೯. ವೇಸ್ಸನ್ತರಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ

೬೭. ನವಮೇ ಯಾ ಮೇ ಅಹೋಸಿ ಜನಿಕಾತಿ ಏತ್ಥ ಮೇತಿ ವೇಸ್ಸನ್ತರಭೂತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ಸತ್ಥಾ ವದತಿ. ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ಫುಸ್ಸತೀ ನಾಮ ಖತ್ತಿಯಾ’’ತಿ. ತದಾ ಹಿಸ್ಸ ಮಾತಾ ‘‘ಫುಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಂನಾಮಿಕಾ ಖತ್ತಿಯಾನೀ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಅತೀತಾಸು ಜಾತೀಸೂತಿ ಸಾ ತತೋ ಅನನ್ತರಾತೀತಜಾತಿಯಂ. ಏಕತ್ಥೇ ಹಿ ಏತಂ ಬಹುವಚನಂ. ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಮಹೇಸೀ ಪಿಯಾ ಅಹೋಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಥ ವಾ ಯಾ ಮೇ ಅಹೋಸಿ ಜನಿಕಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಚರಿಮತ್ತಭಾವೇ, ಸಾ ಅತೀತಾಸು ಜಾತೀಸು ಫುಸ್ಸತೀ ನಾಮ, ತತ್ಥ ಅತೀತಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಖತ್ತಿಯಾ, ಯತ್ಥಾಹಂ ತಸ್ಸಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ವೇಸ್ಸನ್ತರೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂ, ತತೋ ಅನನ್ತರಾತೀತಾಯ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಮಹೇಸೀ ಪಿಯಾ ಅಹೋಸೀತಿ. ತತ್ರಾಯಂ ಅನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾ –

ಇತೋ ಹಿ ಏಕನವುತೇ ಕಪ್ಪೇ ವಿಪಸ್ಸೀ ನಾಮ ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಉದಪಾದಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಬನ್ಧುಮತೀನಗರಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಖೇಮೇ ಮಿಗದಾಯೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಬನ್ಧುಮಾ ರಾಜಾ ಕೇನಚಿ ರಞ್ಞಾ ಪೇಸಿತಂ ಮಹಗ್ಘಂ ಚನ್ದನಸಾರಂ ಅತ್ತನೋ ಜೇಟ್ಠಧೀತಾಯ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ತೇನ ಸುಖುಮಂ ಚನ್ದನಚುಣ್ಣಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಸಮುಗ್ಗಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಂ ಸರೀರಂ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಸೇಸಚುಣ್ಣಾನಿ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ವಿಕಿರಿತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅನಾಗತೇ ತುಮ್ಹಾದಿಸಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಾತಾ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸಾ ತತೋ ಚುತಾ ತಸ್ಸಾ ಚನ್ದನಚುಣ್ಣಪೂಜಾಯ ಫಲೇನ ರತ್ತಚನ್ದನಪರಿಪ್ಫೋಸಿತೇನ ವಿಯ ಸರೀರೇನ ದೇವೇಸು ಚ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ಸಂಸರನ್ತೀ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಾಯುಕತಂ ಞತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ‘‘ಭದ್ದೇ, ಫುಸ್ಸತಿ ದಸ ತೇ ವರೇ ದಮ್ಮಿ, ತೇ ಗಣ್ಹಸ್ಸೂ’’ತಿ ಆಹ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೬೮. ‘‘ತಸ್ಸಾ ಆಯುಕ್ಖಯಂ ಞತ್ವಾ, ದೇವಿನ್ದೋ ಏತದಬ್ರವಿ;

‘ದದಾಮಿ ತೇ ದಸ ವರೇ, ವರ ಭದ್ದೇ ಯದಿಚ್ಛಸೀ’’’ತಿ.

ತತ್ಥ ವರಾತಿ ವರಸ್ಸು ವರಂ ಗಣ್ಹ. ಭದ್ದೇ, ಯದಿಚ್ಛಸೀತಿ, ಭದ್ದೇ, ಫುಸ್ಸತಿ ಯಂ ಇಚ್ಛಸಿ ಯಂ ತವ ಪಿಯಂ, ತಂ ದಸಹಿ ಕೋಟ್ಠಾಸೇಹಿ ‘‘ವರಂ ವರಸ್ಸು ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ವದತಿ.

೬೯. ಪುನಿದಮಬ್ರವೀತಿ ಪುನ ಇದಂ ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಚವನಧಮ್ಮತಂ ಅಜಾನನ್ತೀ ‘‘ಕಿಂ ನು ಮೇ ಅಪರಾಧತ್ಥೀ’’ತಿಆದಿಕಂ ಅಭಾಸಿ. ಸಾ ಹಿ ಪಮತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಆಯುಕ್ಖಯಂ ಅಜಾನನ್ತೀ ಅಯಂ ‘‘ವರಂ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ‘‘ಕತ್ಥಚಿ ಮಮ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಂ ಇಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಏವಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅಪರಾಧತ್ಥೀತಿ ಅಪರಾಧೋ ಅತ್ಥಿ. ಕಿಂ ನು ದೇಸ್ಸಾ ಅಹಂ ತವಾತಿ ಕಿಂ ಕಾರಣಂ ಅಹಂ ತವ ದೇಸ್ಸಾ ಕುಜ್ಝಿತಬ್ಬಾ ಅಪ್ಪಿಯಾ ಜಾತಾ. ರಮ್ಮಾ ಚಾವೇಸಿ ಮಂ ಠಾನಾತಿ ರಮಣೀಯಾ ಇಮಸ್ಮಾ ಠಾನಾ ಚಾವೇಸಿ. ವಾತೋವ ಧರಣೀರುಹನ್ತಿ ಯೇನ ಬಲವಾ ಮಾಲುತೋ ವಿಯ ರುಕ್ಖಂ ಉಮ್ಮೂಲೇನ್ತೋ ಇಮಮ್ಹಾ ದೇವಲೋಕಾ ಚಾವೇತುಕಾಮೋಸಿ ಕಿಂ ನು ಕಾರಣನ್ತಿ ತಂ ಪುಚ್ಛತಿ.

೭೦. ತಸ್ಸಿದನ್ತಿ ತಸ್ಸಾ ಇದಂ. ನ ಚೇವ ತೇ ಕತಂ ಪಾಪನ್ತಿ ನ ಚೇವ ತಯಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಪಂ ಕತಂ ಯೇನ ತೇ ಅಪರಾಧೋ ಸಿಯಾ. ನ ಚ ಮೇ ತ್ವಂಸಿ ಅಪ್ಪಿಯಾತಿ ಮಮ ತ್ವಂ ನ ಚಾಪಿ ಅಪ್ಪಿಯಾ, ಯೇನ ದೇಸ್ಸಾ ನಾಮ ಮಮ ಅಪ್ಪಿಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೭೧. ಇದಾನಿ ಯೇನ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವರೇ ದಾತುಕಾಮೋ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಏತ್ತಕಂಯೇವ ತೇ ಆಯು, ಚವನಕಾಲೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ವರೇ ಗಣ್ಹಾಪೇನ್ತೋ ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹ ಮಯಾ ದಿನ್ನೇ, ವರೇ ದಸ ವರುತ್ತಮೇ’’ತಿ ಆಹ.

ತತ್ಥ ವರುತ್ತಮೇತಿ ವರೇಸು ಉತ್ತಮೇ ಅಗ್ಗವರೇ.

೭೨. ದಿನ್ನವರಾತಿ ‘‘ವರೇ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಾದಾನವಸೇನ ದಿನ್ನವರಾ. ತುಟ್ಠಹಟ್ಠಾತಿ ಇಚ್ಛಿತಲಾಭಪರಿತೋಸೇನ ತುಟ್ಠಾ ಚೇವ ತಸ್ಸ ಚ ಸಿಖಾಪ್ಪತ್ತಿದಸ್ಸನೇನ ಹಾಸವಸೇನ ಹಟ್ಠಾ ಚ. ಪಮೋದಿತಾತಿ ಬಲವಪಾಮೋಜ್ಜೇನ ಪಮುದಿತಾ. ಮಮಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಕತ್ವಾತಿ ತೇಸು ವರೇಸು ಮಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ. ದಸ ವರೇ ವರೀತಿ ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಖೀಣಾಯುಕಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಸಕ್ಕೇನ ವರದಾನತ್ಥಂ ಕತೋಕಾಸಾ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪತಲಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೀ ಅತ್ತನೋ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಸಿವಿರಞ್ಞೋ ನಿವೇಸನಂ ದಿಸ್ವಾ ತತ್ಥ ತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಭಾವೋ ನೀಲನೇತ್ತತಾ ನೀಲಭಮುಕತಾ ಫುಸ್ಸತೀತಿನಾಮಂ ಗುಣವಿಸೇಸಯುತ್ತಪುತ್ತಪಟಿಲಾಭೋ ಅನುನ್ನತಕುಚ್ಛಿಭಾವೋ ಅಲಮ್ಬತ್ಥನತಾ ಅಪಲಿತಭಾವೋ ಸುಖುಮಚ್ಛವಿತಾ ವಜ್ಝಜನಾನಂ ಮೋಚನಸಮತ್ಥತಾ ಚಾತಿ ಇಮೇ ದಸ ವರೇ ಗಣ್ಹಿ.

ಇತಿ ಸಾ ದಸ ವರೇ ಗಹೇತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ಮದ್ದರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಜಾಯಮಾನಾ ಚ ಸಾ ಚನ್ದನಚುಣ್ಣಪರಿಪ್ಫೋಸಿತೇನ ವಿಯ ಸರೀರೇನ ಜಾತಾ. ತೇನಸ್ಸಾ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ‘‘ಫುಸ್ಸತೀ’’ ತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ಸಾ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ವಡ್ಢಿತ್ವಾ ಸೋಳಸವಸ್ಸಕಾಲೇ ಉತ್ತಮರೂಪಧರಾ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ನಂ ಜೇತುತ್ತರನಗರೇ ಸಿವಿಮಹಾರಾಜಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಸಞ್ಜಯಕುಮಾರಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಆನೇತ್ವಾ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಸೋಳಸನ್ನಂ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಜೇಟ್ಠಕಂ ಕತ್ವಾ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೭೩. ‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಸಾ ಫುಸ್ಸತೀ, ಖತ್ತಿಯೇ ಉಪಪಜ್ಜಥ;

ಜೇತುತ್ತರಮ್ಹಿ ನಗರೇ, ಸಞ್ಜಯೇನ ಸಮಾಗಮೀ’’ತಿ.

ಸಾ ಸಞ್ಜಯರಞ್ಞೋ ಪಿಯಾ ಅಹೋಸಿ ಮನಾಪಾ. ಅಥ ಸಕ್ಕೋ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ‘‘ಮಯಾ ಫುಸ್ಸತಿಯಾ ದಿನ್ನವರೇಸು ನವ ವರಾ ಸಮಿದ್ಧಾ’’ತಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಪುತ್ತವರೋ ನ ಸಮಿದ್ಧೋ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸಾ ಸಮಿಜ್ಝಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ತದಾ ತಾವತಿಂಸದೇವಲೋಕೇ ಖೀಣಾಯುಕಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಮಾರಿಸ, ತಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಸಿವಿಸಞ್ಜಯರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಚೇವ ಅಞ್ಞೇಸಞ್ಚ ಚವನಧಮ್ಮಾನಂ ಸಟ್ಠಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ದೇವಪುತ್ತಾನಂ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಕಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತೋ. ಮಹಾಸತ್ತೋಪಿ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ತತ್ಥುಪ್ಪನ್ನೋ. ಸೇಸಾ ದೇವಪುತ್ತಾಪಿ ಸಟ್ಠಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಅಮಚ್ಚಾನಂ ಗೇಹೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ಮಹಾಸತ್ತೇ ಕುಚ್ಛಿಗತೇ ಫುಸ್ಸತಿದೇವೀ ಚತೂಸು ನಗರದ್ವಾರೇಸು ನಗರಮಜ್ಝೇ ನಿವೇಸನದ್ವಾರೇತಿ ಛ ದಾನಸಾಲಾಯೋ ಕಾರೇತ್ವಾ ದೇವಸಿಕಂ ಛಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ದಾನಂ ದಾತುಂ ದೋಹಳಿನೀ ಅಹೋಸಿ. ರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ದೋಹಳಂ ಸುತ್ವಾ ನೇಮಿತ್ತಕೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ದೇವಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ದಾನಾಭಿರತೋ ಉಳಾರೋ ಸತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ದಾನೇನ ತಿತ್ತಿಂ ನ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ತುಟ್ಠಮಾನಸೋ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಂ ದಾನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಜಿಣ್ಣಾತುರಕಪಣದ್ಧಿಕವನಿಬ್ಬಕಯಾಚಕೇ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ರಞ್ಞೋ ಆಯಸ್ಸ ಪಮಾಣಂ ನಾಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ರಾಜಾನೋ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಪಹಿಣನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೭೪. ‘‘ಯದಾಹಂ ಫುಸ್ಸತಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಂ, ಓಕ್ಕನ್ತೋ ಪಿಯಮಾತುಯಾ;

ಮಮ ತೇಜೇನ ಮೇ ಮಾತಾ, ತದಾ ದಾನರತಾ ಅಹು.

೭೫. ‘‘ಅಧನೇ ಆತುರೇ ಜಿಣ್ಣೇ, ಯಾಚಕೇ ಅದ್ಧಿಕೇ ಜನೇ;

ಸಮಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಖೀಣೇ, ದೇತಿ ದಾನಂ ಅಕಿಞ್ಚನೇ’’ತಿ;

ತತ್ಥ ಮಮ ತೇಜೇನಾತಿ ಮಮ ದಾನಜ್ಝಾಸಯಾನುಭಾವೇನ. ಖೀಣೇತಿ ಭೋಗಾದೀಹಿ ಪರಿಕ್ಖೀಣೇ ಪಾರಿಜುಞ್ಞಪ್ಪತ್ತೇ. ಅಕಿಞ್ಚನೇತಿ ಅಪರಿಗ್ಗಹೇ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಿಸಯೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಅಧನಾದಯೋ ಹಿ ದಾನಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಯಾ ವಿಸಯೋ.

ದೇವೀ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿಹಾರೇನ ಗಬ್ಭಂ ಧಾರೇನ್ತೀ ದಸಮಾಸೇ ಪರಿಪುಣ್ಣೇ ನಗರಂ ದಟ್ಠುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾ ದೇವನಗರಂ ವಿಯ ನಗರಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ದೇವಿಂ ರಥವರಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸಾ ವೇಸ್ಸವೀಥಿಯಾ ಮಜ್ಝಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಕಮ್ಮಜವಾತಾ ಚಲಿಂಸು. ಅಮಚ್ಚಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸೋ ವೇಸ್ಸವೀಥಿಯಂಯೇವಸ್ಸಾ ಸೂತಿಘರಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಆರಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಾಪೇಸಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ. ತೇನಾಹ –

೭೬. ‘‘ದಸಮಾಸೇ ಧಾರಯಿತ್ವಾನ, ಕರೋನ್ತೇ ಪುರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ;

ವೇಸ್ಸಾನಂ ವೀಥಿಯಾ ಮಜ್ಝೇ, ಜನೇಸಿ ಫುಸ್ಸತೀ ಮಮಂ.

೭೭. ‘‘ನ ಮಯ್ಹಂ ಮತ್ತಿಕಂ ನಾಮಂ, ನಾಪಿ ಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವಂ.

ಜಾತೇತ್ಥ ವೇಸ್ಸವೀಥಿಯಂ, ತಸ್ಮಾ ವೇಸ್ಸನ್ತರೋ ಅಹೂ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಕರೋನ್ತೇ ಪುರಂ ಪದಕ್ಖಿಣನ್ತಿ ದೇವಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಞ್ಜಯಮಹಾರಾಜೇ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕುರುಮಾನೇ. ವೇಸ್ಸಾನನ್ತಿ ವಾಣಿಜಾನಂ.

ನ ಮತ್ತಿಕಂ ನಾಮನ್ತಿ ನ ಮಾತುಆಗತಂ ಮಾತಾಮಹಾದೀನಂ ನಾಮಂ. ಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಪಿತು ಇದನ್ತಿ ಪೇತ್ತಿಕಂ, ಸಮ್ಭವತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಸಮ್ಭವೋ, ತಂ ಪೇತ್ತಿಕಂ ಸಮ್ಭವೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವಂ, ನಾಮಂ. ಮಾತಾಪಿತುಸಮ್ಬನ್ಧವಸೇನ ನ ಕತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಜಾತೇತ್ಥಾತಿ ಜಾತೋ ಏತ್ಥ. ‘‘ಜಾತೋಮ್ಹೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ತಸ್ಮಾ ವೇಸ್ಸನ್ತರೋ ಅಹೂತಿ ಯಸ್ಮಾ ತದಾ ವೇಸ್ಸವೀಥಿಯಂ ಜಾತೋ, ತಸ್ಮಾ ವೇಸ್ಸನ್ತರೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ, ವೇಸ್ಸನ್ತರೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಮಹಾಸತ್ತೋ ಮಾತು ಕುಚ್ಛಿತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೋ ವಿಸದೋ ಹುತ್ವಾ ಅಕ್ಖೀನಿ ಉಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾವ ನಿಕ್ಖಮಿ. ನಿಕ್ಖನ್ತಮತ್ತೇ ಏವ ಮಾತು ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಮ, ದಾನಂ ದಸ್ಸಾಮಿ, ಅತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾ ‘‘ತಾತ, ಯಥಾಜ್ಝಾಸಯಂ ದಾನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಹತ್ಥಸಮೀಪೇ ಸಹಸ್ಸತ್ಥವಿಕಂ ಠಪೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಹಿ ಉಮ್ಮಙ್ಗಜಾತಕೇ (ಜಾ. ೨.೨೨.೫೯೦ ಆದಯೋ) ಇಮಸ್ಮಿಂ ಜಾತಕೇ ಪಚ್ಛಿಮತ್ತಭಾವೇತಿ ತೀಸು ಠಾನೇಸು ಜಾತಮತ್ತೋವ ಕಥೇಸಿ. ರಾಜಾ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಅತಿದೀಘಾದಿದೋಸವಿವಜ್ಜಿತಾ ಮಧುರಖೀರಾ ಚತುಸಟ್ಠಿಧಾತಿಯೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಜಾತಾನಂ ಸಟ್ಠಿಯಾ ದಾರಕಸಹಸ್ಸಾನಮ್ಪಿ ಧಾತಿಯೋ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಸಟ್ಠಿದಾರಕಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ವಡ್ಢತಿ. ತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕಂ ಕುಮಾರಪಿಳನ್ಧನಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಚತುಪಞ್ಚವಸ್ಸಿಕಕಾಲೇ ತಂ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಧಾತೀನಂ ದತ್ವಾ ಪುನ ತಾಹಿ ದೀಯಮಾನಂ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ‘‘ಮಮ ಪುತ್ತೇನ ದಿನ್ನಂ ಸುದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಅಪರಮ್ಪಿ ಕಾರೇಸಿ. ತಮ್ಪಿ ದೇತಿ. ದಾರಕಕಾಲೇಯೇವ ಧಾತೀನಂ ನವವಾರೇ ಪಿಳನ್ಧನಂ ಅದಾಸಿ.

ಅಟ್ಠವಸ್ಸಿಕಕಾಲೇ ಪನ ಸಯನಪೀಠೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಹಂ ಬಾಹಿರಕದಾನಂ ದೇಮಿ, ನ ತಂ ಮಂ ಪರಿತೋಸೇತಿ, ಅಜ್ಝತ್ತಿಕದಾನಂ ದಾತುಕಾಮೋಮ್ಹಿ. ಸಚೇ ಹಿ ಮಂ ಕೋಚಿ ಹದಯಂ ಯಾಚೇಯ್ಯ, ಹದಯಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದದೇಯ್ಯಂ. ಸಚೇ ಅಕ್ಖೀನಿ ಯಾಚೇಯ್ಯ, ಅಕ್ಖೀನಿ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ದದೇಯ್ಯಂ. ಸಚೇ ಸಕಲಸರೀರೇ ಮಂಸಂ ರುಧಿರಮ್ಪಿ ವಾ ಯಾಚೇಯ್ಯ, ಸಕಲಸರೀರತೋ ಮಂಸಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ರುಧಿರಮ್ಪಿ ಅಸಿನಾ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ದದೇಯ್ಯಂ. ಅಥಾಪಿ ಕೋಚಿ ‘ದಾಸೋ ಮೇ ಹೋಹೀ’ತಿ ವದೇಯ್ಯ, ಅತ್ತಾನಂ ತಸ್ಸ ಸಾವೇತ್ವಾ ದದೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸೇವಂ ಸಭಾವಂ ಸರಸಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ಚತುನಹುತಾಧಿಕದ್ವಿಯೋಜನಸತಸಹಸ್ಸಬಹಲಾ ಅಯಂ ಮಹಾಪಥವೀ ಉದಕಪರಿಯನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಕಮ್ಪಿ. ಸಿನೇರುಪಬ್ಬತರಾಜಾ ಓನಮಿತ್ವಾ ಜೇತುತ್ತರನಗರಾಭಿಮುಖೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೭೮. ‘‘ಯದಾಹಂ ದಾರಕೋ ಹೋಮಿ, ಜಾತಿಯಾ ಅಟ್ಠವಸ್ಸಿಕೋ;

ತದಾ ನಿಸಜ್ಜ ಪಾಸಾದೇ, ದಾನಂ ದಾತುಂ ವಿಚಿನ್ತಯಿಂ.

೭೯. ‘‘ಹದಯಂ ದದೇಯ್ಯಂ ಚಕ್ಖುಂ, ಮಂಸಮ್ಪಿ ರುಧಿರಮ್ಪಿ ಚ;

ದದೇಯ್ಯಂ ಕಾಯಂ ಸಾವೇತ್ವಾ, ಯದಿ ಕೋಚಿ ಯಾಚಯೇ ಮಮಂ.

೮೦. ‘‘ಸಭಾವಂ ಚಿನ್ತಯನ್ತಸ್ಸ, ಅಕಮ್ಪಿತಮಸಣ್ಠಿತಂ;

ಅಕಮ್ಪಿ ತತ್ಥ ಪಥವೀ, ಸಿನೇರುವನವಟಂಸಕಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸಾವೇತ್ವಾತಿ ‘‘ಅಜ್ಜ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಹಂ ಇಮಸ್ಸ ದಾಸೋ’’ತಿ ದಾಸಭಾವಂ ಸಾವೇತ್ವಾ. ಯದಿ ಕೋಚಿ ಯಾಚಯೇ ಮಮನ್ತಿ ಕೋಚಿ ಮಂ ಯದಿ ಯಾಚೇಯ್ಯ. ಸಭಾವಂ ಚಿನ್ತಯನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅವಿಪರೀತಂ ಅತ್ತನೋ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಭಾವಂ ಅತಿತ್ತಿಮಂ ಯಥಾಜ್ಝಾಸಯಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ಮಮ, ಮಯಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಕಮ್ಪಿತನ್ತಿ ಕಮ್ಪಿತರಹಿತಂ. ಅಸಣ್ಠಿತನ್ತಿ ಸಙ್ಕೋಚರಹಿತಂ. ಯೇನ ಹಿ ಲೋಭಾದಿನಾ ಅಬೋಧಿಸತ್ತಾನಂ ಚಕ್ಖಾದಿದಾನೇ ಚಿತ್ತುತ್ರಾಸಸಙ್ಖಾತಂ ಕಮ್ಪಿತಂ ಸಙ್ಕೋಚಸಙ್ಖಾತಂ ಸಣ್ಠಿತಞ್ಚ ಸಿಯಾ, ತೇನ ವಿನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಕಮ್ಪೀತಿ ಅಚಲಿ. ಸಿನೇರುವನವಟಂಸಕಾತಿ ಸಿನೇರುಮ್ಹಿ ಉಟ್ಠಿತನನ್ದನವನಫಾರುಸಕವನಮಿಸ್ಸಕವನಚಿತ್ತಲತಾವನಾದಿಕಪ್ಪಕತರುವನಂ ಸಿನೇರುವನಂ. ಅಥ ವಾ ಸಿನೇರು ಚ ಜಮ್ಬುದೀಪಾದೀಸು ರಮಣೀಯವನಞ್ಚ ಸಿನೇರುವನಂ, ತಂ ವನಂ ವಟಂಸಕಂ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಸಿನೇರುವನವಟಂಸಕಾ.

ಏವಞ್ಚ ಪಥವಿಕಮ್ಪನೇ ವತ್ತಮಾನೇ ಮಧುರಗಮ್ಭೀರದೇವೋ ಗಜ್ಜನ್ತೋ ಖಣಿಕವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ, ವಿಜ್ಜುಲತಾ ನಿಚ್ಛರಿಂಸು, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಉಬ್ಭಿಜ್ಜಿ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ಅಪ್ಫೋಟೇಸಿ, ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಾಧುಕಾರಮದಾಸಿ, ಯಾವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಏಕಕೋಲಾಹಲಂ ಅಹೋಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಸೋಳಸವಸ್ಸಕಾಲೇಯೇವ ಸಬ್ಬಸಿಪ್ಪಾನಂ ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿ. ತಸ್ಸ ಪಿತಾ ರಜ್ಜಂ ದಾತುಕಾಮೋ ಮಾತರಾ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇತ್ವಾ ಮದ್ದರಾಜಕುಲತೋ ಮಾತುಲಧೀತರಂ ಮದ್ದಿಂ ನಾಮ ರಾಜಕಞ್ಞಂ ಆನೇತ್ವಾ ಸೋಳಸನ್ನಂ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಜೇಟ್ಠಕಂ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಂ ಕತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತಂ ರಜ್ಜೇ ಅಭಿಸಿಞ್ಚಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ರಜ್ಜೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದೇವಸಿಕಂ ಛಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇನ್ತೋ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ ದಾನಂ ಓಲೋಕೇತುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ. ಅಪರಭಾಗೇ ಮದ್ದಿದೇವೀ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ. ತಂ ಕಞ್ಚನಜಾಲೇನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂಸು, ತೇನಸ್ಸ ‘‘ಜಾಲಿಕುಮಾರೋ’’ತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತಸ್ಸ ಪದಸಾ ಗಮನಕಾಲೇ ಸಾ ಧೀತರಂ ವಿಜಾಯಿ. ತಂ ಕಣ್ಹಾಜಿನೇನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂಸು, ತೇನಸ್ಸಾ ‘‘ಕಣ್ಹಾಜಿನಾ’’ತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೮೧. ‘‘ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸೇ ಪನ್ನರಸೇ, ಪುಣ್ಣಮಾಸೇ ಉಪೋಸಥೇ;

ಪಚ್ಚಯಂ ನಾಗಮಾರುಯ್ಹ, ದಾನಂ ದಾತುಂ ಉಪಾಗಮಿ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸೇತಿ ಅನುಅದ್ಧಮಾಸೇ, ಅದ್ಧಮಾಸೇ ಅದ್ಧಮಾಸೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುಣ್ಣಮಾಸೇತಿ ಪುಣ್ಣಮಾಸಿಯಂ, ಮಾಸಪರಿಪೂರಿಯಾ ಚನ್ದಪರಿಪೂರಿಯಾ ಚ ಸಮನ್ನಾಗತೇ ಪನ್ನರಸೇ ದಾನಂ ದಾತುಂ ಉಪಾಗಮಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ರಾಯಂ ಯೋಜನಾ – ಪಚ್ಚಯಂ ನಾಗಮಾರುಯ್ಹ ಅದ್ಧಮಾಸೇ ಅದ್ಧಮಾಸೇ ದಾನಂ ದಾತುಂ ದಾನಸಾಲಂ ಉಪಾಗಮಿಂ, ಏವಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚ ಯದಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪನ್ನರಸೇ ಪುಣ್ಣಮಾಸಿಉಪೋಸಥೇ ದಾನಂ ದಾತುಂ ಉಪಾಗಮಿಂ, ತದಾ ಕಲಿಙ್ಗರಟ್ಠವಿಸಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಉಪಗಞ್ಛು ಮನ್ತಿ ತತ್ಥ ಪಚ್ಚಯಂ ನಾಗನ್ತಿ ಪಚ್ಚಯನಾಮಕಂ ಮಙ್ಗಲಹತ್ಥಿಂ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಹಿ ಜಾತದಿವಸೇ ಏಕಾ ಆಕಾಸಚಾರಿನೀ ಕರೇಣುಕಾ ಅಭಿಮಙ್ಗಲಸಮ್ಮತಂ ಸಬ್ಬಸೇತಹತ್ಥಿಪೋತಕಂ ಆನೇತ್ವಾ ಮಙ್ಗಲಹತ್ಥಿಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ತಸ್ಸ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಪಚ್ಚಯಂ ಕತ್ವಾ ಲದ್ಧತ್ತಾ ‘‘ಪಚ್ಚಯೋ’’ತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತಂ ಪಚ್ಚಯನಾಮಕಂ ಓಪವಯ್ಹಂ ಹತ್ಥಿನಾಗಂ ಆರುಯ್ಹ ದಾನಂ ದಾತುಂ ಉಪಾಗಮಿನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೮೨. ‘‘ಕಲಿಙ್ಗರಟ್ಠವಿಸಯಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಉಪಗಞ್ಛು ಮಂ;

ಅಯಾಚುಂ ಮಂ ಹತ್ಥಿನಾಗಂ, ಧಞ್ಞಂ ಮಙ್ಗಲಸಮ್ಮತಂ.

೮೩. ‘‘ಅವುಟ್ಠಿಕೋ ಜನಪದೋ, ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೋ ಛಾತಕೋ ಮಹಾ;

ದದಾಹಿ ಪವರಂ ನಾಗಂ, ಸಬ್ಬಸೇತಂ ಗಜುತ್ತಮ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ‘‘ಕಲಿಙ್ಗರಟ್ಠವಿಸಯಾ’’ತಿಆದಿಗಾಥಾ ಹೇಟ್ಠಾ ಕುರುರಾಜಚರಿತೇಪಿ (ಚರಿಯಾ. ೧.೨೧-೨೨) ಆಗತಾ ಏವ, ತಸ್ಮಾ ತಾಸಂ ಅತ್ಥೋ ಕಥಾಮಗ್ಗೋ ಚ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಇಧ ಪನ ಮಙ್ಗಲಹತ್ಥಿನೋ ಸೇತತ್ತಾ ‘‘ಸಬ್ಬಸೇತಂ ಗಜುತ್ತಮ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧವರಗತೋ –

೮೪. ‘‘ದದಾಮಿ ನ ವಿಕಮ್ಪಾಮಿ, ಯಂ ಮಂ ಯಾಚನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ;

ಸನ್ತಂ ನಪ್ಪಟಿಗೂಹಾಮಿ, ದಾನೇ ಮೇ ರಮತೇ ಮನೋ’’ತಿ. –

ಅತ್ತನೋ ದಾನಾಭಿರತಿಂ ಪವೇದೇನ್ತೋ –

೮೫. ‘‘ನ ಮೇ ಯಾಚಕಮನುಪ್ಪತ್ತೇ, ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಅನುಚ್ಛವೋ;

ಮಾ ಮೇ ಭಿಜ್ಜಿ ಸಮಾದಾನಂ, ದಸ್ಸಾಮಿ ವಿಪುಲಂ ಗಜ’’ನ್ತಿ. (ಚರಿಯಾ. ೧.೨೩) –

ಪಟಿಜಾನಿತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧತೋ ಓರುಯ್ಹ ಅನಲಙ್ಕತಟ್ಠಾನಂ ಓಲೋಕನತ್ಥಂ ಅನುಪರಿಯಾಯಿತ್ವಾ ಅನಲಙ್ಕತಟ್ಠಾನಂ ಅದಿಸ್ವಾ ಕುಸುಮಮಿಸ್ಸಗನ್ಧೋದಕಭರಿತಂ ಸುವಣ್ಣಭಿಙ್ಗಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಭೋನ್ತೋ ಇತೋ ಏಥಾ’’ತಿ ಅಲಙ್ಕತರಜತದಾಮಸದಿಸಂ ಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡಂ ತೇಸಂ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಉದಕಂ ಪಾತೇತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತವಾರಣಂ ಅದಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೮೬. ‘‘ನಾಗಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸೋಣ್ಡಾಯ, ಭಿಙ್ಗಾರೇ ರತನಾಮಯೇ;

ಜಲಂ ಹತ್ಥೇ ಆಕಿರಿತ್ವಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಅದಂ ಗಜ’’ನ್ತಿ. (ಚರಿಯಾ. ೧.೨೪);

ತತ್ಥ ಸನ್ತನ್ತಿ ವಿಜ್ಜಮಾನಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ. ನಪ್ಪಟಿಗೂಹಾಮೀತಿ ನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇಮಿ. ಯೋ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ‘‘ಮಯ್ಹಮೇವ ಹೋತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತಿ, ಯಾಚಿತೋ ವಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಸೋ ಯಾಚಕಾನಂ ಅಭಿಮುಖೇ ಠಿತಮ್ಪಿ ಅತ್ಥತೋ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಿ ನಾಮ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಸೀಸಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕದಾನಂ ದಾತುಕಾಮೋವ, ಕಥಂ ಬಾಹಿರಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ತಸ್ಮಾ ಆಹ ‘‘ಸನ್ತಂ ನಪ್ಪಟಿಗೂಹಾಮೀ’’ತಿ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ದಾನೇ ಮೇ ರಮತೇ ಮನೋ’’ತಿ. ಸೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

ತಸ್ಸ ಪನ ಹತ್ಥಿನೋ ಚತೂಸು ಪಾದೇಸು ಅಲಙ್ಕಾರಾ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಗ್ಘನ್ತಿ, ಉಭೋಸು ಪಸ್ಸೇಸು ಅಲಙ್ಕಾರಾ ದ್ವೇ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಉದರೇ ಕಮ್ಬಲಂ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಮುತ್ತಾಜಾಲಂ ಮಣಿಜಾಲಂ ಕಞ್ಚನಜಾಲನ್ತಿ ತೀಣಿ ಜಾಲಾನಿ ತೀಣಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಉಭೋ ಕಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರಾ ದ್ವೇ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಅತ್ಥತಕಮ್ಬಲಂ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ಕುಮ್ಭಾಲಙ್ಕಾರೋ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ತಯೋ ವಟಂಸಕಾ ತೀಣಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಕಣ್ಣಚೂಳಾಲಙ್ಕಾರೋ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ದನ್ತಾನಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾ ದ್ವೇ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸೋಣ್ಡಾಯ ಸೋವತ್ಥಿಕಾಲಙ್ಕಾರೋ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ನಙ್ಗುಟ್ಠಾಲಙ್ಕಾರೋ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ಆರೋಹಣನಿಸ್ಸೇಣಿ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ಭುಞ್ಜನಕಟಾಹಂ ಸತಸಹಸ್ಸಂ, ಠಪೇತ್ವಾ ಅನಗ್ಘಭಣ್ಡಂ ಇದಂ ತಾವ ಏತ್ತಕಂ ಚತುವೀಸತಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಗ್ಘತಿ. ಛತ್ತಪಿಣ್ಡಿಯಂ ಪನ ಮಣಿ, ಚೂಳಾಮಣಿ, ಮುತ್ತಾಹಾರೇ ಮಣಿ, ಅಙ್ಕುಸೇ ಮಣಿ, ಹತ್ಥಿಕಣ್ಠವೇಠನಮುತ್ತಾಹಾರೇ ಮಣಿ, ಹತ್ಥಿಕುಮ್ಭೇ ಮಣೀತಿ ಇಮಾನಿ ಛ ಅನಗ್ಘಾನಿ, ಹತ್ಥೀಪಿ ಅನಗ್ಘೋ ಏವಾತಿ ಹತ್ಥಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸತ್ತ ಅನಗ್ಘಾನಿ, ತಾನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಅದಾಸಿ. ತಥಾ ಹತ್ಥಿನೋ ಪರಿಚಾರಕಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕುಲಸತಾನಿ ಹತ್ಥಿಮೇಣ್ಡಹತ್ಥಿಗೋಪಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅದಾಸಿ. ಸಹ ದಾನೇನ ಪನಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಭೂಮಿಕಮ್ಪಾದಯೋ ಅಹೇಸುಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೮೭. ‘‘ಪುನಾಪರಂ ದದನ್ತಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಸೇತಂ ಗಜುತ್ತಮಂ;

ತದಾಪಿ ಪಥವೀ ಕಮ್ಪಿ, ಸಿನೇರುವನವಟಂಸಕಾ’’ತಿ.

ಜಾತಕೇಪಿ (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೬೭೩) ವುತ್ತಂ –

‘‘ತದಾಸಿ ಯಂ ಭಿಂಸನಕಂ, ತದಾಸಿ ಲೋಮಹಂಸನಂ;

ಹತ್ಥಿನಾಗೇ ಪದಿನ್ನಮ್ಹಿ, ಮೇದನೀ ಸಮ್ಪಕಮ್ಪಥಾ’’ತಿ.

೮೮. ತಸ್ಸ ನಾಗಸ್ಸ ದಾನೇನಾತಿ ಛಹಿ ಅನಗ್ಘೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚತುವೀಸತಿಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕಅಲಙ್ಕಾರಭಣ್ಡಸಹಿತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಮಙ್ಗಲಹತ್ಥಿಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚಾಗೇನ. ಸಿವಯೋತಿ ಸಿವಿರಾಜಕುಮಾರಾ ಚೇವ ಸಿವಿರಟ್ಠವಾಸಿನೋ ಚ. ‘‘ಸಿವಯೋ’’ತಿ ಚ ದೇಸನಾಸೀಸಮೇತಂ. ತತ್ಥ ಹಿ ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ನೇಗಮಜಾನಪದಾ ನಾಗರಾ ಸಕಲರಟ್ಠವಾಸಿನೋ ಚ ಸಞ್ಜಯಮಹಾರಾಜಂ ಫುಸ್ಸತಿದೇವಿಂ ಮದ್ದಿದೇವಿಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಏವ. ಕುದ್ಧಾತಿ ದೇವತಾವತ್ತನೇನ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಕುದ್ಧಾ. ಸಮಾಗತಾತಿ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ. ತೇ ಕಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಹತ್ಥಿಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಮಹಾದ್ವಾರೇನ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ನಗರಮಜ್ಝೇನ ಪಾಯಿಂಸು. ಮಹಾಜನೇನ ಚ ‘‘ಅಮ್ಭೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಹತ್ಥೀ ಕುತೋ ಅಭಿರುಳ್ಹೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ವೇಸ್ಸನ್ತರಮಹಾರಾಜೇನ ನೋ ಹತ್ಥೀ ದಿನ್ನೋ, ಕೇ ತುಮ್ಹೇ’’ತಿ ಹತ್ಥವಿಕಾರಾದೀಹಿ ಘಟ್ಟೇನ್ತಾ ಅಗಮಂಸು. ಅಥ ಅಮಚ್ಚೇ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಮಹಾಜನಾ ರಾಜದ್ವಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ರಞ್ಞಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಧನಂ ವಾ ಧಞ್ಞಂ ವಾ ಖೇತ್ತಂ ವಾ ವತ್ಥು ವಾ ದಾಸಿದಾಸಪರಿಚಾರಿಕಾ ವಾ ದಾತಬ್ಬಾ ಸಿಯಾ, ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮಾಯಂ ವೇಸ್ಸನ್ತರಮಹಾರಾಜಾ ರಾಜಾರಹಂ ಮಙ್ಗಲಹತ್ಥಿಂ ದಸ್ಸತಿ, ನ ಇದಾನಿ ಏವಂ ರಜ್ಜಂ ವಿನಾಸೇತುಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಉಜ್ಝಾಯಿತ್ವಾ ಸಞ್ಜಯಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ತೇನ ಅನುನೀಯಮಾನಾ ಅನನುಯನ್ತಾ ಅಗಮಂಸು. ಕೇವಲಂ ಪನ –

‘‘ಮಾ ನಂ ದಣ್ಡೇನ ಸತ್ಥೇನ, ನ ಹಿ ಸೋ ಬನ್ಧನಾರಹೋ;

ಪಬ್ಬಾಜೇಹಿ ಚ ನಂ ರಟ್ಠಾ, ವಙ್ಕೇ ವಸತು ಪಬ್ಬತೇ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೬೮೭) –

ವದಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಪಬ್ಬಾಜೇಸುಂ ಸಕಾ ರಟ್ಠಾ, ವಙ್ಕಂ ಗಚ್ಛತು ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಪಬ್ಬಾಜೇಸುನ್ತಿ ರಜ್ಜತೋ ಬಹಿ ವಾಸತ್ಥಾಯ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಮಕಂಸು; –

ರಾಜಾಪಿ ‘‘ಮಹಾ ಖೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪಕ್ಖೋ, ಹನ್ದ ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಕತಿಪಾಹಂ ರಜ್ಜತೋ ಬಹಿ ವಸತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ –

‘‘ಏಸೋ ಚೇ ಸಿವೀನಂ ಛನ್ದೋ, ಛನ್ದಂ ನಪ್ಪನುದಾಮಸೇ;

ಇಮಂ ಸೋ ವಸತು ರತ್ತಿಂ, ಕಾಮೇ ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜತು.

‘‘ತತೋ ರತ್ಯಾ ವಿವಸಾನೇ, ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನಂ ಪತಿ;

ಸಮಗ್ಗಾ ಸಿವಯೋ ಹುತ್ವಾ, ರಟ್ಠಾ ಪಬ್ಬಾಜಯನ್ತು ನ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೬೮೮-೧೬೮೯) –

ವತ್ವಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಕತ್ತಾರಂ ಪೇಸೇಸಿ ‘‘ಇಮಂ ಪವತ್ತಿಂ ಮಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ.

ಮಹಾಸತ್ತೋಪಿ ತಂ ಸುತ್ವಾ –

‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ಮೇ ಸಿವಯೋ ಕುದ್ಧಾ, ನಾಹಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ದುಕ್ಕಟಂ;

ತಂ ಮೇ ಕತ್ತೇ ವಿಯಾಚಿಕ್ಖ, ಕಸ್ಮಾ ಪಬ್ಬಾಜಯನ್ತಿ ಮ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೭೦೧) –

ಕಾರಣಂ ಪುಚ್ಛಿ. ತೇನ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಹತ್ಥಿದಾನೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸೋಮನಸ್ಸಪ್ಪತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ –

‘‘ಹದಯಂ ಚಕ್ಖುಮ್ಪಹಂ ದಜ್ಜಂ, ಕಿಂ ಮೇ ಬಾಹಿರಕಂ ಧನಂ;

ಹಿರಞ್ಞಂ ವಾ ಸುವಣ್ಣಂ ವಾ, ಮುತ್ತಾ ವೇಳುರಿಯಾ ಮಣಿ.

‘‘ದಕ್ಖಿಣಂ ವಾಪಹಂ ಬಾಹುಂ, ದಿಸ್ವಾ ಯಾಚಕಮಾಗತೇ;

ದದೇಯ್ಯಂ ನ ವಿಕಮ್ಪೇಯ್ಯಂ, ದಾನೇ ಮೇ ರಮತೇ ಮನೋ.

‘‘ಕಾಮಂ ಮಂ ಸಿವಯೋ ಸಬ್ಬೇ, ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತು ಹನನ್ತು ವಾ;

ನೇವ ದಾನಾ ವಿರಮಿಸ್ಸಂ, ಕಾಮಂ ಛಿನ್ದನ್ತು ಸತ್ತಧಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೭೦೩-೧೭೦೫) –

ವತ್ವಾ ‘‘ನಾಗರಾ ಮೇ ಏಕದಿವಸಂ ದಾನಂ ದಾತುಂ ಓಕಾಸಂ ದೇನ್ತು, ಸ್ವೇ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ತತಿಯದಿವಸೇ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಕತ್ತಾರಂ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪೇಸೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಸ್ವೇ ಸತ್ತಸತಕಂ ನಾಮ ಮಹಾದಾನಂ ದಸ್ಸಾಮಿ, ಸತ್ತಹತ್ಥಿಸತಾನಿ ಸತ್ತಅಸ್ಸಸತಾನಿ ಸತ್ತರಥಸತಾನಿ ಸತ್ತಇತ್ಥಿಸತಾನಿ ಸತ್ತದಾಸಸತಾನಿ ಸತ್ತದಾಸಿಸತಾನಿ ಸತ್ತಧೇನುಸತಾನಿ ಪಟಿಯಾದೇಹಿ, ನಾನಪ್ಪಕಾರಞ್ಚ ಅನ್ನಪಾನಾದಿಂ ಸಬ್ಬಂ ದಾತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಉಪಟ್ಠಪೇಹೀ’’ತಿ ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಿಕಂ ಅಮಚ್ಚಂ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ಏಕಕೋವ ಮದ್ದಿದೇವಿಯಾ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಭದ್ದೇ ಮದ್ದಿ, ಅನುಗಾಮಿಕನಿಧಿಂ ನಿದಹಮಾನಾ, ಸೀಲವನ್ತೇಸು ದದೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ತಮ್ಪಿ ದಾನೇ ನಿಯೋಜೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಗಮನಕಾರಣಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ವನಂ ವಸನತ್ಥಾಯ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ತ್ವಂ ಇಧೇವ ಅನುಕ್ಕಣ್ಠಿತಾ ವಸಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ‘‘ನಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತುಮ್ಹೇಹಿ ವಿನಾ ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ವಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ.

ದುತಿಯದಿವಸೇ ಸತ್ತಸತಕಂ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಸತ್ತಸತಕಂ ದಾನಂ ದೇನ್ತಸ್ಸೇವ ಸಾಯಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಲಙ್ಕತರಥೇನ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಸ್ವೇ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತೇ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅಕಾಮಕಾನಂ ತೇಸಂ ಅಸ್ಸುಮುಖಾನಂ ರೋದನ್ತಾನಂಯೇವ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ತಂ ದಿವಸಂ ಅತ್ತನೋ ನಿವೇಸನೇ ವಸಿತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ‘‘ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಾಸಾದತೋ ಓತರಿ. ಮದ್ದಿದೇವೀ ಸಸ್ಸುಸಸುರೇಹಿ ನಾನಾನಯೇಹಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ ನಿವತ್ತಿಯಮಾನಾಪಿ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ತೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಸೇಸಿತ್ಥಿಯೋ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಪುತ್ತೇ ಆದಾಯ ವೇಸ್ಸನ್ತರಸ್ಸ ಪಠಮತರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ರಥೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಮಹಾಪುರಿಸೋ ರಥಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ರಥೇ ಠಿತೋ ಮಹಾಜನಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಓವಾದಮಸ್ಸ ದತ್ವಾ ನಗರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಮಾತಾ ‘‘ಪುತ್ತೋ ಮೇ ದಾನವಿತ್ತಕೋ ದಾನಂ ದೇತೂ’’ತಿ ಆಭರಣೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸತ್ತರತನಪೂರಾನಿ ಸಕಟಾನಿ ಉಭೋಸು ಪಸ್ಸೇಸು ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಕಾಯಾರುಳ್ಹಮೇವ ಆಭರಣಭಣ್ಡಂ ಸಮ್ಪತ್ತಯಾಚಕಾನಂ ಅಟ್ಠಾರಸ ವಾರೇ ದತ್ವಾ ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬಮದಾಸಿ. ನಗರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾವ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಓಲೋಕೇತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ ರಥಪ್ಪಮಾಣೇ ಠಾನೇ ಮಹಾಪಥವೀ ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ರಥಂ ನಗರಾಭಿಮುಖಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಓಲೋಕೇಸಿ. ತೇನ ಕಾರುಞ್ಞೇನ ಪಥವಿಕಮ್ಪೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತೇಸಂ ನಿಚ್ಛುಭಮಾನಾನ’’ನ್ತಿಆದಿ.

೮೯-೯೦. ತತ್ಥ ನಿಚ್ಛುಭಮಾನಾನನ್ತಿ ತೇಸು ಸಿವೀಸು ನಿಕ್ಕಡ್ಢನ್ತೇಸು, ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತೇಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇಸಂ ವಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಾನಂ. ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇತುನ್ತಿ ಸತ್ತಸತಕಮಹಾದಾನಂ ದಾತುಂ. ಆಯಾಚಿಸ್ಸನ್ತಿ ಯಾಚಿಂ. ಸಾವಯಿತ್ವಾತಿ ಘೋಸಾಪೇತ್ವಾ. ಕಣ್ಣಭೇರಿನ್ತಿ ಯುಗಲಮಹಾಭೇರಿಂ. ದದಾಮಹನ್ತಿ ದದಾಮಿ ಅಹಂ.

೯೧. ಅಥೇತ್ಥಾತಿ ಅಥೇವಂ ದಾನೇ ದೀಯಮಾನೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ದಾನಗ್ಗೇ. ತುಮೂಲೋತಿ ಏಕಕೋಲಾಹಲೀಭೂತೋ. ಭೇರವೋತಿ ಭಯಾವಹೋ. ಮಹಾಸತ್ತಞ್ಹಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸೋ ಭಯಂ ಜನೇತಿ, ತಸ್ಸ ಭಯಜನನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ. ‘‘ದಾನೇನಿಮ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಇಮಂ ವೇಸ್ಸನ್ತರಮಹಾರಾಜಾನಂ ದಾನೇನ ಹೇತುನಾ ಸಿವಯೋ ರಟ್ಠತೋ ನೀಹರನ್ತಿ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ, ತಥಾಪಿ ಪುನ ಚ ಏವರೂಪಂ ದಾನಂ ದೇತಿ ಅಯನ್ತಿ.

೯೨-೯೪. ಇದಾನಿ ತಂ ದಾನಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಹತ್ಥಿ’’ನ್ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಗವನ್ತಿ ಧೇನುಂ. ಚತುವಾಹಿಂ ರಥಂ ದತ್ವಾತಿ ವಹನ್ತೀತಿ ವಾಹಿನೋ, ಅಸ್ಸಾ, ಚತುರೋ ಆಜಞ್ಞಸಿನ್ಧವೇ ರಥಞ್ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ದತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಹಿ ತಥಾ ನಗರತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೋ ಸಹಜಾತೇ ಸಟ್ಠಿಸಹಸ್ಸೇ ಅಮಚ್ಚೇ ಸೇಸಜನಞ್ಚ ಅಸ್ಸುಪುಣ್ಣಮುಖಂ ಅನುಬದ್ಧನ್ತಂ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ರಥಂ ಪಾಜೇನ್ತೋ ಮದ್ದಿಂ ಆಹ – ‘‘ಸಚೇ, ಭದ್ದೇ, ಪಚ್ಛತೋ ಯಾಚಕಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಉಪಧಾರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ಸಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೀ ನಿಸೀದಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ತಸತಕಮಹಾದಾನಂ ಗಮನಕಾಲೇ ಕತದಾನಞ್ಚ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ವೇಸ್ಸನ್ತರೋ ಕುಹಿ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ದಾನಂ ದತ್ವಾ ರಥೇನ ಗತೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅಸ್ಸೇ ಯಾಚಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಅನುಬನ್ಧಿಂಸು. ಮದ್ದೀ ತೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಯಾಚಕಾ, ದೇವಾ’’ತಿ ಆರೋಚೇಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ರಥಂ ಠಪೇಸಿ. ತೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅಸ್ಸೇ ಯಾಚಿಂಸು. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಅಸ್ಸೇ ಅದಾಸಿ. ತೇ ತೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಗತಾ. ಅಸ್ಸೇಸು ಪನ ದಿನ್ನೇಸು ರಥಧುರಂ ಆಕಾಸೇಯೇವ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಚತ್ತಾರೋ ದೇವಪುತ್ತಾ ರೋಹಿತಮಿಗವಣ್ಣೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ರಥಧುರಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅಗಮಂಸು. ಮಹಾಸತ್ತೋ ತೇಸಂ ದೇವಪುತ್ತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ –

‘‘ಇಙ್ಘ ಮದ್ದಿ ನಿಸಾಮೇಹಿ, ಚಿತ್ತರೂಪಂವ ದಿಸ್ಸತಿ;

ಮಿಗರೋಹಿಚ್ಚವಣ್ಣೇನ, ದಕ್ಖಿಣಸ್ಸಾ ವಹನ್ತಿ ಮ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೮೬೪) –

ಮದ್ದಿಯಾ ಆಹ.

ತತ್ಥ ಚಿತ್ತರೂಪಂವಾತಿ ಅಚ್ಛರಿಯರೂಪಂ ವಿಯ. ದಕ್ಖಿಣಸ್ಸಾತಿ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಅಸ್ಸಾ ವಿಯ ಮಂ ವಹನ್ತಿ.

ಅಥ ನಂ ಏವಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ಅಪರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ರಥಂ ಯಾಚಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಪುತ್ತದಾರಂ ಓತಾರೇತ್ವಾ ರಥಂ ಅದಾಸಿ. ರಥೇ ಪನ ದಿನ್ನೇ ದೇವಪುತ್ತಾ ಅನ್ತರಧಾಯಿಂಸು. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪತ್ತಿಕಾವ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ಮಹಾಸತ್ತೋ ‘‘ಮದ್ದಿ, ತ್ವಂ ಕಣ್ಹಾಜಿನಂ ಗಣ್ಹಾಹಿ, ಅಹಂ ಜಾಲಿಕುಮಾರಂ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ ಉಭೋಪಿ ದ್ವೇ ದಾರಕೇ ಅಙ್ಕೇನಾದಾಯ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಿಯಸಲ್ಲಾಪಾ ಪಟಿಪಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ ಮನುಸ್ಸೇ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಾ ಸಯಮೇವ ಓನತೇಸು ಫಲರುಕ್ಖೇಸು ಫಲಾನಿ ದಾರಕಾನಂ ದದನ್ತಾ ಅತ್ಥಕಾಮಾಹಿ ದೇವತಾಹಿ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸಙ್ಖಿಪಿತತ್ತಾ ತದಹೇವ ಚೇತರಟ್ಠಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಚತುವಾಹಿಂ ರಥಂ ದತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಠತ್ವಾ ಚಾತುಮ್ಮಹಾಪಥೇತಿ ಅತ್ತನೋ ಗಮನಮಗ್ಗೇನ ಪಸ್ಸತೋ ಆಗತೇನ ತೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಆಗತಮಗ್ಗೇನ ಚ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗತಟ್ಠಾನತ್ತಾ ಚತುಕ್ಕಸಙ್ಖಾತೇ ಚತುಮಹಾಪಥೇ ಠತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ರಥಂ ದತ್ವಾ. ಏಕಾಕಿಯೋತಿ ಅಮಚ್ಚಸೇವಕಾದಿಸಹಾಯಾಭಾವೇನ ಏಕಕೋ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಅದುತಿಯೋ’’ತಿ. ಮದ್ದಿದೇವಿಂ ಇದಮಬ್ರವೀತಿ ಮದ್ದಿದೇವಿಂ ಇದಂ ಅಭಾಸಿ.

೯೬-೯೯. ಪದುಮಂ ಪುಣ್ಡರೀಕಂವಾತಿ ಪದುಮಂ ವಿಯ, ಪುಣ್ಡರೀಕಂ ವಿಯ ಚ. ಕಣ್ಹಾಜಿನಗ್ಗಹೀತಿ ಕಣ್ಹಾಜಿನಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ಅಭಿಜಾತಾತಿ ಜಾತಿಸಮ್ಪನ್ನಾ. ವಿಸಮಂ ಸಮನ್ತಿ ವಿಸಮಂ ಸಮಞ್ಚ ಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸಂ. ಏನ್ತೀತಿ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅನುಮಗ್ಗೇ ಪಟಿಪ್ಪಥೇತಿ ಅನುಮಗ್ಗೇ ವಾ ಪಟಿಪಥೇ ವಾತಿ ವಾ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಲೋಪೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಕರುಣನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ, ಕರುಣಾಯಿತತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುಕ್ಖಂ ತೇ ಪಟಿವೇದೇನ್ತೀತಿ ಇಮೇ ಏವಂ ಸುಖುಮಾಲಾ ಪದಸಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದೂರೇವ ಇತೋ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತೋತಿ ತೇ ತದಾ ಅಮ್ಹೇಸು ಕಾರುಞ್ಞವಸೇನ ಅತ್ತನಾ ದುಕ್ಖಂ ಪಟಿಲಭನ್ತಿ, ತಥಾ ಅತ್ತನೋ ಉಪ್ಪನ್ನದುಕ್ಖಂ ಪಟಿವೇದೇನ್ತಿ ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೦೦-೧. ಪವನೇತಿ ಮಹಾವನೇ. ಫಲಿನೇತಿ ಫಲವನ್ತೇ. ಉಬ್ಬಿದ್ಧಾತಿ ಉದ್ಧಂ ಉಗ್ಗತಾ ಉಚ್ಚಾ. ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ ದಾರಕೇತಿ ಯಥಾ ಫಲಾನಿ ದಾರಕಾನಂ ಹತ್ಥೂಪಗಯ್ಹಕಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಏವಂ ರುಕ್ಖಾ ಸಯಮೇವ ಸಾಖಾಹಿ ಓನಮಿತ್ವಾ ದಾರಕೇ ಉಪೇನ್ತಿ.

೧೦೨. ಅಚ್ಛರಿಯನ್ತಿ ಅಚ್ಛರಾಯೋಗ್ಗಂ, ಅಚ್ಛರಂ ಪಹರಿತುಂ ಯುತ್ತಂ. ಅಭೂತಪುಬ್ಬಂ ಭೂತನ್ತಿ ಅಬ್ಭುತಂ. ಲೋಮಾನಂ ಹಂಸನಸಮತ್ಥತಾಯ ಲೋಮಹಂಸನಂ. ಸಾಹುಕಾರನ್ತಿ ಸಾಧುಕಾರಂ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ. ಇತ್ಥಿರತನಭಾವೇನ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಅವಯವೇಹಿ ಸೋಭತೀತಿ ಸಬ್ಬಙ್ಗಸೋಭನಾ.

೧೦೩-೪. ಅಚ್ಛೇರಂ ವತಾತಿ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ. ವೇಸ್ಸನ್ತರಸ್ಸ ತೇಜೇನಾತಿ ವೇಸ್ಸನ್ತರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ. ಸಙ್ಖಿಪಿಂಸು ಪಥಂ ಯಕ್ಖಾತಿ ದೇವತಾ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಪುಞ್ಞತೇಜೇನ ಚೋದಿತಾ ತಂ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇಸುಂ, ಅಪ್ಪಕಂ ಅಕಂಸು, ತಂ ಪನ ದಾರಕೇಸು ಕರುಣಾಯ ಕತಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ದಾರಕೇ’’ತಿ. ಜೇತುತ್ತರನಗರತೋ ಹಿ ಸುವಣ್ಣಗಿರಿತಾಲೋ ನಾಮ ಪಬ್ಬತೋ ಪಞ್ಚ ಯೋಜನಾನಿ, ತತೋ ಕೋನ್ತಿಮಾರಾ ನಾಮ ನದೀ ಪಞ್ಚ ಯೋಜನಾನಿ, ತತೋ ಮಾರಞ್ಜನಾಗಿರಿ ನಾಮ ಪಬ್ಬತೋ ಪಞ್ಚ ಯೋಜನಾನಿ, ತತೋ ದಣ್ಡಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚ ಯೋಜನಾನಿ, ತತೋ ಮಾತುಲನಗರಂ ದಸ ಯೋಜನಾನಿ, ಇತಿ ತಂ ರಟ್ಠಂ ಜೇತುತ್ತರನಗರತೋ ತಿಂಸ ಯೋಜನಾನಿ ಹೋತಿ. ದೇವತಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪುಞ್ಞತೇಜೇನ ಚೋದಿತಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇಸುಂ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಏಕಾಹೇನೇವ ಅತಿಕ್ಕಮಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ನಿಕ್ಖನ್ತದಿವಸೇನೇವ, ಚೇತರಟ್ಠಮುಪಾಗಮು’’ನ್ತಿ.

ಏವಂ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಚೇತರಟ್ಠೇ ಮಾತುಲನಗರಂ ಪತ್ವಾ ತಸ್ಸ ನಗರಸ್ಸ ದ್ವಾರಸಮೀಪೇ ಸಾಲಾಯಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮದ್ದಿದೇವೀ ಪಾದೇಸು ರಜಂ ಪುಞ್ಛಿತ್ವಾ ಪಾದೇ ಸಮ್ಬಾಹಿತ್ವಾ ‘‘ವೇಸ್ಸನ್ತರಸ್ಸ ಆಗತಭಾವಂ ಜಾನಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಾಲತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಚಕ್ಖುಪಥೇ ಸಾಲದ್ವಾರೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ನಗರಂ ಪವಿಸನ್ತಿಯೋ ಚ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿಯೋ ಚ ಇತ್ಥಿಯೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪರಿವಾರೇಸುಂ. ಮಹಾಜನೋ ತಞ್ಚ ವೇಸ್ಸನ್ತರಞ್ಚ ಪುತ್ತೇ ಚಸ್ಸ ತಥಾ ಆಗತೇ ದಿಸ್ವಾ ರಾಜೂನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ಸಟ್ಠಿಸಹಸ್ಸಾ ರಾಜಾನೋ ರೋದನ್ತಾ ಪರಿದೇವನ್ತಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪರಿಸ್ಸಮಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ತಥಾ ಆಗಮನಕಾರಣಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು.

ಮಹಾಸತ್ತೋ ಹತ್ಥಿದಾನಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಕಥೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ತೇ ಅತ್ತನೋ ರಜ್ಜೇನ ನಿಮನ್ತಯಿಂಸು. ಮಹಾಪುರಿಸೋ ‘‘ಮಯಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ರಜ್ಜಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತು, ರಾಜಾ ಪನ ಮಂ ರಟ್ಠಾ ಪಬ್ಬಾಜೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತಮೇವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ ತತ್ಥ ವಾಸಂ ಯಾಚಿಯಮಾನೋಪಿ ತಂ ಅನಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ತೇಹಿ ಗಹಿತಾರಕ್ಖೋ ತಂ ರತ್ತಿಂ ಸಾಲಾಯಮೇವ ವಸಿತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ಪಾತೋವ ನಾನಗ್ಗರಸಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪನ್ನರಸಯೋಜನಮಗ್ಗಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವನದ್ವಾರೇ ಠತ್ವಾ ತೇ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಪನ್ನರಸಯೋಜನಮಗ್ಗಂ ತೇಹಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತನಿಯಾಮೇನೇವ ಅಗಮಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೦೫. ‘‘ಸಟ್ಠಿರಾಜಸಹಸ್ಸಾನಿ, ತದಾ ವಸನ್ತಿ ಮಾತುಲೇ;

ಸಬ್ಬೇ ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ಹುತ್ವಾ, ರೋದಮಾನಾ ಉಪಾಗಮುಂ.

೧೦೬. ‘‘ತತ್ಥ ವತ್ತೇತ್ವಾ ಸಲ್ಲಾಪಂ, ಚೇತೇಹಿ ಚೇತಪುತ್ತೇಹಿ;

ತೇ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾನ, ವಙ್ಕಂ ಅಗಮು ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವತ್ತೇತ್ವಾ ಸಲ್ಲಾಪನ್ತಿ ತತ್ಥ ತೇಹಿ ರಾಜೂಹಿ ಸಮಾಗಮೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಸಮ್ಮೋದಮಾನಾ ಕಥಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ. ಚೇತಪುತ್ತೇಹೀತಿ ಚೇತರಾಜಪುತ್ತೇಹಿ. ತೇ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾನಾತಿ ತೇ ರಾಜಾನೋ ತತೋ ವನದ್ವಾರಟ್ಠಾನೇ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ. ವಙ್ಕಂ ಅಗಮು ಪಬ್ಬತನ್ತಿ ಅಮ್ಹೇ ಚತ್ತಾರೋ ಜನಾ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅಗಮಮ್ಹಾ.

ಅಥ ಮಹಾಸತ್ತೋ ತೇಹಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತಮಗ್ಗೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಗನ್ಧಮಾದನಪಬ್ಬತಂ ಪತ್ವಾ ತಂ ದಿವಸಂ ತತ್ಥ ವಸಿತ್ವಾ ತತೋ ಉತ್ತರದಿಸಾಭಿಮುಖೋ ವೇಪುಲ್ಲಪಬ್ಬತಪಾದೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಕೇತುಮತೀನದೀತೀರೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ವನಚರಕೇನ ದಿನ್ನಂ ಮಧುಮಂಸಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣಸೂಚಿಂ ದತ್ವಾ ನ್ಹತ್ವಾ ಪಿವಿತ್ವಾ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧದರಥೋ ನದಿಂ ಉತ್ತರಿತ್ವಾ ಸಾನುಪಬ್ಬತಸಿಖರೇ ಠಿತಸ್ಸ ನಿಗ್ರೋಧಸ್ಸ ಮೂಲೇ ಥೋಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ನಾಲಿಕಪಬ್ಬತಂ ಪರಿಹರನ್ತೋ ಮುಚಲಿನ್ದಸರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸರತೀರೇನ ಪುಬ್ಬುತ್ತರಕಣ್ಣಂ ಪತ್ವಾ ಏಕಪದಿಕಮಗ್ಗೇನೇವ ವನಘಟಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ತಂ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಗಿರಿವಿದುಗ್ಗಾನಂ ನದೀಪಭವಾನಂ ಪುರತೋ ಚತುರಸ್ಸಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಪಾಪುಣಿ.

೧೦೭. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸಕ್ಕೋ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ‘‘ಮಹಾಸತ್ತೋ ಹಿಮವನ್ತಂ ಪವಿಟ್ಠೋ, ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಲದ್ಧುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮಂ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ರಮಣೀಯೇ ಠಾನೇ ಅಸ್ಸಮಪದಂ ಮಾಪೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ದ್ವೇ ಪಣ್ಣಸಾಲಾಯೋ ದ್ವೇ ಚಙ್ಕಮೇ ದ್ವೇ ಚ ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಾನಿ ಮಾಪೇತ್ವಾ ತೇಸು ತೇಸು ಠಾನೇಸು ನಾನಾಪುಪ್ಫವಿಚಿತ್ತೇ ರುಕ್ಖೇ ಫಲಿತೇ ರುಕ್ಖೇ ಪುಪ್ಫಗಚ್ಛೇ ಕದಲಿವನಾದೀನಿ ಚ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಪಬ್ಬಜಿತಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಯೇಕೇಚಿ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮಾ, ತೇ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಅಮನುಸ್ಸೇ ಚ ಭೇರವಸದ್ದೇ ಮಿಗಪಕ್ಖಿನೋ ಚ ಪಟಿಕ್ಕಮಾಪೇತ್ವಾ ಸಕಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತೋ.

ಮಹಾಸತ್ತೋ ಏಕಪದಿಕಮಗ್ಗಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಮದ್ದಿಞ್ಚ ಪುತ್ತೇ ಚ ತತ್ಥೇವ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಸ್ಸಮಪದಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಸಕ್ಕೇನ ದಿನ್ನೋಸ್ಮೀ’’ತಿ ಪಣ್ಣಸಾಲದ್ವಾರಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಪವಿಟ್ಠೋ ಖಗ್ಗಞ್ಚ ಧನುಞ್ಚ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸಾಟಕೇ ಓಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಇಸಿವೇಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕತ್ತರದಣ್ಡಂ ಆದಾಯ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸದಿಸೇನ ಉಪಸಮೇನ ದಾರಕಾನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಮದ್ದಿದೇವೀಪಿ ಮಹಾಸತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಾದೇಸು ಪತಿತ್ವಾ ರೋದಿತ್ವಾ ತೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಅಸ್ಸಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಣ್ಣಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಇಸಿವೇಸಂ ಗಣ್ಹಿ. ಪಚ್ಛಾ ಪುತ್ತೇಪಿ ತಾಪಸಕುಮಾರಕೇ ಕರಿಂಸು. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಮದ್ದಿಂ ವರಂ ಯಾಚಿ ‘‘ಮಯಂ ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ನಾಮ, ಇತ್ಥೀ ಚ ನಾಮ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಮಲಂ, ಮಾ ದಾನಿ ಅಕಾಲೇ ಮಮ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗಚ್ಛಾ’’ತಿ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತಮ್ಪಿ ವರಂ ಯಾಚಿ ‘‘ದೇವ, ತುಮ್ಹೇ ಪುತ್ತೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಇಧೇವ ಹೋಥ, ಅಹಂ ಫಲಾಫಲಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅರಞ್ಞತೋ ಫಲಾಫಲಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ತಯೋ ಜನೇ ಪಟಿಜಗ್ಗಿ. ಇತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಖತ್ತಿಯಾ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತಕುಚ್ಛಿಯಂ ಸತ್ತಮಾಸಮತ್ತಂ ವಸಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಆಮನ್ತಯಿತ್ವಾ ದೇವಿನ್ದೋ, ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕ’’ನ್ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಆಮನ್ತಯಿತ್ವಾತಿ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ. ಮಹಿದ್ಧಿಕನ್ತಿ ಮಹತಿಯಾ ದೇವಿದ್ಧಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತಂ. ಅಸ್ಸಮಂ ಸುಕತನ್ತಿ ಅಸ್ಸಮಪದಂ ಸುಕತಂ ಕತ್ವಾ. ರಮ್ಮಂ ವೇಸ್ಸನ್ತರಸ್ಸ ವಸನಾನುಚ್ಛವಿಕಂ ಪಣ್ಣಸಾಲಂ. ಸುಮಾಪಯಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಮಾಪಯ. ಆಣಾಪೇಸೀತಿ ವಚನಸೇಸೋ. ಸುಮಾಪಯೀತಿ ಸಮ್ಮಾ ಮಾಪೇಸಿ.

೧೧೧. ಅಸುಞ್ಞೋತಿ ಯಥಾ ಸೋ ಅಸ್ಸಮೋ ಅಸುಞ್ಞೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ತಸ್ಸ ಅಸುಞ್ಞಭಾವಕರಣೇನ ಅಸುಞ್ಞೋ ಹೋಮಿ. ‘‘ಅಸುಞ್ಞೇ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಮಮ ವಸನೇನೇವ ಅಸುಞ್ಞೇ ಅಸ್ಸಮೇ ದಾರಕೇ ಅನುರಕ್ಖನ್ತೋ ವಸಾಮಿ ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠಾಮಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಮೇತ್ತಾನುಭಾವೇನ ಸಮನ್ತಾ ತಿಯೋಜನೇ ಸಬ್ಬೇ ತಿರಚ್ಛಾನಾಪಿ ಮೇತ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿಂಸು.

ಏವಂ ತೇಸು ತತ್ಥ ವಸನ್ತೇಸು ಕಲಿಙ್ಗರಟ್ಠವಾಸೀ ಜೂಜಕೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅಮಿತ್ತತಾಪನಾಯ ನಾಮ ಭರಿಯಾಯ ‘‘ನಾಹಂ ತೇ ನಿಚ್ಚಂ ಧಞ್ಞಕೋಟ್ಟನಉದಕಾಹರಣಯಾಗುಭತ್ತಪಚನಾದೀನಿ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ಪರಿಚಾರಕಂ ಮೇ ದಾಸಂ ವಾ ದಾಸಿಂ ವಾ ಆನೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಕುತೋಹಂ ತೇ ಭೋತಿ ದುಗ್ಗತೋ ದಾಸಂ ವಾ ದಾಸಿಂ ವಾ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಾಯ ‘‘ಏಸ ವೇಸ್ಸನ್ತರೋ ರಾಜಾ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತೇ ವಸತಿ. ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೇ ಮಯ್ಹಂ ಪರಿಚಾರಕೇ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಆನೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಕಿಲೇಸವಸೇನ ತಸ್ಸಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತತಾಯ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಜೇತುತ್ತರನಗರಂ ಪತ್ವಾ ‘‘ಕುಹಿಂ ವೇಸ್ಸನ್ತರಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ.

ಮಹಾಜನೋ ‘‘ಇಮೇಸಂ ಯಾಚಕಾನಂ ಅತಿದಾನೇನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾ ರಟ್ಠಾ ಪಬ್ಬಾಜಿತೋ, ಏವಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾನಂ ನಾಸೇತ್ವಾ ಪುನಪಿ ಇಧೇವ ಆಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಲೇಡ್ಡುದಣ್ಡಾದಿಹತ್ಥೋ ಉಪಕ್ಕೋಸನ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಅನುಬನ್ಧಿ. ಸೋ ದೇವತಾವಿಗ್ಗಹಿತೋ ಹುತ್ವಾ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಅಭಿರುಳ್ಹೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವನದ್ವಾರಂ ಪತ್ವಾ ಮಹಾವನಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಮೂಳ್ಹೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತೋ ತೇಹಿ ರಾಜೂಹಿ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಆರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ಠಪಿತೇನ ಚೇತಪುತ್ತೇನ ಸಮಾಗಞ್ಛಿ. ತೇನ ‘‘ಕಹಂ, ಭೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ವೇಸ್ಸನ್ತರಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಅಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೇ ವಾ ದೇವಿಂ ವಾ ಯಾಚಿತುಂ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಮಾ ಖೋ, ತ್ವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತತ್ಥ ಗಞ್ಛಿ, ಸಚೇ ಗಚ್ಛಸಿ, ಏತ್ಥೇವ ತೇ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಮಯ್ಹಂ ಸುನಖಾನಂ ಘಾಸಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತೇನ ಸನ್ತಜ್ಜಿತೋ ಮರಣಭಯಭೀತೋ ‘‘ಅಹಮಸ್ಸ ಪಿತರಾ ಪೇಸಿತೋ ದೂತೋ, ‘ತಂ ಆನೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಆಗತೋ’’ತಿ ಮುಸಾವಾದಂ ಅಭಾಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಚೇತಪುತ್ತೋ ತುಟ್ಠಹಟ್ಠೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನಂ ಕತ್ವಾ ವಙ್ಕಪಬ್ಬತಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ಸೋ ತತೋ ಪರಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಅಚ್ಚುತೇನ ನಾಮ ತಾಪಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ತಮ್ಪಿ ಮಗ್ಗಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತೇನಾಪಿ ಮಗ್ಗೇ ಆಚಿಕ್ಖಿತೇ ತೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತಸಞ್ಞಾಯ ಮಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಅಸ್ಸಮಪದಟ್ಠಾನಸಮೀಪಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮದ್ದಿದೇವಿಯಾ ಫಲಾಫಲತ್ಥಂ ಗತಕಾಲೇ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಉಭೋ ದಾರಕೇ ಯಾಚಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೧೨. ‘‘ಪವನೇ ವಸಮಾನಸ್ಸ, ಅದ್ಧಿಕೋ ಮಂ ಉಪಾಗಮಿ;

ಅಯಾಚಿ ಪುತ್ತಕೇ ಮಯ್ಹಂ, ಜಾಲಿಂ ಕಣ್ಹಾಜಿನಂ ಚುಭೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ದಾರಕೇಸು ಯಾಚಿತೇಸು ಮಹಾಸತ್ತೋ ‘‘ಚಿರಸ್ಸಂ ವತ ಮೇ ಯಾಚಕೋ ಅಧಿಗತೋ, ಅಜ್ಜಾಹಂ ಅನವಸೇಸತೋ ದಾನಪಾರಮಿಂ ಪೂರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪಸಾರಿತಹತ್ಥೇ ಸಹಸ್ಸತ್ಥವಿಕಂ ಠಪೇನ್ತೋ ವಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿತೋಸೇನ್ತೋ ಸಕಲಞ್ಚ ತಂ ಪಬ್ಬತಕುಚ್ಛಿಂ ಉನ್ನಾದೇನ್ತೋ ‘‘ದದಾಮಿ ತವ ಮಯ್ಹಂ ಪುತ್ತಕೇ, ಅಪಿ ಚ ಮದ್ದಿದೇವೀ ಪನ ಪಾತೋವ ಫಲಾಫಲತ್ಥಾಯ ವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಯಂ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ, ತಾಯ ಆಗತಾಯ ತೇ ಪುತ್ತಕೇ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತ್ವಞ್ಚ ಮೂಲಫಲಾಫಲಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಏಕರತ್ತಿಂ ವಸಿತ್ವಾ ವಿಗತಪರಿಸ್ಸಮೋ ಪಾತೋವ ಗಮಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಕಾಮಞ್ಚೇಸ ಉಳಾರಜ್ಝಾಸಯತಾಯ ಪುತ್ತಕೇ ದದಾತಿ, ಮಾತಾ ಪನ ವಚ್ಛಗಿದ್ಧಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದಾನಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯಮ್ಪಿ ಕರೇಯ್ಯ, ಯಂನೂನಾಹಂ ಇಮಂ ನಿಪ್ಪೀಳೇತ್ವಾ ದಾರಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಜ್ಜೇವ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಪುತ್ತಾ ಚೇ ತೇ ಮಯ್ಹಂ ದಿನ್ನಾ, ಕಿಂ ದಾನಿ ಮಾತರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪೇಸಿತೇಹಿ, ದಾರಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಜ್ಜೇವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಸಚೇ, ತ್ವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಾಜಪುತ್ತಿಂ ಮಾತರಂ ದಟ್ಠುಂ ನ ಇಚ್ಛಸಿ, ಇಮೇ ದಾರಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಜೇತುತ್ತರನಗರಂ ಗಚ್ಛ, ತತ್ಥ ಸಞ್ಜಯಮಹಾರಾಜಾ ದಾರಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ತೇ ಧನಂ ದಸ್ಸತಿ, ತೇನ ದಾಸದಾಸಿಯೋ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಸಿ, ಸುಖಞ್ಚ ಜೀವಿಸ್ಸಸಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ಇಮೇ ಸುಖುಮಾಲಾ ರಾಜದಾರಕಾ, ಕಿಂ ತೇ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಆಹ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಏವಮ್ಪಿ ಮಯಾ ನ ಸಕ್ಕಾ ಕಾತುಂ, ರಾಜದಣ್ಡತೋ ಭಾಯಾಮಿ, ಮಯ್ಹಮೇವ ಗಾಮಂ ನೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಇಮಂ ತೇಸಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪಂ ಸುತ್ವಾ ದಾರಕಾ ‘‘ಪಿತಾ ನೋ ಖೋ ಅಮ್ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ದಾತುಕಾಮೋ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪದುಮಿನಿಗಚ್ಛೇ ನಿಲೀಯಿಂಸು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತೇ ಅದಿಸ್ವಾವ ‘‘ತ್ವಂ ‘ದಾರಕೇ ದದಾಮೀ’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇ ಅಪಕ್ಕಮಾಪೇಸಿ, ಏಸೋ ತೇ ಸಾಧುಭಾವೋ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಸಹಸಾವ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ದಾರಕೇ ಗವೇಸನ್ತೋ ಪದುಮಿನಿಗಚ್ಛೇ ನಿಲೀನೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏಥ, ತಾತಾ, ಮಾ ಮಯ್ಹಂ ದಾನಪಾರಮಿಯಾ ಅನ್ತರಾಯಂ ಅಕತ್ಥ, ಮಮ ದಾನಜ್ಝಾಸಯಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇಥ, ಅಯಞ್ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತುಮ್ಹೇ ಗಹೇತ್ವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯಕಸ್ಸ ಸಞ್ಜಯಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸತಿ, ತಾತ ಜಾಲಿ, ತ್ವಂ ಭುಜಿಸ್ಸೋ ಹೋತುಕಾಮೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನಿಕ್ಖಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ಭುಜಿಸ್ಸೋ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ, ಕಣ್ಹಾಜಿನೇ ತ್ವಂ ದಾಸಸತಂ ದಾಸಿಸತಂ ಹತ್ಥಿಸತಂ ಅಸ್ಸಸತಂ ಉಸಭಸತಂ ನಿಕ್ಖಸತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಸತಂ ದತ್ವಾ ಭುಜಿಸ್ಸಾ ಭವೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಕುಮಾರೇ ಅಗ್ಘಾಪೇತ್ವಾ ಸಮಸ್ಸಾಸೇತ್ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಸ್ಸಮಪದಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಮಣ್ಡಲುನಾ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಂ ಕತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಉದಕಂ ಪಾತೇತ್ವಾ ಅತಿವಿಯ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಹುತ್ವಾ ಪಥವಿಂ ಉನ್ನಾದೇನ್ತೋ ಪಿಯಪುತ್ತದಾನಂ ಅದಾಸಿ. ಇಧಾಪಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಥವಿಕಮ್ಪಾದಯೋ ಅಹೇಸುಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೧೩. ‘‘ಯಾಚಕಂ ಉಪಗತಂ ದಿಸ್ವಾ, ಹಾಸೋ ಮೇ ಉಪಪಜ್ಜಥ;

ಉಭೋ ಪುತ್ತೇ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಅದಾಸಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತದಾ.

೧೧೪. ‘‘ಸಕೇ ಪುತ್ತೇ ಚಜನ್ತಸ್ಸ, ಜೂಜಕೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಯದಾ;

ತದಾಪಿ ಪಥವೀ ಕಮ್ಪಿ, ಸಿನೇರುವನವಟಂಸಕಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದಾರಕೇ ಅಗನ್ತುಕಾಮೇ ಲತಾಯ ಹತ್ಥೇಸು ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಆಕಡ್ಢಿ. ತೇಸಂ ಬನ್ಧಟ್ಠಾನೇ ಛವಿಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಲೋಹಿತಂ ಪಗ್ಘರಿ. ಸೋ ಲತಾದಣ್ಡೇನ ಪಹರನ್ತೋ ಆಕಡ್ಢಿ. ತೇ ಪಿತರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ.

‘‘ಅಮ್ಮಾ ಚ ತಾತ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ, ತ್ವಞ್ಚ ನೋ ತಾತ ದಸ್ಸಸಿ;

ಮಾ ನೋ ತ್ವಂ ತಾತ ಅದದಾ, ಯಾವ ಅಮ್ಮಾಪಿ ಏತು ನೋ;

ತದಾಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಕಾಮಂ, ವಿಕ್ಕಿಣಾತು ಹನಾತು ವಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೨೧೨೬) –

ವತ್ವಾ ಪುನಪಿ ಅಯಂ ಏವರೂಪೋ ಘೋರದಸ್ಸನೋ ಕುರೂರಕಮ್ಮನ್ತೋ –

‘‘ಮನುಸ್ಸೋ ಉದಾಹು ಯಕ್ಖೋ, ಮಂಸಲೋಹಿತಭೋಜನೋ;

ಗಾಮಾ ಅರಞ್ಞಮಾಗಮ್ಮ, ಧನಂ ತಂ ತಾತ ಯಾಚತಿ;

ನೀಯಮಾನೇ ಪಿಸಾಚೇನ, ಕಿಂ ನು ತಾತ ಉದಿಕ್ಖಸೀ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೨೧೩೦-೨೧೩೧) –

ಆದೀನಿ ವದನ್ತಾ ಪರಿದೇವಿಂಸು. ತತ್ಥ ಧನನ್ತಿ ಪುತ್ತಧನಂ.

ಜೂಜಕೋ ದಾರಕೇ ತಥಾ ಪರಿದೇವನ್ತೇಯೇವ ಪೋಥೇನ್ತೋವ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ದಾರಕಾನಂ ಕರುಣಂ ಪರಿದೇವಿತೇನ ತಸ್ಸ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಕಾರುಞ್ಞಭಾವೇನ ಬಲವಸೋಕೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಚ ಉದಪಾದಿ. ಸೋ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಬೋಧಿಸತ್ತಾನಂ ಪವೇಣಿಂ ಅನುಸ್ಸರಿ. ‘‘ಸಬ್ಬೇವ ಹಿ ಬೋಧಿಸತ್ತಾ ಪಞ್ಚ ಮಹಾಪರಿಚ್ಚಾಗೇ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಬುದ್ಧಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಹಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಅಬ್ಭನ್ತರೋ, ಪುತ್ತದಾನಞ್ಚ ಮಹಾಪರಿಚ್ಚಾಗಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ, ತಸ್ಮಾ ವೇಸ್ಸನ್ತರ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾನುತಾಪೋ ನ ತೇ ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ’’ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಭಾಸೇತ್ವಾ ‘‘ದಿನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಮ ತೇ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಉಪತ್ಥಮ್ಭೇತ್ವಾ ದಳ್ಹಸಮಾದಾನಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಯ ಪಣ್ಣಸಾಲದ್ವಾರೇ ಪಾಸಾಣಫಲಕೇ ಕಞ್ಚನಪಟಿಮಾ ವಿಯ ನಿಸೀದಿ.

ಅಥ ಮದ್ದಿದೇವೀ ಅರಞ್ಞತೋ ಫಲಾಫಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿವತ್ತನ್ತೀ ‘‘ಮಾ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ದಾನನ್ತರಾಯೋ ಹೋತೂ’’ತಿ ವಾಳಮಿಗರೂಪಧರಾಹಿ ದೇವತಾಹಿ ಉಪರುದ್ಧಮಗ್ಗಾ ತೇಸು ಅಪಗತೇಸು ಚಿರೇನ ಅಸ್ಸಮಂ ಪತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ದುಸ್ಸುಪಿನಂ ದಿಟ್ಠಂ, ದುನ್ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತೀ ಅಸ್ಸಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪುತ್ತಕೇ ಅಪಸ್ಸನ್ತೀ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ದೇವ, ನ ಖೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುತ್ತಕೇ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಕುಹಿಂ ತೇ ಗತಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಪುತ್ತಕೇ ಉಪಧಾರೇನ್ತೀ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಉಪಧಾವಿತ್ವಾ ಗವೇಸನ್ತೀ ಅದಿಸ್ವಾ ಪುನಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ‘‘ಕಕ್ಖಳಕಥಾಯ ನಂ ಪುತ್ತಸೋಕಂ ಜಹಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ –

‘‘ನೂನ ಮದ್ದೀ ವರಾರೋಹಾ, ರಾಜಪುತ್ತೀ ಯಸಸ್ಸಿನೀ;

ಪಾತೋ ಗತಾಸಿ ಉಞ್ಛಾಯ, ಕಿಮಿದಂ ಸಾಯಮಾಗತಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೨೨೨೫) –

ವತ್ವಾ ತಾಯ ಚಿರಾಯನಕಾರಣೇ ಕಥಿತೇ ಪುನಪಿ ದಾರಕೇ ಸನ್ಧಾಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಆಹ. ಸಾ ಪುತ್ತಸೋಕೇನ ತೇ ಉಪಧಾರೇನ್ತೀ ಪುನಪಿ ವಾತವೇಗೇನ ವನಾನಿ ವಿಚರಿ. ತಾಯ ಏಕರತ್ತಿಯಂ ವಿಚರಿತಟ್ಠಾನಂ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಂ ಪನ್ನರಸಯೋಜನಮತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ವಿಭಾತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಠಿತಾ ದಾರಕಾನಂ ಅದಸ್ಸನೇನ ಬಲವಸೋಕಾಭಿಭೂತಾ ತಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ಛಿನ್ನಕದಲೀ ವಿಯ ಭೂಮಿಯಂ ವಿಸಞ್ಞೀ ಹುತ್ವಾ ಪತಿ. ಸೋ ‘‘ಮತಾ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಕಮ್ಪಮಾನೋ ಉಪ್ಪನ್ನಬಲವಸೋಕೋಪಿ ಸತಿಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಿ ತಾವ ಜೀವತಿ, ನ ಜೀವತೀ’’ತಿ ಸತ್ತಮಾಸೇ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ಅನಾಪನ್ನಪುಬ್ಬೋಪಿ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ ತಸ್ಸಾ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಊರೂಸು ಠಪೇತ್ವಾ ಉದಕೇನ ಪರಿಪ್ಫೋಸಿತ್ವಾ ಉರಞ್ಚ ಮುಖಞ್ಚ ಹದಯಞ್ಚ ಪರಿಮಜ್ಜಿ. ಮದ್ದೀಪಿ ಖೋ ಥೋಕಂ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಸತಿಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ದೇವ, ದಾರಕಾ ತೇ ಕುಹಿಂ ಗತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋ ಆಹ – ‘‘ದೇವಿ, ಏಕಸ್ಸ ಮೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಮಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಆಗತಸ್ಸ ದಾಸತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಾಯ ‘‘ಕಸ್ಮಾ, ದೇವ, ಪುತ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಮಮ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ಪರಿದೇವಿತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಿಯಾ ನಾಚಿಕ್ಖೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಪಠಮಮೇವ ವುತ್ತೇ ತವ ಚಿತ್ತದುಕ್ಖಂ ಬಹು ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇದಾನಿ ಪನ ಸರೀರದುಕ್ಖೇನ ತನುಕಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ –

‘‘ಮಂ ಪಸ್ಸ ಮದ್ದಿ ಮಾ ಪುತ್ತೇ, ಮಾ ಬಾಳ್ಹಂ ಪರಿದೇವಸಿ;

ಲಚ್ಛಾಮ ಪುತ್ತೇ ಜೀವನ್ತಾ, ಅರೋಗಾ ಚ ಭವಾಮಸೇ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೨೨೬೦) –

ಸೋ ಸಮಸ್ಸಾಸೇತ್ವಾ ಪುನ –

‘‘ಪುತ್ತೇ ಪಸುಞ್ಚ ಧಞ್ಞಞ್ಚ, ಯಞ್ಚ ಅಞ್ಞಂ ಘರೇ ಧನಂ;

ದಜ್ಜಾ ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ದಾನಂ, ದಿಸ್ವಾ ಯಾಚಕಮಾಗತಂ;

ಅನುಮೋದಾಹಿ ಮೇ ಮದ್ದಿ, ಪುತ್ತಕೇ ದಾನಮುತ್ತಮ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೨೨೬೧) –

ವತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುತ್ತದಾನಂ ತಂ ಅನುಮೋದಾಪೇಸಿ.

ಸಾಪಿ –

‘‘ಅನುಮೋದಾಮಿ ತೇ ದೇವ, ಪುತ್ತಕೇ ದಾನಮುತ್ತಮಂ;

ದತ್ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇಹಿ, ಭಿಯ್ಯೋ ದಾನಂ ದದೋ ಭವಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೨೨೬೨) –

ವತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿ.

ಏವಂ ತೇಸು ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಕಥೇನ್ತೇಸು ಸಕ್ಕೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಹಾಪುರಿಸೋ ಹಿಯ್ಯೋ ಜೂಜಕಸ್ಸ ಪಥವಿಂ ಉನ್ನಾದೇತ್ವಾ ದಾರಕೇ ಅದಾಸಿ. ಇದಾನಿ ನಂ ಕೋಚಿ ಹೀನಪುರಿಸೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮದ್ದಿದೇವಿಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ತತೋ ರಾಜಾ ನಿಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಭವೇಯ್ಯ, ಹನ್ದಾಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಣ್ಣೇನ ನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮದ್ದಿಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಪಾರಮಿಕೂಟಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಅವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಯಂ ಕತ್ವಾ ಪುನ ನಂ ತಸ್ಸೇವ ದತ್ವಾ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನವೇಲಾಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಣ್ಣೇನ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಮಹಾಪುರಿಸೋ ‘‘ಅತಿಥಿ ನೋ ಆಗತೋ’’ತಿ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮಧುರಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕೇನತ್ಥೇನ ಇಧಾಗತೋಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ಸಕ್ಕೋ ಮದ್ದಿದೇವಿಂ ಯಾಚಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೧೫. ‘‘ಪುನದೇವ ಸಕ್ಕೋ ಓರುಯ್ಹ, ಹುತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸನ್ನಿಭೋ;

ಅಯಾಚಿ ಮಂ ಮದ್ದಿದೇವಿಂ, ಸೀಲವನ್ತಿಂ ಪತಿಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಪುನದೇವಾತಿ ದಾರಕೇ ದಿನ್ನದಿವಸತೋ ಪಚ್ಛಾ ಏವ. ತದನನ್ತರಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಓರುಯ್ಹಾತಿ ದೇವಲೋಕತೋ ಓತರಿತ್ವಾ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸನ್ನಿಭೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಮಾನವಣ್ಣೋ.

ಅಥ ಮಹಾಸತ್ತೋ ‘‘ಹಿಯ್ಯೋ ಮೇ ದ್ವೇಪಿ ದಾರಕೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ, ಅಹಮ್ಪಿ ಅರಞ್ಞೇ ಏಕಕೋವ, ಕಥಂ ತೇ ಮದ್ದಿಂ ಸೀಲವನ್ತಿಂ ಪತಿಬ್ಬತಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅವತ್ವಾವ ಪಸಾರಿತಹತ್ಥೇ ಅನಗ್ಘರತನಂ ಠಪೇನ್ತೋ ವಿಯ ಅಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅಬಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅನೋಲೀನಮಾನಸೋ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ದಾನಪಾರಮೀ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ಗಿರಿಂ ಉನ್ನಾದೇನ್ತೋ ವಿಯ –