೨೪. ಕಕುಸನ್ಧಬುದ್ಧವಂಸವಣ್ಣನಾ

ವೇಸ್ಸಭುಮ್ಹಿ ಸಯಮ್ಭುಮ್ಹಿ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಕಪ್ಪೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಏಕೂನತ್ತಿಂಸಕಪ್ಪೇಸು ಜಿನದಿವಸಕರಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜಿಂಸು. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಭದ್ದಕಪ್ಪೇ ಚತ್ತಾರೋ ಬುದ್ಧಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಕಕುಸನ್ಧೋ ಕೋಣಾಗಮನೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬುದ್ಧೋತಿ. ಮೇತ್ತೇಯ್ಯೋ ಪನ ಭಗವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ. ಏವಮಯಂ ಕಪ್ಪೋ ಪಞ್ಚಹಿ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇಹಿ ಪಟಿಮಣ್ಡಿತತ್ತಾ ಭದ್ದಕಪ್ಪೋತಿ ಭಗವತಾ ವಣ್ಣಿತೋ. ತತ್ಥ ಕಕುಸನ್ಧೋ ನಾಮ ಭಗವಾ ಪಾರಮಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ತುಸಿತಪುರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಖೇಮವತೀನಗರೇ ಖೇಮಙ್ಕರಸ್ಸ ನಾಮ ರಞ್ಞೋ ಅತ್ಥಧಮ್ಮಾನುಸಾಸಕಸ್ಸ ಅಗ್ಗಿದತ್ತಸ್ಸ ನಾಮ ಪುರೋಹಿತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ವಿಸಾಖಾಯ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ಯದಾ ಪನ ಖತ್ತಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಸಕ್ಕರೋನ್ತಿ ಗರುಕರೋನ್ತಿ ಮಾನೇನ್ತಿ ಪೂಜೇನ್ತಿ, ತದಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ.

ಯದಾ ಪನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಖತ್ತಿಯೇ ಸಕ್ಕರೋನ್ತಿ ಗರುಕರೋನ್ತಿ ಮಾನೇನ್ತಿ ಪೂಜೇನ್ತಿ, ತದಾ ಖತ್ತಿಯಕುಲೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ತದಾ ಕಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಖತ್ತಿಯೇಹಿ ಸಕ್ಕರೀಯನ್ತಿ ಗರುಕರೀಯನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಚ್ಚಸನ್ಧೋ ಕಕುಸನ್ಧೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ವಿಭವಸಿರಿಸಮುದಯೇನಾಕುಲೇ ಅನಾಕುಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ದಸಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಉನ್ನಾದೇನ್ತೋ ಕಮ್ಪಯನ್ತೋ ಉದಪಾದಿ. ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾನಿ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ತತೋ ದಸನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಖೇಮವತುಯ್ಯಾನೇ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿತೋ ಸುವಣ್ಣಲತಾತೋ ಅಗ್ಗಿಜಾಲೋ ವಿಯ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಸೋ ಚತ್ತಾರಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸಿ. ತಸ್ಸ ಕಿರ ಕಾಮಕಾಮವಣ್ಣಕಾಮಸುದ್ಧಿನಾಮಕಾ ತಯೋ ಪಾಸಾದಾ ಅಹೇಸುಂ. ರೋಚಿನೀಬ್ರಾಹ್ಮಣೀಪಮುಖಾನಿ ತಿಂಸ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾನಿ ಅಹೇಸುಂ.

ಸೋ ಚತ್ತಾರಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ರೋಚಿನಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಅನುತ್ತರೇ ಉತ್ತರೇ ನಾಮ ಕುಮಾರೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಪಯುತ್ತೇನ ಆಜಞ್ಞರಥೇನ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ತಂ ಚತ್ತಾಲೀಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅನುಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ಸೋ ತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಅಟ್ಠ ಮಾಸೇ ಪಧಾನಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾ ವಿಸಾಖಪುಣ್ಣಮಾಯ ಸುಚಿರಿನ್ಧನಿಗಮೇ ವಜಿರಿನ್ಧಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಧೀತಾಯ ದಿನ್ನಂ ಮಧುಪಾಯಾಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಖದಿರವನೇ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ಕತ್ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಸುಭದ್ದೇನ ನಾಮ ಯವಪಾಲಕೇನ ಉಪನೀತಾ ಅಟ್ಠ ತಿಣಮುಟ್ಠಿಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಿರೀಸಬೋಧಿಂ ಪಾಟಲಿಯಾ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣಂ ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಂ ಉಪವಾಯಮಾನಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಚತುತ್ತಿಂಸಹತ್ಥವಿತ್ಥತಂ ತಿಣಸನ್ಥರಂ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಪತ್ವಾ – ‘‘ಅನೇಕಜಾತಿಸಂಸಾರಂ…ಪೇ… ತಣ್ಹಾನಂ ಖಯಮಜ್ಝಗಾ’’ತಿ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇತ್ವಾ ಸತ್ತಸತ್ತಾಹಂ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಸಹ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಾನಂ ಸಚ್ಚಪ್ಪಟಿವೇಧಸಮತ್ಥತಂ ದಿಸ್ವಾ ಏಕಾಹೇನೇವ ಮಕಿಲನಗರಸಮೀಪೇ ಸಮ್ಭೂತಂ ಇಸಿಪತನಂ ನಾಮ ಮಿಗದಾಯಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಮಜ್ಝಗತೋ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ತದಾ ಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಪಠಮೋ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ.

ಪುನ ಕಣ್ಣಕುಜ್ಜನಗರದ್ವಾರೇ ಮಹಾಸಾಲರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ಕತ್ವಾ ತಿಂಸಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ, ಸೋ ದುತಿಯೋ ಅಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ಯದಾ ಪನ ಖೇಮವತೀನಗರಸ್ಸಾವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ದೇವಾಯತನೇ ಅಭಿಮತನರದೇವೋ ನರದೇವೋ ನಾಮ ಯಕ್ಖೋ ದಿಸ್ಸಮಾನಮನುಸ್ಸಸರೀರೋ ಹುತ್ವಾ ಕನ್ತಾರಮಜ್ಝೇ ಏಕಸ್ಸ ಕಮಲಕುವಲಯುಪ್ಪಲಸಮಲಙ್ಕತಸಲಿಲಸೀತಲಸ್ಸ ಪರಮಮಧುರಸಿಸಿರವಾರಿನೋ ಸಬ್ಬಜನಸುರಭಿರಮಸ್ಸ ಸರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಠತ್ವಾ ಕಮಲಕುವಲಯಕಲ್ಲಹಾರಾದೀಹಿ ಸತ್ತೇ ಉಪಲಾಪೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಖಾದತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಮಗ್ಗೇ ಪಚ್ಛಿನ್ನೇ ಜನಸಮ್ಪಾತರಹಿತೇ ಮಹಾಅಟವಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಸತ್ತೇ ಖಾದತಿ. ಸೋ ಲೋಕವಿಸ್ಸುತೋ ಮಹಾಕನ್ತಾರಮಗ್ಗೋ ಅಹೋಸಿ. ಉಭತೋಕನ್ತಾರದ್ವಾರೇ ಕಿರ ಮಹಾಜನಕಾಯೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಕನ್ತಾರನಿತ್ಥರಣತ್ಥಾಯ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ವಿಗತಭವಬನ್ಧೋ ಕಕುಸನ್ಧೋ ಸತ್ಥಾ ಏಕದಿವಸಂ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯೇ ಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ಞಾಣಜಾಲಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗತಂ ತಂ ಮಹೇಸಕ್ಖಂ ನರದೇವಯಕ್ಖಂ ತಞ್ಚ ಜನಸಮೂಹಮದ್ದಸ. ದಿಸ್ವಾ ಚ ಪನ ಗಗನತಲೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಜನಕಾಯಸ್ಸ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸೇವ ಭಗವಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ತಸ್ಸ ನರದೇವಯಕ್ಖಸ್ಸ ಭವನೇ ಓತರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮಙ್ಗಲಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಮನುಸ್ಸಭಕ್ಖೋ ಯಕ್ಖೋ ಛಬ್ಬಣ್ಣರಸ್ಮಿಯೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತಂ ಇನ್ದಧನುಪರಿವುತಮಿವ ದಿವಸಕರಂ ಮುನಿದಿವಸಕರಂ ಪವನಪಥೇನಾಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ದಸಬಲೋ ಮಮಾನುಕಮ್ಪಾಯ ಇಧಾಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಪಸನ್ನಹದಯೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿವಾರಯಕ್ಖೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅನೇಕಮಿಗಗಣವನ್ತಂ ಹಿಮವನ್ತಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಾನಾವಣ್ಣಗನ್ಧಾನಿ ಜಲಜಥಲಜಾನಿ ಕುಸುಮಾನಿ ಪರಮಮನೋರಮಾನಿ ಸುಗನ್ಧಗನ್ಧೇ ಸಮಾಹರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸಿನ್ನಂ ವಿಗತರನ್ಧಂ ಕಕುಸನ್ಧಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಾದೀಹಿ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಥುತಿಸಙ್ಗೀತಾನಿ ಪವತ್ತೇನ್ತೋ ಸಿರಸಿ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಕತ್ವಾ ನಮಸ್ಸಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತತೋ ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಹದಯಾ ಸಮಾಗಮ್ಮ ಭಗವನ್ತಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ನಮಸ್ಸಮಾನಾ ಅಟ್ಠಂಸು. ಅಥ ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧೋ ಕಕುಸನ್ಧೋ ಭಗವಾ ಅಭಿಪೂಜಿತನರದೇವಯಕ್ಖಂ ನರದೇವಯಕ್ಖಂ ಕಮ್ಮಫಲಸಮ್ಬನ್ಧದಸ್ಸನೇನ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ನಿರಯಕಥಾಯ ಸನ್ತಾಸೇತ್ವಾ ಚತುಸಚ್ಚಕಥಂ ಕಥೇಸಿ, ತದಾ ಅಪರಿಮಿತಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ, ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಅಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧. ‘‘ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಅಪರೇನ, ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ದ್ವಿಪದುತ್ತಮೋ;

ಕಕುಸನ್ಧೋ ನಾಮ ನಾಮೇನ, ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯೋ ದುರಾಸದೋ.

೨. ‘‘ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಭವಂ, ಚರಿಯಾಯ ಪಾರಮಿಂ ಗತೋ;

ಸೀಹೋವ ಪಞ್ಜರಂ ಭೇತ್ವಾ, ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ.

೩. ‘‘ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇನ್ತೇ, ಕಕುಸನ್ಧೇ ಲೋಕನಾಯಕೇ;

ಚತ್ತಾಲೀಸಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ, ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹು.

೪. ‘‘ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಮ್ಹಿ ಆಕಾಸೇ, ಯಮಕಂ ಕತ್ವಾ ವಿಕುಬ್ಬನಂ;

ತಿಂಸಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಂ, ಬೋಧೇಸಿ ದೇವಮಾನುಸೇ.

೫. ‘‘ನರದೇವಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ, ಚತುಸಚ್ಚಪ್ಪಕಾಸನೇ;

ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ತಸ್ಸ, ಗಣನಾತೋ ಅಸಙ್ಖಿಯೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾತಿ ಸಮೂಹನಿತ್ವಾ. ಸಬ್ಬಭವನ್ತಿ ಸಬ್ಬಂ ನವವಿಧಂ ಭವಂ, ಭವುಪ್ಪತ್ತಿನಿಮಿತ್ತಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಚರಿಯಾಯ ಪಾರಮಿಂ ಗತೋತಿ ಸಬ್ಬಪಾರಮೀನಂ ಪೂರಣವಸೇನ ಪಾರಂ ಗತೋ. ಸೀಹೋವ ಪಞ್ಜರಂ ಭೇತ್ವಾತಿ ಸೀಹೋ ವಿಯ ಪಞ್ಜರಂ ಮುನಿಕುಞ್ಜರೋ ಭವಪಞ್ಜರಂ ವಿನಾಸೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ವಿದ್ಧಸ್ತಭವಬನ್ಧನಸ್ಸ ಏಕೋವ ಸಾವಕಸನ್ನಿಪಾತೋ ಅಹೋಸಿ. ಕಣ್ಣಕುಜ್ಜನಗರೇ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ ಅತ್ತನಾ ಸಹ ಪಬ್ಬಜಿತೇಹಿ ಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಅರಹನ್ತಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಮಾಘಪುಣ್ಣಮಾಯಂ ಭಗವಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೬. ‘‘ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ಏಕೋ ಆಸಿ ಸಮಾಗಮೋ;

ಖೀಣಾಸವಾನಂ ವಿಮಲಾನಂ, ಸನ್ತಚಿತ್ತಾನ ತಾದಿನಂ.

೭. ‘‘ಚತ್ತಾಲೀಸಸಹಸ್ಸಾನಂ, ತದಾ ಆಸಿ ಸಮಾಗಮೋ;

ದನ್ತಭೂಮಿಮನುಪ್ಪತ್ತಾನಂ, ಆಸವಾರಿಗಣಕ್ಖಯಾ’’ತಿ.

ತದಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಖೇಮೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ಅಞ್ಜನಾದೀನಿ ಸಬ್ಬಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಚ ಅದಾಸಿ. ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಸಮಣಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಪಸನ್ನಹದಯೋ ಹುತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿ. ಸೋ ಪನ ಸತ್ಥಾ – ‘‘ಅನಾಗತೇ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪೇ ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೮. ‘‘ಅಹಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ, ಖೇಮೋ ನಾಮಾಸಿ ಖತ್ತಿಯೋ;

ತಥಾಗತೇ ಜಿನಪುತ್ತೇ, ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಅನಪ್ಪಕಂ.

೯. ‘‘ಪತ್ತಞ್ಚ ಚೀವರಂ ದತ್ವಾ, ಅಞ್ಜನಂ ಮಧುಲಟ್ಠಿಕಂ;

ಇಮೇತಂ ಪತ್ಥಿತಂ ಸಬ್ಬಂ, ಪಟಿಯಾದೇಮಿ ವರಂ ವರಂ.

೧೦. ‘‘ಸೋಪಿ ಮಂ ಬುದ್ಧೋ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ, ಕಕುಸನ್ಧೋ ವಿನಾಯಕೋ;

ಇಮಮ್ಹಿ ಭದ್ದಕೇ ಕಪ್ಪೇ, ಅಯಂ ಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

೧೧. ‘‘ಅಹು ಕಪಿಲವ್ಹಯಾ ರಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಹೇಸ್ಸಾಮ ಸಮ್ಮುಖಾ ಇಮಂ.

೧೩. ‘‘ನಗರಂ ಖೇಮವತೀ ನಾಮ, ಖೇಮೋ ನಾಮಾಸಹಂ ತದಾ;

ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಗವೇಸನ್ತೋ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಞ್ಜನಂ ಪಾಕಟಮೇವ. ಮಧುಲಟ್ಠಿಕನ್ತಿ ಯಟ್ಠಿಮಧುಕಂ. ಇಮೇತನ್ತಿ ಇಮಂ ಏತಂ. ಪತ್ಥಿತನ್ತಿ ಇಚ್ಛಿತಂ. ಪಟಿಯಾದೇಮೀತಿ ದಜ್ಜಾಮಿ, ಅದಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ವರಂ ವರನ್ತಿ ಸೇಟ್ಠಂ ಸೇಟ್ಠನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಯದೇತಂ ಪತ್ಥಿತ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ತಸ್ಸ ಯಂ ಇಚ್ಛತಿ, ಏತಂ ಸಬ್ಬಂ ಅದಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಂ ಸುನ್ದರತರೋ.

ತಸ್ಸ ಪನ ಅದನ್ಧಸ್ಸ ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಖೇಮಂ ನಾಮ ನಗರಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಗ್ಗಿದತ್ತೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪಿತಾ, ವಿಸಾಖಾ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಮಾತಾ, ವಿಧುರೋ ಚ ಸಞ್ಜೀವೋ ಚ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ, ಬುದ್ಧಿಜೋ ನಾಮುಪಟ್ಠಾಕೋ, ಸಾಮಾ ಚ ಚಮ್ಪಾ ಚ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಿಕಾ, ಮಹಾಸಿರೀಸರುಕ್ಖೋ ಬೋಧಿ, ಸರೀರಂ ಚತ್ತಾಲೀಸಹತ್ಥುಬ್ಬೇಧಂ ಅಹೋಸಿ, ಸಮನ್ತಾ ದಸಯೋಜನಾನಿ ಸರೀರಪ್ಪಭಾ ನಿಚ್ಛರತಿ, ಚತ್ತಾಲೀಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಆಯು, ಭರಿಯಾ ಪನಸ್ಸ ರೋಚಿನೀ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ, ಉತ್ತರೋ ನಾಮ ಪುತ್ತೋ, ಆಜಞ್ಞರಥೇನ ನಿಕ್ಖಮಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೪. ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅಗ್ಗಿದತ್ತೋ ಚ, ಆಸಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸೋ ಪಿತಾ;

ವಿಸಾಖಾ ನಾಮ ಜನಿಕಾ, ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ.

೧೫. ‘‘ವಸತೇ ತತ್ಥ ಖೇಮೇ ಪುರೇ, ಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಹಾಕುಲಂ;

ನರಾನಂ ಪವರಂ ಸೇಟ್ಠಂ, ಜಾತಿಮನ್ತಂ ಮಹಾಯಸಂ.

೨೦. ‘‘ವಿಧುರೋ ಚ ಸಞ್ಜೀವೋ ಚ, ಅಹೇಸುಂ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ;

ಬುದ್ಧಿಜೋ ನಾಮುಪಟ್ಠಾಕೋ, ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ.

೨೧. ‘‘ಸಾಮಾ ಚ ಚಮ್ಪಾನಾಮಾ ಚ, ಅಹೇಸುಂ ಅಗ್ಗಸಾವಿಕಾ;

ಬೋಧಿ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ಸಿರೀಸೋತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ.

೨೩. ‘‘ಚತ್ತಾಲೀಸರತನಾನಿ, ಅಚ್ಚುಗ್ಗತೋ ಮಹಾಮುನಿ;

ಕನಕಪ್ಪಭಾ ನಿಚ್ಛರತಿ, ಸಮನ್ತಾ ದಸಯೋಜನಂ.

೨೪. ‘‘ಚತ್ತಾಲೀಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಆಯು ತಸ್ಸ ಮಹೇಸಿನೋ;

ತಾವತಾ ತಿಟ್ಠಮಾನೋ ಸೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹುಂ.

೨೫. ‘‘ಧಮ್ಮಾಪಣಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ, ನರನಾರೀನಂ ಸದೇವಕೇ;

ನದಿತ್ವಾ ಸೀಹನಾದಂವ, ನಿಬ್ಬುತೋ ಸೋ ಸಸಾವಕೋ.

೨೬. ‘‘ಅಟ್ಠಙ್ಗವಚನಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಅಚ್ಛಿದ್ದಾನಿ ನಿರನ್ತರಂ;

ಸಬ್ಬಂ ತಮನ್ತರಹಿತಂ, ನನು ರಿತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ವಸತೇ ತತ್ಥ ಖೇಮೇ ಪುರೇತಿ ಅಯಂ ಗಾಥಾ ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಜಾತನಗರಸನ್ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಮಹಾಕುಲನ್ತಿ ಉದಿತೋದಿತಂ ಭಗವತೋ ಪಿತುಕುಲಂ. ನರಾನಂ ಪವರಂ ಸೇಟ್ಠನ್ತಿ ಜಾತಿವಸೇನ ಸಬ್ಬಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪವರಂ ಸೇಟ್ಠನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಜಾತಿಮನ್ತನ್ತಿ ಅಭಿಜಾತಿವನ್ತಂ, ಉತ್ತಮಾಭಿಜಾತಂ. ಮಹಾಯಸನ್ತಿ ಮಹಾಪರಿವಾರಂ, ಕಿಂ ತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಹಾಕುಲಂ? ತತ್ಥ ಮಹಾಕುಲಂ ಖೇಮೇ ಪುರೇ ವಸತೇತಿಪದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

ಸಮನ್ತಾ ದಸಯೋಜನನ್ತಿ ಸಮನ್ತತೋ ದಸ ಯೋಜನಾನಿ ಫರಿತ್ವಾ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಸರೀರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಪಭಾ ನಿಚ್ಛರತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧಮ್ಮಾಪಣನ್ತಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಖಾತಂ ಆಪಣಂ. ಪಸಾರೇತ್ವಾತಿ ಭಣ್ಡವಿಕ್ಕಿಣನತ್ಥಂ ನಾನಾಭಣ್ಡಸಮಿದ್ಧಮಾಪಣಂ ವಿಯ ಧಮ್ಮಾಪಣಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನರನಾರೀನನ್ತಿ ವೇನೇಯ್ಯನರನಾರೀನಂ ಝಾನಸಮಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಫಲರತನವಿಸೇಸಾಧಿಗಮತ್ಥಾಯ. ಸೀಹನಾದಂ ವಾತಿ ಸೀಹನಾದಂ ವಿಯ, ಅಭಯನಾದಂ ನದಿತ್ವಾ. ಅಟ್ಠಙ್ಗವಚನಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಸರೋ ಸತ್ಥಾ. ಅಚ್ಛಿದ್ದಾನೀತಿ ಛಿದ್ದಾದಿಭಾವರಹಿತಾನಿ ಸೀಲಾನಿ ಅಚ್ಛಿದ್ದಾನಿ ಅಸಬಲಾನಿ ಅಕಮ್ಮಾಸಾನಿ. ಅಥ ವಾ ಅಚ್ಛಿದ್ದಾನಿ ಅವಿವರಾನಿ ಸಾವಕಯುಗಳಾದೀನಿ. ನಿರನ್ತರನ್ತಿ ಸತತಂ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ. ಸಬ್ಬಂ ತಮನ್ತರಹಿತನ್ತಿ ಸತ್ಥಾ ಚ ಸಾವಕಯುಗಳಾದೀನಿ ಚ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಮುನಿಭಾವಮುಪಗನ್ತ್ವಾ ಅದಸ್ಸನಭಾವಮುಪಗತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

‘‘ಅಪೇತಬನ್ಧೋ ಕಕುಸನ್ಧಬುದ್ಧೋ, ಅದನ್ಧಪಞ್ಞೋ ಗತಸಬ್ಬರನ್ಧೋ;

ತಿಲೋಕಸನ್ಧೋ ಕಿರ ಸಚ್ಚಸನ್ಧೋ, ಖೇಮೇ ಪನೇ ವಾಸಮಕಪ್ಪಯಿತ್ಥ’’.

ಸೇಸಗಾಥಾಸು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವಾತಿ.

ಕಕುಸನ್ಧಬುದ್ಧವಂಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತೋ ಬಾವೀಸತಿಮೋ ಬುದ್ಧವಂಸೋ.