೨. ಸಙ್ಖಬ್ರಾಹ್ಮಣಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ

೧೧-೧೨. ದುತಿಯಸ್ಮಿಂ ಪುನಾಪರನ್ತಿ ಪುನ ಅಪರಂ, ನ ಕೇವಲಮಿದಂ ಅಕಿತ್ತಿಚರಿಯಮೇವ, ಅಥ ಖೋ ಪುನ ಅಪರಂ ಅಞ್ಞಂ ಸಙ್ಖಚರಿಯಮ್ಪಿ ಪವಕ್ಖಿಸ್ಸಂ, ಸುಣೋಹೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಇತೋ ಪರೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಙ್ಖಸವ್ಹಯೋತಿ ಸಙ್ಖನಾಮೋ. ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ತರಿತುಕಾಮೋತಿ ಸುವಣ್ಣಭೂಮಿಂ ಗನ್ತುಂ ನಾವಾಯ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ತರಿತುಕಾಮೋ. ಉಪಗಚ್ಛಾಮಿ ಪಟ್ಟನನ್ತಿ ತಾಮಲಿತ್ತಿಪಟ್ಟನಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಗಚ್ಛಾಮಿ. ಸಯಮ್ಭುಞಾಣೇನ ಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಯಾ ಅಧಿಗತತ್ತಾ ಸಯಮೇವ ಭೂತನ್ತಿ ಸಯಮ್ಭುಂ. ಕಿಲೇಸಮಾರಾದೀಸು ಕೇನಚಿಪಿ ನ ಪರಾಜಿತನ್ತಿ ಅಪರಾಜಿತಂ, ತಿಣ್ಣಂ ಮಾರಾನಂ ಮತ್ಥಕಂ ಮದ್ದಿತ್ವಾ ಠಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತ್ತಾಯ ಕಠಿನಭೂಮಿಯಾತಿ ಘಮ್ಮಸನ್ತಾಪೇನ ಸನ್ತತ್ತಾಯ ಸಕ್ಖರವಾಲುಕಾನಿಚಿತತ್ತಾ ಖರಾಯ ಕಕ್ಖಳಾಯ ಭೂಮಿಯಾ.

೧೩. ತನ್ತಿ ತಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ. ಇಮಮತ್ಥನ್ತಿ ಇಮಂ ಇದಾನಿ ವಕ್ಖಮಾನಂ ‘‘ಇದಂ ಖೇತ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿಕಂ ಅತ್ಥಂ. ವಿಚಿನ್ತಯಿನ್ತಿ ತದಾ ಸಙ್ಖಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೂತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿನ್ತಿ ಸತ್ಥಾ ವದತಿ. ತತ್ರಾಯಂ ಅನುಪುಬ್ಬಿಕಥಾ –

ಅತೀತೇ ಅಯಂ ಬಾರಾಣಸೀ ಮೋಳಿನೀ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ಮೋಳಿನೀನಗರೇ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಸಙ್ಖೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಹುತ್ವಾ ಅಡ್ಢೋ ಮಹದ್ಧನೋ ಚತೂಸು ನಗರದ್ವಾರೇಸು ನಗರಮಜ್ಝೇ ಅತ್ತನೋ ನಿವೇಸನದ್ವಾರೇತಿ ಛಸು ಠಾನೇಸು ಛ ದಾನಸಾಲಾಯೋ ಕಾರೇತ್ವಾ ದೇವಸಿಕಂ ಛಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತೋ ಕಪಣದ್ಧಿಕಾದೀನಂ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಹಂ ಗೇಹೇ ಧನೇ ಖೀಣೇ ದಾನಂ ದಾತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪರಿಕ್ಖೀಣೇಯೇವ ಧನೇ ನಾವಾಯ ಸುವಣ್ಣಭೂಮಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧನಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ನಾವಂ ಭಣ್ಡಸ್ಸ ಪೂರಾಪೇತ್ವಾ ಪುತ್ತದಾರಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಯಾವಾಹಂ ಆಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ, ತಾವ ಮೇ ದಾನಂ ಅನುಪಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಾ ಪವತ್ತೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ದಾಸಕಮ್ಮಕರಪರಿವುತೋ ಉಪಾಹನಂ ಆರುಯ್ಹ ಛತ್ತೇನ ಧಾರಿಯಮಾನೇನ ಪಟ್ಟನಗಾಮಾಭಿಮುಖೋ ಪಾಯಾಸಿ.

ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಗನ್ಧಮಾದನೇ ಏಕೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ಧನಾಹರಣತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಮಹಾಪುರಿಸೋ ಧನಂ ಆಹರಿತುಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಭವಿಸ್ಸತಿ ನು ಖೋ ಅಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅನ್ತರಾಯೋ, ನೋ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ ‘‘ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ಏಸ ಮಂ ದಿಸ್ವಾ ಛತ್ತಞ್ಚ ಉಪಾಹನಞ್ಚ ಮಯ್ಹಂ ದತ್ವಾ ಉಪಾಹನದಾನನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಸಮುದ್ದೇ ಭಿನ್ನಾಯ ನಾವಾಯ ಪತಿಟ್ಠಂ ಲಭಿಸ್ಸತಿ, ಕರಿಸ್ಸಾಮಿಸ್ಸ ಅನುಗ್ಗಹ’’ನ್ತಿ ಆಕಾಸೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಓತರಿತ್ವಾ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಸಮಯೇ ಚಣ್ಡವಾತಾತಪೇನ ಅಙ್ಗಾರಸನ್ಥತಸದಿಸಂ ಉಣ್ಹವಾಲುಕಂ ಮದ್ದನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಅಭಿಮುಖಂ ಆಗಞ್ಛಿ. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾವ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ‘‘ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಂ ಮೇ ಆಗತಂ, ಅಜ್ಜ ಮಯಾ ಏತ್ಥ ಬೀಜಂ ರೋಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಮಹಂ ಪಟಿಪಥೇ ದಿಸ್ವಾ, ಇಮಮತ್ಥಂ ವಿಚಿನ್ತಯಿ’’ನ್ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಇದಂ ಖೇತ್ತನ್ತಿಆದಿ ಚಿನ್ತಿತಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ಖೇತ್ತನ್ತಿ ಖಿತ್ತಂ ಬೀಜಂ ಮಹಪ್ಫಲಭಾವಕರಣೇನ ತಾಯತೀತಿ ಖೇತ್ತಂ, ಪುಬ್ಬಣ್ಣಾಪರಣ್ಣವಿರುಹನಭೂಮಿ. ಇಧ ಪನ ಖೇತ್ತಂ ವಿಯಾತಿ ಖೇತ್ತಂ, ಅಗ್ಗದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಪುಞ್ಞಕಾಮಸ್ಸ ಜನ್ತುನೋ’’ತಿ.

೧೪. ಮಹಾಗಮನ್ತಿ ವಿಪುಲಫಲಾಗಮಂ, ಸಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿದಾಯಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬೀಜಂ ನ ರೋಪೇತೀತಿ ಬೀಜಂ ನ ವಪತಿ.

೧೫. ಖೇತ್ತವರುತ್ತಮನ್ತಿ ಖೇತ್ತವರೇಸುಪಿ ಉತ್ತಮಂ. ಸೀಲಾದಿಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಾ ಹಿ ವಿಸೇಸತೋ ಅರಿಯಸಾವಕಾ ಖೇತ್ತವರಾ, ತತೋಪಿ ಅಗ್ಗಭೂತೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಖೇತ್ತವರುತ್ತಮೋ. ಕಾರನ್ತಿ ಸಕ್ಕಾರಂ. ಯದಿ ನ ಕರೋಮೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಇದಮೀದಿಸಂ ಅನುತ್ತರಂ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪೂಜಾಸಕ್ಕಾರಂ ಯದಿ ನ ಕರೋಮಿ, ಪುಞ್ಞೇನ ಅತ್ಥಿಕೋ ನಾಮಾಹಂ ನ ಭವೇಯ್ಯನ್ತಿ.

೧೬-೧೭. ಯಥಾ ಅಮಚ್ಚೋತಿಆದೀನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗಾಥಾನಂ ಅಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಯಥಾ ನಾಮ ಯೋ ಕೋಚಿ ರಞ್ಞಾ ಮುದ್ದಾಧಿಕಾರೇ ಠಪಿತೋ ಲಞ್ಛನಧರೋ ಅಮಚ್ಚಪುರಿಸೋ ಸೇನಾಪತಿ ವಾ ಸೋ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಜನೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ ಬಲಕಾಯಾದೀಸು ರಞ್ಞೋ ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಂ ನ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ ನ ತೇಸಂ ಧನಧಞ್ಞಂ ದೇತಿ, ತಂ ತಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ವತ್ತಂ ಪರಿಹಾಪೇತಿ. ಸೋ ಮುದ್ದಿತೋ ಪರಿಹಾಯತಿ ಮುದ್ದಾಧಿಕಾರಲದ್ಧವಿಭವತೋ ಪರಿಧಂಸತಿ, ಏವಮೇವ ಅಹಮ್ಪಿ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಸ್ಸ ರತೋ ಲದ್ಧಬ್ಬಪುಞ್ಞಫಲಸಙ್ಖಾತಂ ಪುಞ್ಞಕಾಮೋ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ವಿಪುಲಫಲಭಾವಕರಣೇನ ವಿಪುಲಂ ದಿಸ್ವಾನ ತಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಉಳಾರಂ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ದಾನಂ ಯದಿ ನ ದದಾಮಿ ಪುಞ್ಞತೋ ಆಯತಿಂ ಪುಞ್ಞಫಲತೋ ಚ ಪರಿಧಂಸಾಮಿ. ತಸ್ಮಾ ಇಧ ಮಯಾ ಪುಞ್ಞಂ ಕಾತಬ್ಬಮೇವಾತಿ.

ಏವಂ ಪನ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಮಹಾಪುರಿಸೋ ದೂರತೋವ ಉಪಾಹನಾ ಓರೋಹಿತ್ವಾ ವೇಗೇನ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯ್ಹಂ ಅನುಗ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಇಮಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ಉಪಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತೇ ತತ್ಥ ವಾಲುಕಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತ್ವಾ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ವಾಸಿತಪರಿಸ್ಸಾವಿತೇನ ಉದಕೇನ ತಸ್ಸ ಪಾದೇ ಧೋವಿತ್ವಾ, ಗನ್ಧತೇಲೇನ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ, ಅತ್ತನೋ ಉಪಾಹನಂ ಪುಞ್ಛಿತ್ವಾ, ಗನ್ಧತೇಲೇನ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ, ತಸ್ಸ ಪಾದೇ ಪಟಿಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಉಪಾಹನಂ ಆರುಯ್ಹ, ಇಮಂ ಛತ್ತಂ ಮತ್ಥಕೇ ಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಛತ್ತುಪಾಹನಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋಪಿಸ್ಸ ಅನುಗ್ಗಹತ್ಥಾಯ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸಾದಸಂವಡ್ಢನತ್ಥಂ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸೇವ ವೇಹಾಸಂ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಗನ್ಧಮಾದನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೮. ‘‘ಏವಾಹಂ ಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾನ, ಓರೋಹಿತ್ವಾ ಉಪಾಹನಾ;

ತಸ್ಸ ಪಾದಾನಿ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ಅದಾಸಿಂ ಛತ್ತುಪಾಹನ’’ನ್ತಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತಿವಿಯ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಪಟ್ಟನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಾವಂ ಅಭಿರುಹಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ತರನ್ತಸ್ಸ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ನಾವಾ ವಿವರಮದಾಸಿ. ಉದಕಂ ಉಸ್ಸಿಞ್ಚಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು. ಮಹಾಜನೋ ಮರಣಭಯಭೀತೋ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ದೇವತಾ ನಮಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮಹಾವಿರವಂ ವಿರವಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಏಕಂ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಕಲಸರೀರಂ ತೇಲೇನ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಸಪ್ಪಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಕ್ಖರಚುಣ್ಣಾನಿ ಯಾವದತ್ಥಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ತಮ್ಪಿ ಖಾದಾಪೇತ್ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕೂಪಕಯಟ್ಠಿಮತ್ಥಕಂ ಆರುಯ್ಹ ‘‘ಇಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಗರ’’ನ್ತಿ ದಿಸಂ ವವತ್ಥಪೇತ್ವಾ ಮಚ್ಛಕಚ್ಛಪಪರಿಪನ್ಥತೋ ಅತ್ತಾನಂ ಸಚ್ಚಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಪಮೋಚೇನ್ತೋ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಉಸಭಮತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪತಿತ್ವಾ ಸಮುದ್ದಂ ತರಿತುಂ ಆರಭಿ. ಮಹಾಜನೋ ಪನ ತತ್ಥೇವ ವಿನಾಸಂ ಪಾಪುಣಿ. ತಸ್ಸ ತರನ್ತಸ್ಸೇವ ಸತ್ತ ದಿವಸಾ ಗತಾ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಕಾಲೇ ಲೋಣೋದಕೇನ ಮುಖಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಿಕೋ ಅಹೋಸಿಯೇವ.

ತದಾ ಪನ ಈದಿಸಾನಂ ಪುರಿಸವಿಸೇಸಾನಂ ರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ಚತೂಹಿ ಲೋಕಪಾಲೇಹಿ ಠಪಿತಾ ಮಣಿಮೇಖಲಾ ನಾಮ ದೇವಧೀತಾ ಅತ್ತನೋ ಇಸ್ಸರಿಯೇನ ಸತ್ತಾಹಂ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಚಾಯಂ ಇಧ ಮರಿಸ್ಸ, ಅತಿವಿಯ ಗಾರಯ್ಹಾ ಅಭವಿಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಸಂವಿಗ್ಗಹದಯಾ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಯಾ ದಿಬ್ಬಭೋಜನಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ವೇಗೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇದಂ ದಿಬ್ಬಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತಂ ಉಲ್ಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ನಾಹಂ ಭುಞ್ಜಾಮಿ, ಉಪೋಸಥಿಕೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ –

‘‘ಯಂ ತ್ವಂ ಸುಖೇನಾಭಿಸಮೇಕ್ಖಸೇ ಮಂ, ಭುಞ್ಜಸ್ಸು ಭತ್ತಂ ಇತಿ ಮಂ ವದೇಸಿ;

ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ನಾರಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ದೇವೀ ನುಸಿ ತ್ವಂ ಉದ ಮಾನುಸೀ ನೂ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೦.೪೨) –

ಆಹ. ಸಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿವಚನಂ ದೇನ್ತೀ –

‘‘ದೇವೀ ಅಹಂ ಸಙ್ಖ ಮಹಾನುಭಾವಾ, ಇಧಾಗತಾ ಸಾಗರವಾರಿಮಜ್ಝೇ;

ಅನುಕಮ್ಪಿಕಾ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತಾ, ತವೇವ ಅತ್ಥಾಯ ಇಧಾಗತಾಸ್ಮಿ.

‘‘ಇಧನ್ನಪಾನಂ ಸಯನಾಸನಞ್ಚ, ಯಾನಾನಿ ನಾನಾವಿವಿಧಾನಿ ಸಙ್ಖ;

ಸಬ್ಬಸ್ಸ ತ್ಯಾಹಂ ಪಟಿಪಾದಯಾಮಿ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ತುಯ್ಹಂ ಮನಸಾಭಿಪತ್ಥಿತ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೦.೪೩-೪೪) –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತೋ ‘‘ಅಯಂ ದೇವಧೀತಾ ಸಮುದ್ದಪಿಟ್ಠೇ ಮಯ್ಹಂ ‘ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’ತಿ ವದತಿ, ಯಞ್ಚೇಸಾ ಮಯ್ಹಂ ದೇತಿ, ತಮ್ಪಿ ಮಮ ಪುಞ್ಞೇನೇವ, ತಂ ಪನ ಪುಞ್ಞಂ ಅಯಂ ದೇವಧೀತಾ ಜಾನಾತಿ ನು ಖೋ, ಉದಾಹು ನ ಜಾನಾತಿ, ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ ತಾವ ನ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಯಿಟ್ಠಞ್ಚ ಹುತಞ್ಚ ಮಯ್ಹಂ, ಸಬ್ಬಸ್ಸ ನೋ ಇಸ್ಸರಾ ತ್ವಂ ಸುಗತ್ತೇ;

ಸುಸ್ಸೋಣಿ ಸುಬ್ಭೂರು ವಿಲಗ್ಗಮಜ್ಝೇ, ಕಿಸ್ಸ ಮೇ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೦.೪೫);

ತತ್ಥ ಯಿಟ್ಠನ್ತಿ ದಾನವಸೇನ ಯಜಿತಂ. ಹುತನ್ತಿ ಆಹುನಪಾಹುನವಸೇನ ದಿನ್ನಂ. ಸಬ್ಬಸ್ಸ ನೋ ಇಸ್ಸರಾ ತ್ವನ್ತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ತ್ವಂ ಇಸ್ಸರಾ, ‘‘ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ, ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸಾ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕರಿತುಂ ಸಮತ್ಥಾ. ಸುಸ್ಸೋಣೀತಿ ಸುನ್ದರಜಘನೇ. ಸುಬ್ಭೂರೂತಿ ಸುನ್ದರೇಹಿ ಭಮುಕೇಹಿ ಊರೂಹಿ ಚ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ವಿಲಗ್ಗಮಜ್ಝೇತಿ ವಿಲಗ್ಗತನುಮಜ್ಝೇ. ಕಿಸ್ಸ ಮೇತಿ ಮಯಾ ಕತಕಮ್ಮೇಸು ಕತರಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ಯೇನಾಹಂ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠೇ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಅಜ್ಜ ಪತಿಟ್ಠಂ ಲಭಾಮೀತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ದೇವಧೀತಾ ‘‘ಅಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘ಯಂ ಅತ್ತನಾ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ ಕತಂ, ತಂ ಕಮ್ಮಂ ನ ಜಾನಾತೀ’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಪುಚ್ಛತಿ ಮಞ್ಞೇ, ಕಥೇಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ ನಾವಾಭಿರುಹನದಿವಸೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಛತ್ತುಪಾಹನದಾನಪುಞ್ಞಮೇವ ತಸ್ಸ ಕಾರಣನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತೀ –

‘‘ಘಮ್ಮೇ ಪಥೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಏಕಭಿಕ್ಖುಂ, ಉಗ್ಘಟ್ಟಪಾದಂ ತಸಿತಂ ಕಿಲನ್ತಂ;

ಪಟಿಪಾದಯೀ ಸಙ್ಖ ಉಪಾಹನಾನಿ, ಸಾ ದಕ್ಖಿಣಾ ಕಾಮದುಹಾ ತವಜ್ಜಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೦.೪೬) –

ಗಾಥಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಏಕಭಿಕ್ಖುನ್ತಿ ಏಕಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ಉಗ್ಘಟ್ಟಪಾದನ್ತಿ ಉಣ್ಹವಾಲುಕಾಯ ಘಟ್ಟಪಾದಂ, ವಿಬಾಧಿತಪಾದನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸಿತನ್ತಿ ಪಿಪಾಸಿತಂ. ಪಟಿಪಾದಯೀತಿ ಪಟಿಪಾದೇಸಿ ಯೋಜೇಸಿ. ಕಾಮದುಹಾತಿ ಸಬ್ಬಕಾಮದಾಯಿಕಾ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತೋ ‘‘ಏವರೂಪೇಪಿ ನಾಮ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠೇ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಮಯಾ ದಿನ್ನಂ ಛತ್ತುಪಾಹನದಾನಂ ಮಮ ಸಬ್ಬಕಾಮದದಂ ಜಾತಂ ಅಹೋ ಸುದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ತುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ –

‘‘ಸಾ ಹೋತು ನಾವಾ ಫಲಕೂಪಪನ್ನಾ, ಅನವಸ್ಸುತಾ ಏರಕವಾತಯುತ್ತಾ;

ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಯಾನಸ್ಸ ನ ಹೇತ್ಥ ಭೂಮಿ, ಅಜ್ಜೇವ ಮಂ ಮೋಳಿನಿಂ ಪಾಪಯಸ್ಸೂ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೦.೪೭) –

ಗಾಥಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಫಲಕೂಪಪನ್ನಾತಿ ಮಹಾನಾವತಾಯ ಬಹೂಹಿ ಫಲಕೇಹಿ ಉಪೇತಾ. ಉದಕಪ್ಪವೇಸನಾಭಾವೇನ ಅನವಸ್ಸುತಾ. ಸಮ್ಮಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಮನಕವಾತೇನ ಏರಕವಾತಯುತ್ತಾ.

ದೇವಧೀತಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ತುಟ್ಠಹಟ್ಠಾ ದೀಘತೋ ಅಟ್ಠಉಸಭಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಚತುಉಸಭಂ ಗಮ್ಭೀರತೋ ವೀಸತಿಯಟ್ಠಿಕಂ ಸತ್ತರತನಮಯಂ ನಾವಂ ಮಾಪೇತ್ವಾ ಕೂಪಫಿಯಾರಿತ್ತಯುತ್ತಾನಿ ಇನ್ದನೀಲರಜತಸುವಣ್ಣಮಯಾದೀನಿ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಸತ್ತನ್ನಂ ರತನಾನಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಆಲಿಙ್ಗೇತ್ವಾ ನಾವಂ ಆರೋಪೇಸಿ, ಉಪಟ್ಠಾಕಂ ಪನಸ್ಸ ನ ಓಲೋಕೇಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಲ್ಯಾಣತೋ ತಸ್ಸ ಪತ್ತಿಂ ಅದಾಸಿ, ಸೋ ಅನುಮೋದಿ. ಅಥ ದೇವಧೀತಾ ತಮ್ಪಿ ಆಲಿಙ್ಗೇತ್ವಾ ನಾವಾಯ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ನಾವಂ ಮೋಳಿನೀನಗರಂ ನೇತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಘರೇ ಧನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಮೇವ ಅಗಮಾಸಿ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ಸಾ ತತ್ಥ ವಿತ್ತಾ ಸುಮನಾ ಪತೀತಾ, ನಾವಂ ಸುಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ;

ಆದಾಯ ಸಙ್ಖಂ ಪುರಿಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ, ಉಪಾನಯೀ ನಗರಂ ಸಾಧುರಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೦.೪೮);

ಮಹಾಪುರಿಸಸ್ಸ ಹಿ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಚ ನಿರೋಧತೋ ವುಟ್ಠಿತಭಾವೇನ ಸತ್ತಸು ಚೇತನಾಸು ಆದಿಚೇತನಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮವೇದನೀಯಾ ಅತಿಉಳಾರಫಲಾ ಚ ಜಾತಾ. ಇದಮ್ಪಿ ತಸ್ಸ ದಾನಸ್ಸ ಅಪ್ಪಮತ್ತಫಲನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಪರಿಮಾಣಫಲಞ್ಹಿ ತಂ ದಾನಂ ಬೋಧಿಸಮ್ಭಾರಭೂತಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೯. ‘‘ತೇನೇವಾಹಂ ಸತಗುಣತೋ, ಸುಖುಮಾಲೋ ಸುಖೇಧಿತೋ;

ಅಪಿ ಚ ದಾನಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತೋ, ಏವಂ ತಸ್ಸ ಅದಾಸಹ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ತೇನಾತಿ ತತೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧತೋ, ಸತಗುಣತೋತಿ ಸತಗುಣೇನ ಅಹಂ ತದಾ ಸಙ್ಖಭೂತೋ ಸುಖುಮಾಲೋ, ತಸ್ಮಾ ಸುಖೇಧಿತೋ ಸುಖಸಂವಡ್ಢೋ, ಅಪಿ ಚ ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ದಾನಂ ಪರಿಪೂರೇನ್ತೋ, ಏವಂ ಮಯ್ಹಂ ದಾನಪಾರಮೀ ಪರಿಪೂರೇತೂತಿ ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರದುಕ್ಖಂ ಅನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಛತ್ತುಪಾಹನಂ ಅದಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ದಾನಜ್ಝಾಸಯಸ್ಸ ಉಳಾರಭಾವಂ ಸತ್ಥಾ ಪವೇದೇಸಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋಪಿ ಯಾವಜೀವಂ ಅಮಿತಧನಗೇಹಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ದಾನಾನಿ ದತ್ವಾ ಸೀಲಾನಿ ರಕ್ಖಿತ್ವಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸಪರಿಸೋ ದೇವನಗರಂ ಪೂರೇಸಿ.

ತದಾ ದೇವಧೀತಾ ಉಪ್ಪಲವಣ್ಣಾ ಅಹೋಸಿ, ಪುರಿಸೋ ಆನನ್ದತ್ಥೇರೋ, ಲೋಕನಾಥೋ ಸಙ್ಖಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ.

ತಸ್ಸ ಸುವಿಸುದ್ಧನಿಚ್ಚಸೀಲಉಪೋಸಥಸೀಲಾದಿವಸೇನ ಸೀಲಪಾರಮೀ ದಾನಸೀಲಾದೀನಂ ಪಟಿಪಕ್ಖತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತತ್ತಾ ಕುಸಲಧಮ್ಮವಸೇನ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪಾರಮೀ, ದಾನಾದಿನಿಪ್ಫಾದನತ್ಥಂ ಅಬ್ಭುಸ್ಸಹನವಸೇನ ತಥಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದತರಣವಾಯಾಮವಸೇನ ಚ ವೀರಿಯಪಾರಮೀ, ತದತ್ಥಂ ಅಧಿವಾಸನಖನ್ತಿವಸೇನ ಖನ್ತಿಪಾರಮೀ, ಪಟಿಞ್ಞಾನುರೂಪಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಚ್ಚಪಾರಮೀ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಚಲಸಮಾದಾನಾಧಿಟ್ಠಾನವಸೇನ ಅಧಿಟ್ಠಾನಪಾರಮೀ, ಸಬ್ಬಸತ್ತೇಸು ಹಿತಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ಮೇತ್ತಾಪಾರಮೀ, ಸತ್ತಸಙ್ಖಾರಕತವಿಪ್ಪಕಾರೇಸು ಮಜ್ಝತ್ತಭಾವಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಪಾರಮೀ, ಸಬ್ಬಪಾರಮೀನಂ ಉಪಕಾರಾನುಪಕಾರೇ ಧಮ್ಮೇ ಜಾನಿತ್ವಾ ಅನುಪಕಾರೇ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಉಪಕಾರಧಮ್ಮೇಸು ಪವತ್ತಾಪನಪುರೇಚರಾ ಸಹಜಾತಾ ಚ ಉಪಾಯಕೋಸಲ್ಲಭೂತಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞಾಪಾರಮೀತಿ ಇಮಾಪಿ ಪಾರಮಿಯೋ ಲಬ್ಭನ್ತಿ.

ದಾನಜ್ಝಾಸಯಸ್ಸ ಪನ ಅತಿಉಳಾರಭಾವೇನ ದಾನಪಾರಮೀವಸೇನ ದೇಸನಾ ಪವತ್ತಾ. ಯಸ್ಮಾ ಚೇತ್ಥ ದಸ ಪಾರಮಿಯೋ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಾ ಮಹಾಕರುಣಾದಯೋ ಬೋಧಿಸತ್ತಗುಣಾ ಇಧಾಪಿ ಯಥಾರಹಂ ನಿದ್ಧಾರೇತಬ್ಬಾ. ತಥಾ ಅತ್ತನೋ ಭೋಗಸುಖಂ ಅನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಮಹಾಕರುಣಾಯ ‘‘ದಾನಪಾರಮಿಂ ಪೂರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ದಾನಸಮ್ಭಾರಸಂಹರಣತ್ಥಂ ಸಮುದ್ದತರಣಂ, ತತ್ಥ ಚ ಸಮುದ್ದಪತಿತಸ್ಸಪಿ ಉಪೋಸಥಾಧಿಟ್ಠಾನಂ, ಸೀಲಖಣ್ಡಭಯೇನ ದೇವಧೀತಾಯಪಿ ಉಪಗತಾಯ ಆಹಾರಾನಾಹರಣನ್ತಿ ಏವಮಾದಯೋ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಗುಣಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಇದಾನಿ ವಕ್ಖಮಾನೇಸು ಸೇಸಚರಿತೇಸು ಇಮಿನಾವ ನಯೇನ ಗುಣನಿದ್ಧಾರಣಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಿಸೇಸಮತ್ತಮೇವ ವಕ್ಖಾಮ. ತೇನೇತಂ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಏವಂ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಹೇತೇ, ಅಬ್ಭುತಾ ಚ ಮಹೇಸಿನೋ…ಪೇ…;

ಪಗೇವಾನುಕಿರಿಯಾ ತೇಸಂ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನುಧಮ್ಮತೋ’’ತಿ.

ಸಙ್ಖಬ್ರಾಹ್ಮಣಚರಿಯಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.