ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರವಣ್ಣನಾ

೩೬೪. ತತೋ ತಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಕಥಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಪನ, ಮಾರಿಸಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಾಯಾತಿ ಉತ್ತಮಜೇಟ್ಠಕಸೀಲಸಂವರಾಯ. ಕಾಯಸಮಾಚಾರಮ್ಪೀತಿಆದಿ ಸೇವಿತಬ್ಬಕಾಯಸಮಾಚಾರಾದಿವಸೇನ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಸೀಲಕಥಾ ಚ ನಾಮೇಸಾ ಕಮ್ಮಪಥವಸೇನ ವಾ ಪಣ್ಣತ್ತಿವಸೇನ ವಾ ಕಥೇತಬ್ಬಾ ಹೋತಿ.

ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಪಥವಸೇನ ಕಥೇನ್ತೇನ ಅಸೇವಿತಬ್ಬಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ತಾವ ಪಾಣಾತಿಪಾತಅದಿನ್ನಾದಾನಮಿಚ್ಛಾಚಾರೇಹಿ ಕಥೇತಬ್ಬೋ. ಪಣ್ಣತ್ತಿವಸೇನ ಕಥೇನ್ತೇನ ಕಾಯದ್ವಾರೇ ಪಞ್ಞತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದವೀತಿಕ್ಕಮವಸೇನ ಕಥೇತಬ್ಬೋ. ಸೇವಿತಬ್ಬಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿವೇರಮಣೀಹಿ ಚೇವ ಕಾಯದ್ವಾರೇ ಪಞ್ಞತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಅವೀತಿಕ್ಕಮೇನ ಚ ಕಥೇತಬ್ಬೋ. ಅಸೇವಿತಬ್ಬವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಮುಸಾವಾದಾದಿವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇನ ಚೇವ ವಚೀದ್ವಾರೇ ಪಞ್ಞತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದವೀತಿಕ್ಕಮೇನ ಚ ಕಥೇತಬ್ಬೋ. ಸೇವಿತಬ್ಬವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಮುಸಾವಾದಾದಿವೇರಮಣೀಹಿ ಚೇವ ವಚೀದ್ವಾರೇ ಪಞ್ಞತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಅವೀತಿಕ್ಕಮೇನ ಚ ಕಥೇತಬ್ಬೋ.

ಪರಿಯೇಸನಾ ಪನ ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಪರಿಯೇಸನಾಯೇವ. ಸಾ ಕಾಯವಚೀಸಮಾಚಾರಗಹಣೇನ ಗಹಿತಾಪಿ ಸಮಾನಾ ಯಸ್ಮಾ ಆಜೀವಟ್ಠಮಕಸೀಲಂ ನಾಮ ಏತಸ್ಮಿಞ್ಞೇವ ದ್ವಾರದ್ವಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ನ ಆಕಾಸೇ, ತಸ್ಮಾ ಆಜೀವಟ್ಠಮಕಸೀಲದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವಿಸುಂ ವುತ್ತಾ. ತತ್ಥ ನಸೇವಿತಬ್ಬಪರಿಯೇಸನಾ ಅನರಿಯಪರಿಯೇಸನಾಯ ಕಥೇತಬ್ಬಾ. ಸೇವಿತಬ್ಬಪರಿಯೇಸನಾ ಅರಿಯಪರಿಯೇಸನಾಯ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ದ್ವೇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಯೇಸನಾ ಅನರಿಯಾ ಚ ಪರಿಯೇಸನಾ, ಅರಿಯಾ ಚ ಪರಿಯೇಸನಾ. ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನರಿಯಾ ಪರಿಯೇಸನಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅತ್ತನಾ ಜಾತಿಧಮ್ಮೋ ಸಮಾನೋ ಜಾತಿಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ, ಅತ್ತನಾ ಜರಾಧಮ್ಮೋ, ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮೋ, ಮರಣಧಮ್ಮೋ, ಸೋಕಧಮ್ಮೋ, ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮೋ ಸಮಾನೋ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ.

ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾತಿಧಮ್ಮಂ ವದೇಥ? ಪುತ್ತಭರಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾತಿಧಮ್ಮಂ, ದಾಸಿದಾಸಂ ಜಾತಿಧಮ್ಮಂ ಅಜೇಳಕಂ ಜಾತಿಧಮ್ಮಂ, ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಂ ಜಾತಿಧಮ್ಮಂ, ಹತ್ಥಿಗವಾಸ್ಸವಳವಂ ಜಾತಿಧಮ್ಮಂ, ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಜಾತಿಧಮ್ಮಂ. ಜಾತಿಧಮ್ಮಾ ಹೇತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಧಯೋ, ಏತ್ಥಾಯಂ ಗಥಿತೋ ಮುಚ್ಛಿತೋ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಅತ್ತನಾ ಜಾತಿಧಮ್ಮೋ ಸಮಾನೋ ಜಾತಿಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ.

ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜರಾಧಮ್ಮಂ ವದೇಥ? ಪುತ್ತಭರಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜರಾಧಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಜರಾಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ.

ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಂ ವದೇಥ? ಪುತ್ತಭರಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಂ, ದಾಸಿದಾಸಂ ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಂ, ಅಜೇಳಕಂ, ಕುಕ್ಕುಟಸೂಕರಂ, ಹತ್ಥಿಗವಾಸ್ಸವಳವಂ ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಂ. ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಾ ಹೇತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಧಯೋ, ಏತ್ಥಾಯಂ ಗಥಿತೋ ಮುಚ್ಛಿತೋ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಅತ್ತನಾ ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮೋ ಸಮಾನೋ ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ.

ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮರಣಧಮ್ಮಂ ವದೇಥ? ಪುತ್ತಭರಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮರಣಧಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಮರಣಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ.

ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋಕಧಮ್ಮಂ ವದೇಥ? ಪುತ್ತಭರಿಯಂ…ಪೇ… ಸೋಕಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ.

ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಂ ವದೇಥ…ಪೇ… ಜಾತರೂಪರಜತಂ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಂ. ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಾ, ಹೇತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಧಯೋ, ಏತ್ಥಾಯಂ ಗಥಿತೋ ಮುಚ್ಛಿತೋ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋ ಅತ್ತನಾ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮೋ ಸಮಾನೋ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಂಯೇವ ಪರಿಯೇಸತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನರಿಯಾ ಪರಿಯೇಸನಾತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೭೪).

ಅಪಿಚ ಕುಹನಾದಿವಸೇನ ಪಞ್ಚವಿಧಾ, ಅಗೋಚರವಸೇನ ಛಬ್ಬಿಧಾ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ಏಕವೀಸತಿವಿಧಾ, ಏವಂ ಪವತ್ತಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಅನೇಸನಾ ಅನರಿಯಪರಿಯೇಸನಾಯೇವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಾ ಪರಿಯೇಸನಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅತ್ತನಾ ಜಾತಿಧಮ್ಮೋ ಸಮಾನೋ ಜಾತಿಧಮ್ಮೇ ಆದೀನವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಜಾತಂ ಅನುತ್ತರಂ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪರಿಯೇಸತಿ, ಅತ್ತನಾ ಜರಾಧಮ್ಮೋ, ಬ್ಯಾಧಿ, ಮರಣ, ಸೋಕ, ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮೋ ಸಮಾನೋ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮೇ ಆದೀನವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಅನುತ್ತರಂ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪರಿಯೇಸತಿ. ಅಯಂ ಅರಿಯಾ ಪರಿಯೇಸನಾತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೭೫).

ಅಪಿಚ ಪಞ್ಚ ಕುಹನಾದೀನಿ ಛ ಅಗೋಚರೇ ಏಕವೀಸತಿವಿಧಞ್ಚ ಅನೇಸನಂ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಾಚರಿಯಾಯ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಪರಿಯೇಸನಾಪಿ ಅರಿಯಪರಿಯೇಸನಾಯೇವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಏತ್ಥ ಚ ಯೋ ಯೋ ‘‘ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ಸೋ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದೀನಂ ಸಮ್ಭಾರಪರಿಯೇಸನಾಪಯೋಗಕರಣಗಮನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋವ. ಇತರೋ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ, ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇನ ಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಉಪ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ. ಅಪಿಚ ಸಙ್ಘಭೇದಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಪರಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ ದೇವದತ್ತಾದೀನಂ ವಿಯ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ, ದಿವಸಸ್ಸ ದ್ವತ್ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ತಿಣ್ಣಂ ರತನಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾನಗಮನಾದಿವಸೇನ ಪವತ್ತೋ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಾದೀನಂ ವಿಯ ಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ. ಧನುಗ್ಗಹಪೇಸನಾದಿವಸೇನ ವಾಚಂ ಭಿನ್ದನ್ತಾನಂ ದೇವದತ್ತಾದೀನಂ ವಿಯ ವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ, ತಿಣ್ಣಂ ರತನಾನಂ ಗುಣಕಿತ್ತನಾದಿವಸೇನ ಪವತ್ತೋ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಾದೀನಂ ವಿಯ ವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ. ಅನರಿಯಪರಿಯೇಸನಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತಾನಂ ದೇವದತ್ತಾದೀನಂ ವಿಯ ಪರಿಯೇಸನಾ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ, ಅರಿಯಪರಿಯೇಸನಮೇವ ಪರಿಯೇಸನ್ತಾನಂ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಾದೀನಂ ವಿಯ ಪರಿಯೇಸನಾ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ.

ಏವಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಖೋತಿ ಏವಂ ಅಸೇವಿತಬ್ಬಂ ಕಾಯವಚೀಸಮಾಚಾರಂ ಪರಿಯೇಸನಞ್ಚ ಪಹಾಯ ಸೇವಿತಬ್ಬಾನಂ ಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಪಟಿಪನ್ನೋ, ದೇವಾನಮಿನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಾಯ ಉತ್ತಮಜೇಟ್ಠಕಸೀಲಸಂವರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ ಭಗವಾ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಆಗಮನೀಯಪುಬ್ಬಭಾಗಪಟಿಪದಂ ಕಥೇಸಿ.