೬. ನಿಮಿರಾಜಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ

೪೦. ಛಟ್ಠೇ ಮಿಥಿಲಾಯಂ ಪುರುತ್ತಮೇತಿ ಮಿಥಿಲಾನಾಮಕೇ ವಿದೇಹಾನಂ ಉತ್ತಮನಗರೇ. ನಿಮಿ ನಾಮ ಮಹಾರಾಜಾತಿ ನೇಮಿಂ ಘಟೇನ್ತೋ ವಿಯ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ‘‘ನಿಮೀ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ, ಮಹನ್ತೇಹಿ ದಾನಸೀಲಾದಿಗುಣವಿಸೇಸೇಹಿ ಮಹತಾ ಚ ರಾಜಾನುಭಾವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಮಹನ್ತೋ ರಾಜಾತಿ ಮಹಾರಾಜಾ. ಪಣ್ಡಿತೋ ಕುಸಲತ್ಥಿಕೋತಿ ಅತ್ತನೋ ಚ ಪರೇಸಞ್ಚ ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ.

ಅತೀತೇ ಕಿರ ವಿದೇಹರಟ್ಠೇ ಮಿಥಿಲಾನಗರೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಮಘದೇವೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕುಮಾರಕೀಳಂ ಕೀಳಿತ್ವಾ ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉಪರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೋ ‘‘ಯದಾ ಮೇ ಸಿರಸ್ಮಿಂ ಪಲಿತಾನಿ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಸಿ, ತದಾ ಮೇ ಆರೋಚೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ಕಪ್ಪಕಸ್ಸ ವತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ತೇನ ಪಲಿತಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ಆರೋಚಿತೇ ಸುವಣ್ಣಸಣ್ಡಾಸೇನ ಉದ್ಧರಾಪೇತ್ವಾ ಹತ್ಥೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪಲಿತಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಪಾತುಭೂತೋ ಖೋ ಮಯ್ಹಂ ದೇವದೂತೋ’’ತಿ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ‘‘ಇದಾನಿ ಮಯಾ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸುಟ್ಠಾನಕಂ ಗಾಮವರಂ ಕಪ್ಪಕಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಜೇಟ್ಠಕುಮಾರಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ –

‘‘ಉತ್ತಮಙ್ಗರುಹಾ ಮಯ್ಹಂ, ಇಮೇ ಜಾತಾ ವಯೋಹರಾ;

ಪಾತುಭೂತಾ ದೇವದೂತಾ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಸಮಯೋ ಮಮಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧.೯) –

ವತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ರಜ್ಜೇ ಸಮನುಸಾಸಿತ್ವಾ ಯದಿಪಿ ಅತ್ತನೋ ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆಯು ಅತ್ಥಿ, ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಮಚ್ಚುನೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಠಿತಂ ವಿಯ ಅತ್ತಾನಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಸಂವಿಗ್ಗಹದಯೋ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ರೋಚೇತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಸಿರಸ್ಮಿಂ ಪಲಿತಂ ದಿಸ್ವಾ, ಮಘದೇವೋ ದಿಸಮ್ಪತಿ;

ಸಂವೇಗಂ ಅಲಭೀ ಧೀರೋ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಸಮರೋಚಯೀ’’ತಿ. (ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೩೦೯);

ಸೋ ಪುತ್ತಂ ‘‘ಇಮಿನಾವ ನೀಹಾರೇನ ವತ್ತೇಯ್ಯಾಸಿ ಯಥಾ ಮಯಾ ಪಟಿಪನ್ನಂ, ಮಾ ಖೋ ತ್ವಂ ಅನ್ತಿಮಪುರಿಸೋ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ ಓವದಿತ್ವಾ ನಗರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಭಿಕ್ಖುಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚತುರಾಸೀತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಝಾನಸಮಾಪತ್ತೀಹಿ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪರಾಯನೋ ಅಹೋಸಿ. ಪುತ್ತೋಪಿಸ್ಸ ಬಹೂನಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಧಮ್ಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ತೇನೇವ ಉಪಾಯೇನ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪರಾಯನೋ ಅಹೋಸಿ. ತಥಾ ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ, ತಥಾ ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೋತಿ ಏವಂ ದ್ವೀಹಿ ಊನಾನಿ ಚತುರಾಸೀತಿ ಖತ್ತಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸೀಸೇ ಪಲಿತಂ ದಿಸ್ವಾವ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಿ. ಅಥ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಠಿತೋವ ‘‘ಪವತ್ತತಿ ನು ಖೋ ಮಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಕತಂ ಕಲ್ಯಾಣಂ ನ ಪವತ್ತತೀ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ‘‘ಏತ್ತಕಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಪವತ್ತಂ, ಇದಾನಿ ನಪ್ಪವತ್ತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ನ ಖೋ ಪನಾಹಂ ಮಯ್ಹಂ ಪವೇಣಿಯಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜಿತುಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ವಂಸೇ ಜಾತರಞ್ಞೋ ಏವ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಂಸಸ್ಸ ನೇಮಿಂ ಘಟೇನ್ತೋ ವಿಯ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ನೇಮಿಂ ಘಟೇನ್ತೋ ವಿಯ ಉಪ್ಪನ್ನೋತಿ ನಿಮೀತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ’’ತಿ.

ತಸ್ಸ ಹಿ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ಪಿತರಾ ಆನೀತಾ ಲಕ್ಖಣಪಾಠಕಾ. ಲಕ್ಖಣಾನಿ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಅಯಂ ಕುಮಾರೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಂಸಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಪಿತುಪಿತಾಮಹೇಹಿಪಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಮಹಾಪುಞ್ಞೋ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕರಿಂಸು. ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ಯಥಾವುತ್ತೇನತ್ಥೇನ ‘‘ನಿಮೀ’’ತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಕಾಸಿ, ಸೋ ದಹರಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸೀಲೇ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮೇ ಚ ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಪಿತಾ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಪಲಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಕಪ್ಪಕಸ್ಸ ಗಾಮವರಂ ದತ್ವಾ ಪುತ್ತಂ ರಜ್ಜೇ ಸಮನುಸಾಸಿತ್ವಾ ನಗರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಝಾನಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪರಾಯನೋ ಅಹೋಸಿ.

ನಿಮಿರಾಜಾ ಪನ ದಾನಜ್ಝಾಸಯತಾಯ ಚತೂಸು ನಗರದ್ವಾರೇಸು ನಗರಮಜ್ಝೇ ಚಾತಿ ಪಞ್ಚ ದಾನಸಾಲಾಯೋ ಕಾರೇತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ಏಕೇಕಾಯ ದಾನಸಾಲಾಯ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ಕತ್ವಾ ದೇವಸಿಕಂ ಪಞ್ಚಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪರಿಚ್ಚಜಿ, ಪಞ್ಚ ಸೀಲಾನಿ ರಕ್ಖಿ, ಪಕ್ಖದಿವಸೇಸು ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಸಮಾದಿಯಿ, ಮಹಾಜನಮ್ಪಿ ದಾನಾದೀಸು ಪುಞ್ಞೇಸು ಸಮಾದಪೇಸಿ, ಸಗ್ಗಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ, ನಿರಯಭಯೇನ ತಜ್ಜೇಸಿ, ಪಾಪತೋ ನಿವಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಮಹಾಜನೋ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚುತೋ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ದೇವಲೋಕೋ ಪರಿಪೂರಿ, ನಿರಯೋ ತುಚ್ಛೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ತದಾ ಪನ ಅತ್ತನೋ ದಾನಜ್ಝಾಸಯಸ್ಸ ಉಳಾರಭಾವಂ ಸವಿಸೇಸಂ ದಾನಪಾರಮಿಯಾ ಪೂರಿತಭಾವಞ್ಚ ಪವೇದೇನ್ತೋ ಸತ್ಥಾ –

೪೧. ‘‘ತದಾಹಂ ಮಾಪಯಿತ್ವಾನ, ಚತುಸ್ಸಾಲಂ ಚತುಮ್ಮುಖಂ;

ತತ್ಥ ದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿಂ, ಮಿಗಪಕ್ಖಿನರಾದಿನ’’ನ್ತಿ. – ಆದಿಮಾಹ;

ತತ್ಥ ತದಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿರಾಜಕಾಲೇ. ಮಾಪಯಿತ್ವಾನಾತಿ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ. ಚತುಸ್ಸಾಲನ್ತಿ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಸಮ್ಬನ್ಧಸಾಲಂ. ಚತುಮ್ಮುಖನ್ತಿ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಚತೂಹಿ ದ್ವಾರೇಹಿ ಯುತ್ತಂ. ದಾನಸಾಲಾಯ ಹಿ ಮಹನ್ತಭಾವತೋ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಯಾಚಕಜನಸ್ಸ ಚ ಬಹುಭಾವತೋ ನ ಸಕ್ಕಾ ಏಕೇನೇವ ದ್ವಾರೇನ ದಾನಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯನ್ತಂ ಕಾತುಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಞ್ಚ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತುನ್ತಿ ಸಾಲಾಯ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಚತ್ತಾರಿ ಮಹಾದ್ವಾರಾನಿ ಕಾರಾಪೇಸಿ. ತತ್ಥ ದ್ವಾರತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಕೋಣಾ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ರಾಸಿಕತೋ ತಿಟ್ಠತಿ. ಅರುಣುಗ್ಗಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವ ಪಕತಿಯಾ ಸಂವೇಸನಕಾಲೋ, ತಾವ ದಾನಂ ಪವತ್ತೇತಿ. ಇತರಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಕಾಲೇ ಅನೇಕಸತಾ ಪದೀಪಾ ಝಾಯನ್ತಿ. ಯದಾ ಯದಾ ಅತ್ಥಿಕಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತದಾ ತದಾ ದೀಯತೇವ. ತಞ್ಚ ದಾನಂ ನ ಕಪಣದ್ಧಿಕವನಿಬ್ಬಕಯಾಚಕಾನಞ್ಞೇವ, ಅಥ ಖೋ ಅಡ್ಢಾನಂ ಮಹಾಭೋಗಾನಮ್ಪಿ ಉಪಕಪ್ಪನವಸೇನ ಮಹಾಸುದಸ್ಸನದಾನಸದಿಸಂ ಉಳಾರತರಪಣೀತತರಾನಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಾನಂ ಪರಿಚ್ಚಜನತೋ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪವಾಸಿನೋ ಮನುಸ್ಸಾ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸುಞ್ಚೇವ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಂಸು ಚ. ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪಞ್ಹಿ ಉನ್ನಙ್ಗಲಂ ಕತ್ವಾ ಮಹಾಪುರಿಸೋ ತದಾ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ಯಥಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಾನಂ, ಏವಂ ಮಿಗಪಕ್ಖಿಕೇ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಾನಮ್ಪಿ ದಾನಸಾಲಾಯ ಬಹಿ ಏಕಮನ್ತೇ ತೇಸಂ ಉಪಕಪ್ಪನವಸೇನ ದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತತ್ಥ ದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿಂ, ಮಿಗಪಕ್ಖಿನರಾದಿನ’’ನ್ತಿ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ತಿರಚ್ಛಾನಾನಮೇವ, ಪೇತಾನಮ್ಪಿ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಪತ್ತಿಂ ದಾಪೇಸಿ. ಯಥಾ ಚ ಏಕಿಸ್ಸಾ ದಾನಸಾಲಾಯ, ಏವಂ ಪಞ್ಚಸುಪಿ ದಾನಸಾಲಾಸು ದಾನಂ ಪವತ್ತಿತ್ಥ. ಪಾಳಿಯಂ ಪನ ‘‘ತದಾಹಂ ಮಾಪಯಿತ್ವಾನ, ಚತುಸ್ಸಾಲಂ ಚತುಮ್ಮುಖ’’ನ್ತಿ ಏಕಂ ವಿಯ ವುತ್ತಂ, ತಂ ನಗರಮಜ್ಝೇ ದಾನಸಾಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ.

೪೨. ಇದಾನಿ ತತ್ಥ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಏಕದೇಸೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಚ್ಛಾದನಞ್ಚ ಸಯನಂ, ಅನ್ನಂ ಪಾನಞ್ಚ ಭೋಜನ’’ನ್ತಿ ಆಹ.

ತತ್ಥ ಅಚ್ಛಾದನನ್ತಿ ಖೋಮಸುಖುಮಾದಿನಾನಾವಿಧನಿವಾಸನಪಾರುಪನಂ. ಸಯನನ್ತಿ ಮಞ್ಚಪಲ್ಲಙ್ಕಾದಿಞ್ಚೇವ ಗೋನಕಚಿತ್ತಕಾದಿಞ್ಚ ಅನೇಕವಿಧಂ ಸಯಿತಬ್ಬಕಂ, ಆಸನಮ್ಪಿ ಚೇತ್ಥ ಸಯನಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಗಹಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅನ್ನಂ ಪಾನಞ್ಚ ಭೋಜನನ್ತಿ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಯಥಾಭಿರುಚಿತಂ ನಾನಗ್ಗರಸಂ ಅನ್ನಞ್ಚೇವ ಪಾನಞ್ಚ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ನಾನಾವಿಧಭೋಜನವಿಕತಿಞ್ಚ. ಅಬ್ಬೋಚ್ಛಿನ್ನಂ ಕರಿತ್ವಾನಾತಿ ಆರಮ್ಭತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನಾ ಅಹೋರತ್ತಂ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ಕತ್ವಾ.

೪೩-೪. ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ದಾನಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಆರಬ್ಭ ದಾನಪಾರಮಿಭಾವೇನ ಪವತ್ತಿತಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಯಥಾ ತದಾ ಅತ್ತನೋ ಅಜ್ಝಾಸಯೋ ಪವತ್ತೋ, ತಂ ಉಪಮಾಯ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯಥಾಪಿ ಸೇವಕೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಥಾ ನಾಮ ಸೇವಕಪುರಿಸೋ ಅತ್ತನೋ ಸಾಮಿಕಂ ಕಾಲಾನುಕಾಲಂ ಸೇವನವಸೇನ ಉಪಗತೋ ಲದ್ಧಬ್ಬಧನಹೇತು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಕಾಯವಚೀಮನೋಕಮ್ಮೇಹಿ ಯಥಾ ಸೋ ಆರಾಧಿತೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಆರಾಧನೀಯಂ ಆರಾಧನಮೇವ ಏಸತಿ ಗವೇಸತಿ, ತಥಾ ಅಹಮ್ಪಿ ಬೋಧಿಸತ್ತಭೂತೋ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಾಮಿಭೂತಂ ಅನುತ್ತರಂ ಬುದ್ಧಭಾವಂ ಸೇವೇತುಕಾಮೋ ತಸ್ಸ ಆರಾಧನತ್ಥಂ ಸಬ್ಬಭವೇ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಭವೇ ದಾನಪಾರಮಿಪರಿಪೂರಣವಸೇನ ದಾನೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತೇ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ಬೋಧಿಸಙ್ಖಾತತೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಞಾಣತೋ ಜಾತತ್ತಾ ‘‘ಬೋಧಿಜ’’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಂ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ ಪರತೋ ಸಬ್ಬಥಾ ನಾನೂಪಾಯೇಹಿ ಏಸಿಸ್ಸಾಮಿ ಗವೇಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಉತ್ತಮಂ ಬೋಧಿಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಜೀವಿತಪರಿಚ್ಚಾಗಾದಿಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕತ್ವಾ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಅಭಿಪತ್ಥೇಮೀತಿ.

ಏವಮಿಧ ದಾನಜ್ಝಾಸಯಸ್ಸ ಉಳಾರಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ದಾನಪಾರಮಿವಸೇನೇವ ದೇಸನಾ ಕತಾ. ಜಾತಕದೇಸನಾಯಂ ಪನಸ್ಸ ಸೀಲಪಾರಮಿಆದೀನಮ್ಪಿ ಪರಿಪೂರಣಂ ವಿಭಾವಿತಮೇವ, ತಥಾ ಹಿಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸೀಲಾದಿಗುಣೇಹಿ ಅತ್ತಾನಂ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಮಹಾಜನಂ ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಪೇನ್ತಸ್ಸ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತದೇವತಾ ಸುಧಮ್ಮಾಯಂ ದೇವಸಭಾಯಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ‘‘ಅಹೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಿಮಿರಾಜಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಯಂ ಇಮಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪತ್ತಾ, ಏವರೂಪಾಪಿ ನಾಮ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಬುದ್ಧೇ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಬುದ್ಧಕಿಚ್ಚಂ ಸಾಧಯಮಾನಾ ಅಚ್ಛರಿಯಮನುಸ್ಸಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ ಮಹಾಪುರಿಸಸ್ಸ ಗುಣೇ ವಣ್ಣೇನ್ತಾ ಅಭಿತ್ಥವಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಅಚ್ಛೇರಂ ವತ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ವಿಚಕ್ಖಣಾ;

ಯದಾ ಅಹು ನಿಮಿರಾಜಾ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಕುಸಲತ್ಥಿಕೋ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೪೨೧) –

ಆದಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸಕ್ಕಂ ದೇವಾನಮಿನ್ದಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ದೇವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ದಟ್ಠುಕಾಮಾ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಮಹಾಪುರಿಸಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಿಕಸ್ಸ ಉಪರಿಪಾಸಾದವರಗತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ ‘‘ದಾನಂ ನು ಖೋ ವರಂ, ಉದಾಹು ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಕಙ್ಖಂ ಛಿನ್ದಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಭವನಂ ಉಣ್ಹಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ತಂ ಕಾರಣಂ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ತಥಾ ವಿತಕ್ಕೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಹನ್ದಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕಂ ಛಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪುರತೋ ಠಿತೋ ತೇನ ‘‘ಕೋಸಿ ತ್ವ’’ನ್ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಅತ್ತನೋ ದೇವರಾಜಭಾವಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಚಿನ್ತೇಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಮೇವ ಉತ್ತಮಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ –

‘‘ಹೀನೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ, ಖತ್ತಿಯೇ ಉಪಪಜ್ಜತಿ;

ಮಜ್ಝಿಮೇನ ಚ ದೇವತ್ತಂ, ಉತ್ತಮೇನ ವಿಸುಜ್ಝತಿ.

‘‘ನ ಹೇತೇ ಸುಲಭಾ ಕಾಯಾ, ಯಾಚಯೋಗೇನ ಕೇನಚಿ;

ಯೇ ಕಾಯೇ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಅನಗಾರಾ ತಪಸ್ಸಿನೋ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೨೨.೪೨೯-೪೩೦) –

ಆಹ.

ತತ್ಥ ಪುಥುತಿತ್ಥಾಯತನೇಸು ಮೇಥುನವಿರತಿಮತ್ತಂ ಹೀನಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ನಾಮ, ತೇನ ಖತ್ತಿಯಕುಲೇ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಝಾನಸ್ಸ ಉಪಚಾರಮತ್ತಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ ನಾಮ, ತೇನ ದೇವತ್ತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿನಿಬ್ಬತ್ತನಂ ಪನ ಉತ್ತಮಂ ನಾಮ, ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ತಞ್ಹಿ ಬಾಹಿರಕಾ ‘‘ನಿಬ್ಬಾನ’’ನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಿಸುಜ್ಝತೀ’’ತಿ. ಸಾಸನೇ ಪನ ಪರಿಸುದ್ಧಸೀಲಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಪತ್ಥೇನ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಚೇತನಾ ಹೀನತಾಯ ಹೀನಂ ನಾಮ, ತೇನ ಯಥಾಪತ್ಥಿತೇ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ಪರಿಸುದ್ಧಸೀಲಸ್ಸ ಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿನಿಬ್ಬತ್ತನಂ ಮಜ್ಝಿಮಂ ನಾಮ, ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ಪರಿಸುದ್ಧಸೀಲಸ್ಸ ಪನ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತಿ ಉತ್ತಮಂ ನಾಮ, ತೇನ ವಿಸುಜ್ಝತೀತಿ. ಇತಿ ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ದಾನತೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸೋವ ಸತಗುಣೇನ ಸಹಸ್ಸಗುಣೇನ ಸತಸಹಸ್ಸಗುಣೇನ ಮಹಪ್ಫಲೋ’’ತಿ ವಣ್ಣೇಸಿ. ಕಾಯಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಗಣಾ. ಯಾಚಯೋಗೇನಾತಿ ಯಾಚನಯುತ್ತೇನ. ‘‘ಯಾಜಯೋಗೇನಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಳಿ, ಯಜನಯುತ್ತೇನ, ದಾನಯುತ್ತೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಪಸ್ಸಿನೋತಿ ತಪನಿಸ್ಸಿತಕಾ. ಇಮಾಯಪಿ ಗಾಥಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಸ್ಸೇವ ಮಹಾನುಭಾವತಂ ದೀಪೇತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ದಾನತೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಮೇವ ಮಹಪ್ಫಲಂ, ದ್ವೇಪಿ ಪನೇತೇ ಮಹಾಪುರಿಸಕತ್ತಬ್ಬಾವ. ದ್ವೀಸುಪಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ದಾನಞ್ಚ ದೇಹಿ ಸೀಲಞ್ಚ ರಕ್ಖಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಂ ಓವದಿತ್ವಾ ಸಕಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತೋ.

ಅಥ ನಂ ದೇವಗಣೋ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಕುಹಿಂ ಗತತ್ಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಮಿಥಿಲಾಯಂ ನಿಮಿರಞ್ಞೋ ಕಙ್ಖ ಛಿನ್ದಿತು’’ನ್ತಿ ತಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಗುಣೇ ವಿತ್ಥಾರತೋ ವಣ್ಣೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ದೇವಾ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಮಯ್ಹಂ ನಿಮಿರಾಜಾನಂ ದಟ್ಠುಕಾಮಮ್ಹಾ, ಸಾಧು ನಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇಹೀ’’ತಿ ವದಿಂಸು. ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಮಾತಲಿಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ ನಿಮಿರಾಜಾನಂ ವೇಜಯನ್ತಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಆನೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ರಥೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ತೇನ ಯಾಚಿತೋ ಯಥಾಕಮ್ಮಂ ಪಾಪಕಮ್ಮೀನಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೀನಞ್ಚ ಠಾನಾನಿ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ದೇವಲೋಕಂ ನೇಸಿ. ದೇವಾಪಿ ಖೋ ‘‘ನಿಮಿರಾಜಾ ಆಗತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಗನ್ಧವಾಸಪುಪ್ಫಹತ್ಥಾ ಯಾವ ಚಿತ್ತಕೂಟದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತಂ ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಾದೀಹಿ ಪೂಜೇನ್ತಾ ಸುಧಮ್ಮಂ ದೇವಸಭಂ ಆನಯಿಂಸು. ರಾಜಾ ರಥಾ ಓತರಿತ್ವಾ ದೇವಸಭಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಕ್ಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತೇನ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಕಾಮೇಹಿ ನಿಮನ್ತಿಯಮಾನೋ ‘‘ಅಲಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಯ್ಹಂ ಇಮೇಹಿ ಯಾಚಿತಕೂಪಮೇಹಿ ಕಾಮೇಹೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಗಣನಾಯ ಸತ್ತಾಹಮೇವ ಠತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛಾಮಹಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ, ತತ್ಥ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಕ್ಕೋ ‘‘ನಿಮಿರಾಜಾನಂ ಮಿಥಿಲಂ ನೇಹೀ’’ತಿ ಮಾತಲಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಸೋ ತಂ ವೇಜಯನ್ತರಥಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಪಾಚೀನದಿಸಾಭಾಗೇನ ಮಿಥಿಲಂ ಪಾಪುಣಿ. ಮಹಾಜನೋ ದಿಬ್ಬರಥಂ ದಿಸ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಅಕಾಸಿ. ಮಾತಲಿ ಸೀಹಪಞ್ಜರೇ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಸಕಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತೋ. ಮಹಾಜನೋಪಿ ರಾಜಾನಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಕೀದಿಸೋ, ದೇವ, ದೇವಲೋಕೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ರಾಜಾ ದೇವಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ವಣ್ಣೇತ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇಪಿ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋಥ, ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ದೇವಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಪಲಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ರಜ್ಜಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ಕಾಮೇ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರೇ ಭಾವೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೂಪಗೋ ಅಹೋಸಿ.

ತದಾ ಸಕ್ಕೋ ಅನುರುದ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ. ಮಾತಲಿ ಆನನ್ದೋ. ಚತುರಾಸೀತಿ ರಾಜಸಹಸ್ಸಾನಿ ಬುದ್ಧಪರಿಸಾ. ನಿಮಿರಾಜಾ ಲೋಕನಾಥೋ.

ತಸ್ಸ ಇಧಾಪಿ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಬೋಧಿಸಮ್ಭಾರಾ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ತಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಹಾಯ ಪುಬ್ಬೇ ಅತ್ತನಾ ಪವತ್ತಿತಂ ಕಲ್ಯಾಣವತ್ತಂ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಮಹಾಕರುಣಾಯ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನಂ, ಉಳಾರೋ ದಾನಜ್ಝಾಸಯೋ, ತದನುರೂಪಾ ದಾನಾದೀಸು ಪಟಿಪತ್ತಿ, ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಚ ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಾಪನಂ, ಯಾವ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪತ್ಥಟಯಸತಾ, ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಾಜಸ್ಸ ಉಪಸಙ್ಕಮನೇ ಅತಿವಿಮ್ಹಯತಾ, ತೇನ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ನಿಮನ್ತಿಯಮಾನೋಪಿ ತಂ ಅನಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಸಮ್ಭಾರಪರಿಬ್ರೂಹನತ್ಥಂ ಪುನ ಮನುಸ್ಸವಾಸೂಪಗಮನಂ, ಲಾಭಸಮ್ಪತ್ತೀಸು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಲಗ್ಗಭಾವೋತಿ ಏವಮಾದಯೋ ಗುಣಾನುಭಾವಾ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಾತಿ.

ನಿಮಿರಾಜಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.