೩. ಚಮ್ಪೇಯ್ಯನಾಗಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ

೨೦. ತತಿಯೇ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೋತಿ ಅಙ್ಗಮಗಧರಟ್ಠಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಚಮ್ಪಾ ನಾಮ ನದೀ, ತಸ್ಸಾ ಹೇಟ್ಠಾ ನಾಗಭವನಮ್ಪಿ ಅವಿದೂರಭವತ್ತಾ ಚಮ್ಪಾ ನಾಮ, ತತ್ಥ ಜಾತೋ ನಾಗರಾಜಾ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೋ. ತದಾಪಿ ಧಮ್ಮಿಕೋ ಆಸಿನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯನಾಗರಾಜಕಾಲೇಪಿ ಅಹಂ ಧಮ್ಮಚಾರೀ ಅಹೋಸಿಂ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಹಿ ತದಾ ಚಮ್ಪಾನಾಗಭವನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯೋ ನಾಮ ನಾಗರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ, ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ. ಸೋ ತತ್ಥ ನಾಗರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೋ ದೇವರಾಜಭೋಗಸಮ್ಪತ್ತಿಸದಿಸಇಸ್ಸರಿಯಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೋ ಪಾರಮಿಪೂರಣಸ್ಸ ಅನೋಕಾಸಭಾವತೋ ‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಇಮಾಯ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ, ಉಪೋಸಥವಾಸಂ ವಸಿತ್ವಾ ಇತೋ ಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಪಾರಮಿಯೋ ಪೂರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪಾಸಾದೇಯೇವ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ. ಅಲಙ್ಕತನಾಗಮಾಣವಿಕಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಸೋ ‘‘ಇಧ ಮೇ ಸೀಲಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪಾಸಾದತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನೇ ನಿಸೀದತಿ. ತತ್ರಾಪಿ ತಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಸೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಧ ಮೇ ಸೀಲಸ್ಸ ಸಂಕಿಲೇಸೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇತೋ ನಾಗಭವನತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಪೋಸಥವಾಸಂ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಉಪೋಸಥದಿವಸೇಸು ನಾಗಭವನಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಸ ಪಚ್ಚನ್ತಗಾಮಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಮಗ್ಗಸಮೀಪೇ ವಮ್ಮಿಕಮತ್ಥಕೇ ‘‘ಮಮ ಚಮ್ಮಾದೀಹಿ ಅತ್ಥಿಕಾ ಚಮ್ಮಾದೀನಿ ಗಣ್ಹನ್ತು, ಕೀಳಾಸಪ್ಪಂ ವಾ ಕಾತುಕಾಮಾ ಕೀಳಾಸಪ್ಪಂ ಕರೋನ್ತೂ’’ತಿ ಸರೀರಂ ದಾನಮುಖೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಭೋಗೇ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ನಿಪನ್ನೋ ಉಪೋಸಥವಾಸಂ ವಸತಿ ಚಾತುದ್ದಸಿಯಂ ಪಞ್ಚದಸಿಯಞ್ಚ, ಪಾಟಿಪದೇ ನಾಗಭವನಂ ಗಚ್ಛತಿ. ತಸ್ಸೇವಂ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ದೀಘೋ ಅದ್ಧಾ ವೀತಿವತ್ತೋ.

ಅಥ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಸುಮನಾಯ ನಾಮ ಅತ್ತನೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ‘‘ದೇವ, ತ್ವಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸಸಿ, ಸೋ ಚ ಸಾಸಙ್ಕೋ ಸಪ್ಪಟಿಭಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಮಙ್ಗಲಪೋಕ್ಖರಣಿತೀರೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಮಂ, ಭದ್ದೇ, ಕೋಚಿ ಪಹರಿತ್ವಾ ಕಿಲಮೇಸ್ಸತಿ, ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಉದಕಂ ಆವಿಲಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸಚೇ ಸುಪಣ್ಣೋ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತಿ, ಉದಕಂ ಪಕ್ಕುಥಿಸ್ಸತಿ. ಸಚೇ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕೋ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತಿ, ಉದಕಂ ಲೋಹಿತವಣ್ಣಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತೀಣಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ತಸ್ಸಾ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಚಾತುದ್ದಸೀಉಪೋಸಥಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಯ ನಾಗಭವನಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ವಮ್ಮಿಕಮತ್ಥಕೇ ನಿಪಜ್ಜಿ ಸರೀರಸೋಭಾಯ ವಮ್ಮಿಕಂ ಸೋಭಯಮಾನೋ. ಸರೀರಞ್ಹಿಸ್ಸ ರಜತದಾಮಂ ವಿಯ ಸೇತಂ ಅಹೋಸಿ, ಮತ್ಥಕೋ ರತ್ತಕಮ್ಬಲಗೇಣ್ಡುಕೋ ವಿಯ, ಸರೀರಂ ನಙ್ಗಲಸೀಸಪ್ಪಮಾಣಂ ಭೂರಿದತ್ತಕಾಲೇ (ಜಾ. ೨.೨೨.೭೮೪ ಆದಯೋ) ಪನ ಊರುಪ್ಪಮಾಣಂ, ಸಙ್ಖಪಾಲಕಾಲೇ (ಜಾ. ೨.೧೭.೧೪೩ ಆದಯೋ) ಏಕದೋಣಿಕನಾವಪ್ಪಮಾಣಂ.

ತದಾ ಏಕೋ ಬಾರಾಣಸಿಮಾಣವೋ ತಕ್ಕಸಿಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಲಮ್ಪಾಯನಮನ್ತಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ತೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಅತ್ತನೋ ಗಾಮಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಮಹಾಸತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಮೇ ತುಚ್ಛಹತ್ಥೇನ ಗಾಮಂ ಗನ್ತುಂ, ಇಮಂ ನಾಗಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಾಮನಿಗಮರಾಜಧಾನೀಸು ಕೀಳಾಪೇನ್ತೋ ಧನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ದಿಬ್ಬೋಸಧಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಮನ್ತಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ. ದಿಬ್ಬಮನ್ತಂ ಸುತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಕಣ್ಣೇಸು ತತ್ತಸಲಾಕಾಪವೇಸನಕಾಲೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ, ಮತ್ಥಕೇ ಸಿಖರೇನ ಅಭಿಮನ್ಥಿಯಮಾನೋ ವಿಯ. ಸೋ ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ಏಸೋ’’ತಿ ಭೋಗನ್ತರತೋ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಮ ವಿಸಂ ಉಗ್ಗತೇಜಂ, ಸಚಾಹಂ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ನಾಸಾವಾತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸಾಮಿ, ಏತಸ್ಸ ಸರೀರಂ ಭುಸಮುಟ್ಠಿ ವಿಯ ವಿಪ್ಪಕಿರಿಸ್ಸತಿ, ಅಥ ಮೇ ಸೀಲಂ ಖಣ್ಡಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ನಂ ಓಲೋಕೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಅಕ್ಖೀನಿ ನಿಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಭೋಗನ್ತರೇ ಠಪೇಸಿ. ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಓಸಧಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಮನ್ತಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಖೇಳಂ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಸರೀರೇ ಓಸಿಞ್ಚಿ. ಓಸಧಾನಞ್ಚ ಮನ್ತಸ್ಸ ಚ ಆನುಭಾವೇನ ಖೇಳೇನ ಫುಟ್ಠಫುಟ್ಠಟ್ಠಾನೇ ಫೋಟಾನಂ ಉಟ್ಠಾನಕಾಲೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ.

ಅಥ ಸೋ ನಙ್ಗುಟ್ಠೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ದೀಘಸೋ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಅಜಪದೇನ ದಣ್ಡೇನ ಉಪ್ಪೀಳೇತ್ವಾ ದುಬ್ಬಲಂ ಕತ್ವಾ ಸೀಸಂ ದಳ್ಹಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಪ್ಪೀಳೇಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಮುಖಂ ವಿವರಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮುಖೇ ಖೇಳಂ ಓಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಓಸಧಮನ್ತಬಲೇನ ದನ್ತೇ ಭಿನ್ದಿ. ಮುಖಂ ಲೋಹಿತಸ್ಸ ಪೂರಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಸೀಲಭೇದಭಯೇನ ಏವರೂಪಂ ದುಕ್ಖಂ ಅಧಿವಾಸೇನ್ತೋ ಅಕ್ಖೀನಿ ಉಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾ ಓಲೋಕನಮತ್ತಮ್ಪಿ ನಾಕಾಸಿ. ಸೋಪಿ ‘‘ನಾಗರಾಜಾನಂ ದುಬ್ಬಲಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಙ್ಗುಟ್ಠತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಟ್ಠೀನಿ ಸಂಚುಣ್ಣಯಮಾನೋ ವಿಯ ಸಕಲಸರೀರಂ ಮದ್ದಿತ್ವಾ ಪಟ್ಟಕವೇಠನಂ ನಾಮ ವೇಠೇಸಿ, ತನ್ತಮಜ್ಜಿತಂ ನಾಮ ಮಜ್ಜಿ, ನಙ್ಗುಟ್ಠೇ ಗಹೇತ್ವಾ ದುಸ್ಸಪೋಥನಂ ನಾಮ ಪೋಥೇಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಸಕಲಸರೀರಂ ಲೋಹಿತಮಕ್ಖಿತಂ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ಮಹಾವೇದನಂ ಅಧಿವಾಸೇಸಿ.

ಅಥಸ್ಸ ದುಬ್ಬಲಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ವಲ್ಲೀಹಿ ಪೇಳಂ ಕರಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚನ್ತಗಾಮಂ ನೇತ್ವಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ ಕೀಳಾಪೇಸಿ. ನೀಲಾದೀಸು ವಣ್ಣೇಸು ವಟ್ಟಚತುರಸ್ಸಾದೀಸು ಸಣ್ಠಾನೇಸು ಅಣುಂಥೂಲಾದೀಸು ಪಮಾಣೇಸು ಯಂ ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಇಚ್ಛತಿ, ಮಹಾಸತ್ತೋ ತಂ ತದೇವ ಕತ್ವಾ ನಚ್ಚತಿ, ಫಣಸತಮ್ಪಿ ಫಣಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಕರೋತಿಯೇವ. ಮಹಾಜನೋ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಬಹುಧನಮದಾಸಿ. ಏಕದಿವಸಮೇವ ಕಹಾಪಣಸಹಸ್ಸಞ್ಚೇವ ಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕೇ ಚ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಲಭಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಆದಿತೋವ ‘‘ಸಹಸ್ಸಂ ಲಭಿತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ತಂ ಪನ ಧನಂ ಲಭಿತ್ವಾ ‘‘ಪಚ್ಚನ್ತಗಾಮೇಯೇವ ತಾವ ಮೇ ಏತ್ತಕಂ ಧನಂ ಲದ್ಧಂ, ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸಿತೇ ಕೀವ ಬಹುಂ ಧನಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಕಟಞ್ಚ ಸುಖಯಾನಕಞ್ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಕಟೇ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸುಖಯಾನಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ‘‘ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಗಾಮನಿಗಮರಾಜಧಾನೀಸು ಕೀಳಾಪೇನ್ತೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಉಗ್ಗಸೇನರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಕೀಳಾಪೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಗಮಾಸಿ. ಸೋ ಮಣ್ಡೂಕೇ ಮಾರೇತ್ವಾ ನಾಗರಞ್ಞೋ ದೇತಿ. ನಾಗರಾಜಾ ‘‘ಪುನಪ್ಪುನಂ ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾರೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನ ಖಾದತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಧುಲಾಜೇ ಅದಾಸಿ. ತೇಪಿ ‘‘ಸಚಾಹಂ ಗೋಚರಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅನ್ತೋಪೇಳಾಯಮೇವ ಮರಣಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನ ಖಾದತಿ.

೨೧. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಾಸಮತ್ತೇನ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪತ್ವಾ ದ್ವಾರಗಾಮಕೇ ತಂ ಕೀಳಾಪೇನ್ತೋ ಬಹುಧನಂ ಲಭಿ. ರಾಜಾಪಿ ನಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಕೀಳಾಪೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಸಾಧು, ದೇವ, ಸ್ವೇ ಪನ್ನರಸೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕೀಳಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ರಾಜಾ ‘‘ಸ್ವೇ ನಾಗರಾಜಾ ರಾಜಙ್ಗಣೇ ನಚ್ಚಿಸ್ಸತಿ, ಮಹಾಜನೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಪಸ್ಸತೂ’’ತಿ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ರಾಜಙ್ಗಣಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇಸಿ. ಸೋ ರತನಪೇಳಾಯ ಮಹಾಸತ್ತಂ ನೇತ್ವಾ ವಿಚಿತ್ತತ್ಥರೇ ಪೇಳಂ ಠಪೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ರಾಜಾಪಿ ಪಾಸಾದಾ ಓರುಯ್ಹ ಮಹಾಜನಪರಿವುತೋ ರಾಜಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಹಾಸತ್ತಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ನಚ್ಚಾಪೇಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ತೇನ ಚಿನ್ತಿತಚಿನ್ತಿತಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ಸಕಭಾವೇನ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಚೇಲುಕ್ಖೇಪಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ರತನವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತದಾಪಿ ಮಂ ಧಮ್ಮಚಾರಿ’’ನ್ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ತದಾಪೀತಿ ಯದಾಹಂ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೋ ನಾಗರಾಜಾ ಹೋಮಿ, ತದಾಪಿ. ಧಮ್ಮಚಾರಿನ್ತಿ ದಸಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಧಮ್ಮಂ ಏವ ಚರತಿ, ನ ಅಣುಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅಧಮ್ಮನ್ತಿ ಧಮ್ಮಚಾರೀ. ಉಪವುಟ್ಠಉಪೋಸಥನ್ತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಅರಿಯುಪೋಸಥಸೀಲಸ್ಸ ರಕ್ಖಣವಸೇನ ಉಪವಸಿತಉಪೋಸಥಂ. ರಾಜದ್ವಾರಮ್ಹಿ ಕೀಳತೀತಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಉಗ್ಗಸೇನರಞ್ಞೋ ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಕೀಳಾಪೇತಿ.

೨೨. ಯಂ ಯಂ ಸೋ ವಣ್ಣಂ ಚಿನ್ತಯೀತಿ ಸೋ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಯಂ ಯಂ ನೀಲಾದಿವಣ್ಣಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ನೀಲಂ ವ ಪೀತಲೋಹಿತ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ನೀಲಂ ವಾತಿ ವಾ-ಸದ್ದೋ ಅನಿಯಮತ್ಥೋ, ಗಾಥಾಸುಖತ್ಥಂ ರಸ್ಸಂ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತೋ, ತೇನ ವಾಸದ್ದೇನ ವುತ್ತಾವಸಿಟ್ಠಂ ಓದಾತಾದಿವಣ್ಣವಿಸೇಸಞ್ಚೇವ ವಟ್ಟಾದಿಸಣ್ಠಾನವಿಸೇಸಞ್ಚ ಅಣುಂಥೂಲಾದಿಪಮಾಣವಿಸೇಸಞ್ಚ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಾನುವತ್ತನ್ತೋತಿ ತಸ್ಸ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಅನುವತ್ತನ್ತೋ. ಚಿನ್ತಿತಸನ್ನಿಭೋತಿ ತೇನ ಚಿನ್ತಿತಚಿನ್ತಿತಾಕಾರೇನ ಪೇಕ್ಖಜನಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಹಾಮೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೨೩. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ತೇನ ಚಿನ್ತಿತಾಕಾರದಸ್ಸನಂ ಏವ ಮಯ್ಹಂ ಆನುಭಾವೋ. ಅಪಿ ಚ ಥಲಂ ಕರೇಯ್ಯಮುದಕಂ, ಉದಕಮ್ಪಿ ಥಲಂ ಕರೇತಿ ಥಲಂ ಮಹಾಪಥವಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉದಕಂ, ಉದಕಮ್ಪಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಥವಿಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯಂ ಏವಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಚ. ಯದಿಹಂ ತಸ್ಸ ಕುಪ್ಪೇಯ್ಯನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಅಹಂ ಯದಿ ಕುಜ್ಝೇಯ್ಯಂ. ಖಣೇನ ಛಾರಿಕಂ ಕರೇತಿ ಕೋಧುಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೇ ಏವ ಭಸ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯಂ.

೨೪. ಏವಂ ಭಗವಾ ತದಾ ಅತ್ತನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಾನತ್ಥಪಟಿಬಾಹನೇ ಸಮತ್ಥತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯೇನ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ತಂ ಪಟಿಬಾಹನಂ ನ ಕತಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯದಿ ಚಿತ್ತವಸೀ ಹೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ‘‘ಅಯಂ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕೋ ಮಂ ಅತಿವಿಯ ಬಾಧತಿ, ನ ಮೇ ಆನುಭಾವಂ ಜಾನಾತಿ, ಹನ್ದಸ್ಸ ಮೇ ಆನುಭಾವಂ ದಸ್ಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಓಲೋಕನಮತ್ತೇನಾಪಿ ಯದಿ ಚಿತ್ತವಸೀ ಅಭವಿಸ್ಸಂ, ಅಥ ಸೋ ಭುಸಮುಟ್ಠಿ ವಿಯ ವಿಪ್ಪಕಿರಿಸ್ಸತಿ. ಅಹಂ ಯಥಾಸಮಾದಿನ್ನತೋ ಪರಿಹಾಯಿಸ್ಸಾಮಿ ಸೀಲತೋ. ತಥಾ ಚ ಸತಿ ಸೀಲೇನ ಪರಿಹೀನಸ್ಸ ಖಣ್ಡಿತಸೀಲಸ್ಸ ಯ್ವಾಯಂ ಮಯಾ ದೀಪಙ್ಕರದಸಬಲಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಭಿಪತ್ಥಿತೋ, ಉತ್ತಮತ್ಥೋ ಬುದ್ಧಭಾವೋ ಸೋ ನ ಸಿಜ್ಝತಿ.

೨೫. ಕಾಮಂ ಭಿಜ್ಜತುಯಂ ಕಾಯೋತಿ ಅಯಂ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕೋ ಓದನಕುಮ್ಮಾಸೂಪಚಯೋ ಅನಿಚ್ಚುಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನಭೇದನವಿದ್ಧಂಸನಧಮ್ಮೋ ಕಾಯೋ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಭಿಜ್ಜತು ವಿನಸ್ಸತು, ಇಧೇವ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಏವ ಠಾನೇ ಮಹಾವಾತೇ ಖಿತ್ತಭುಸಮುಟ್ಠಿ ವಿಯ ವಿಪ್ಪಕಿರೀಯತು, ನೇವ ಸೀಲಂ ಪಭಿನ್ದೇಯ್ಯಂ, ವಿಕಿರನ್ತೇ ಭುಸಂ ವಿಯಾತಿ ಸೀಲಂ ಪನ ಉತ್ತಮತ್ಥಸಿದ್ಧಿಯಾ ಹೇತುಭೂತಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಳೇವರೇ ಭುಸಮುಟ್ಠಿ ವಿಯ ವಿಪ್ಪಕಿರನ್ತೇಪಿ ನೇವ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯಂ, ಕಾಯಜೀವಿತೇಸು ನಿರಪೇಕ್ಖೋ ಹುತ್ವಾ ಸೀಲಪಾರಮಿಂಯೇವ ಪೂರೇಮೀತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತಂ ತಾದಿಸಂ ದುಕ್ಖಂ ತದಾ ಅಧಿವಾಸೇಸಿನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಅಥ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಪನ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಹತ್ಥಗತಸ್ಸ ಮಾಸೋ ಪರಿಪೂರಿ, ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ನಿರಾಹಾರೋವ ಅಹೋಸಿ. ಸುಮನಾ ‘‘ಅತಿಚಿರಾಯತಿ ಮೇ ಸಾಮಿಕೋ, ಕೋ ನು ಖೋ ಪವತ್ತೀ’’ತಿ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೀ ಲೋಹಿತವಣ್ಣಂ ಉದಕಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕೇನ ಗಹಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ನಾಗಭವನಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ವಮ್ಮಿಕಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಗಹಿತಟ್ಠಾನಂ ಕಿಲಮಿತಟ್ಠಾನಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ರೋದಿತ್ವಾ ಕನ್ದಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚನ್ತಗಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜದ್ವಾರೇ ಆಕಾಸೇ ರೋದಮಾನಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ನಚ್ಚನ್ತೋವ ಆಕಾಸಂ ಉಲ್ಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಲಜ್ಜಿತೋ ಪೇಳಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿ.

ರಾಜಾ ತಸ್ಸ ಪೇಳಂ ಪವಿಟ್ಠಕಾಲೇ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ಆಕಾಸೇ ಠಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಾ ನು ತ್ವ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ನಾಗಕಞ್ಞಾಭಾವಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಖೋ ನಾಗರಾಜಾ ಇಮಂ ದಿಸ್ವಾ ಲಜ್ಜಿತೋ ಪೇಳಂ ಪವಿಟ್ಠೋ, ಅಯಞ್ಚ ಯಥಾದಸ್ಸಿತೋ ಇದ್ಧಾನುಭಾವೋ ನಾಗರಾಜಸ್ಸೇವ, ನ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಸ್ಸಾ’’ತಿ ನಿಟ್ಠಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಏವಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಅಯಂ ನಾಗರಾಜಾ, ಕಥಂ ನಾಮ ಇಮಸ್ಸ ಹತ್ಥಂ ಗತೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಧಮ್ಮಚಾರೀ ಸೀಲವಾ ನಾಗರಾಜಾ, ಚಾತುದ್ದಸೀಪನ್ನರಸೀಸು ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರಂ ದಾನಮುಖೇ ನಿಯ್ಯಾತೇತ್ವಾ ಮಹಾಮಗ್ಗಸಮೀಪೇ ವಮ್ಮಿಕಮತ್ಥಕೇ ನಿಪಜ್ಜತಿ, ತತ್ಥಾಯಮೇತೇನ ಗಹಿತೋ, ಇಮಸ್ಸ ದೇವಚ್ಛರಾಪಟಿಭಾಗಾ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯೋ, ದೇವಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿಸದಿಸಾ ನಾಗಭವನಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಅಯಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಸಕಲಪಥವಿಂ ಪರಿವತ್ತೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋ, ಕೇವಲಂ ‘ಸೀಲಂ ಮೇ ಭಿಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಏವರೂಪಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ದುಕ್ಖಞ್ಚ ಅನುಭೋತೀ’’ತಿ ಚ ಸುತ್ವಾ ಸಂವೇಗಪ್ಪತ್ತೋ ತಾವದೇವ ತಸ್ಸ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಬಹುಂ ಧನಂ ಮಹನ್ತಞ್ಚ ಯಸಂ ಇಸ್ಸರಿಯಞ್ಚ ದತ್ವಾ – ‘‘ಹನ್ದ, ಭೋ, ಇಮಂ ನಾಗರಾಜಾನಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಹೀ’’ತಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇಸಿ.

ಮಹಾಸತ್ತೋ ನಾಗವಣ್ಣಂ ಅನ್ತರಧಾಪೇತ್ವಾ ಮಾಣವಕವಣ್ಣೇನ ದೇವಕುಮಾರೋ ವಿಯ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸುಮನಾಪಿ ಆಕಾಸತೋ ಓತರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ನಾಗರಾಜಾ ರಞ್ಞೋ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಯ್ಹಂ ನಿವೇಸನಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ ಆಗಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ ಯಾಚಿ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಮುತ್ತೋ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೋ ನಾಗೋ, ರಾಜಾನಂ ಏತದಬ್ರವಿ;

‘ನಮೋ ತೇ ಕಾಸಿರಾಜತ್ಥು, ನಮೋ ತೇ ಕಾಸಿವಡ್ಢನ;

ಅಞ್ಜಲಿಂ ತೇ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಮಿ, ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ ಮೇ ನಿವೇಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ರಾಜಾ ತಸ್ಸ ನಾಗಭವನಗಮನಂ ಅನುಜಾನಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ತಂ ಸಪರಿಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಾಗಭವನಂ ನೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಇಸ್ಸರಿಯಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಂ ತತ್ಥ ವಸಾಪೇತ್ವಾ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇಸಿ – ‘‘ಸಬ್ಬಾ ರಾಜಪರಿಸಾ ಯಾವದಿಚ್ಛಕಂ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಾದಿಕಂ ಧನಂ ಗಣ್ಹತೂ’’ತಿ. ರಞ್ಞೋ ಚ ಅನೇಕೇಹಿ ಸಕಟಸತೇಹಿ ಧನಂ ಪೇಸೇಸಿ. ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ರಞ್ಞಾ ನಾಮ ದಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ಸೀಲಂ ರಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ, ಧಮ್ಮಿಕಾ ರಕ್ಖಾವರಣಗುತ್ತಿ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಂವಿದಹಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ ದಸಹಿ ರಾಜಧಮ್ಮಕಥಾಹಿ ಓವದಿತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ರಾಜಾ ಮಹನ್ತೇನ ಯಸೇನ ನಾಗಭವನಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಮೇವ ಗತೋ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕಿರ ಜಮ್ಬುದೀಪತಲೇ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಂ ಜಾತಂ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಸೀಲಾನಿ ರಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಸಪರಿಸೋ ಸಗ್ಗಪುರಂ ಪೂರೇಸಿ.

ತದಾ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕೋ ದೇವದತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ಸುಮನಾ ರಾಹುಲಮಾತಾ, ಉಗ್ಗಸೇನೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ, ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೋ ನಾಗರಾಜಾ ಲೋಕನಾಥೋ.

ತಸ್ಸ ಇಧಾಪಿ ಯಥಾರಹಂ ಸೇಸಪಾರಮಿಯೋ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ಇಧ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಿಯಾನುಭಾವಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಾ ಏವಾತಿ.

ಚಮ್ಪೇಯ್ಯನಾಗಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.