೨೫. ಕೋಣಾಗಮನಬುದ್ಧವಂಸವಣ್ಣನಾ

ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಪನ ಭಗವತೋ ಅಪರಭಾಗೇ ತಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಚ ಅನ್ತರಹಿತೇ ಸತ್ತೇಸು ತಿಂಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾಯುಕೇಸು ಜಾತೇಸು ಪರಹಿತಕೋಣಾಗಮನೋ ಕೋಣಾಗಮನೋ ನಾಮ ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಉದಪಾದಿ. ಅಥ ವಾ ಕನಕಾಗಮನತೋ ಕೋಣಾಗಮನೋ ನಾಮ ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಉದಪಾದಿ. ತತ್ಥ ಕ-ಕಾರಸ್ಸ ಕೋಆದೇಸಂ ಕತ್ವಾ ನ-ಕಾರಸ್ಸ ಣಾದೇಸಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಸ್ಸ ಕ-ಕಾರಸ್ಸ ಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ನಿರುತ್ತಿನಯೇನ ಕನಕಸ್ಸ ಕನಕಾದಿಆಭರಣಸ್ಸ ಆಗಮನಂ ಪವಸ್ಸನಂ ಯಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಉಪ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ಸೋ ಕೋಣಾಗಮನೋ ನಾಮ. ಏತ್ಥ ಪನ ಆಯು ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಪರಿಹೀನಸದಿಸಂ ಕತಂ, ನ ಏವಂ ಪರಿಹೀನಂ, ಪುನ ವಡ್ಢಿತ್ವಾ ಪರಿಹೀನನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಕಥಂ? ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪೇ ಕಕುಸನ್ಧೋ ಭಗವಾ ಚತ್ತಾಲೀಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾಯುಕಕಾಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ತಂ ಪನ ಆಯು ಪರಿಹಾಯಮಾನಂ ದಸವಸ್ಸಕಾಲಂ ಪತ್ವಾ ಪುನ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ಪತ್ವಾ ತತೋ ಪರಿಹಾಯಮಾನಂ ತಿಂಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾಯುಕಕಾಲೇ ಠಿತಂ, ತದಾ ಕೋಣಾಗಮನೋ ಭಗವಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಸೋಪಿ ಪಾರಮಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ತುಸಿತಪುರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಸೋಭವತೀನಗರೇ ಯಞ್ಞದತ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಭರಿಯಾಯ ರೂಪಾದೀಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಅನುತ್ತರಾಯ ಉತ್ತರಾಯ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಸನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸುಭವತೀಉಯ್ಯಾನೇ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿತೋ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಜಾಯಮಾನೇ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ದೇವೋ ಕನಕವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ. ತೇನಸ್ಸ ಕನಕಾಗಮನಕಾರಣತ್ತಾ ‘‘ಕನಕಾಗಮನೋ’’ತಿ ನಾಮಮಕಂಸು. ತಂ ಪನಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಪರಿಣಮಮಾನಂ ಕೋಣಾಗಮನೋ’’ತಿ ಜಾತಂ. ಸೋ ಪನ ತೀಣಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸಿ. ತುಸಿತ-ಸನ್ತುಸಿತ-ಸನ್ತುಟ್ಠನಾಮಕಾ ಪನಸ್ಸ ತಯೋ ಪಾಸಾದಾ ಅಹೇಸುಂ. ರುಚಿಗತ್ತಾಬ್ರಾಹ್ಮಣೀಪಮುಖಾನಿ ಸೋಳಸ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಹೇಸುಂ.

ಸೋ ಚತ್ತಾರಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ರುಚಿಗತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಸತ್ಥವಾಹೇ ನಾಮ ಪುತ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧವರಗತೋ ಹತ್ಥಿಯಾನೇನ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ತಂ ತಿಂಸಪುರಿಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅನುಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ಸೋ ತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಛ ಮಾಸೇ ಪಧಾನಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾ ವಿಸಾಖಪುಣ್ಣಮಾಯಂ ಅಗ್ಗಿಸೋನಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಧೀತಾಯ ಅಗ್ಗಿಸೋನಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಮಾರಿಯಾ ದಿನ್ನಂ ಮಧುಪಾಯಾಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಖದಿರವನೇ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಜಟಾತಿನ್ದುಕೇನ ನಾಮ ಯವಪಾಲೇನ ದಿನ್ನಾ ಅಟ್ಠ ತಿಣಮುಟ್ಠಿಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಉದುಮ್ಬರಬೋಧಿಂ ಪುಣ್ಡರೀಕೇ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣಂ ಫಲವಿಭೂತಿಸಮ್ಪನ್ನಂ ದಕ್ಖಿಣತೋ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ವೀಸತಿಹತ್ಥವಿತ್ಥತಂ ತಿಣಸನ್ಥರಂ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಮಾರಬಲಂ ವಿದ್ಧಂಸೇತ್ವಾ ದಸಬಲಞಾಣಾನಿ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ – ‘‘ಅನೇಕಜಾತಿಸಂಸಾರಂ…ಪೇ… ತಣ್ಹಾನಂ ಖಯಮಜ್ಝಗಾ’’ತಿ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇತ್ವಾ ಸತ್ತಸತ್ತಾಹಂ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಸಹ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ತಿಂಸಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಾನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಗಗನಪಥೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಸುದಸ್ಸನನಗರಸಮೀಪೇ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ ಓತರಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಮಜ್ಝಗತೋ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇಸಿ, ತದಾ ತಿಂಸಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಪಠಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ.

ಪುನ ಸುನ್ದರನಗರದ್ವಾರೇ ಮಹಾಸಾಲರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ಕತ್ವಾ ವೀಸತಿಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಮತಂ ಪಾಯೇಸಿ, ಸೋ ದುತಿಯೋ ಅಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ಅತ್ತನೋ ಮಾತರಂ ಉತ್ತರಂ ಪಮುಖಂ ಕತ್ವಾ ದಸಸು ಚಕ್ಕವಾಳಸಹಸ್ಸೇಸು ದೇವತಾನಂ ಸಮಾಗತಾನಂ ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕಂ ದೇಸೇನ್ತೇ ಭಗವತಿ ದಸನ್ನಂ ಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ತತಿಯೋ ಅಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧. ‘‘ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಅಪರೇನ, ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ದ್ವಿಪದುತ್ತಮೋ;

ಕೋಣಾಗಮನೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಲೋಕಜೇಟ್ಠೋ ನರಾಸಭೋ.

೨. ‘‘ದಸ ಧಮ್ಮೇ ಪೂರಯಿತ್ವಾನ, ಕನ್ತಾರಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಿ;

ಪವಾಹಿಯ ಮಲಂ ಸಬ್ಬಂ, ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ.

೩. ‘‘ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇನ್ತೇ, ಕೋಣಾಗಮನನಾಯಕೇ;

ತಿಂಸಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ, ಪಠಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹು.

೪. ‘‘ಪಾಟಿಹೀರಂ ಕರೋನ್ತೇ ಚ, ಪರವಾದಪ್ಪಮದ್ದನೇ;

ವೀಸತಿಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ, ದುತಿಯಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹು.

೫. ‘‘ತತೋ ವಿಕುಬ್ಬನಂ ಕತ್ವಾ, ಜಿನೋ ದೇವಪುರಂ ಗತೋ;

ವಸತೇ ತತ್ಥ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಸಿಲಾಯ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲೇ.

೬. ‘‘ಪಕರಣೇ ಸತ್ತ ದೇಸೇನ್ತೋ, ವಸ್ಸಂ ವಸತಿ ಸೋ ಮುನಿ;

ದಸಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ, ತತಿಯಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೂ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ದಸ ಧಮ್ಮೇ ಪೂರಯಿತ್ವಾನಾತಿ ದಸ ಪಾರಮಿಧಮ್ಮೇ ಪೂರಯಿತ್ವಾ. ಕನ್ತಾರಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮೀತಿ ಜಾತಿಕನ್ತಾರಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಿ. ಪವಾಹಿಯಾತಿ ಪವಾಹೇತ್ವಾ. ಮಲಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ರಾಗಾದಿಮಲತ್ತಯಂ. ಪಾಟಿಹೀರಂ ಕರೋನ್ತೇ ಚ, ಪರವಾದಪ್ಪಮದ್ದನೇತಿ ಪರವಾದಿವಾದಪ್ಪಮದ್ದನೇ, ಭಗವತಿ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ಕರೋನ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಕುಬ್ಬನನ್ತಿ ವಿಕುಬ್ಬನಿದ್ಧಿಂ, ಸುನ್ದರನಗರದ್ವಾರೇ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ಕತ್ವಾ ದೇವಪುರಂ ಗತೋ ತತ್ಥ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಸಿಲಾಯಂ ವಸಿ. ಕಥಂ ವಸೀತಿ? ಪಕರಣೇ ಸತ್ತ ದೇಸೇನ್ತೋತಿ ತತ್ಥ ದೇವಾನಂ ಸತ್ತಪ್ಪಕರಣಸಙ್ಖಾತಂ ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ವಸಿ. ಏವಂ ತತ್ಥ ಅಭಿಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೇ ಭಗವತಿ ದಸಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ದೇವಾನಂ ಅಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪರಿಸುದ್ಧಪಾರಮಿಪೂರಣಾಗಮನಸ್ಸ ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸಪಿ ಏಕೋ ಸಾವಕಸನ್ನಿಪಾತೋ ಅಹೋಸಿ. ಸುರಿನ್ದವತೀನಗರೇ ಸುರಿನ್ದವತುಯ್ಯಾನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಭಿಯ್ಯಸಸ್ಸ ರಾಜಪುತ್ತಸ್ಸ ಚ ಉತ್ತರಸ್ಸ ಚ ರಾಜಪುತ್ತಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ತಿಂಸಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇವ ತೇ ಏಹಿಭಿಕ್ಖುಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ಮಜ್ಝಗತೋ ಮಾಘಪುಣ್ಣಮಾಯಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೭. ‘‘ತಸ್ಸಾಪಿ ದೇವದೇವಸ್ಸ, ಏಕೋ ಆಸಿ ಸಮಾಗಮೋ;

ಖೀಣಾಸವಾನಂ ವಿಮಲಾನಂ, ಸನ್ತಚಿತ್ತಾನ ತಾದಿನಂ.

೮. ‘‘ತಿಂಸಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಾನಂ, ತದಾ ಆಸಿ ಸಮಾಗಮೋ;

ಓಘಾನಮತಿಕ್ಕನ್ತಾನಂ, ಭಿಜ್ಜಿತಾನಞ್ಚ ಮಚ್ಚುಯಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಓಘಾನನ್ತಿ ಕಾಮೋಘಾದೀನಂ, ಚತುನ್ನಮೋಘಾನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಯಸ್ಸ ಪನ ತೇ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ತಂ ವಟ್ಟಸ್ಮಿಂ ಓಹನನ್ತಿ ಓಸೀದಾಪೇನ್ತೀತಿ ಓಘಾ, ತೇಸಂ ಓಘಾನಂ, ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಚತುಬ್ಬಿಧೇ ಓಘೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಿಜ್ಜಿತಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಮಚ್ಚುಯಾತಿ ಮಚ್ಚುನೋ.

ತದಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಮಿಥಿಲನಗರೇ ಪಬ್ಬತೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ, ತದಾ ‘‘ಸರಣಗತಸಬ್ಬಪಾಣಾಗಮನಂ ಕೋಣಾಗಮನಂ ಮಿಥಿಲನಗರಮನುಪ್ಪತ್ತ’’ನ್ತಿ ಸುತ್ವಾ ಸಪರಿವಾರೋ ರಾಜಾ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ದಸಬಲಂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ತತ್ಥ ಭಗವನ್ತಂ ವಸ್ಸಾವಾಸತ್ಥಾಯ ಯಾಚಿತ್ವಾ ತೇಮಾಸಂ ಸಸಾವಕಸಙ್ಘಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪತ್ತುಣ್ಣಚೀನಪಟ್ಟಕಮ್ಬಲಕೋಸೇಯ್ಯದುಕೂಲಕಪ್ಪಾಸಿಕಾದೀನಿ ಮಹಗ್ಘಾನಿ ಚೇವ ಸುಖುಮವತ್ಥಾನಿ ಚ ಸುವಣ್ಣಪಾದುಕಾ ಚೇವ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಬಹುಪರಿಕ್ಖಾರಮದಾಸಿ. ಸೋಪಿ ನಂ ಭಗವಾ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ – ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಭದ್ದಕಪ್ಪೇ ಅಯಂ ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಸೋ ಮಹಾಪುರಿಸೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಬ್ಯಾಕರಣಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾರಜ್ಜಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೯. ‘‘ಅಹಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ, ಪಬ್ಬತೋ ನಾಮ ಖತ್ತಿಯೋ;

ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚೇಹಿ ಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಅನನ್ತಬಲವಾಹನೋ.

೧೦. ‘‘ಸಮ್ಬುದ್ಧದಸ್ಸನಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಸುತ್ವಾ ಧಮ್ಮಮನುತ್ತರಂ;

ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಸಜಿನಸಙ್ಘಂ, ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಯದಿಚ್ಛಕಂ.

೧೧. ‘‘ಪತ್ತುಣ್ಣಂ ಚೀನಪಟ್ಟಞ್ಚ, ಕೋಸೇಯ್ಯಂ ಕಮ್ಬಲಮ್ಪಿ ಚ;

ಸುವಣ್ಣಪಾದುಕಞ್ಚೇವ, ಅದಾಸಿಂ ಸತ್ಥುಸಾವಕೇ.

೧೨. ‘‘ಸೋಪಿ ಮಂ ಬುದ್ಧೋ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ, ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದಿಯ;

ಇಮಮ್ಹಿ ಭದ್ದಕೇ ಕಪ್ಪೇ, ಅಯಂ ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

೧೩. ‘‘ಅಹು ಕಪಿಲವ್ಹಯಾ ರಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಹೇಸ್ಸಾಮ ಸಮ್ಮುಖಾ ಇಮಂ.

೧೪. ‘‘ತಸ್ಸಾಪಿ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ಭಿಯ್ಯೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದಯಿಂ;

ಉತ್ತರಿಂ ವತಮಧಿಟ್ಠಾಸಿಂ ದಸಪಾರಮಿಪೂರಿಯಾ.

೧೫. ‘‘ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಗವೇಸನ್ತೋ, ದಾನಂ ದತ್ವಾ ನರುತ್ತಮೇ;

ಓಹಾಯಾಹಂ ಮಹಾರಜ್ಜಂ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಜಿನಸನ್ತಿಕೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅನನ್ತಬಲವಾಹನೋತಿ ಬಹುಕಂ ಅನನ್ತಂ ಮಯ್ಹಂ ಬಲಂ ಅಸ್ಸಹತ್ಥಿಆದಿಕಂ ವಾಹನಞ್ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮ್ಬುದ್ಧದಸ್ಸನನ್ತಿ ಸಮ್ಬುದ್ಧದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ. ಯದಿಚ್ಛಕನ್ತಿ ಯಾವದಿಚ್ಛಕಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಸಙ್ಘಂ ಚತುಬ್ಬಿಧೇನ ಆಹಾರೇನ ‘‘ಅಲಮಲ’’ನ್ತಿ ಪವಾರಾಪೇತ್ವಾ, ಹತ್ಥೇನ ಪಿದಹಾಪೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸತ್ಥುಸಾವಕೇತಿ ಸತ್ಥುನೋ ಚೇವ ಸಾವಕಾನಞ್ಚ ಅದಾಸಿಂ. ನರುತ್ತಮೇತಿ ನರುತ್ತಮಸ್ಸ. ಓಹಾಯಾತಿ ಪಹಾಯ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ.

ತಸ್ಸ ಪನ ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸೋಭವತೀ ನಾಮ ನಗರಂ ಅಹೋಸಿ, ಯಞ್ಞದತ್ತೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪಿತಾ, ಉತ್ತರಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಮಾತಾ, ಭಿಯ್ಯಸೋ ಚ ಉತ್ತರೋ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ, ಸೋತ್ಥಿಜೋ ನಾಮುಪಟ್ಠಾಕೋ, ಸಮುದ್ದಾ ಚ ಉತ್ತರಾ ಚ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಿಕಾ, ಉದುಮ್ಬರರುಕ್ಖೋ ಬೋಧಿ, ಸರೀರಂ ತಿಂಸಹತ್ಥುಬ್ಬೇಧಂ ಅಹೋಸಿ, ತಿಂಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆಯು, ಭರಿಯಾ ಪನಸ್ಸ ರುಚಿಗತ್ತಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ, ಸತ್ಥವಾಹೋ ನಾಮ ಪುತ್ತೋ, ಹತ್ಥಿಯಾನೇನ ನಿಕ್ಖಮಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೬. ‘‘ನಗರಂ ಸೋಭವತೀ ನಾಮ, ಸೋಭೋ ನಾಮಾಸಿ ಖತ್ತಿಯೋ;

ವಸತೇ ತತ್ಥ ನಗರೇ, ಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಹಾಕುಲಂ.

೧೭. ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯಞ್ಞದತ್ತೋ ಚ, ಆಸಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸೋ ಪಿತಾ;

ಉತ್ತರಾ ನಾಮ ಜನಿಕಾ, ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ;

೨೨. ‘‘ಭಿಯ್ಯಸೋ ಉತ್ತರೋ ನಾಮ, ಅಹೇಸುಂ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ;

ಸೋತ್ಥಿಜೋ ನಾಮುಪಟ್ಠಾಕೋ, ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ.

೨೩. ‘‘ಸಮುದ್ದಾ ಉತ್ತರಾ ಚೇವ, ಅಹೇಸುಂ ಅಗ್ಗಸಾವಿಕಾ;

ಬೋಧಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ಉದುಮ್ಬರೋತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ.

೨೫. ‘‘ಉಚ್ಚತ್ತನೇನ ಸೋ ಬುದ್ಧೋ, ತಿಂಸಹತ್ಥಸಮುಗ್ಗತೋ;

ಉಕ್ಕಾಮುಖೇ ಯಥಾ ಕಮ್ಬು, ಏವಂ ರಂಸೀಹಿ ಮಣ್ಡಿತೋ.

೨೬. ‘‘ತಿಂಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಆಯು ಬುದ್ಧಸ್ಸ ತಾವದೇ;

ತಾವತಾ ತಿಟ್ಠಮಾನೋ ಸೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹುಂ.

೨೭. ‘‘ಧಮ್ಮಚೇತಿಂ ಸಮುಸ್ಸೇತ್ವಾ, ಧಮ್ಮದುಸ್ಸವಿಭೂಸಿತಂ;

ಧಮ್ಮಪುಪ್ಫಗುಳಂ ಕತ್ವಾ, ನಿಬ್ಬುತೋ ಸೋ ಸಸಾವಕೋ.

೨೮. ‘‘ಮಹಾವಿಲಾಸೋ ತಸ್ಸ ಜನೋ, ಸಿರಿಧಮ್ಮಪ್ಪಕಾಸನೋ;

ಸಬ್ಬಂ ತಮನ್ತರಹಿತಂ, ನನು ರಿತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಉಕ್ಕಾಮುಖೇತಿ ಕಮ್ಮಾರುದ್ಧನೇ. ಯಥಾ ಕಮ್ಬೂತಿ ಸುವಣ್ಣನಿಕ್ಖಂ ವಿಯ. ಏವಂ ರಂಸೀಹಿ ಮಣ್ಡಿತೋತಿ ಏವಂ ರಸ್ಮೀಹಿ ಪಟಿಮಣ್ಡಿತೋ ಸಮಲಙ್ಕತೋ. ಧಮ್ಮಚೇತಿಂ ಸಮುಸ್ಸೇತ್ವಾತಿ ಸತ್ತತ್ತಿಂಸಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮಮಯಂ ಚೇತಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ. ಧಮ್ಮದುಸ್ಸವಿಭೂಸಿತನ್ತಿ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಪಟಾಕವಿಭೂಸಿತಂ. ಧಮ್ಮಪುಪ್ಫಗುಳಂ ಕತ್ವಾತಿ ಧಮ್ಮಮಯಪುಪ್ಫಮಾಲಾಗುಳಂ ಕತ್ವಾ. ಮಹಾಜನಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸನಾಚೇತಿಯಙ್ಗಣೇ ಠಿತಸ್ಸ ನಮಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ಧಮ್ಮಚೇತಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಸಾವಕಸಙ್ಘೋ ಸತ್ಥಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಹಾವಿಲಾಸೋತಿ ಮಹಾಇದ್ಧಿವಿಲಾಸಪ್ಪತ್ತೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ. ಜನೋತಿ ಸಾವಕಜನೋ. ಸಿರಿಧಮ್ಮಪ್ಪಕಾಸನೋತಿ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಪ್ಪಕಾಸನೋ ಸೋ ಭಗವಾ ಚ ಸಬ್ಬಂ ತಮನ್ತರಹಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

‘‘ಸುಖೇನ ಕೋಣಾಗಮನೋ ಗತಾಸವೋ, ವಿಕಾಮಪಾಣಾಗಮನೋ ಮಹೇಸೀ;

ವನೇ ವಿವೇಕೇ ಸಿರಿನಾಮಧೇಯ್ಯೇ, ವಿಸುದ್ಧವಂಸಾಗಮನೋ ವಸಿತ್ಥ’’.

ಸೇಸಗಾಥಾಸು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವಾತಿ.

ಕೋಣಾಗಮನಬುದ್ಧವಂಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತೋ ತೇವೀಸತಿಮೋ ಬುದ್ಧವಂಸೋ.