ಅಥ ನಂ ಏತ್ತಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ವೀಸತಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕತೋಪಿ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ರಕ್ಖಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹನಗರೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಬಹ್ವನ್ನಪಾನೇ ಕುಲಘರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸೋ ಪದಸಾ ಗಮನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನೇವ ಸಯನೇ ಸಯಿತುಂ, ನ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ಇಚ್ಛತಿ, ಅತ್ತನೋ ಸರೀರವಲಞ್ಜಮೇವ ಖಾದತಿ. ‘‘ಬಾಲತಾಯ ಅಜಾನನ್ತೋ ಕರೋತೀ’’ತಿ ತಂ ಪೋಸಯಿಂಸು. ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇಪಿ ವತ್ಥಂ ನಿವಾಸೇತುಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ನಗ್ಗೋವ ವಿಚರತಿ, ಭೂಮಿಯಂ ಸಯತಿ, ಅತ್ತನೋ ಸರೀರವಲಞ್ಜಮೇವ ಖಾದತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ‘‘ನಾಯಂ ಕುಲಘರಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ, ಕೇವಲಂ ಅಲಜ್ಜನಕೋ ಆಜೀವಕಾನಂ ಏಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ’’ತಿ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ನೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ದಾರಕಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಥಾ’’ತಿ ಅದಂಸು. ಅಥ ನಂ ತೇ ಪಬ್ಬಾಜೇಸುಂ. ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಾ ಚ ಪನ ಗಲಪ್ಪಮಾಣೇ ಆವಾಟೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಅಂಸಕೂಟಾನಂ ಉಪರಿಂ ಪದರಾನಿ ದತ್ವಾ ತೇಸಂ ಉಪರಿ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಾಲಟ್ಠಿಖಣ್ಡೇನ ಕೇಸೇ ಲುಞ್ಚಿಂಸು. ಅಥ ನೇ ತಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸ್ವಾತನಾಯ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು.

ಪುನದಿವಸೇ ಆಜೀವಕಾ ‘‘ಏಹಿ, ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ತಂ ವದಿಂಸು. ಸೋ ‘‘ಗಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ, ಅಹಂ ಇಧೇವ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಛಮಾನಂ ಓಹಾಯ ಅಗಮಂಸು. ಸೋಪಿ ತೇಸಂ ಗತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ವಚ್ಚಕುಟಿಯಾ ಪದರಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಓರುಯ್ಹ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಆಲೋಪಂ ಆಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ಗೂಥಂ ಖಾದಿ. ಆಜೀವಕಾ ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗಾಮತೋ ಆಹಾರಂ ಪಹಿಣಿಂಸು. ತಮ್ಪಿ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಪುನಪ್ಪುನಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋಪಿ ‘‘ನ ಮೇ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೋ. ಲದ್ಧೋ ಮೇ ಆಹಾರೋ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಹಂ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಧೇವ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ. ಏವಂ ದುತಿಯೇ ತತಿಯೇ ಚತುತ್ಥೇಪಿ ದಿವಸೇ ತೇಹಿ ಬಹುಮ್ಪಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ‘‘ಅಹಂ ಇಧೇವ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಾಮಂ ಗನ್ತುಂ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಆಜೀವಕಾ ‘‘ಅಯಂ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ನೇವ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತುಂ ಇಚ್ಛತಿ, ನ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪಹಿತಾಹಾರಂ ಆಹರಿತುಂ ಇಚ್ಛತಿ, ‘ಇಧೇವ ಮೇ ಲದ್ಧೋ’ತಿ ವದತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕರೋತಿ, ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮ ನ’’ನ್ತಿ ಗಾಮಂ ಪವಿಸನ್ತಾ ಏಕಂ ದ್ವೇ ಜನೇ ತಸ್ಸ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನತ್ಥಂ ಓಹಾಯ ಗಮಿಂಸು. ತೇ ಪಚ್ಛತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ನಿಲೀಯಿಂಸು. ಸೋಪಿ ತೇಸಂ ಗತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಓರುಯ್ಹ ಗೂಥಂ ಖಾದಿ.

ಇತರೇ ತಸ್ಸ ಕಿರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಆಜೀವಕಾನಂ ಆರೋಚಯಿಂಸು. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಆಜೀವಕಾ ‘‘ಅಹೋ ಭಾರಿಯಂ ಕಮ್ಮಂ, ಸಚೇ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸಾವಕಾ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ‘ಆಜೀವಕಾ ಗೂಥಂ ಖಾದಮಾನಾ ವಿಚರನ್ತೀ’ತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಕಿತ್ತಿಂ ಪಕಾಸೇಯ್ಯುಂ, ನಾಯಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ’’ತಿ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕಾ ನೀಹರಿಂಸು. ಸೋ ತೇಹಿ ನೀಹರಿತೋ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಉಚ್ಚಾರಕರಣಟ್ಠಾನೇ ಪತ್ಥರಿತೋ ಏಕೋ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೋ ಅತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಮಹನ್ತಂ ಸೋಣ್ಡಿ, ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಉಚ್ಚಾರಕರಣಟ್ಠಾನಂ. ಸೋ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ರತ್ತಿಂ ಗೂಥಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸರೀರವಲಞ್ಜನತ್ಥಾಯ ಆಗಮನಕಾಲೇ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪಾಸಾಣಸ್ಸ ಏಕಂ ಅನ್ತಂ ಓಲುಬ್ಭ ಏಕಂ ಪಾದಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಜಣ್ಣುಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಉದ್ಧಂವಾತಾಭಿಮುಖೋ ಮುಖಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಮಹಾಜನೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕಸ್ಮಾ ಅಯ್ಯೋ ಮುಖಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಠಿತೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ‘‘ಅಹಂ ವಾತಭಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞೋ ಮೇ ಆಹಾರೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ. ಅಥ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಏಕಂ ಪಾದಂ ಜಣ್ಣುಕೇ ಕತ್ವಾ ಠಿತೋಸಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಂ ಉಗ್ಗತಪೋ ಘೋರತಪೋ, ಮಯಾ ದ್ವೀಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಅಕ್ಕನ್ತಾ ಪಥವೀ ಕಮ್ಪತಿ, ತಸ್ಮಾ ಏಕಂ ಪಾದಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಜಣ್ಣುಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಠಿತೋಮ್ಹಿ. ಅಹಞ್ಹಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ಠಿತಕೋವ ವೀತಿನಾಮೇಮಿ, ನ ನಿಸೀದಾಮಿ, ನ ನಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ನಾಮ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ವಚನಮತ್ತಮೇವ ಸದ್ದಹನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಹೋ ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಏವರೂಪಾಪಿ ನಾಮ ತಪಸ್ಸಿನೋ ಹೋನ್ತಿ, ನ ನೋ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ’’ತಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಅಙ್ಗಮಗಧವಾಸಿನೋ ಸಙ್ಖುಭಿತ್ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ಮಹನ್ತಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಅಭಿಹರನ್ತಿ. ಸೋ ‘‘ಅಹಂ ವಾತಮೇವ ಭಕ್ಖಾಮಿ, ನ ಅಞ್ಞಂ ಆಹಾರಂ. ಅಞ್ಞಞ್ಹಿ ಮೇ ಖಾದನ್ತಸ್ಸ ತಪೋ ನಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತೇಹಿ ಅಭಿಹಟಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಇಚ್ಛತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಮಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ನಾಸೇಥ, ತುಮ್ಹಾದಿಸೇನ ಘೋರತಪೇನ ಪರಿಭೋಗೇ ಕತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’’ತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಯಾಚನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞೋ ಆಹಾರೋ ನ ರುಚ್ಚತಿ. ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಪನ ಯಾಚನಾಯ ಪೀಳಿತೋ ತೇಹಿ ಆಭತಾನಿ ಸಪ್ಪಿಫಾಣಿತಾದೀನಿ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಜಿವ್ಹಗ್ಗೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ಅಲಂ ವೋ ಏತ್ತಕಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಚಾ’’ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಏವಂ ಸೋ ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸ ವಸ್ಸಾನಿ ನಗ್ಗೋ ಗೂಥಂ ಖಾದನ್ತೋ ಕೇಸೇ ಲುಞ್ಚನ್ತೋ ಭೂಮಿಯಂ ಸಯಮಾನೋ ವೀತಿನಾಮೇಸಿ.

ಬುದ್ಧಾನಮ್ಪಿ ಖೋ ಪಚ್ಚೂಸಕಾಲೇ ಲೋಕವೋಲೋಕನಂ ಅವಿಜಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಏಕದಿವಸಂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯೇ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತಸ್ಸ ಅಯಂ ಜಮ್ಬುಕಾಜೀವಕೋ ಞಾಣಜಾಲಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪಞ್ಞಾಯಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಸ್ಸೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಏತಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಂ ಗಾಥಂ ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಗಾಥಾವಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇಮಂ ಕುಲಪುತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಹಾಜನೋ ಸೋತ್ಥಿಭಾವಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ರಾಜಗಹೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಆನನ್ದತ್ಥೇರಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆನನ್ದ, ಜಮ್ಬುಕಾಜೀವಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕಿಂ ತುಮ್ಹೇಯೇವ ಗಮಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಅಹಮೇವಾ’’ತಿ ಏವಂ ವತ್ವಾ ಸತ್ಥಾ ವಡ್ಢಮಾನಕಚ್ಛಾಯಾಯ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಪಾಯಾಸಿ.

ದೇವತಾ ಚಿನ್ತಯಿಂಸು – ‘‘ಸತ್ಥಾ ಸಾಯಂ ಜಮ್ಬುಕಾಜೀವಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ಚ ಜೇಗುಚ್ಛೇ ಉಚ್ಚಾರಪಸ್ಸಾವದನ್ತಕಟ್ಠಕಿಲಿಟ್ಠೇ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇ ವಸತಿ, ದೇವಂ ವಸ್ಸಾಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಆನುಭಾವೇನ ತಂ ಮುಹುತ್ತಂಯೇವ ದೇವಂ ವಸ್ಸಾಪೇಸುಂ. ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೋ ಸುಚಿ ನಿಮ್ಮಲೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಉಪರಿ ಪಞ್ಚವಣ್ಣಂ ಪುಪ್ಫವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಾಪೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ಸಾಯಂ ಜಮ್ಬುಕಾಜೀವಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಜಮ್ಬುಕಾ’’ತಿ ಸದ್ದಮಕಾಸಿ. ಜಮ್ಬುಕೋ ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ಏಸ, ದುಜ್ಜನೋ ಮಂ ಜಮ್ಬುಕವಾದೇನ ವದತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಕೋ ಏಸೋ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಅಹಂ ಸಮಣೋ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಮಹಾಸಮಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ಏಕರತ್ತಿಂ ಇಧ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ನತ್ಥಿ, ಮಹಾಸಮಣ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ವಸನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಜಮ್ಬುಕ, ಮಾ ಏವಂ ಕರಿ, ಏಕರತ್ತಿಂ ಮೇ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ದೇಹಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಾ ನಾಮ ಪಬ್ಬಜಿತಂ ಪತ್ಥೇನ್ತಿ, ಮನುಸ್ಸಾ ಮನುಸ್ಸಂ, ಪಸವೋ ಪಸವ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಪಬ್ಬಜಿತೋಮ್ಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇ ತ್ವಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಕಹಂ ತೇ ಲಾಬುಕಂ, ಕಹಂ ಧೂಮಕಟಚ್ಛುಕೋ, ಕಹಂ ಯಞ್ಞಸುತ್ತಕ’’ನ್ತಿ? ‘‘‘ಅತ್ಥೇತಂ ಮಯ್ಹಂ, ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಪನ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರಣಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರೇನೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಚರಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಚರಿಸ್ಸಸಿ ತ್ವಂ ಏತಂ ಅಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ’’ತಿ ಕುಜ್ಝಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ಆಹ – ‘‘ಹೋತು, ಜಮ್ಬುಕ, ಮಾ ಕುಜ್ಝ, ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಮೇ ಆಚಿಕ್ಖಾ’’ತಿ. ‘‘ನತ್ಥಿ, ಮಹಾಸಮಣ, ಏತ್ಥ ವಸನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ.

ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನತೋ ಅವಿದೂರೇ ಏಕಂ ಪಬ್ಭಾರಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ನಿದ್ದಿಸನ್ತೋ ‘‘ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಭಾರೇ ಕೋ ವಸತೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ, ಮಹಾಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಏತಂ ಮಯ್ಹಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ತ್ವಞ್ಞೇವ ಜಾನ, ಮಹಾಸಮಣಾ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಪಬ್ಭಾರೇ ನಿಸೀದನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಪಠಮಯಾಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾನೋ ಚತುದ್ದಿಸಂ ಏಕೋಭಾಸಂ ಕರೋನ್ತಾ ಸತ್ಥು ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗಮಿಂಸು. ಜಮ್ಬುಕೋ ಓಭಾಸಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕೋ ಓಭಾಸೋ ನಾಮೇಸೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ಆಗಮಿ. ಜಮ್ಬುಕೋ ತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕೋ ನಾಮೇಸೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇ ಏಕಾಯ ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ಏಕಂ, ದ್ವೀಹಿ ದ್ವೇ, ದಸಹಿ ದಸ ಚಕ್ಕವಾಳಾನಿ ಓಭಾಸೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಕಲಂ ಅರಞ್ಞಂ ಏಕೋಭಾಸಂ ಕರೋನ್ತೋ ಆಗಮಿ. ಜಮ್ಬುಕೋ ತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ಏಸೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಪಾತೋವ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಮಹಾಸಮಣ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಚತಸ್ಸೋ ದಿಸಾ ಓಭಾಸೇನ್ತೋ ಕೇ ಆಗತಾ’’ತಿ? ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾನೋ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಂ ಉಪಟ್ಠಾತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ಚತೂಹಿ ಮಹಾರಾಜೇಹಿ ಉತ್ತರಿತರೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಜಮ್ಬುಕ, ಮಹಾರಾಜೂನಮ್ಪಿ ಅತಿರಾಜಾ’’ತಿ. ‘‘ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ಪನ ಕೋ ಆಗತೋ’’ತಿ? ‘‘ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ, ಜಮ್ಬುಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಮೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ಸಕ್ಕದೇವರಾಜತೋಪಿ ಉತ್ತರಿತರೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಜಮ್ಬುಕ, ಸಕ್ಕತೋಪಿ ಉತ್ತರಿತರೋಮ್ಹಿ, ಏಸೋ ಪನ ಮಯ್ಹಂ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೋ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಸಾಮಣೇರಸದಿಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇ ಸಕಲಂ ಅರಞ್ಞಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ ಕೋ ಆಗತೋ’’ತಿ? ‘‘ಯಂ ಲೋಕೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಯೋ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಕ್ಖಲಿತ್ವಾ ‘ನಮೋ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನೋ’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಸೋ ಏವ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮತೋಪಿ ಉತ್ತರಿತರೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಜಮ್ಬುಕ, ಅಹಞ್ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮುನಾಪಿ ಅತಿಬ್ರಹ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯೋಸಿ ತ್ವಂ, ಮಹಾಸಮಣ, ಮಯ್ಹಂ ಪನ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಸ ವಸ್ಸಾನಿ ಇಧ ವಸನ್ತಸ್ಸ ಏತೇಸು ಏಕೋಪಿ ಮಂ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ ನಾಗತಪುಬ್ಬೋ. ಅಹಞ್ಹಿ ಏತ್ತಕಂ ಅದ್ಧಾನಂ ವಾತಭಕ್ಖೋ ಹುತ್ವಾ ಠಿತಕೋವ ವೀತಿನಾಮೇಸಿಂ, ನ ತಾವ ತೇ ಮಯ್ಹಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗತಪುಬ್ಬಾ’’ತಿ.

ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ಆಹ – ಜಮ್ಬುಕ, ತ್ವಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಅನ್ಧಬಾಲಂ ಮಹಾಜನಂ ವಞ್ಚಯಮಾನೋ ಮಮ್ಪಿ ವಞ್ಚೇತುಕಾಮೋ ಜಾತೋ, ನನು ತ್ವಂ ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸ ವಸ್ಸಾನಿ ಗೂಥಮೇವ ಖಾದಿ, ಭೂಮಿಯಂಯೇವ ನಿಪಜ್ಜಿ, ನಗ್ಗೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಚರಿ, ತಾಲಟ್ಠಿಖಣ್ಡೇನ ಕೇಸೇ ಲುಞ್ಚಿ. ಅಥ ಚ ಪನ ಲೋಕಂ ವಞ್ಚೇನ್ತೋ ‘‘ಅಹಂ ವಾತಭಕ್ಖೋ, ಏಕಪಾದೇನ ತಿಟ್ಠಾಮಿ, ನ ನಿಸೀದಾಮಿ, ನ ನಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ ವದೇಸಿ, ‘‘ಮಮಮ್ಪಿ ವಞ್ಚೇತುಕಾಮೋಸಿ ಪುಬ್ಬೇಪಿ ತ್ವಂ ಪಾಪಿಕಂ ಲಾಮಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಗೂಥಭಕ್ಖೋ ಭೂಮಿಸಯೋ ನಗ್ಗೋ ವಿಚರನ್ತೋ ತಾಲಟ್ಠಿಖಣ್ಡೇನ ಕೇಸಲುಞ್ಚನಂ ಪತ್ತೋ, ಇದಾನಿಪಿ ಪಾಪಿಕಂ ಲಾಮಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿಮೇವ ಗಣ್ಹಾಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಮಯಾ ಕತಂ, ಮಹಾಸಮಣಾ’’ತಿ? ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಥೇನ್ತೇಯೇವ ಸಂವೇಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ ಉಪಟ್ಠಿತಂ, ಸೋ ಉಕ್ಕುಟಿಕೋ ನಿಸೀದಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ಉದಕಸಾಟಿಕಂ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ಥಾಪಿಸ್ಸ ಅನುಪುಬ್ಬಿಂ ಕಥಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸೋ ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಞ್ಚ ಉಪಸಮ್ಪದಞ್ಚ ಯಾಚಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ತಸ್ಸ ಪುರಿಮಕಮ್ಮಂ ಪರಿಕ್ಖೀಣಂ. ಅಯಞ್ಹಿ ಖೀಣಾಸವಮಹಾಥೇರಂ ಚತೂಹಿ ಅಕ್ಕೋಸೇಹಿ ಅಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಯಾವಾಯಂ ಮಹಾಪಥವೀ ತಿಗಾವುತಾಧಿಕಂ ಯೋಜನಂ ಉಸ್ಸನ್ನಾ, ತಾವ ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಕ್ಕಾವಸೇಸೇನ ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸ ವಸ್ಸಾನಿ ಇಮಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ಪತ್ತೋ. ತೇನಸ್ಸ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಖೀಣಂ. ವೀಸತಿ ಪನ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಇಮಿನಾ ಕತಸ್ಸ ಸಮಣಧಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲಂ ನಾಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ. ತಸ್ಮಾ ಸತ್ಥಾ ದಕ್ಖಿಣಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಚರ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಅನ್ತಕಿರಿಯಾಯಾ’’ತಿ ಆಹ. ತಾವದೇವಸ್ಸ ಗಿಹಿಲಿಙ್ಗಂ ಅನ್ತರಧಾಯಿ ಅಟ್ಠಪರಿಕ್ಖಾರಧರೋ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಿಕಮಹಾಥೇರೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ.

ಅಙ್ಗಮಗಧವಾಸೀನಂ ತಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತದಿವಸೋ ಕಿರೇಸ, ತಸ್ಮಾ ಉಭಯರಟ್ಠವಾಸಿನೋ ಸಕ್ಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತಾ ತಥಾಗತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯೋ ಜಮ್ಬುಕೋ ಮಹಾ, ಉದಾಹು ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಮಹಾ ಭವೇಯ್ಯ, ಅಯಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಜಮ್ಬುಕಾಜೀವಕಸ್ಸ ಪನ ಮಹನ್ತತಾಯ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಇಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗತೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತಯಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಪರಿವಿತಕ್ಕಂ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಜಮ್ಬುಕ, ತವ ಉಪಟ್ಠಾಕಾನಂ ಕಙ್ಖಂ ಛಿನ್ದಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ, ಸೋ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಏತ್ತಕಮೇವ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯ ತಾಲಪ್ಪಮಾಣಂ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಸತ್ಥಾ ಮೇ, ಭನ್ತೇ ಭಗವಾ, ಸಾವಕೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಓರುಯ್ಹ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪುನ ದ್ವಿತಾಲಮತ್ತಂ ತಿತಾಲಮತ್ತನ್ತಿ ಏವಂ ಸತ್ತತಾಲಮತ್ತಂ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಓರುಯ್ಹ ಅತ್ತನೋ ಸಾವಕಭಾವಂ ಜಾನಾಪೇಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಮಹಾಜನೋ ‘‘ಅಹೋ ಬುದ್ಧಾ ನಾಮ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅನೋಪಮಗುಣಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಮಹಾಜನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಅಯಂ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಆಭತಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಜಿವ್ಹಗ್ಗೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘ತಪಚರಣಂ ಪೂರೇಮೀ’ತಿ ಇಧ ನಿವುಟ್ಠೋ, ಸಚೇಪಿ ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ವಸ್ಸಸತಂ ತಪಚರಣಂ ಪೂರೇಯ್ಯ, ಯಾ ಚಸ್ಸ ಇದಾನಿ ಕಾಲಂ ವಾ ಭತ್ತಂ ವಾ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯಿತ್ವಾ ಅಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಭತ್ತಚ್ಛೇದನಕುಸಲಚೇತನಾ, ತಸ್ಸಾ ತಂ ತಪಚರಣಂ ಸೋಳಸಿಂ ಕಲಮ್ಪಿ ನ ಅಗ್ಘತೀ’’ತಿ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೭೦. ‘‘ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ಕುಸಗ್ಗೇನ, ಬಾಲೋ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ಭೋಜನಂ;

ನ ಸೋ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾನಂ, ಕಲಂ ಅಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿ’’ನ್ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಸಚೇ ಬಾಲೋ ಅಪರಿಞ್ಞಾತಧಮ್ಮೋ ಸೀಲಾದಿಗುಣಾ ಪರಿಬಾಹಿರೋ ತಿತ್ಥಾಯತನೇ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ‘‘ತಪಚರಣಂ ಪೂರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ಪತ್ತೇ ಕುಸಗ್ಗೇನ ಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ವಸ್ಸಸತಂ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ಭೋಜನಂ. ನ ಸೋ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾನಂ, ಕಲಂ ಅಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿನ್ತಿ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ಞಾತಧಮ್ಮಾ ತುಲಿತಧಮ್ಮಾ. ತೇಸು ಹೇಟ್ಠಿಮಕೋಟಿಯಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮೋ, ಉಪರಿಮಕೋಟಿಯಾ ಖೀಣಾಸವೋ. ಇಮೇಸಂ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾನಂ ಸೋ ಬಾಲೋ ಕಲಂ ನ ಅಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿನ್ತಿ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನಾ ದೇಸನಾ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ಯಾ ಚಸ್ಸ ತಥಾ ತಪಚರಣಂ ಪೂರೇನ್ತಸ್ಸ ವಸ್ಸಸತಂ ಚೇತನಾ ಯಾ ಚ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾನಂ ಕಾಲಂ ವಾ ಭತ್ತಂ ವಾ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯಿತ್ವಾ ಅಭುಞ್ಜನ್ತಾನಂ ಏಕಾ ಭತ್ತಚ್ಛೇದನಕುಸಲಚೇತನಾ, ತಸ್ಸಾ ಚೇತನಾಯ ಸಾ ತಾವ ದೀಘರತ್ತಂ ಪವತ್ತಚೇತನಾ ಸೋಳಸಿಂ ಕಲಂ ನ ಅಗ್ಘತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಂ ತಸ್ಸಾ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾನಂ ಚೇತನಾಯ ಫಲಂ, ತಂ ಸೋಳಸ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಏಕೇಕಂ ಪುನ ಸೋಳಸ ಸೋಳಸ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಏಕಸ್ಸ ಕೋಟ್ಠಾಸಸ್ಸ ಯಂ ಫಲಂ, ತದೇವ ತಸ್ಸ ಬಾಲಸ್ಸ ತಪಚರಣತೋ ಮಹಪ್ಫಲತರನ್ತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಜಮ್ಬುಕತ್ಥೇರವತ್ಥು ಏಕಾದಸಮಂ.