೭. ಚನ್ದಕುಮಾರಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ

೪೫. ಸತ್ತಮೇ ಏಕರಾಜಸ್ಸ ಅತ್ರಜೋತಿ ಏಕರಾಜಸ್ಸ ನಾಮ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಓರಸಪುತ್ತೋ. ನಗರೇ ಪುಪ್ಫವತಿಯಾತಿ ಪುಪ್ಫವತಿನಾಮಕೇ ನಗರೇ. ಚನ್ದಸವ್ಹಯೋತಿ ಚನ್ದಸದ್ದೇನ ಅವ್ಹಾತಬ್ಬೋ, ಚನ್ದನಾಮೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅತೀತೇ ಕಿರ ಅಯಂ ಬಾರಾಣಸೀ ಪುಪ್ಫವತೀ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ತತ್ಥ ವಸವತ್ತಿರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ ಏಕರಾಜಾ ನಾಮ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಗೋತಮಿಯಾ ನಾಮ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ‘‘ಚನ್ದಕುಮಾರೋ’’ತಿಸ್ಸ ನಾಮಮಕಂಸು. ತಸ್ಸ ಪದಸಾ ಗಮನಕಾಲೇ ಅಪರೋಪಿ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ತಸ್ಸ ‘‘ಸೂರಿಯಕುಮಾರೋ’’ತಿ ನಾಮಮಕಂಸು. ತಸ್ಸ ಪದಸಾ ಗಮನಕಾಲೇ ಏಕಾ ಧೀತಾ ಉಪ್ಪನ್ನಾ, ‘‘ಸೇಲಾ’’ತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಮಕಂಸು. ವೇಮಾತಿಕಾ ಚ ನೇಸಂ ಭದ್ದಸೇನೋ ಸೂರೋ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಭಾತರೋ ಅಹೇಸುಂ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ವುದ್ಧಿಪ್ಪತ್ತೋ ಸಿಪ್ಪೇಸು ಚ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇಸು ಚ ಪಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಸ್ಸ ರಾಜಾ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಚನ್ದಂ ನಾಮ ರಾಜಧೀತರಂ ಆನೇತ್ವಾ ಉಪರಜ್ಜಂ ಅದಾಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಏಕೋ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ತಸ್ಸ ‘‘ವಾಸುಲೋ’’ತಿ ನಾಮಮಕಂಸು. ತಸ್ಸ ಪನ ರಞ್ಞೋ ಖಣ್ಡಹಾಲೋ ನಾಮ ಪುರೋಹಿತೋ, ತಂ ರಾಜಾ ವಿನಿಚ್ಛಯೇ ಠಪೇಸಿ. ಸೋ ಲಞ್ಜವಿತ್ತಕೋ ಹುತ್ವಾ ಲಞ್ಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಸ್ಸಾಮಿಕೇ ಸಾಮಿಕೇ ಕರೋತಿ, ಸಾಮಿಕೇ ಚ ಅಸ್ಸಾಮಿಕೇ ಕರೋತಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಅಟ್ಟಪರಾಜಿತೋ ಏಕೋ ಪುರಿಸೋ ವಿನಿಚ್ಛಯಟ್ಠಾನೇ ಉಪಕ್ಕೋಸೇನ್ತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ರಾಜೂಪಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಾದೇಸು ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ಸಾಮಿ ಖಣ್ಡಹಾಲೋ ವಿನಿಚ್ಛಯೇ ವಿಲೋಪಂ ಖಾದತಿ, ಅಹಂ ತೇನ ಲಞ್ಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಾಜಯಂ ಪಾಪಿತೋ’’ತಿ ಅಟ್ಟಸ್ಸರಮಕಾಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ‘‘ಮಾ ಭಾಯೀ’’ತಿ ತಂ ಅಸ್ಸಾಸೇತ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ನೇತ್ವಾ ಸಾಮಿಕಮೇವ ಸಾಮಿಕಂ ಅಕಾಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ಮಹಾಸದ್ದೇನ ಸಾಧುಕಾರಮದಾಸಿ.

ರಾಜಾ ‘‘ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ ಕಿರ ಅಟ್ಟೋ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ತಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ತಾತ, ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತ್ವಮೇವ ಅಟ್ಟಕರಣೇ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಿನಾಹೀ’’ತಿ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಅದಾಸಿ. ಖಣ್ಡಹಾಲಸ್ಸ ಆಯೋ ಪಚ್ಛಿಜ್ಜಿ. ಸೋ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಬೋಧಿಸತ್ತೇ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಓತಾರಾಪೇಕ್ಖೋ ವಿಚರಿ. ಸೋ ಪನ ರಾಜಾ ಮುಧಪ್ಪಸನ್ನೋ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಸುಪಿನನ್ತೇನ ದೇವಲೋಕಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಪುರೋಹಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ‘‘ಅತಿದಾನಂ ದದನ್ತೋ ಸಬ್ಬಚತುಕ್ಕೇನ ಯಞ್ಞಂ ಯಜಸ್ಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ರಞ್ಞಾ ‘‘ಕಿಂ ಅತಿದಾನ’’ನ್ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಪಿಯಪುತ್ತಾ ಪಿಯಭರಿಯಾ ಪಿಯಧೀತರೋ ಮಹಾವಿಭವಸೇಟ್ಠಿನೋ ಮಙ್ಗಲಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದಯೋತಿ ಏತೇ ಚತ್ತಾರೋ ಚತ್ತಾರೋ ಕತ್ವಾ ದ್ವಿಪದಚತುಪ್ಪದೇ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಗಲಲೋಹಿತೇನ ಯಜನಂ ಅತಿದಾನಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಪೇಸಿ. ಇತಿ ಸೋ ‘‘ಸಗ್ಗಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿರಯಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ.

ರಾಜಾಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪಣ್ಡಿತಸಞ್ಞೀ ಹುತ್ವಾ ‘‘ತೇನ ವುತ್ತವಿಧಿ ಸಗ್ಗಮಗ್ಗೋ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ತಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತುಕಾಮೋ ಮಹನ್ತಂ ಯಞ್ಞಾವಾಟಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಬೋಧಿಸತ್ತಾದಿಕೇ ಚತ್ತಾರೋ ರಾಜಕುಮಾರೇ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಖಣ್ಡಹಾಲೇನ ವುತ್ತಂ ಸಬ್ಬಂ ದ್ವಿಪದಚತುಪ್ಪದಂ ಯಞ್ಞಪಸುತಟ್ಠಾನೇ ನೇಥಾತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಯಞ್ಞಸಮ್ಭಾರಂ ಉಪಕ್ಖಟಂ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಜನೋ ಮಹನ್ತಂ ಕೋಲಾಹಲಂ ಅಕಾಸಿ. ರಾಜಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ಹುತ್ವಾ ಖಣ್ಡಹಾಲೇನ ಉಪತ್ಥಮ್ಭಿತೋ ಪುನಪಿ ತಥಾ ತಂ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ‘‘ಖಣ್ಡಹಾಲೇನ ವಿನಿಚ್ಛಯಟ್ಠಾನಂ ಅಲಭನ್ತೇನ ಮಯಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಮಮೇವ ಮರಣಂ ಇಚ್ಛನ್ತೇನ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಉಪ್ಪಾದಿತ’’ನ್ತಿ ಜಾನಿತ್ವಾ ನಾನಾವಿಧೇಹಿ ಉಪಾಯೇಹಿ ರಾಜಾನಂ ತತೋ ದುಗ್ಗಹಿತಗ್ಗಾಹತೋ ವಿವೇಚೇತುಂ ವಾಯಮಿತ್ವಾಪಿ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಮಹಾಜನೋ ಪರಿದೇವಿ, ಮಹನ್ತಂ ಕಾರುಞ್ಞಮಕಾಸಿ. ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಪರಿದೇವನ್ತಸ್ಸೇವ ಯಞ್ಞಾವಾಟೇ ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಾನಿ ನಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ರಾಜಪುತ್ತಂ ನೇತ್ವಾ ಗೀವಾಯ ನಾಮೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಾಪೇಸುಂ. ಖಣ್ಡಹಾಲೋ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಂ ಉಪನಾಮೇತ್ವಾ ಖಗ್ಗಂ ಆದಾಯ ‘‘ತಸ್ಸ ಗೀವಂ ಛಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಚನ್ದಾ ನಾಮ ರಾಜಪುತ್ತಸ್ಸ ದೇವೀ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಮೇ ಪಟಿಸರಣಂ ನತ್ಥಿ, ಅತ್ತನೋ ಸಚ್ಚಬಲೇನ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಸೋತ್ಥಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಪರಿಸಾಯ ಅನ್ತರೇ ವಿಚರನ್ತೀ ‘‘ಇದಂ ಏಕನ್ತೇನೇವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ, ಯಂ ಖಣ್ಡಹಾಲೋ ಸಗ್ಗಮಗ್ಗೋತಿ ಕರೋತಿ. ಇಮಿನಾ ಮಯ್ಹಂ ಸಚ್ಚವಚನೇನ ಮಮ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಸೋತ್ಥಿ ಹೋತು.

‘‘ಯಾ ದೇವತಾ ಇಧ ಲೋಕೇ, ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಸರಣಂ ಗತಾ;

ಅನಾಥಂ ತಾಯಥ ಮಮಂ, ಯಥಾಹಂ ಪತಿಮಾ ಸಿಯ’’ನ್ತಿ. –

ಸಚ್ಚಕಿರಿಯಮಕಾಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ಪರಿದೇವನಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಞತ್ವಾ ಜಲಿತಂ ಅಯೋಕೂಟಂ ಆದಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ತಾಸೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಾಪೇಸಿ. ಸಕ್ಕೋಪಿ ತದಾ ಅತ್ತನೋ ದಿಬ್ಬರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಂ ಸಜೋತಿಭೂತಂ ವಜಿರಂ ಪರಿಬ್ಭಮನ್ತೋ ‘‘ಅರೇ, ಪಾಪರಾಜ ಕಾಳಕಣ್ಣಿ, ಕದಾ ತಯಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತೇನ ಸುಗತಿಗಮನಂ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಂ, ಚನ್ದಕುಮಾರಂ ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಇಮಂ ಜನಂ ಬನ್ಧನತೋ ಮೋಚೇಹಿ, ನೋ ಚೇ ಮೋಚೇಸ್ಸಸಿ, ಏತ್ಥೇವ ತೇ ಇಮಸ್ಸ ಚ ದುಟ್ಠಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಸೀಸಂ ಫಾಲೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಕಾಸೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಂ ಅಚ್ಛರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ರಾಜಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಚ ಸೀಘಂ ಸಬ್ಬೇ ಬನ್ಧನಾ ಮೋಚೇಸುಂ.

ಅಥ ಮಹಾಜನೋ ಏಕಕೋಲಾಹಲಂ ಕತ್ವಾ ಸಹಸಾ ಯಞ್ಞಾವಾಟಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ ಖಣ್ಡಹಾಲಸ್ಸ ಏಕೇಕಂ ಲೇಡ್ಡುಪ್ಪಹಾರಂ ದೇನ್ತೋ ತತ್ಥೇವ ನಂ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ರಾಜಾನಮ್ಪಿ ಮಾರೇತುಂ ಆರಭಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಪುರೇತರಮೇವ ಪಿತರಂ ಪಲಿಸ್ಸಜಿತ್ವಾ ಠಿತೋ ಮಾರೇತುಂ ನ ಅದಾಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ‘‘ಜೀವಿತಂ ತಾವಸ್ಸ ಪಾಪರಞ್ಞೋ ದೇಮ, ಛತ್ತಂ ಪನಸ್ಸ ನ ದಸ್ಸಾಮ, ನಗರೇ ವಾಸಂ ವಾ ನ ದಸ್ಸಾಮ, ತಂ ಚಣ್ಡಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಬಹಿನಗರೇ ವಾಸಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ರಾಜವೇಸಂ ಹಾರೇತ್ವಾ ಕಾಸಾವಂ ನಿವಾಸಾಪೇತ್ವಾ ಹಲಿದ್ದಿಪಿಲೋತಿಕಾಯ ಸೀಸಂ ವೇಠೇತ್ವಾ ಚಣ್ಡಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಚಣ್ಡಾಲಗಾಮಂ ಪಹಿಣಿಂಸು. ಯೇ ಪನ ತಂ ಪಸುಘಾತಯಞ್ಞಂ ಯಜಿಂಸು ಚೇವ ಯಜಾಪೇಸುಞ್ಚ ಅನುಮೋದಿಂಸು ಚ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ನಿರಯಪರಾಯನಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಪತಿಟ್ಠಾ ನಿರಯಂ, ಯಥಾ ತಂ ಪಾಪಕಂ ಕರಿತ್ವಾನ;

ನ ಹಿ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ, ಲಬ್ಭಾ ಸುಗತಿಂ ಇತೋ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೧೪೩);

ಅಥ ಸಬ್ಬಾಪಿ ರಾಜಪರಿಸಾ ನಾಗರಾ ಚೇವ ಜಾನಪದಾ ಚ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ರಜ್ಜೇ ಅಭಿಸಿಞ್ಚಿಂಸು. ಸೋ ಧಮ್ಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಅನುಸಾಸನ್ತೋ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಚ ಅಕಾರಣೇನೇವ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯಾಸು ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಉಸ್ಸಾಹಜಾತೋ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ, ಸೀಲಾನಿ ರಕ್ಖಿ, ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಸಮಾದಿಯಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೪೬. ‘‘ತದಾಹಂ ಯಜನಾ ಮುತ್ತೋ, ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಯಞ್ಞವಾಟತೋ;

ಸಂವೇಗಂ ಜನಯಿತ್ವಾನ, ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತಯಿ’’ನ್ತಿ. – ಆದಿ;

ತತ್ಥ ಯಜನಾ ಮುತ್ತೋತಿ ಖಣ್ಡಹಾಲೇನ ವಿಹಿತಯಞ್ಞವಿಧಿತೋ ವುತ್ತನಯೇನ ಘಾತೇತಬ್ಬತೋ ಮುತ್ತೋ. ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಯಞ್ಞವಾಟತೋತಿ ಅಭಿಸೇಕಕರಣತ್ಥಾಯ ಉಸ್ಸಾಹಜಾತೇನ ಮಹಾಜನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ತತೋ ಯಞ್ಞಭೂಮಿತೋ ನಿಗ್ಗತೋ. ಸಂವೇಗಂ ಜನಯಿತ್ವಾನಾತಿ ಏವಂ ‘‘ಬಹುಅನ್ತರಾಯೋ ಲೋಕಸನ್ನಿವಾಸೋ’’ತಿ ಅತಿವಿಯ ಸಂವೇಗಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ. ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತಯಿನ್ತಿ ಛ ದಾನಸಾಲಾಯೋ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಮಹತಾ ಧನಪರಿಚ್ಚಾಗೇನ ವೇಸ್ಸನ್ತರದಾನಸದಿಸಂ ಮಹಾದಾನಮದಾಸಿಂ. ಏತೇನ ಅಭಿಸೇಕಕರಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಸ್ಸ ಪವತ್ತಿತಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೪೭. ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇ ಅದತ್ವಾನಾತಿ ದಕ್ಖಿಣಾರಹೇ ಪುಗ್ಗಲೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಅಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ. ಅಪಿ ಛಪ್ಪಞ್ಚ ರತ್ತಿಯೋತಿ ಅಪ್ಪೇಕದಾ ಛಪಿ ಪಞ್ಚಪಿ ರತ್ತಿಯೋ ಅತ್ತನೋ ಪಿವನಖಾದನಭುಞ್ಜನಾನಿ ನ ಕರೋಮೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ತದಾ ಕಿರ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪಂ ಉನ್ನಙ್ಗಲಂ ಕತ್ವಾ ಮಹಾಮೇಘೋ ವಿಯ ಅಭಿವಸ್ಸನ್ತೋ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ದಾನಸಾಲಾಸು ಅನ್ನಪಾನಾದಿಉಳಾರುಳಾರಪಣೀತಪಣೀತಮೇವ ಯಾಚಕಾನಂ ಯಥಾರುಚಿತಂ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ದೀಯತಿ, ತಥಾಪಿ ಅತ್ತನೋ ಸಜ್ಜಿತಂ ಆಹಾರಂ ರಾಜಾರಹಭೋಜನಮ್ಪಿ ಯಾಚಕಾನಂ ಅದತ್ವಾ ನ ಭುಞ್ಜತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ನಾಹಂ ಪಿವಾಮೀ’’ತಿಆದಿ.

೪೮. ಇದಾನಿ ತಥಾ ಯಾಚಕಾನಂ ದಾನೇ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಉಪಮಂ ತಾವ ಆಹರತಿ ‘‘ಯಥಾಪಿ ವಾಣಿಜೋ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಥಾ ನಾಮ ವಾಣಿಜೋ ಭಣ್ಡಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಪ್ಪೇನ ಪಾಭತೇನ ಬಹುಂ ಭಣ್ಡಂ ವಿಕ್ಕಿಣಿತ್ವಾ ವಿಪುಲಂ ಭಣ್ಡಸನ್ನಿಚಯಂ ಕತ್ವಾ ದೇಸಕಾಲಂ ಜಾನನ್ತೋ ಯತ್ಥಸ್ಸ ಲಾಭೋ ಉದಯೋ ಮಹಾ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ದೇಸೇ ಕಾಲೇ ವಾ ತಂ ಭಣ್ಡಂ ಹರತಿ ಉಪನೇತಿ ವಿಕ್ಕಿಣಾತಿ.

೪೯. ಸಕಭುತ್ತಾಪೀತಿ ಸಕಭುತ್ತತೋಪಿ ಅತ್ತನಾ ಪರಿಭುತ್ತತೋಪಿ. ‘‘ಸಕಪರಿಭುತ್ತಾಪೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಪರೇತಿ ಪರಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಪುಗ್ಗಲೇ. ಸತಭಾಗೋತಿ ಅನೇಕಸತಭಾಗೋ ಆಯತಿಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ವಾಣಿಜೇನ ಕೀತಭಣ್ಡಂ ತತ್ಥೇವ ಅವಿಕ್ಕಿಣಿತ್ವಾ ತಥಾರೂಪೇ ದೇಸೇ ಕಾಲೇ ಚ ವಿಕ್ಕಿಣಿಯಮಾನಂ ಬಹುಂ ಉದಯಂ ವಿಪುಲಂ ಫಲಂ ಹೋತಿ, ತಥೇವ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಅತ್ತನಾ ಅನುಪಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪರಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಪುಗ್ಗಲೇ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಅನೇಕಸತಭಾಗೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅತ್ತನಾ ಅಭುಞ್ಜಿತ್ವಾಪಿ ಪರಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಮೇವಾತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ತಿರಚ್ಛಾನಗತೇ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಸತಗುಣಾ ದಕ್ಖಿಣಾ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಿತಬ್ಬಾ. ಪುಥುಜ್ಜನದುಸ್ಸೀಲೇ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಸಹಸ್ಸಗುಣಾ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೩.೩೭೯) ವಿತ್ಥಾರೋ. ಅಪರಮ್ಪಿ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏವಂ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ ದಾನಸಂವಿಭಾಗಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ, ಯಥಾಹಂ ಜಾನಾಮಿ, ನ ಅದತ್ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ನ ಚ ನೇಸಂ ಮಚ್ಛೇರಮಲಂ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಾಯ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ. ಯೋಪಿ ನೇಸಂ ಅಸ್ಸ ಚರಿಮೋ ಆಲೋಪೋ ಚರಿಮಂ ಕಬಳಂ, ತತೋಪಿ ನ ಅಸಂವಿಭಜಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿಆದಿ (ಇತಿವು. ೨೬).

೫೦. ಏತಮತ್ಥವಸಂ ಞತ್ವಾತಿ ಏತಂ ದಾನಸ್ಸ ಮಹಪ್ಫಲಭಾವಸಙ್ಖಾತಞ್ಚೇವ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಯಾ ಪಚ್ಚಯಭಾವಸಙ್ಖಾತಞ್ಚ ಅತ್ಥವಸಂ ಕಾರಣಂ ಜಾನಿತ್ವಾ. ನ ಪಟಿಕ್ಕಮಾಮಿ ದಾನತೋತಿ ದಾನಪಾರಮಿತೋ ಈಸಕಮ್ಪಿ ನ ನಿವತ್ತಾಮಿ ಅಭಿಕ್ಕಮಾಮಿ ಏವ. ಕಿಮತ್ಥಂ? ಸಮ್ಬೋಧಿಮನುಪತ್ತಿಯಾತಿ ಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಯತ್ಥಂ, ಅಧಿಗನ್ತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತದಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಮಹಾಜನೇನ ಪಿತರಿ ಚಣ್ಡಾಲಗಾಮಂ ಪವೇಸಿತೇ ದಾತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಪರಿಬ್ಬಯಂ ದಾಪೇಸಿ ನಿವಾಸನಾನಿ ಪಾರುಪನಾನಿ ಚ. ಸೋಪಿ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತುಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೇ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳಾದಿಅತ್ಥಂ ಬಹಿಗತೇ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ, ಪುತ್ತಸಞ್ಞಾಯ ಪನ ನ ವನ್ದತಿ, ನ ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ‘‘ಚಿರಂ ಜೀವ, ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದತಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋಪಿ ದಿಟ್ಠದಿವಸೇ ಅತಿರೇಕಸಮ್ಮಾನಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಧಮ್ಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸಪರಿಸೋ ದೇವಲೋಕಂ ಪೂರೇಸಿ.

ತದಾ ಖಣ್ಡಹಾಲೋ ದೇವದತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ಗೋತಮೀ ದೇವೀ ಮಹಾಮಾಯಾ, ಚನ್ದಾ ರಾಜಧೀತಾ ರಾಹುಲಮಾತಾ, ವಾಸುಲೋ ರಾಹುಲೋ, ಸೇಲಾ ಉಪ್ಪಲವಣ್ಣಾ, ಸೂರೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ, ಭದ್ದಸೇನೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ, ಸೂರಿಯಕುಮಾರೋ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ, ಚನ್ದರಾಜಾ ಲೋಕನಾಥೋ.

ತಸ್ಸ ಇಧಾಪಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಯಥಾರಹಂ ಸೇಸಪಾರಮಿಯೋ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ತದಾ ಖಣ್ಡಹಾಲಸ್ಸ ಕಕ್ಖಳಫರುಸಭಾವಂ ಜಾನನ್ತೋಪಿ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಅಟ್ಟಸ್ಸ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ, ಅತ್ತಾನಂ ಮಾರೇತುಕಾಮಸ್ಸೇವ ಖಣ್ಡಹಾಲಸ್ಸ ತಥಾ ಯಞ್ಞವಿಧಾನಂ ಜಾನಿತ್ವಾಪಿ ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ಚಿತ್ತಪ್ಪಕೋಪಾಭಾವೋ, ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಿತು ಸತ್ತು ಭವಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋಪಿ ‘‘ಮಾದಿಸಸ್ಸ ನಾಮ ಗರೂಹಿ ವಿರೋಧೋ ನ ಯುತ್ತೋ’’ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಪುರಿಸಪಸುಂ ಕತ್ವಾ ಘಾತಾಪೇತುಕಾಮಸ್ಸ ಪಿತು ಆಣಾಯಂ ಅವಟ್ಠಾನಂ, ಕೋಸಿಯಾ ಅಸಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಛಿನ್ದಿತುಂ ಉಪಕ್ಕಮನ್ತೇ ಪುರೋಹಿತೇ ಅತ್ತನೋ ಪಿತರಿ ಪುತ್ತೇ ಸಬ್ಬಸತ್ತೇಸು ಚ ಮೇತ್ತಾಫರಣೇನ ಸಮಚಿತ್ತತಾ, ಮಹಾಜನೇ ಪಿತರಂ ಮಾರೇತುಂ ಉಪಕ್ಕಮನ್ತೇ ಸಯಂ ಪಲಿಸ್ಸಜಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಜೀವಿತದಾನಞ್ಚ, ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ವೇಸ್ಸನ್ತರದಾನಸದಿಸಂ ಮಹಾದಾನಂ ದದತೋಪಿ ದಾನೇನ ಅತಿತ್ತಭಾವೋ, ಮಹಾಜನೇನ ಚಣ್ಡಾಲೇಸು ವಾಸಾಪಿತಸ್ಸ ಪಿತು ದಾತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ದತ್ವಾ ಪೋಸನಂ, ಮಹಾಜನಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯಾಸು ಪತಿಟ್ಠಾಪನನ್ತಿ ಏವಮಾದಯೋ ಗುಣಾನುಭಾವಾ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಾತಿ.

ಚನ್ದಕುಮಾರಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.