೨. ಸೋಮನಸ್ಸಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ

೭. ದುತಿಯೇ ಇನ್ದಪತ್ಥೇ ಪುರುತ್ತಮೇತಿ ಏವಂನಾಮಕೇ ನಗರವರೇ. ಕಾಮಿತೋತಿ ಮಾತಾಪಿತುಆದೀಹಿ ‘‘ಅಹೋ ವತ ಏಕೋ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ಚಿರಕಾಲೇ ಪತ್ಥಿತೋ. ದಯಿತೋತಿ ಪಿಯಾಯಿತೋ. ಸೋಮನಸ್ಸೋತಿ ವಿಸ್ಸುತೋತಿ ‘‘ಸೋಮನಸ್ಸೋ’’ತಿ ಏವಂ ಪಕಾಸನಾಮೋ.

೮. ಸೀಲವಾತಿ ದಸಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಸೀಲೇನ ಚೇವ ಆಚಾರಸೀಲೇನ ಚ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಸದ್ಧಾಬಾಹುಸಚ್ಚಾದಿಗುಣೇಹಿ ಉಪೇತೋ, ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ವಾ. ಕಲ್ಯಾಣಪಟಿಭಾನವಾತಿ ತಂತಂಇತಿಕತ್ತಬ್ಬಸಾಧನೇನ ಉಪಾಯಕೋಸಲ್ಲಸಙ್ಖಾತೇನ ಚ ಸುನ್ದರೇನ ಪಟಿಭಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ವುಡ್ಢಾಪಚಾಯೀತಿ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಕುಲೇ ಜೇಟ್ಠಾತಿ ಏವಂ ಯೇ ಜಾತಿವುಡ್ಢಾ, ಯೇ ಚ ಸೀಲಾದಿಗುಣೇಹಿ ವುಡ್ಢಾ, ತೇಸಂ ಅಪಚಾಯನಸೀಲೋ. ಹಿರೀಮಾತಿ ಪಾಪಜಿಗುಚ್ಛನಲಕ್ಖಣಾಯ ಹಿರಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಸಙ್ಗಹೇಸು ಚ ಕೋವಿದೋತಿ ದಾನಪಿಯವಚನಅತ್ಥಚರಿಯಾಸಮಾನತ್ತತಾಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಯಥಾರಹಂ ಸತ್ತಾನಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹನೇಸು ಕುಸಲೋ. ಏವರೂಪೋ ರೇಣುಸ್ಸ ನಾಮ ಕುರುರಾಜಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಸೋಮನಸ್ಸೋತಿ ವಿಸ್ಸುತೋ ಯದಾ ಹೋಮೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೯. ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಪತಿಕರೋತಿ ತೇನ ಕುರುರಾಜೇನ ಪತಿ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಉಪಕತ್ತಬ್ಬಭಾವೇನ ಪತಿಕರೋ ವಲ್ಲಭೋ. ಕುಹಕತಾಪಸೋತಿ ಅಸನ್ತಗುಣಸಮ್ಭಾವನಲಕ್ಖಣೇನ ಕೋಹಞ್ಞೇನ ಜೀವಿತಕಪ್ಪನಕೋ ಏಕೋ ತಾಪಸೋ, ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬೋ ಅಹೋಸಿ. ಆರಾಮನ್ತಿ ಫಲಾರಾಮಂ, ಯತ್ಥ ಏಳಾಲುಕಲಾಬುಕುಮ್ಭಣ್ಡತಿಪುಸಾದಿವಲ್ಲಿಫಲಾನಿ ಚೇವ ತಣ್ಡುಲೇಯ್ಯಕಾದಿಸಾಕಞ್ಚ ರೋಪೀಯತಿ. ಮಾಲಾವಚ್ಛನ್ತಿ ಜಾತಿಅತಿಮುತ್ತಕಾದಿಪುಪ್ಫಗಚ್ಛಂ, ತೇನ ಪುಪ್ಫಾರಾಮಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಆರಾಮಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥ ಮಾಲಾವಚ್ಛಞ್ಚ ಯಥಾವುತ್ತಫಲವಚ್ಛಞ್ಚ ರೋಪೇತ್ವಾ ತತೋ ಲದ್ಧಧನಂ ಸಂಹರಿತ್ವಾ ಠಪೇನ್ತೋ ಜೀವತೀತಿ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ತತ್ರಾಯಂ ಅನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾ – ತದಾ ಮಹಾರಕ್ಖಿತೋ ನಾಮ ತಾಪಸೋ ಪಞ್ಚಸತತಾಪಸಪರಿವಾರೋ ಹಿಮವನ್ತೇ ವಸಿತ್ವಾ ಲೋಣಮ್ಬಿಲಸೇವನತ್ಥಾಯ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ಇನ್ದಪತ್ಥನಗರಂ ಪತ್ವಾ ರಾಜುಯ್ಯಾನೇ ವಸಿತ್ವಾ ಸಪರಿಸೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ರಾಜದ್ವಾರಂ ಪಾಪುಣಿ. ರಾಜಾ ಇಸಿಗಣಂ ದಿಸ್ವಾ ಇರಿಯಾಪಥೇ ಪಸನ್ನೋ ಅಲಙ್ಕತಮಹಾತಲೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಪಣೀತೇನಾಹಾರೇನ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ವಸ್ಸಾರತ್ತಂ ಮಮ ಉಯ್ಯಾನೇಯೇವ ವಸಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಸನಟ್ಠಾನಾನಿ ಕಾರೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಪರಿಕ್ಖಾರೇ ದತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ರಾಜನಿವೇಸನೇ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ.

ರಾಜಾ ಪನ ಅಪುತ್ತಕೋ ಪುತ್ತೇ ಪತ್ಥೇತಿ, ಪುತ್ತಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ವಸ್ಸಾರತ್ತಚ್ಚಯೇನ ಮಹಾರಕ್ಖಿತೋ ‘‘ಹಿಮವನ್ತಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ರಾಜಾನಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ರಞ್ಞಾ ಕತಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಸಮಯೇ ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ ಏಕಸ್ಸ ಸನ್ದಚ್ಛಾಯಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಸಪರಿಸೋ ನಿಸೀದಿ. ತಾಪಸಾ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ರಾಜಾ ಅಪುತ್ತಕೋ, ಸಾಧು ವತಸ್ಸ ಸಚೇ ರಾಜಪುತ್ತಂ ಲಭೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಮಹಾರಕ್ಖಿತೋ ತಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಭವಿಸ್ಸತಿ ನು ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ, ಉದಾಹು ನೋ’’ತಿ ಉಪಧಾರೇನ್ತೋ ‘‘ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ಮಾ ತುಮ್ಹೇ ಚಿನ್ತಯಿತ್ಥ, ಅಜ್ಜ ಪಚ್ಚೂಸಕಾಲೇ ಏಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಚವಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಹ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಏಕೋ ಕೂಟಜಟಿಲೋ ‘‘ಇದಾನಿ ರಾಜಕುಲೂಪಕೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತಾಪಸಾನಂ ಗಮನಕಾಲೇ ಗಿಲಾನಾಲಯಂ ಕತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ ಸಕ್ಕೋಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಮಹಾರಕ್ಖಿತೋ ತಸ್ಸ ನಿಪನ್ನಕಾರಣಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಯದಾ ಸಕ್ಕೋಸಿ, ತದಾ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಇಸಿಗಣಂ ಆದಾಯ ಹಿಮವನ್ತಮೇವ ಗತೋ. ಕುಹಕೋ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ವೇಗೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜದ್ವಾರೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಮಹಾರಕ್ಖಿತಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕತಾಪಸೋ ಆಗತೋ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚಾಪೇತ್ವಾ ರಞ್ಞಾ ವೇಗೇನ ಪಕ್ಕೋಸಾಪಿತೋ ಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಯ್ಹ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ರಾಜಾ ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಇಸೀನಂ ಆರೋಗ್ಯಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅತಿಖಿಪ್ಪಂ ನಿವತ್ತಿತ್ಥ, ಕೇನತ್ಥೇನ ಆಗತತ್ಥಾ’’ತಿ ಆಹ.

ಮಹಾರಾಜ, ಇಸಿಗಣೋ ಸುಖನಿಸಿನ್ನೋ ‘‘ಸಾಧು ವತಸ್ಸ ಸಚೇ ರಞ್ಞೋ ವಂಸಾನುರಕ್ಖಕೋ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಅಹಂ ತಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಭವಿಸ್ಸತಿ ನು ಖೋ ರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ, ಉದಾಹು ನೋ’’ತಿ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ‘‘ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಸುಧಮ್ಮಾಯ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಜಾನನ್ತಾ ಗಬ್ಭಂ ನಾಸೇಯ್ಯುಂ, ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ ತಾವ ನ’’ನ್ತಿ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕಥನತ್ಥಾಯ ಆಗತೋ, ಕಥಿತಂ ವೋ ಮಯಾ, ಗಚ್ಛಾಮಹ’’ನ್ತಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಕುಹಕತಾಪಸಂ ಉಯ್ಯಾನಂ ನೇತ್ವಾ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ರಾಜಕುಲೇ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ವಸತಿ, ‘‘ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಕೋ’’ತ್ವೇವಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ.

ತದಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತಾವತಿಂಸಭವನತೋ ಚವಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ, ಜಾತಸ್ಸ ಚ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ‘‘ಸೋಮನಸ್ಸೋ’’ತಿ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ಸೋ ಕುಮಾರಪರಿಹಾರೇನ ವಡ್ಢತಿ. ಕುಹಕತಾಪಸೋಪಿ ಉಯ್ಯಾನಸ್ಸ ಏಕಪಸ್ಸೇ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ ಸೂಪೇಯ್ಯಸಾಕಞ್ಚ ಫಲವಲ್ಲಿಆದಯೋ ಚ ರೋಪೇತ್ವಾ ಪಣ್ಣಿಕಾನಂ ಹತ್ಥೇ ವಿಕ್ಕಿಣನ್ತೋ ಧನಂ ಸಂಹರತಿ. ಅಥ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕಕಾಲೇ ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚನ್ತೋ ಕುಪಿತೋ. ಸೋ ‘‘ತಾತ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುತಾಪಸೇ ಮಾ ಪಮಜ್ಜಾ’’ತಿ ಕುಮಾರಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚನ್ತಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ ಗತೋ.

೧೦-೧೩. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಕುಮಾರೋ ‘‘ಜಟಿಲಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕೂಟಜಟಿಲಂ ಏಕಂ ಗನ್ಧಿಕಕಾಸಾವಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ದ್ವೇ ಘಟೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಕವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಉದಕಂ ಸಿಞ್ಚನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಕೂಟಜಟಿಲೋ ಅತ್ತನೋ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾ ಪಣ್ಣಿಕಕಮ್ಮಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಕರೋಸಿ ಪಣ್ಣಿಕಗಹಪತಿಕಾ’’ತಿ ತಂ ಲಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಅವನ್ದಿತ್ವಾ ಏವ ನಿಕ್ಖಮಿ.

ಕೂಟಜಟಿಲೋ ‘‘ಅಯಂ ಇದಾನೇವ ಏವರೂಪೋ, ಪಚ್ಛಾ ‘ಕೋ ಜಾನಾತಿ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಇದಾನೇವ ನಂ ನಾಸೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆಗಮನಕಾಲೇ ಪಾಸಾಣಫಲಕಂ ಏಕಮನ್ತಂ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಘಟಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪಣ್ಣಸಾಲಾಯ ತಿಣಾನಿ ವಿಕಿರಿತ್ವಾ ಸರೀರಂ ತೇಲೇನ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪಣ್ಣಸಾಲಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಸೀಸಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಮಹಾದುಕ್ಖಪ್ಪತ್ತೋ ವಿಯ ಮಞ್ಚೇ ನಿಪಜ್ಜಿ. ರಾಜಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ನಿವೇಸನಂ ಅಪವಿಸಿತ್ವಾವ ‘‘ಮಮ ಸಾಮಿಕಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಕಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಣ್ಣಸಾಲದ್ವಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತ’’ನ್ತಿ ಅನ್ತೋ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ತಂ ನಿಪನ್ನಕಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಾದೇ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತೋ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೇನ, ತ್ವಂ ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ವಿಹೇಠಿತೋ, ಕಮಜ್ಜ ಯಮಲೋಕಂ ನೇಮಿ, ತಂ ಮೇ ಸೀಘಂ ಆಚಿಕ್ಖಾ’’ತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಕೂಟಜಟಿಲೋ ನಿತ್ಥುನನ್ತೋ ಉಟ್ಠಾಯ ದಿಟ್ಠೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತ್ವಂ ಮೇ, ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತಯಿ ವಿಸ್ಸಾಸೇನ ಅಹಂ ಇಮಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ಪತ್ತೋ, ತವ ಪುತ್ತೇನಮ್ಹಿ ಏವಂ ವಿಹೇಠಿತೋತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ಚೋರಘಾತಕೇ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛಥ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸರೀರಞ್ಚಸ್ಸ ಖಣ್ಡಾಖಣ್ಡಿಕಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ರಥಿಯಾ ರಥಿಯಂ ವಿಕಿರಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಮಾತರಾ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಅಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಾಪಿತಂ ಕುಮಾರಂ ಆಕಡ್ಢಿಂಸು – ‘‘ರಞ್ಞಾ ತೇ ವಧೋ ಆಣತ್ತೋ’’ತಿ. ಕುಮಾರೋ ಮರಣಭಯತಜ್ಜಿತೋ ಮಾತು ಅಙ್ಕತೋ ವುಟ್ಠಾಯ – ‘‘ರಞ್ಞೋ ಮಂ ದಸ್ಸೇಥ, ಸನ್ತಿ ರಾಜಕಿಚ್ಚಾನೀ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ಕುಮಾರಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಮಾರೇತುಂ ಅವಿಸಹನ್ತಾ ಗೋಣಂ ವಿಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಪರಿಕಡ್ಢನ್ತಾ ನೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಸುಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಮಹಂ ದಿಸ್ವಾನ ಕುಹಕ’’ನ್ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಥುಸರಾಸಿಂವ ಅತಣ್ಡುಲನ್ತಿ ತಣ್ಡುಲಕಣೇಹಿ ವಿರಹಿತಂ ಥುಸರಾಸಿಂ ವಿಯ, ದುಮಂವ ರುಕ್ಖಂ ವಿಯ, ಅನ್ತೋ ಮಹಾಸುಸಿರಂ. ಕದಲಿಂವ ಅಸಾರಕಂ ಸೀಲಾದಿಸಾರರಹಿತಂ ತಾಪಸಂ ಅಹಂ ದಿಸ್ವಾ ನತ್ಥಿ ಇಮಸ್ಸ ಸತಂ ಸಾಧೂನಂ ಝಾನಾದಿಧಮ್ಮೋ. ಕಸ್ಮಾ? ಸಾಮಞ್ಞಾ ಸಮಣಭಾವಾ ಸೀಲಮತ್ತತೋಪಿ ಅಪಗತೋ ಪರಿಹೀನೋ ಅಯಂ, ತಥಾ ಹಿ ಅಯಂ ಹಿರೀಸುಕ್ಕಧಮ್ಮಜಹಿತೋ ಪಜಹಿತಹಿರಿಸಙ್ಖಾತಸುಕ್ಕಧಮ್ಮೋ. ಜೀವಿತವುತ್ತಿಕಾರಣಾತಿ ‘‘ಕೇವಲಂ ಜೀವಿತಸ್ಸೇವ ಹೇತು ಅಯಂ ತಾಪಸಲಿಙ್ಗೇನ ಚರತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪರನ್ತಿಹೀತಿ ಪರನ್ತೋ ಪಚ್ಚನ್ತೋ ನಿವಾಸಭೂತೋ ಏತೇಸಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಪರನ್ತಿನೋ, ಸೀಮನ್ತರಿಕವಾಸಿನೋ. ತೇಹಿ ಪರನ್ತೀಹಿ ಅಟವಿಕೇಹಿ ಪಚ್ಚನ್ತದೇಸೋ ಖೋಭಿತೋ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ಪಚ್ಚನ್ತಕೋಪಂ ನಿಸೇಧೇತುಂ ವೂಪಸಮೇತುಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಮಮ ಪಿತಾ ಕುರುರಾಜಾ ‘‘ತಾತ ಸೋಮನಸ್ಸಕುಮಾರ, ಮಯ್ಹಂ ಸಾಮಿಕಂ ಉಗ್ಗತಾಪನಂ ಘೋರತಪಂ ಪರಮಸನ್ತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಜಟಿಲಂ ಮಾ ಪಮಜ್ಜಿ. ಸೋ ಹಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಬ್ಬಕಾಮದದೋ, ತಸ್ಮಾ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಚಿತ್ತರುಚಿಯಂ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಾನುಕೂಲಂ ಪವತ್ತೇಹಿ ಅನುವತ್ತೇಹೀ’’ತಿ ತದಾ ಮಂ ಅನುಸಾಸೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೧೪. ತಮಹಂ ಗನ್ತ್ವಾನುಪಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಪಿತು ವಚನಂ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತೋ ತಂ ಕೂಟತಾಪಸಂ ಉಪಟ್ಠಾನತ್ಥಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಸಾಕವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಪಣ್ಣಿಕೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಚ ಞತ್ವಾ ಕಚ್ಚಿ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಕುಸಲನ್ತಿ, ಗಹಪತಿ, ತೇ ಸರೀರಸ್ಸ ಕಚ್ಚಿ ಕುಸಲಂ ಕುಸಲಮೇವ, ತಥಾ ಹಿ ಸಾಕವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಉದಕಂ ಆಸಿಞ್ಚಸಿ. ಕಿಂ ವಾ ತವ ಹಿರಞ್ಞಂ ವಾ ಸುವಣ್ಣಂ ವಾ ಆಹರೀಯತು, ತಥಾ ಹಿ ಪಣ್ಣಿಕವುತ್ತಿಂ ಅನುತಿಟ್ಠಸೀತಿ ಇದಂ ವಚನಂ ಅಭಾಸಿಂ.

೧೫. ತೇನ ಸೋ ಕುಪಿತೋ ಆಸೀತಿ ತೇನ ಮಯಾ ವುತ್ತಗಹಪತಿವಾದೇನ ಸೋ ಮಾನನಿಸ್ಸಿತೋ ಮಾನಂ ಅಲ್ಲೀನೋ ಕುಹಕೋ ಮಯ್ಹಂ ಕುಪಿತೋ ಕುದ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ. ಕುದ್ಧೋ ಚ ಸಮಾನೋ ‘‘ಘಾತಾಪೇಮಿ ತುವಂ ಅಜ್ಜ, ರಟ್ಠಾ ಪಬ್ಬಾಜಯಾಮಿ ವಾ’’ತಿ ಆಹ.

ತತ್ಥ ತುವಂ ಅಜ್ಜಾತಿ, ತ್ವಂ ಅಜ್ಜ, ಇದಾನಿಯೇವ ರಞ್ಞೋ ಆಗತಕಾಲೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೬. ನಿಸೇಧಯಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚನ್ತನ್ತಿ ಪಚ್ಚನ್ತಂ ವೂಪಸಮೇತ್ವಾ ನಗರಂ ಅಪವಿಟ್ಠೋ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕುಹಕಂ ಕುಹಕತಾಪಸಂ ಕಚ್ಚಿ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಖಮನೀಯಂ, ಸಮ್ಮಾನೋ ತೇ ಪವತ್ತಿತೋತಿ ಕುಮಾರೇನ ತೇ ಸಮ್ಮಾನೋ ಪವತ್ತಿತೋ ಅಹೋಸಿ.

೧೭. ಕುಮಾರೋ ಯಥಾ ನಾಸಿಯೋತಿ ಯಥಾ ಕುಮಾರೋ ನಾಸಿಯೋ ನಾಸೇತಬ್ಬೋ ಘಾತಾಪೇತಬ್ಬೋ, ತಥಾ ಸೋ ಪಾಪೋ ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ಆಣಾಪೇಸೀತಿ ಮಯ್ಹಂ ಸಾಮಿಕೇ ಇಮಸ್ಮಿಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುತಾಪಸೇ ಸತಿ ಕಿಂ ಮಮ ನ ನಿಪ್ಫಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪುತ್ತೇನ ಮೇ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ, ತತೋಪಿ ಅಯಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಆಣಾಪೇಸಿ.

೧೮. ಕಿನ್ತಿ? ಸೀಸಂ ತತ್ಥೇವ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ತಂ ಕುಮಾರಂ ಪಸ್ಸಥ, ತತ್ಥೇವ ತಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸರೀರಞ್ಚಸ್ಸ ಕತ್ವಾನ ಚತುಖಣ್ಡಿಕಂ ಚತುರೋ ಖಣ್ಡೇ ಕತ್ವಾ ರಥಿಯಾ ರಥಿಯಂ ನೀಯನ್ತಾ ವೀಥಿತೋ ವೀಥಿಂ ವಿಕ್ಖಿಪನ್ತಾ ದಸ್ಸೇಥ. ಕಸ್ಮಾ? ಸಾ ಗತಿ ಜಟಿಲಹೀಳಿತಾತಿ ಯೇಹಿ ಅಯಂ ಜಟಿಲೋ ಹೀಳಿತೋ, ತೇಸಂ ಜಟಿಲಹೀಳಿತಾನಂ ಸಾ ಗತಿ ಸಾ ನಿಪ್ಫತ್ತಿ ಸೋ ವಿಪಾಕೋತಿ. ಜಟಿಲಹೀಳಿತಾತಿ ವಾ ಜಟಿಲಹೀಳನಹೇತು ಸಾ ತಸ್ಸ ನಿಪ್ಫತ್ತೀತಿ ಏವಞ್ಚೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

೧೯. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಆಣಾಯಂ, ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ತಾಪಸಸ್ಸ ಪರಿಭವೇ. ಕಾರಣಿಕಾತಿ ಘಾತಕಾ, ಚೋರಘಾತಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಚಣ್ಡಾತಿ ಕುರೂರಾ. ಲುದ್ದಾತಿ ಸುದಾರುಣಾ. ಅಕಾರುಣಾತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ ಕತಂ. ‘‘ಅಕರುಣಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಳಿ, ನಿಕ್ಕರುಣಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಾತು ಅಙ್ಕೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾತಿ ಮಮ ಮಾತು ಸುಧಮ್ಮಾಯ ದೇವಿಯಾ ಉಚ್ಛಙ್ಗೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ. ‘‘ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅನಾದರೇ ಸಾಮಿವಚನಂ. ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ನಯನ್ತಿ ಮನ್ತಿ ಮಾತರಾ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಅಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಾಪಿತಂ ಮಂ ರಾಜಾಣಾಯ ತೇ ಚೋರಘಾತಕಾ ಗೋಣಂ ವಿಯ ರಜ್ಜುಯಾ ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ಆಘಾತನಂ ನಯನ್ತಿ. ಕುಮಾರೇ ಪನ ನೀಯಮಾನೇ ದಾಸಿಗಣಪರಿವುತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಓರೋಧೇಹಿ ಸುಧಮ್ಮಾ ದೇವೀ ನಾಗರಾಪಿ ‘‘ಮಯಂ ನಿರಪರಾಧಂ ಕುಮಾರಂ ಮಾರೇತುಂ ನ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂಯೇವ ಅಗಮಂಸು.

೨೦. ಬನ್ಧತಂ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನನ್ತಿ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧನ್ತಾನಂ ತೇಸಂ ಕಾರಣಿಕಪುರಿಸಾನಂ. ರಾಜಕಿರಿಯಾನಿ ಅತ್ಥಿ ಮೇತಿ ಮಯಾ ರಞ್ಞೋ ವತ್ತಬ್ಬಾನಿ ರಾಜಕಿಚ್ಚಾನಿ ಅತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಾ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಥ ಮಂ ಖಿಪ್ಪನ್ತಿ ತೇಸಂ ಅಹಂ ಏವಂ ವಚನಂ ಅವಚಂ.

೨೧. ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸಯಿಂಸು, ಪಾಪಸ್ಸ ಪಾಪಸೇವಿನೋತಿ ಅತ್ತನಾ ಪಾಪಸೀಲಸ್ಸ ಲಾಮಕಾಚಾರಸ್ಸ ಕೂಟತಾಪಸಸ್ಸ ಸೇವನತೋ ಪಾಪಸೇವಿನೋ ರಞ್ಞೋ ಮಂ ದಸ್ಸಯಿಂಸು. ದಿಸ್ವಾನ ತಂ ಸಞ್ಞಾಪೇಸಿನ್ತಿ ತಂ ಮಮ ಪಿತರಂ ಕುರುರಾಜಾನಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಮಂ, ದೇವ, ಮಾರಾಪೇಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಚ ಪನ ತ್ವಂ ಮಯ್ಹಂ ಸಾಮಿಕಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುತಾಪಸಂ ಗಹಪತಿವಾದೇನ ಸಮುದಾಚರಿ. ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ಕರೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ದೇವ, ಗಹಪತಿಞ್ಞೇವ ‘ಗಹಪತೀ’ತಿ ವದನ್ತಸ್ಸ ಕೋ ಮಯ್ಹಂ ದೋಸೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸ ನಾನಾವಿಧಾನಿ ಮಾಲಾವಚ್ಛಾನಿ ರೋಪೇತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಪಣ್ಣಫಲಾಫಲಾದೀನಂ ವಿಕ್ಕಿಣನಂ ಹತ್ಥತೋ ಚಸ್ಸ ತಾನಿ ದೇವಸಿಕಂ ವಿಕ್ಕಿಣನ್ತೇಹಿ ಮಾಲಾಕಾರಪಣ್ಣಿಕೇಹಿ ಸದ್ದಹಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಮಾಲಾವತ್ಥುಪಣ್ಣವತ್ಥೂನಿ ಉಪಧಾರೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಣ್ಣಸಾಲಞ್ಚಸ್ಸ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಾದಿವಿಕ್ಕಿಯಲದ್ಧಂ ಕಹಾಪಣಕಭಣ್ಡಿಕಂ ಅತ್ತನೋ ಪುರಿಸೇಹಿ ನೀಹರಾಪೇತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಸಞ್ಞಾಪೇಸಿಂ ತಸ್ಸ ಕೂಟತಾಪಸಭಾವಂ ಜಾನಾಪೇಸಿಂ. ಮಮಞ್ಚ ವಸಮಾನಯಿನ್ತಿ ತೇನ ಸಞ್ಞಾಪನೇನ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಪನ ಕುಮಾರೋ ವದತಿ, ಅಯಂ ಕೂಟತಾಪಸೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಮಹಾಪರಿಗ್ಗಹೋ ಜಾತೋ’’ತಿ ಯಥಾ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಬ್ಬಿನ್ನೋ ಮಮ ವಸೇ ವತ್ತತಿ, ಏವಂ ರಾಜಾನಂ ಮಮ ವಸಮಾನೇಸಿಂ.

ತತೋ ಮಹಾಸತ್ತೋ ‘‘ಏವರೂಪಸ್ಸ ಬಾಲಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸನತೋ ಹಿಮವನ್ತಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಯುತ್ತ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಆಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ನ ಮೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಧ ವಾಸೇನ ಅತ್ಥೋ, ಅನುಜಾನಾಥ ಮಂ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ರಾಜಾ ‘‘ತಾತ, ಮಯಾ ಅನುಪಧಾರೇತ್ವಾವ ತೇ ವಧೋ ಆಣತ್ತೋ, ಖಮ ಮಯ್ಹಂ ಅಪರಾಧ’’ನ್ತಿ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಖಮಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಇಮಂ ರಜ್ಜಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಕುಮಾರೋ ‘‘ದೇವ, ಕಿಮತ್ಥಿ ಮಾನುಸಕೇಸು ಭೋಗೇಸು, ಅಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ದೀಘರತ್ತಂ ದಿಬ್ಬಭೋಗಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿಂ, ನ ತತ್ಥಾಪಿ ಮೇ ಸಙ್ಗೋ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೇವಾಹಂ, ನ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಬಾಲಸ್ಸ ಪರನೇಯ್ಯಬುದ್ಧಿನೋ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಂ ಓವದನ್ತೋ –

‘‘ಅನಿಸಮ್ಮ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ, ಅನವತ್ಥಾಯ ಚಿನ್ತಿತಂ;

ಭೇಸಜ್ಜಸ್ಸೇವ ವೇಭಙ್ಗೋ, ವಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ ಪಾಪಕೋ.

‘‘ನಿಸಮ್ಮ ಚ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ, ಸಮ್ಮಾವತ್ಥಾಯ ಚಿನ್ತಿತಂ;

ಭೇಸಜ್ಜಸ್ಸೇವ ಸಮ್ಪತ್ತಿ, ವಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ ಭದ್ರಕೋ.

‘‘ಅಲಸೋ ಗಿಹೀ ಕಾಮಭೋಗೀ ನ ಸಾಧು, ಅಸಞ್ಞತೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ನ ಸಾಧು;

ರಾಜಾ ನ ಸಾಧು ಅನಿಸಮ್ಮಕಾರೀ, ಯೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಕೋಧನೋ ತಂ ನ ಸಾಧು.

‘‘ನಿಸಮ್ಮ ಖತ್ತಿಯೋ ಕಯಿರಾ, ನಾನಿಸಮ್ಮ ದಿಸಮ್ಪತಿ;

ನಿಸಮ್ಮಕಾರಿನೋ ರಾಜ, ಯಸೋ ಕಿತ್ತಿ ಚ ವಡ್ಢತಿ.

‘‘ನಿಸಮ್ಮ ದಣ್ಡಂ ಪಣಯೇಯ್ಯ ಇಸ್ಸರೋ, ವೇಗಾ ಕತಂ ತಪ್ಪತಿ ಭೂಮಿಪಾಲ;

ಸಮ್ಮಾಪಣೀಧೀ ಚ ನರಸ್ಸ ಅತ್ಥಾ, ಅನಾನುತಪ್ಪಾ ತೇ ಭವನ್ತಿ ಪಚ್ಛಾ.

‘‘ಅನಾನುತಪ್ಪಾನಿ ಹಿ ಯೇ ಕರೋನ್ತಿ, ವಿಭಜ್ಜ ಕಮ್ಮಾಯತನಾನಿ ಲೋಕೇ;

ವಿಞ್ಞುಪ್ಪಸತ್ಥಾನಿ ಸುಖುದ್ರಯಾನಿ, ಭವನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾನುಮತಾನಿ ತಾನಿ.

‘‘ಆಗಚ್ಛುಂ ದೋವಾರಿಕಾ ಖಗ್ಗಬನ್ಧಾ, ಕಾಸಾವಿಯಾ ಹನ್ತು ಮಮಂ ಜನಿನ್ದ;

ಮಾತುಞ್ಚ ಅಙ್ಕಸ್ಮಿಮಹಂ ನಿಸಿನ್ನೋ, ಆಕಡ್ಢಿತೋ ಸಹಸಾ ತೇಹಿ ದೇವ.

‘‘ಕಟುಕಞ್ಹಿ ಸಮ್ಬಾಧಂ ಸುಕಿಚ್ಛಂ ಪತ್ತೋ, ಮಧುರಮ್ಪಿಯಂ ಜೀವಿತಂ ಲದ್ಧ ರಾಜ;

ಕಿಚ್ಛೇನಹಂ ಅಜ್ಜ ವಧಾ ಪಮುತ್ತೋ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಮೇವಾಭಿಮನೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೫.೨೨೭-೨೩೪) –

ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಅನಿಸಮ್ಮಾತಿ ಅನುಪಧಾರೇತ್ವಾ. ಅನವತ್ಥಾಯಾತಿ ಅವವತ್ಥಪೇತ್ವಾ. ವೇಭಙ್ಗೋತಿ ವಿಪತ್ತಿ. ವಿಪಾಕೋತಿ ನಿಪ್ಫತ್ತಿ. ಅಸಞ್ಞತೋತಿ ಅಸಂವುತೋ ದುಸ್ಸೀಲೋ. ಪಣಯೇಯ್ಯಾತಿ ಪಟ್ಠಪೇಯ್ಯ. ವೇಗಾತಿ ವೇಗೇನ ಸಹಸಾ. ಸಮ್ಮಾಪಣೀಧೀ ಚಾತಿ ಸಮ್ಮಾಪಣಿಧಿನಾ, ಯೋನಿಸೋ ಠಪಿತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಕತಾ ನರಸ್ಸ ಅತ್ಥಾ ಪಚ್ಛಾ ಅನಾನುತಪ್ಪಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಭಜ್ಜಾತಿ ಇಮಾನಿ ಕಾತುಂ ಯುತ್ತಾನಿ, ಇಮಾನಿ ಅಯುತ್ತಾನೀತಿ ಏವಂ ಪಞ್ಞಾಯ ವಿಭಜಿತ್ವಾ. ಕಮ್ಮಾಯತನಾನೀತಿ ಕಮ್ಮಾನಿ. ಬುದ್ಧಾನುಮತಾನೀತಿ ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಅನುಮತಾನಿ ಅನವಜ್ಜಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಕಟುಕನ್ತಿ ದುಕ್ಖಂ ಅಸಾತಂ, ಸಮ್ಬಾಧಂ ಸುಕಿಚ್ಛಂ ಮರಣಭಯಂ ಪತ್ತೋಮ್ಹಿ. ಲದ್ಧಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಞಾಣಬಲೇನ ಜೀವಿತಂ ಲಭಿತ್ವಾ. ಪಬ್ಬಜ್ಜಮೇವಾಭಿಮನೋತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಭಿಮುಖಚಿತ್ತೋ ಏವಾಹಮಸ್ಮಿ.

ಏವಂ ಮಹಾಸತ್ತೇನ ಧಮ್ಮೇ ದೇಸಿತೇ ರಾಜಾ ದೇವಿಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ದೇವಿ, ತ್ವಂ ಪುತ್ತಂ ನಿವತ್ತೇಹೀ’’ತಿ. ದೇವೀಪಿ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜ್ಜಮೇವ ರೋಚೇಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಮಾತಾಪಿತರೋ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಮಯ್ಹಂ ದೋಸೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಖಮಥಾ’’ತಿ ಖಮಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಜನಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಹಿಮವನ್ತಾಭಿಮುಖೋ ಅಗಮಾಸಿ. ಗತೇ ಚ ಪನ ಮಹಾಸತ್ತೇ ಮಹಾಜನೋ ಕೂಟಜಟಿಲಂ ಪೋಥೇತ್ವಾ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋಪಿ ಸನಾಗರೇಹಿ ಅಮಚ್ಚಪಾರಿಸಜ್ಜಾದೀಹಿ ರಾಜಪುರಿಸೇಹಿ ಅಸ್ಸುಮುಖೇಹಿ ಅನುಬನ್ಧಿಯಮಾನೋ ತೇ ನಿವತ್ತೇಸಿ. ಮನುಸ್ಸೇಸು ನಿವತ್ತೇಸು ಮನುಸ್ಸವಣ್ಣೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ದೇವತಾಹಿ ನೀತೋ ಸತ್ತ ಪಬ್ಬತರಾಜಿಯೋ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಹಿಮವನ್ತೇ ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮುನಾ ನಿಮ್ಮಿತಾಯ ಪಣ್ಣಸಾಲಾಯ ಇಸಿಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೨೨. ‘‘ಸೋ ಮಂ ತತ್ಥ ಖಮಾಪೇಸಿ, ಮಹಾರಜ್ಜಂ ಅದಾಸಿ ಮೇ;

ಸೋಹಂ ತಮಂ ದಾಲಯಿತ್ವಾ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ತಮಂ ದಾಲಯಿತ್ವಾತಿ ಕಾಮಾದೀನವದಸ್ಸನಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತಂ ಸಮ್ಮೋಹತಮಂ ವಿಧಮಿತ್ವಾ. ಪಬ್ಬಜಿನ್ತಿ ಉಪಾಗಚ್ಛಿಂ. ಅನಗಾರಿಯನ್ತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ.

೨೩. ಇದಾನಿ ಯದತ್ಥಂ ತದಾ ತಂ ರಾಜಿಸ್ಸರಿಯಂ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ನ ಮೇ ದೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ ವುತ್ತನಯೋವ.

ಏವಂ ಪನ ಮಹಾಸತ್ತೇ ಪಬ್ಬಜಿತೇ ಯಾವ ಸೋಳಸವಸ್ಸಕಾಲಾ ರಾಜಕುಲೇ ಪರಿಚಾರಿಕವೇಸೇನ ದೇವತಾಯೇವ ನಂ ಉಪಟ್ಠಹಿಂಸು. ಸೋ ತತ್ಥ ಝಾನಾಭಿಞ್ಞಾಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೂಪಗೋ ಅಹೋಸಿ.

ತದಾ ಕುಹಕೋ ದೇವದತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ಮಾತಾ ಮಹಾಮಾಯಾ, ಮಹಾರಕ್ಖಿತತಾಪಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ, ಸೋಮನಸ್ಸಕುಮಾರೋ ಲೋಕನಾಥೋ.

ತಸ್ಸ ಯುಧಞ್ಜಯಚರಿಯಾಯಂ (ಚರಿಯಾ. ೩.೧ ಆದಯೋ) ವುತ್ತನಯೇನೇವ ದಸ ಪಾರಮಿಯೋ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ಇಧಾಪಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪಾರಮೀ ಅತಿಸಯವತೀತಿ ಸಾ ಏವ ದೇಸನಂ ಆರುಳ್ಹಾ. ತಥಾ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕಕಾಲೇ ಏವ ರಾಜಕಿಚ್ಚೇಸು ಸಮತ್ಥತಾ, ತಸ್ಸ ತಾಪಸಸ್ಸ ಕೂಟಜಟಿಲಭಾವಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನಂ, ತೇನ ಪಯುತ್ತೇನ ರಞ್ಞಾ ವಧೇ ಆಣತ್ತೇ ಸನ್ತಾಸಾಭಾವೋ, ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಾನಾನಯೇಹಿ ತಸ್ಸ ಸದೋಸತಂ ಅತ್ತನೋ ಚ ನಿರಪರಾಧತಂ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಚ ಪರನೇಯ್ಯಬುದ್ಧಿತಂ ಬಾಲಭಾವಞ್ಚ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ತೇನ ಖಮಾಪಿತೇಪಿ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ವಾಸತೋ ರಜ್ಜಿಸ್ಸರಿಯತೋ ಚ ಸಂವೇಗಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ ಯಾಚಿಯಮಾನೇನಪಿ ಹತ್ಥಗತಂ ರಜ್ಜಸಿರಿಂ ಖೇಳಪಿಣ್ಡಂ ವಿಯ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಕತ್ಥಚಿ ಅಲಗ್ಗಚಿತ್ತೇನ ಹುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜನಂ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪವಿವೇಕಾರಾಮೇನ ಹುತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅಪ್ಪಕಸಿರೇನ ಝಾನಾಭಿಞ್ಞಾನಿಬ್ಬತ್ತನನ್ತಿ ಏವಮಾದಯೋ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಗುಣಾನುಭಾವಾ ವಿಭಾವೇತಬ್ಬಾತಿ.

ಸೋಮನಸ್ಸಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.