೯. ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

ಪಠಮಭಾಣವಾರವಣ್ಣನಾ

೨೭೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತಂ. ತತ್ರಾಯಮಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ – ಚತುದ್ದಿಸಂ ರಕ್ಖಂ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಅಸುರಸೇನಾಯ ನಿವಾರಣತ್ಥಂ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಆರಕ್ಖಂ ಠಪೇತ್ವಾ. ಗುಮ್ಬಂ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಬಲಗುಮ್ಬಂ ಠಪೇತ್ವಾ. ಓವರಣಂ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಆರಕ್ಖಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ. ಏವಂ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಆರಕ್ಖಂ ಸುಸಂವಿಹಿತಂ ಕತ್ವಾ ಆಟಾನಾಟನಗರೇ ನಿಸಿನ್ನಾ ಸತ್ತ ಬುದ್ಧೇ ಆರಬ್ಭ ಇಮಂ ಪರಿತ್ತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ‘‘ಯೇ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮಆಣಂ ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ರಾಜಆಣಂ ನ ಸುಣನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಾವನಂ ಕತ್ವಾ ಅತ್ತನೋಪಿ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಮಹತಿಯಾ ಚ ಯಕ್ಖಸೇನಾಯಾತಿಆದೀಹಿ ಚತೂಹಿ ಸೇನಾಹಿ ಆರಕ್ಖಂ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು.

ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಸದ್ದೋ ಖಯಸುನ್ದರಾಭಿರೂಪಅಬ್ಭನುಮೋದನಾದೀಸು ದಿಸ್ಸತಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಭನ್ತೇ ರತ್ತಿ, ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಪಠಮೋ ಯಾಮೋ, ಚಿರನಿಸಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಉದ್ದಿಸತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖ’’ನ್ತಿ (ಅ. ನಿ. ೮.೨೦) ಏವಮಾದೀಸು ಖಯೇ ದಿಸ್ಸತಿ. ‘‘ಅಯಂ ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತತರೋ ಪಣೀತತರೋ ಚಾ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೪.೧೦೦) ಏವಮಾದೀಸು ಸುನ್ದರೇ.

‘‘ಕೋ ಮೇ ವನ್ದತಿ ಪಾದಾನಿ, ಇದ್ಧಿಯಾ ಯಸಸಾ ಜಲಂ;

ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನ, ಸಬ್ಬಾ ಓಭಾಸಯಂ ದಿಸಾ’’ತಿ. (ವಿ. ವ. ೮೫೭);

ಏವಮಾದೀಸು ಅಭಿರೂಪೇ. ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮಾತಿ (ಪಾರಾ. ೧೫) ಏವಮಾದೀಸು ಅಬ್ಭನುಮೋದನೇ. ಇಧ ಪನ ಖಯೇ. ತೇನ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ, ಪರಿಕ್ಖೀಣಾಯ ರತ್ತಿಯಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣಾತಿ ಇಧ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಸದ್ದೋ ಅಭಿರೂಪೇ. ವಣ್ಣಸದ್ದೋ ಪನ ಛವಿಥುತಿಕುಲವಗ್ಗಕಾರಣಸಣ್ಠಾನಪಮಾಣರೂಪಾಯತನಾದೀಸು ದಿಸ್ಸತಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣೋಸಿ ಭಗವಾ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೨.೩೯೯) ಏವಮಾದೀಸು ಛವಿಯಂ. ‘‘ಕದಾ ಸಞ್ಞೂಳ್ಹಾ ಪನ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಇಮೇ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಾ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೨.೭೭) ಏವಮಾದೀಸು ಥುತಿಯಂ. ‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭೋ ಗೋತಮ, ವಣ್ಣಾ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೧.೨೬೬) ಏವಮಾದೀಸು ಕುಲವಗ್ಗೇ. ‘‘ಅಥ ಕೇನ ನು ವಣ್ಣೇನ ಗನ್ಧಥೇನೋತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೩೪) ಕಾರಣೇ. ‘‘ಮಹನ್ತಂ ಹತ್ಥಿರಾಜವಣ್ಣಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೩೮) ಏವಮಾದೀಸು ಸಣ್ಠಾನೇ. ‘‘ತಯೋ ಪತ್ತಸ್ಸ ವಣ್ಣಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೬೦೨) ಏವಮಾದೀಸು ಪಮಾಣೇ. ‘‘ವಣ್ಣೋ ಗನ್ಧೋ ರಸೋ ಓಜಾ’’ತಿ ಏವಮಾದೀಸು ರೂಪಾಯತನೇ. ಸೋ ಇಧ ಛವಿಯಂ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತೇನ ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣಾ ಅಭಿರೂಪಚ್ಛವೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಕೇವಲಕಪ್ಪನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕೇವಲಸದ್ದೋ ಅನವಸೇಸಯೇಭುಯ್ಯಅಬ್ಯಾಮಿಸ್ಸಾನತಿರೇಕದಳ್ಹತ್ಥವಿಸಂಯೋಗಾದಿಅನೇಕತ್ಥೋ. ತಥಾ ಹಿಸ್ಸ ‘‘ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯ’’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ೧) ಏವಮಾದೀಸು ಅನವಸೇಸತಾ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಕೇವಲಕಪ್ಪಾ ಚ ಅಙ್ಗಮಾಗಧಾ ಪಹೂತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಆದಾಯ ಅಭಿಕ್ಕಮಿತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೪೩) ಏವಮಾದೀಸು ಯೇಭುಯ್ಯತಾ. ‘‘ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧) ಏವಮಾದೀಸು ಅಬ್ಯಾಮಿಸ್ಸತಾ. ‘‘ಕೇವಲಂ ಸದ್ಧಾಮತ್ತಕಂ ನೂನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೬.೫೫) ಏವಮಾದೀಸು ಅನತಿರೇಕತಾ. ‘‘ಆಯಸ್ಮತೋ, ಭನ್ತೇ, ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ಬಾಹಿಕೋ ನಾಮ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೋ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಠಿತೋ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೪.೨೪೩) ಏವಮಾದೀಸು ದಳ್ಹತ್ಥತಾ. ‘‘ಕೇವಲೀ ವುಸಿತವಾ ಉತ್ತಮಪುರಿಸೋತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೧೦.೧೨) ಏವಮಾದೀಸು ವಿಸಂಯೋಗೋ. ಇಧ ಪನಸ್ಸ ಅನವಸೇಸತ್ಥೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ.

ಕಪ್ಪಸದ್ದೋ ಪನಾಯಂ ಅಭಿಸದ್ದಹನವೋಹಾರಕಾಲಪಞ್ಞತ್ತಿಛೇದನವಿಕಪ್ಪಲೇಸಸಮನ್ತಭಾವಾದಿಅನೇಕತ್ಥೋ. ತಥಾ ಹಿಸ್ಸ ‘‘ಓಕಪ್ಪನಿಯಮೇತಂ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ. ಯಥಾ ತಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೩೮೭) ಏವಮಾದೀಸು ಅಭಿಸದ್ದಹನಮತ್ಥೋ. ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಸಮಣಕಪ್ಪೇಹಿ ಫಲಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ೨೫೦) ಏವಮಾದೀಸು ವೋಹಾರೋ. ‘‘ಯೇನ ಸುದಂ ನಿಚ್ಚಕಪ್ಪಂ ವಿಹರಾಮೀ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೩೮೭) ಏವಮಾದೀಸು ಕಾಲೋ. ‘‘ಇಚ್ಚಾಯಸ್ಮಾ ಕಪ್ಪೋ’’ತಿ (ಸು. ನಿ. ೧೦೯೮) ಏವಮಾದೀಸು ಪಞ್ಞತ್ತಿ. ‘‘ಅಲಙ್ಕತೋ ಕಪ್ಪಿತಕೇಸಮಸ್ಸೂ’’ತಿ (ವಿ. ವ. ೧೦೯೪) ಏವಮಾದೀಸು ಛೇದನಂ. ‘‘ಕಪ್ಪತಿ ದ್ವಙ್ಗುಲಕಪ್ಪೋ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೪೬) ಏವಮಾದೀಸು ವಿಕಪ್ಪೋ, ಅತ್ಥಿ ಕಪ್ಪೋ ನಿಪಜ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ (ಅ. ನಿ. ೮.೮೦) ಏವಮಾದೀಸು ಲೇಸೋ. ‘‘ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ವೇಳುವನಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೯೪) ಏವಮಾದೀಸು ಸಮನ್ತಭಾವೋ. ಇಧ ಪನ ಸಮನ್ತಭಾವೋ ಅತ್ಥೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅನವಸೇಸಂ ಸಮನ್ತತೋ ಗಿಜ್ಝಕೂಟನ್ತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

ಓಭಾಸೇತ್ವಾತಿ ವತ್ಥಮಾಲಾಲಙ್ಕಾರಸರೀರಸಮುಟ್ಠಿತಾಯ ಆಭಾಯ ಫರಿತ್ವಾ, ಚನ್ದಿಮಾ ವಿಯ ಸೂರಿಯೋ ವಿಯ ಚ ಏಕೋಭಾಸಂ ಏಕಪಜ್ಜೋತಂ ಕರಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸೂತಿ ದೇವತಾನಂ ದಸಬಲಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ನ ಬಹು, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಸುತ್ತೇ ಪರಿತ್ತಗಾರವವಸೇನ ನಿಸೀದಿಂಸು.

೨೭೬. ವೇಸ್ಸವಣೋತಿ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾನೋ ಆಗತಾ, ವೇಸ್ಸವಣೋ ಪನ ದಸಬಲಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಾಸಿಕೋ ಕಥಾಪವತ್ತನೇ ಬ್ಯತ್ತೋ ಸುಸಿಕ್ಖಿತೋ, ತಸ್ಮಾ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ. ಉಳಾರಾತಿ ಮಹೇಸಕ್ಖಾನುಭಾವಸಮ್ಪನ್ನಾ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣಿಯಾತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತೇ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಸಮ್ಪರಾಯಿಕಂ ಆದೀನವಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತತೋ ವೇರಮಣಿಯಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತತ್ಥ ಸನ್ತಿ ಉಳಾರಾ ಯಕ್ಖಾ ನಿವಾಸಿನೋತಿ ತೇಸು ಸೇನಾಸನೇಸು ಸನ್ತಿ ಉಳಾರಾ ಯಕ್ಖಾ ನಿಬದ್ಧವಾಸಿನೋ. ಆಟಾನಾಟಿಯನ್ತಿ ಆಟಾನಾಟನಗರೇ ಬದ್ಧತ್ತಾ ಏವಂನಾಮಂ. ಕಿಂ ಪನ ಭಗವತೋ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖಧಮ್ಮೋ ನಾಮ ಅತ್ಥೀತಿ, ನತ್ಥಿ. ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ವೇಸ್ಸವಣೋ ‘‘ಉಗ್ಗಣ್ಹಾತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ? ಓಕಾಸಕರಣತ್ಥಂ. ಸೋ ಹಿ ಭಗವನ್ತಂ ಇಮಂ ಪರಿತ್ತಂ ಸಾವೇತುಂ ಓಕಾಸಂ ಕಾರೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಸತ್ಥು ಕಥಿತೇ ಇಮಂ ಪರಿತ್ತಂ ಗರು ಭವಿಸ್ಸತೀತಿಪಿ ಆಹ. ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯಾತಿ ಗಮನಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಚತೂಸು ಇರಿಯಾಪಥೇಸು ಸುಖವಿಹಾರಾಯ.

೨೭೭. ಚಕ್ಖುಮನ್ತಸ್ಸಾತಿ ನ ವಿಪಸ್ಸೀಯೇವ ಚಕ್ಖುಮಾ, ಸತ್ತಪಿ ಬುದ್ಧಾ ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಏತಾನಿ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ನಾಮಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಸಬ್ಬೇಪಿ ಬುದ್ಧಾ ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ, ಸಬ್ಬೇ ಸಬ್ಬಭೂತಾನುಕಮ್ಪಿನೋ, ಸಬ್ಬೇ ನ್ಹಾತಕಿಲೇಸತ್ತಾ ನ್ಹಾತಕಾ. ಸಬ್ಬೇ ಮಾರಸೇನಾಪಮದ್ದಿನೋ, ಸಬ್ಬೇ ವುಸಿತವನ್ತೋ, ಸಬ್ಬೇ ವಿಮುತ್ತಾ, ಸಬ್ಬೇ ಅಙ್ಗತೋ ರಸ್ಮೀನಂ ನಿಕ್ಖನ್ತತ್ತಾ ಅಙ್ಗೀರಸಾ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾನಂ ಏತಾನೇವ ಸತ್ತ ನಾಮಾನಿ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾನಿ ನಾಮಾನಿ ಸಗುಣೇನ ಮಹೇಸಿನೋತಿ ವುತ್ತಂ.

ವೇಸ್ಸವಣೋ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಪಾಕಟನಾಮವಸೇನ ಏವಮಾಹ. ತೇ ಜನಾತಿ ಇಧ ಖೀಣಾಸವಾ ಜನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಅಪಿಸುಣಾಥಾತಿ ದೇಸನಾಸೀಸಮತ್ತಮೇತಂ, ಅಮುಸಾ ಅಪಿಸುಣಾ ಅಫರುಸಾ ಮನ್ತಭಾಣಿನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಹತ್ತಾತಿ ಮಹನ್ತಭಾವಂ ಪತ್ತಾ. ‘‘ಮಹನ್ತಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಮಹನ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವೀತಸಾರದಾತಿ ನಿಸ್ಸಾರದಾ ವಿಗತಲೋಮಹಂಸಾ.

ಹಿತನ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಫರಣೇನ ಹಿತಂ. ಯಂ ನಮಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಯನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಮಹತ್ತನ್ತಿ ಮಹನ್ತಂ. ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ, ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ ‘‘ಯೇ ಚಾಪಿ ಲೋಕೇ ಕಿಲೇಸನಿಬ್ಬಾನೇನ ನಿಬ್ಬುತಾ ಯಥಾಭೂತಂ ವಿಪಸ್ಸಿಸುಂ, ವಿಜ್ಜಾದಿಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಞ್ಚ ಹಿತಂ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಗೋತಮಂ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇ ಜನಾ ಅಪಿಸುಣಾ, ತೇಸಮ್ಪಿ ನಮತ್ಥೂ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ತೇ ಜನಾ ಅಪಿಸುಣಾತಿ ತೇ ಬುದ್ಧಾ ಅಪಿಸುಣಾತಿ ಏವಂ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ಬುದ್ಧಾನಂಯೇವ ವಣ್ಣೋ ಕಥಿತೋ, ತಸ್ಮಾ ಪಠಮಗಾಥಾ ಸತ್ತನ್ನಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ವಸೇನ ವುತ್ತಾ. ದುತಿಯಗಾಥಾಯ ‘‘ಗೋತಮ’’ನ್ತಿ ದೇಸನಾಮುಖಮತ್ತಮೇತಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಹಿ ಸತ್ತನ್ನಂಯೇವ ವಸೇನ ವುತ್ತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಯಂ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ ಗೋತಮಂ, ತಸ್ಸ ಚ ತತೋ ಪುರಿಮಾನಞ್ಚ ಬುದ್ಧಾನಂ ನಮತ್ಥೂತಿ.

೨೭೮. ಯತೋ ಉಗ್ಗಚ್ಛತೀತಿ ಯತೋ ಠಾನತೋ ಉದೇತಿ. ಆದಿಚ್ಚೋತಿ ಅದಿತಿಯಾ ಪುತ್ತೋ, ವೇವಚನಮತ್ತಂ ವಾ ಏತಂ ಸೂರಿಯಸದ್ದಸ್ಸ. ಮಹನ್ತಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಅಸ್ಸಾತಿ ಮಣ್ಡಲೀಮಹಾ. ಯಸ್ಸ ಚುಗ್ಗಚ್ಛಮಾನಸ್ಸಾತಿ ಯಮ್ಹಿ ಉಗ್ಗಚ್ಛಮಾನೇ. ಸಂವರೀಪಿ ನಿರುಜ್ಝತೀತಿ ರತ್ತಿ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ. ಯಸ್ಸ ಚುಗ್ಗತೇತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಉಗ್ಗತೇ.

ರಹದೋತಿ ಉದಕರಹದೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಯತೋ ಉಗ್ಗಚ್ಛತಿ ಸೂರಿಯೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ. ಸಮುದ್ದೋತಿ ಯೋ ಸೋ ರಹದೋತಿ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ನ ಅಞ್ಞೋ, ಅಥ ಖೋ ಸಮುದ್ದೋ. ಸರಿತೋದಕೋತಿ ವಿಸಟೋದಕೋ, ಸರಿತಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರಾ ನದಿಯೋ ಅಸ್ಸ ಉದಕೇ ಪವಿಟ್ಠಾತಿ ವಾ ಸರಿತೋದಕೋ. ಏವಂ ತಂ ತತ್ಥ ಜಾನನ್ತೀತಿ ತಂ ರಹದಂ ತತ್ಥ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ. ಕಿನ್ತಿ ಜಾನನ್ತಿ? ಸಮುದ್ದೋ ಸರಿತೋದಕೋತಿ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ.

ಇತೋತಿ ಸಿನೇರುತೋ ವಾ ತೇಸಂ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನತೋ ವಾ. ಜನೋತಿ ಅಯಂ ಮಹಾಜನೋ. ಏಕನಾಮಾತಿ ಇನ್ದನಾಮೇನ ಏಕನಾಮಾ. ಸಬ್ಬೇಸಂ ಕಿರ ತೇಸಂ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಞ್ಞೋ ನಾಮಮೇವ ನಾಮಮಕಂಸು. ಅಸೀತಿ ದಸ ಏಕೋ ಚಾತಿ ಏಕನವುತಿಜನಾ. ಇನ್ದನಾಮಾತಿ ಇನ್ದೋತಿ ಏವಂನಾಮಾ. ಬುದ್ಧಂ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನನ್ತಿ ಕಿಲೇಸನಿದ್ದಾಪಗಮನೇನಾಪಿ ಬುದ್ಧಂ. ಆದಿಚ್ಚೇನ ಸಮಾನಗೋತ್ತತಾಯಪಿ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಂ. ಕುಸಲೇನ ಸಮೇಕ್ಖಸೀತಿ ಅನವಜ್ಜೇನ ನಿಪುಣೇನ ವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣೇನ ಮಹಾಜನಂ ಓಲೋಕೇಸಿ. ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ವನ್ದನ್ತೀತಿ ಅಮನುಸ್ಸಾಪಿ ತಂ ‘‘ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣೇನ ಮಹಾಜನಂ ಓಲೋಕೇಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ವನ್ದನ್ತಿ. ಸುತಂ ನೇತಂ ಅಭಿಣ್ಹಸೋತಿ ಏತಂ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಸುತಂ. ಜಿನಂ ವನ್ದಥ ಗೋತಮಂ, ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮನ್ತಿ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪುಟ್ಠಾ ಜಿನಂ ವನ್ದಾಮ ಗೋತಮನ್ತಿ ವದನ್ತಿ.

೨೭೯. ಯೇನ ಪೇತಾ ಪವುಚ್ಚನ್ತೀತಿ ಪೇತಾ ನಾಮ ಕಾಲಙ್ಕತಾ, ತೇ ಯೇನ ದಿಸಾಭಾಗೇನ ನೀಹರಿಯನ್ತೂತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಪಿಸುಣಾ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕಾತಿ ಪಿಸುಣಾವಾಚಾ ಚೇವ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಂ ಖಾದನ್ತಾ ವಿಯ ಪರಮ್ಮುಖಾ ಗರಹಕಾ ಚ. ಏತೇ ಚ ಯೇನ ನೀಹರಿಯನ್ತೂತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ಹೇತೇ ದಕ್ಖಿಣದ್ವಾರೇನ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣತೋ ನಗರಸ್ಸ ಡಯ್ಹನ್ತು ವಾ ಛಿಜ್ಜನ್ತು ವಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ವಾತಿ ಏವಂ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಇತೋ ಸಾ ದಕ್ಖಿಣಾ ದಿಸಾತಿ ಯೇನ ದಿಸಾಭಾಗೇನ ತೇ ಪೇತಾ ಚ ಪಿಸುಣಾದಿಕಾ ಚ ನೀಹರಿಯನ್ತೂತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಇತೋ ಸಾ ದಕ್ಖಿಣಾ ದಿಸಾ. ಇತೋತಿ ಸಿನೇರುತೋ ವಾ ತೇಸಂ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನತೋ ವಾ. ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾನನ್ತಿ ತೇ ಕಿರ ದೇವಾ ಮಹೋದರಾ ಹೋನ್ತಿ, ರಹಸ್ಸಙ್ಗಮ್ಪಿ ಚ ನೇಸಂ ಕುಮ್ಭೋ ವಿಯ ಮಹನ್ತಂ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ.

೨೮೦. ಯತ್ಥ ಚೋಗ್ಗಚ್ಛತಿ ಸೂರಿಯೋತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ದಿಸಾಭಾಗೇ ಸೂರಿಯೋ ಅತ್ಥಂ ಗಚ್ಛತಿ.

೨೮೧. ಯೇನಾತಿ ಯೇನ ದಿಸಾಭಾಗೇನ. ಮಹಾನೇರೂತಿ ಮಹಾಸಿನೇರು ಪಬ್ಬತರಾಜಾ. ಸುದಸ್ಸನೋತಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯತ್ತಾ ಸುನ್ದರದಸ್ಸನೋ. ಸಿನೇರುಸ್ಸ ಹಿ ಪಾಚೀನಪಸ್ಸಂ ರಜತಮಯಂ, ದಕ್ಖಿಣಪಸ್ಸಂ ಮಣಿಮಯಂ, ಪಚ್ಛಿಮಪಸ್ಸಂ ಫಲಿಕಮಯಂ, ಉತ್ತರಪಸ್ಸಂ ಸೋವಣ್ಣಮಯಂ, ತಂ ಮನುಞ್ಞದಸ್ಸನಂ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಯೇನ ದಿಸಾಭಾಗೇನ ಸಿನೇರು ಸುದಸ್ಸನೋತಿ ಅಯಮೇತ್ಥತ್ಥೋ. ಮನುಸ್ಸಾ ತತ್ಥ ಜಾಯನ್ತೀತಿ ತತ್ಥ ಉತ್ತರಕುರುಮ್ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಜಾಯನ್ತಿ. ಅಮಮಾತಿ ವತ್ಥಾಭರಣಪಾನಭೋಜನಾದೀಸುಪಿ ಮಮತ್ತವಿರಹಿತಾ. ಅಪರಿಗ್ಗಹಾತಿ ಇತ್ಥಿಪರಿಗ್ಗಹೇನ ಅಪರಿಗ್ಗಹಾ. ತೇಸಂ ಕಿರ ‘‘ಅಯಂ ಮಯ್ಹಂ ಭರಿಯಾ’’ತಿ ಮಮತ್ತಂ ನ ಹೋತಿ, ಮಾತರಂ ವಾ ಭಗಿನಿಂ ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಛನ್ದರಾಗೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

ನಪಿ ನೀಯನ್ತಿ ನಙ್ಗಲಾತಿ ನಙ್ಗಲಾನಿಪಿ ತತ್ಥ ‘‘ಕಸಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ನ ಖೇತ್ತಂ ನೀಯನ್ತಿ. ಅಕಟ್ಠಪಾಕಿಮನ್ತಿ ಅಕಟ್ಠೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಅರಞ್ಞೇ ಸಯಮೇವ ಜಾತಂ. ತಣ್ಡುಲಪ್ಫಲನ್ತಿ ತಣ್ಡುಲಾವ ತಸ್ಸ ಫಲಂ ಹೋತಿ.

ತುಣ್ಡಿಕೀರೇ ಪಚಿತ್ವಾನಾತಿ ಉಕ್ಖಲಿಯಂ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ನಿದ್ಧುಮಙ್ಗಾರೇನ ಅಗ್ಗಿನಾ ಪಚಿತ್ವಾ. ತತ್ಥ ಕಿರ ಜೋತಿಕಪಾಸಾಣಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ತಯೋ ಪಾಸಾಣೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಂ ಉಕ್ಖಲಿಂ ಆರೋಪೇನ್ತಿ. ಪಾಸಾಣೇಹಿ ತೇಜೋ ಸಮುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ತಂ ಪಚತಿ. ತತೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಭೋಜನನ್ತಿ ತತೋ ಉಕ್ಖಲಿತೋ ಭೋಜನಮೇವ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಸೂಪೋ ವಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ವಾ ನ ಹೋತಿ, ಭುಞ್ಜನ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಾನುಕೂಲೋಯೇವಸ್ಸ ರಸೋ ಹೋತಿ. ತೇ ತಂ ಠಾನಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ದೇನ್ತಿಯೇವ, ಮಚ್ಛರಿಯಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ. ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾದಯೋಪಿ ಮಹಿದ್ಧಿಕಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ.

ಗಾವಿಂ ಏಕಖುರಂ ಕತ್ವಾತಿ ಗಾವಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಖುರಂ ವಾಹನಮೇವ ಕತ್ವಾ. ತಂ ಅಭಿರುಯ್ಹ ವೇಸ್ಸವಣಸ್ಸ ಪರಿಚಾರಕಾ ಯಕ್ಖಾ. ಅನುಯನ್ತಿ ದಿಸೋದಿಸನ್ತಿ ತಾಯ ತಾಯ ದಿಸಾಯ ಚರನ್ತಿ. ಪಸುಂ ಏಕಖುರಂ ಕತ್ವಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಗಾವಿಂ ಅವಸೇಸಚತುಪ್ಪದಜಾತಿಕಂ ಪಸುಂ ಏಕಖುರಂ ವಾಹನಮೇವ ಕತ್ವಾ ದಿಸೋದಿಸಂ ಅನುಯನ್ತಿ.

ಇತ್ಥಿಂ ವಾ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾತಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಗಬ್ಭಿನಿಂ ಮಾತುಗಾಮಂ ವಾಹನಂ ಕರಿತ್ವಾ. ತಸ್ಸಾ ಪಿಟ್ಠಿಯಾ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಚರನ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ಕಿರ ಪಿಟ್ಠಿ ಓನಮಿತುಂ ಸಹತಿ. ಇತರಾ ಪನ ಇತ್ಥಿಯೋ ಯಾನೇ ಯೋಜೇನ್ತಿ. ಪುರಿಸಂ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾತಿ ಪುರಿಸೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಾನೇ ಯೋಜೇನ್ತಿ. ಗಣ್ಹನ್ತಾ ಚ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೇ ಗಹೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ. ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮಮಿಲಕ್ಖುವಾಸಿಕೇ ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಕಿರೇತ್ಥ ಜಾನಪದೋ ಏಕಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ನಿದ್ದಾಯತಿ, ಥೇರೋ ‘‘ಉಪಾಸಕ ಅತಿವಿಯ ನಿದ್ದಾಯಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಅಜ್ಜ, ಭನ್ತೇ, ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ವೇಸ್ಸವಣದಾಸೇಹಿ ಕಿಲಮಿತೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ಆಹ.

ಕುಮಾರಿಂ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾತಿ ಕುಮಾರಿಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಖುರಂ ವಾಹನಂ ಕತ್ವಾ ರಥೇ ಯೋಜೇನ್ತಿ. ಕುಮಾರವಾಹನೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಪಚಾರಾ ತಸ್ಸ ರಾಜಿನೋತಿ ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಪರಿಚಾರಿಕಾ. ಹತ್ಥಿಯಾನಂ ಅಸ್ಸಯಾನನ್ತಿ ನ ಕೇವಲಂ ಗೋಯಾನಾದೀನಿಯೇವ, ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಯಾನಾದೀನಿಪಿ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ದಿಬ್ಬಂ ಯಾನನ್ತಿ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ನೇಸಂ ಬಹುವಿಧಂ ದಿಬ್ಬಯಾನಂ ಉಪಟ್ಠಿತಮೇವ ಹೋತಿ, ಏತಾನಿ ತಾವ ನೇಸಂ ಉಪಕಪ್ಪನಯಾನಾನಿ. ತೇ ಪನ ಪಾಸಾದೇ ವರಸಯನಮ್ಹಿ ನಿಪನ್ನಾಪಿ ಪೀಠಸಿವಿಕಾದೀಸು ಚ ನಿಸಿನ್ನಾಪಿ ವಿಚರನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಾಸಾದಾ ಸಿವಿಕಾ ಚೇವಾ’’ತಿ. ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋತಿ ಏವಂ ಆನುಭಾವಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಏತಾನಿ ಯಾನಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ.

ತಸ್ಸ ಚ ನಗರಾ ಅಹು ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಸುಮಾಪಿತಾತಿ ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಆಕಾಸೇ ಸುಟ್ಠು ಮಾಪಿತಾ ಏತೇ ಆಟಾನಾಟಾದಿಕಾ ನಗರಾ ಅಹೇಸುಂ, ನಗರಾನಿ ಭವಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಞ್ಹಿಸ್ಸ ನಗರಂ ಆಟಾನಾಟಾ ನಾಮ ಆಸಿ, ಏಕಂ ಕುಸಿನಾಟಾ ನಾಮ, ಏಕಂ ಪರಕುಸಿನಾಟಾ ನಾಮ, ಏಕಂ ನಾಟಸೂರಿಯಾ ನಾಮ, ಏಕಂ ಪರಕುಸಿಟನಾಟಾ ನಾಮ.

ಉತ್ತರೇನ ಕಸಿವನ್ತೋತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಠತ್ವಾ ಉಜುಂ ಉತ್ತರದಿಸಾಯ ಕಸಿವನ್ತೋ ನಾಮ ಅಞ್ಞಂ ನಗರಂ. ಜನೋಘಮಪರೇನ ಚಾತಿ ಏತಸ್ಸ ಅಪರಭಾಗೇ ಜನೋಘಂ ನಾಮ ಅಞ್ಞಂ ನಗರಂ. ನವನವತಿಯೋತಿ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ನವನವತಿಯೋ ನಾಮ ಏಕಂ ನಗರಂ. ಅಪರಂ ಅಮ್ಬರಅಮ್ಬರವತಿಯೋ ನಾಮ. ಆಳಕಮನ್ದಾತಿ ಅಪರಮ್ಪಿ ಆಳಕಮನ್ದಾ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ.

ತಸ್ಮಾ ಕುವೇರೋ ಮಹಾರಾಜಾತಿ ಅಯಂ ಕಿರ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಬುದ್ಧೇ ಕುವೇರೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಹುತ್ವಾ ಉಚ್ಛುವಪ್ಪಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಸತ್ತ ಯನ್ತಾನಿ ಯೋಜೇಸಿ. ಏಕಿಸ್ಸಾಯ ಯನ್ತಸಾಲಾಯ ಉಟ್ಠಿತಂ ಆಯಂ ಆಗತಾಗತಸ್ಸ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಂ ಅಕಾಸಿ. ಅವಸೇಸಸಾಲಾಹಿ ತತ್ಥೇವ ಬಹುತರೋ ಆಯೋ ಉಟ್ಠಾಸಿ, ಸೋ ತೇನ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಅವಸೇಸಸಾಲಾಸುಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವೀಸತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ದಾನಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇಸು ಕುವೇರೋ ನಾಮ ದೇವಪುತ್ತೋ ಜಾತೋ. ಅಪರಭಾಗೇ ವಿಸಾಣಾಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವೇಸ್ಸವಣೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಪಚ್ಚೇಸನ್ತೋ ಪಕಾಸೇನ್ತೀತಿ ಪಟಿಏಸನ್ತೋ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಅತ್ಥೇ ಉಪಪರಿಕ್ಖಮಾನಾ ಅನುಸಾಸಮಾನಾ ಅಞ್ಞೇ ದ್ವಾದಸ ಯಕ್ಖರಟ್ಠಿಕಾ ಪಕಾಸೇನ್ತಿ. ತೇ ಕಿರ ಯಕ್ಖರಟ್ಠಿಕಾ ಸಾಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದ್ವಾದಸನ್ನಂ ಯಕ್ಖದೋವಾರಿಕಾನಂ ನಿವೇದೇನ್ತಿ. ಯಕ್ಖದೋವಾರಿಕಾ ತಂ ಸಾಸನಂ ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ನಿವೇದೇನ್ತಿ. ಇದಾನಿ ತೇಸಂ ಯಕ್ಖರಟ್ಠಿಕಾನಂ ನಾಮಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ತತೋಲಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತೇಸು ಕಿರ ಏಕೋ ತತೋಲಾ ನಾಮ, ಏಕೋ ತತ್ತಲಾ ನಾಮ, ಏಕೋ ತತೋತಲಾ ನಾಮ, ಏಕೋ ಓಜಸಿ ನಾಮ, ಏಕೋ ತೇಜಸಿ ನಾಮ, ಏಕೋ ತತೋಜಸೀ ನಾಮ. ಸೂರೋ ರಾಜಾತಿ ಏಕೋ ಸೂರೋ ನಾಮ, ಏಕೋ ರಾಜಾ ನಾಮ, ಏಕೋ ಸೂರೋರಾಜಾ ನಾಮ, ಅರಿಟ್ಠೋ ನೇಮೀತಿ ಏಕೋ ಅರಿಟ್ಠೋ ನಾಮ, ಏಕೋ ನೇಮಿ ನಾಮ, ಏಕೋ ಅರಿಟ್ಠನೇಮಿ ನಾಮ.

ರಹದೋಪಿ ತತ್ಥ ಧರಣೀ ನಾಮಾತಿ ತತ್ಥ ಪನೇಕೋ ನಾಮೇನ ಧರಣೀ ನಾಮ ಉದಕರಹದೋ ಅತ್ಥಿ, ಪಣ್ಣಾಸಯೋಜನಾ ಮಹಾಪೋಕ್ಖರಣೀ ಅತ್ಥೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಯತೋ ಮೇಘಾ ಪವಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಯತೋ ಪೋಕ್ಖರಣಿತೋ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮೇಘಾ ಪವಸ್ಸನ್ತಿ. ವಸ್ಸಾ ಯತೋ ಪತಾಯನ್ತೀತಿ ಯತೋ ವುಟ್ಠಿಯೋ ಅವತ್ಥರಮಾನಾ ನಿಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಮೇಘೇಸು ಕಿರ ಉಟ್ಠಿತೇಸು ತತೋ ಪೋಕ್ಖರಣಿತೋ ಪುರಾಣಉದಕಂ ಭಸ್ಸತಿ. ಉಪರಿ ಮೇಘೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ತಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ನವೋದಕೇನ ಪೂರೇತಿ. ಪುರಾಣೋದಕಂ ಹೇಟ್ಠಿಮಂ ಹುತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮತಿ. ಪರಿಪುಣ್ಣಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ವಲಾಹಕಾ ವಿಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಸಭಾಪೀತಿ ಸಭಾ. ತಸ್ಸಾ ಕಿರ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ ಸಾಲವತಿಯಾ ನಾಮ ಲತಾಯ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕೋ ರತನಮಣ್ಡಪೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ.

ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತೀತಿ ನಿಸೀದನ್ತಿ. ತತ್ಥ ನಿಚ್ಚಫಲಾ ರುಕ್ಖಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ತಂ ಮಣ್ಡಪಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ಸದಾ ಫಲಿತಾ ಅಮ್ಬಜಮ್ಬುಆದಯೋ ರುಕ್ಖಾ ನಿಚ್ಚಪುಪ್ಫಿತಾ ಚ ಚಮ್ಪಕಮಾಲಾದಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಾನಾದಿಜಗಣಾಯುತಾತಿ ವಿವಿಧಪಕ್ಖಿಸಙ್ಘಸಮಾಕುಲಾ. ಮಯೂರಕೋಞ್ಚಾಭಿರುದಾತಿ ಮಯೂರೇಹಿ ಕೋಞ್ಚಸಕುಣೇಹಿ ಚ ಅಭಿರುದಾ ಉಪಗೀತಾ.

ಜೀವಞ್ಜೀವಕಸದ್ದೇತ್ಥಾತಿ ‘‘ಜೀವ ಜೀವಾ’’ತಿ ಏವಂ ವಿರವನ್ತಾನಂ ಜೀವಞ್ಜೀವಕಸಕುಣಾನಮ್ಪಿ ಏತ್ಥ ಸದ್ದೋ ಅತ್ಥಿ. ಓಟ್ಠವಚಿತ್ತಕಾತಿ ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ, ಚಿತ್ತ, ಉಟ್ಠೇಹಿ ಚಿತ್ತಾ’’ತಿ ಏವಂ ವಸ್ಸಮಾನಾ ಉಟ್ಠವಚಿತ್ತಕಸಕುಣಾಪಿ ತತ್ಥ ವಿಚರನ್ತಿ. ಕುಕ್ಕುಟಕಾತಿ ವನಕುಕ್ಕುಟಕಾ. ಕುಳೀರಕಾತಿ ಸುವಣ್ಣಕಕ್ಕಟಕಾ. ವನೇತಿ ಪದುಮವನೇ. ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕಾತಿ ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕಾ ನಾಮ ಸಕುಣಾ.

ಸುಕಸಾಳಿಕಸದ್ದೇತ್ಥಾತಿ ಸುಕಾನಞ್ಚ ಸಾಳಿಕಾನಞ್ಚ ಸದ್ದೋ ಏತ್ಥ. ದಣ್ಡಮಾಣವಕಾನಿ ಚಾತಿ ಮನುಸ್ಸಮುಖಸಕುಣಾ. ತೇ ಕಿರ ದ್ವೀಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಸುವಣ್ಣದಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಪೋಕ್ಖರಪತ್ತಂ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅನನ್ತರೇ ಪೋಕ್ಖರಪತ್ತೇ ಸುವಣ್ಣದಣ್ಡಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ಸೋಭತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸಾತಿ ಸಾ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸೋಭತಿ. ಕುವೇರನಳಿನೀತಿ ಕುವೇರಸ್ಸ ನಳಿನೀ ಪದುಮಸರಭೂತಾ, ಸಾ ಧರಣೀ ನಾಮ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸದಾ ನಿರನ್ತರಂ ಸೋಭತಿ.

೨೮೨. ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚೀತಿ ಇದಂ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಆಟಾನಾಟಿಯಂ ರಕ್ಖಂ ನಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ. ತತ್ಥ ಸುಗ್ಗಹಿತಾತಿ ಅತ್ಥಞ್ಚ ಬ್ಯಞ್ಜನಞ್ಚ ಪರಿಸೋಧೇತ್ವಾ ಸುಟ್ಠು ಉಗ್ಗಹಿತಾ. ಸಮತ್ತಾ ಪರಿಯಾಪುತಾತಿ ಪದಬ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಅಹಾಪೇತ್ವಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಉಗ್ಗಹಿತಾ. ಅತ್ಥಮ್ಪಿ ಪಾಳಿಮ್ಪಿ ವಿಸಂವಾದೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸೋ ವಾ ಪನ ಅಪ್ಪಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಭಣನ್ತಸ್ಸ ಹಿ ಪರಿತ್ತಂ ತೇಜವನ್ತಂ ನ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬಸೋ ಪಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಭಣನ್ತಸ್ಸೇವ ತೇಜವನ್ತಂ ಹೋತಿ. ಲಾಭಹೇತು ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಭಣನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅತ್ಥಂ ನ ಸಾಧೇತಿ, ನಿಸ್ಸರಣಪಕ್ಖೇ ಠತ್ವಾ ಮೇತ್ತಂ ಪುರೇಚಾರಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಭಣನ್ತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥಾಯ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯಕ್ಖಪಚಾರೋತಿ ಯಕ್ಖಪರಿಚಾರಕೋ.

ವತ್ಥುಂ ವಾತಿ ಘರವತ್ಥುಂ ವಾ. ವಾಸಂ ವಾತಿ ತತ್ಥ ನಿಬದ್ಧವಾಸಂ ವಾ. ಸಮಿತಿನ್ತಿ ಸಮಾಗಮಂ. ಅನಾವಯ್ಹನ್ತಿ ನ ಆವಾಹಯುತ್ತಂ. ಅವಿವಯ್ಹನ್ತಿ ನ ವಿವಾಹಯುತ್ತಂ. ತೇನ ಸಹ ಆವಾಹವಿವಾಹಂ ನ ಕರೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತ್ತಾಹಿಪಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಾಹೀತಿ ‘‘ಕಳಾರಕ್ಖಿ ಕಳಾರದನ್ತಾ’’ತಿ ಏವಂ ಏತೇಸಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಉಪನೇತ್ವಾ ವುತ್ತಾಹಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಬ್ಯಞ್ಜನಾಹಿ ಪರಿಭಾಸಾಹಿ ಪರಿಭಾಸೇಯ್ಯುಂ ಯಕ್ಖಅಕ್ಕೋಸೇಹಿ ನಾಮ ಅಕ್ಕೋಸೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ರಿತ್ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ಪತ್ತನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪತ್ತಸದಿಸಮೇವ ಲೋಹಪತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತಂ ಸೀಸೇ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ಯಾವ ಗಲವಾಟಕಾ ಭಸ್ಸತಿ. ಅಥ ನಂ ಮಜ್ಝೇ ಅಯೋಖೀಲೇನ ಆಕೋಟೇನ್ತಿ.

ಚಣ್ಡಾತಿ ಕೋಧನಾ. ರುದ್ಧಾತಿ ವಿರುದ್ಧಾ. ರಭಸಾತಿ ಕರಣುತ್ತರಿಯಾ. ನೇವ ಮಹಾರಾಜಾನಂ ಆದಿಯನ್ತೀತಿ ವಚನಂ ನ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಆಣಂ ನ ಕರೋನ್ತಿ. ಮಹಾರಾಜಾನಂ ಪುರಿಸಕಾನನ್ತಿ ಅಟ್ಠವೀಸತಿಯಕ್ಖಸೇನಾಪತೀನಂ. ಪುರಿಸಕಾನನ್ತಿ ಯಕ್ಖಸೇನಾಪತೀನಂ ಯೇ ಮನಸ್ಸಾ ತೇಸಂ. ಅವರುದ್ಧಾ ನಾಮಾತಿ ಪಚ್ಚಾಮಿತ್ತಾ ವೇರಿನೋ. ಉಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಪರಿತ್ತಂ ವತ್ವಾ ಅಮನುಸ್ಸೇ ಪಟಿಕ್ಕಮಾಪೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇನ ಏತೇಸಂ ಯಕ್ಖಾನಂ ಉಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಏತೇ ಜಾನಾಪೇತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪರಿತ್ತಪರಿಕಮ್ಮಕಥಾ

ಇಧ ಪನ ಠತ್ವಾ ಪರಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ಪಠಮಮೇವ ಹಿ ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತಂ ನ ಭಣಿತಬ್ಬಂ, ಮೇತ್ತಸುತ್ತಂ ಧಜಗ್ಗಸುತ್ತಂ ರತನಸುತ್ತನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತಾಹಂ ಭಣಿತಬ್ಬಾನಿ. ಸಚೇ ಮುಞ್ಚತಿ, ಸುನ್ದರಂ. ನೋ ಚೇ ಮುಞ್ಚತಿ, ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತಂ ಭಣಿತಬ್ಬಂ, ತಂ ಭಣನ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಿಟ್ಠಂ ವಾ ಮಂಸಂ ವಾ ನ ಖಾದಿತಬ್ಬಂ, ಸುಸಾನೇ ನ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಅಮನುಸ್ಸಾ ಓಕಾಸಂ ಲಭನ್ತಿ. ಪರಿತ್ತಕರಣಟ್ಠಾನಂ ಹರಿತುಪಲಿತ್ತಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ.

ಪರಿತ್ತಕಾರಕೋ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹಾರತೋ ಘರಂ ನೇನ್ತೇಹಿ ಫಲಕಾವುಧೇಹಿ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ನೇತಬ್ಬೋ. ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ದ್ವಾರವಾತಪಾನಾನಿ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇನ ಆವುಧಹತ್ಥೇಹಿ ಸಂಪರಿವಾರಿತೇನ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ ಪುರೇಚಾರಿಕಂ ಕತ್ವಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಪಠಮಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಸ್ಸ ಪರಿತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏವಮ್ಪಿ ಮೋಚೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇನ ವಿಹಾರಂ ಆನೇತ್ವಾ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಆಸನಪೂಜಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ದೀಪೇ ಜಾಲಾಪೇತ್ವಾ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಮಙ್ಗಲಕಥಾ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಸಬ್ಬಸನ್ನಿಪಾತೋ ಘೋಸೇತಬ್ಬೋ. ವಿಹಾರಸ್ಸ ಉಪವನೇ ಜೇಟ್ಠಕರುಕ್ಖೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಆಗಮನಂ ಪಟಿಮಾನೇತೀತಿ ಪಹಿಣಿತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠಾನೇ ಅನಾಗನ್ತುಂ ನಾಮ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ತತೋ ಅಮನುಸ್ಸಗಹಿತಕೋ ‘‘ತ್ವಂ ಕೋ ನಾಮಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ನಾಮೇ ಕಥಿತೇ ನಾಮೇನೇವ ಆಲಪಿತಬ್ಬೋ. ಇತ್ಥನ್ನಾಮ ತುಯ್ಹಂ ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀಸು ಪತ್ತಿ ಆಸನಪೂಜಾಯ ಪತ್ತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇ ಪತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ತುಯ್ಹಂ ಪಣ್ಣಾಕಾರತ್ಥಾಯ ಮಹಾಮಙ್ಗಲಕಥಾ ವುತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಗಾರವೇನ ಏತಂ ಮುಞ್ಚಾಹೀತಿ ಮೋಚೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ನ ಮುಞ್ಚತಿ, ದೇವತಾನಂ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಂ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಜಾನಾಥ, ಅಯಂ ಅಮನುಸ್ಸೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಚನಂ ನ ಕರೋತಿ, ಮಯಂ ಬುದ್ಧಆಣಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪರಿತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏತಂ ತಾವ ಗಿಹೀನಂ ಪರಿಕಮ್ಮಂ. ಸಚೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅಮನುಸ್ಸೇನ ಗಹಿತೋ ಹೋತಿ, ಆಸನಾನಿ ಧೋವಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸನ್ನಿಪಾತಂ ಘೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಗನ್ಧಮಾಲಾದೀಸು ಪತ್ತಿಂ ದತ್ವಾ ಪರಿತ್ತಂ ಭಣಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪರಿಕಮ್ಮಂ.

ವಿಕ್ಕನ್ದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಬ್ಬಸನ್ನಿಪಾತಂ ಘೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಯಕ್ಖಸೇನಾಪತಯೋ ಕನ್ದಿತಬ್ಬಾ. ವಿರವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ‘‘ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ಭಣನ್ತೇನ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಸರೀರೇ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಆವಿಸತೀತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಅಥ ವಾ ಲಗ್ಗತಿ ನ ಅಪೇತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಹೇಠೇತೀತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ರೋಗಂ ವಡ್ಢೇನ್ತೋ ಬಾಧತಿ. ವಿಹೇಠೇತೀತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಹಿಂಸತೀತಿ ಅಪ್ಪಮಂಸಲೋಹಿತಂ ಕರೋನ್ತೋ ದುಕ್ಖಾಪೇತಿ. ವಿಹಿಂಸತೀತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ನ ಮುಞ್ಚತೀತಿ ಅಪ್ಪಮಾದಗಾಹೋ ಹುತ್ವಾ ಮುಞ್ಚಿತುಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಏವಂ ಏತೇಸಂ ವಿರವಿತಬ್ಬಂ.

೨೮೩. ಇದಾನಿ ಯೇಸಂ ಏವಂ ವಿರವಿತಬ್ಬಂ, ತೇ ದಸ್ಸೇತುಂ ಕತಮೇಸಂ ಯಕ್ಖಾನನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಇನ್ದೋ ಸೋಮೋತಿಆದೀನಿ ತೇಸಂ ನಾಮಾನಿ. ತೇಸು ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತೋತಿ ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತಪಬ್ಬತವಾಸೀ ಏಕೋ ಯಕ್ಖೋ. ಯುಗನ್ಧರೋಪಿ ಯುಗನ್ಧರಪಬ್ಬತವಾಸೀಯೇವ. ಹಿರಿ ನೇತ್ತಿ ಚ ಮನ್ದಿಯೋತಿ ಹಿರಿ ಚ ನೇತ್ತಿ ಚ ಮನ್ದಿಯೋ ಚ. ಮಣಿ ಮಾಣಿ ವರೋ ದೀಘೋತಿ ಮಣಿ ಚ ಮಾಣಿ ಚ ವರೋ ಚ ದೀಘೋ ಚ. ಅಥೋ ಸೇರೀಸಕೋ ಸಹಾತಿ ತೇಹಿ ಸಹ ಅಞ್ಞೋ ಸೇರೀಸಕೋ ನಾಮ. ‘‘ಇಮೇಸಂ ಯಕ್ಖಾನಂ…ಪೇ… ಉಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಅಯಂ ಯಕ್ಖೋ ಇಮಂ ಹೇಠೇತಿ ವಿಹೇಠೇತಿ ನ ಮುಞ್ಚತೀತಿ ಏವಂ ಏತೇಸಂ ಯಕ್ಖಸೇನಾಪತೀನಂ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಂ. ತತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮಆಣಂ ಕರೋತಿ, ಮಯಮ್ಪಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಯಕ್ಖರಾಜಆಣಂ ಕರೋಮಾತಿ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಏವಂ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ಓಕಾಸೋ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಬುದ್ಧಸಾವಕಾನಂ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ ಚ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಸಾ, ಮಾರಿಸ, ಆಟಾನಾಟಿಯಾ ರಕ್ಖಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ, ತತೋ ಪರಞ್ಚ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.

ಸುಮಙ್ಗಲವಿಲಾಸಿನಿಯಾ ದೀಘನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.