೨. ಸಚ್ಚವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ
೭೧೯. ಇದಾನಿ ಯೇ ಸಙ್ಗಹವಾರೇ ಪಞ್ಚ ಅತ್ಥಾ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಚ ಸಙ್ಗಹಿತಾ, ತೇಸಂ ಪಭೇದದಸ್ಸನನಯೇನ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ವಿಭಜಿತುಂ ಪುನ ಚತಸ್ಸೋತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಪಭೇದವಾರೋ ಆರದ್ಧೋ. ಸೋ ಸಚ್ಚವಾರಹೇತುವಾರಧಮ್ಮವಾರಪಚ್ಚಯಾಕಾರವಾರಪರಿಯತ್ತಿವಾರವಸೇನ ಪಞ್ಚವಿಧೋ. ತತ್ಥ ಪಚ್ಚಯಸಮುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಚ ಅತ್ಥಭಾವಂ, ಫಲನಿಬ್ಬತ್ತಕಸ್ಸ ಸಮುದಯಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಸಮ್ಪಾಪಕಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಭಾವಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘ಸಚ್ಚವಾರೋ’ ವುತ್ತೋ. ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಪನ ಹೇತುಫಲನಿಬ್ಬತ್ತಕಸ್ಸ ಹೇತುನೋ ಧಮ್ಮಭಾವಂ, ಹೇತುಫಲಸ್ಸ ಚ ಅತ್ಥಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘ಹೇತುವಾರೋ’ ವುತ್ತೋ. ತತ್ಥ ಚ ಹೇತುಫಲಕ್ಕಮವಸೇನ ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪಠಮಂ ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ. ಯೇ ಪನ ಧಮ್ಮಾ ತಮ್ಹಾ ತಮ್ಹಾ ರೂಪಾರೂಪಪ್ಪಭೇದಾ ಹೇತುತೋ ಜಾತಾ, ತೇಸಂ ಅತ್ಥಭಾವಂ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಚ ರೂಪಾರೂಪಧಮ್ಮಪ್ಪಭೇದಸ್ಸ ಹೇತುನೋ ಧಮ್ಮಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘ಧಮ್ಮವಾರೋ’ ವುತ್ತೋ. ಜರಾಮರಣಾದೀನಂ ಪನ ಅತ್ಥಭಾವಂ, ಜರಾಮರಣಾದಿಸಮುದಯಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಜಾತಿಆದೀನಞ್ಚ ಧಮ್ಮಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘ಪಚ್ಚಯಾಕಾರವಾರೋ’ ವುತ್ತೋ. ತತೋ ಪರಿಯತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಭಾವಂ, ಭಾಸಿತಸಙ್ಖಾತೇನ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ಭಾಸಿತತ್ಥಸ್ಸ ಚ ಅತ್ಥಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘ಪರಿಯತ್ತಿವಾರೋ’ ವುತ್ತೋ.
ತತ್ಥ ಚ ಯಸ್ಮಾ ಭಾಸಿತಂ ಞತ್ವಾ ತಸ್ಸತ್ಥೋ ಞಾಯತಿ, ತಸ್ಮಾ ಭಾಸಿತಭಾಸಿತತ್ಥಕ್ಕಮೇನ ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪಠಮಂ ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ. ಪರಿಯತ್ತಿಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚ ಪಭೇದದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಾಪುಬ್ಬಙ್ಗಮೋ ಪಟಿನಿದ್ದೇಸವಾರೋ ವುತ್ತೋ. ತತ್ಥ ಸುತ್ತನ್ತಿಆದೀಹಿ ನವಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ನಿಪ್ಪದೇಸತೋ ತನ್ತಿ ಗಹಿತಾ. ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ, ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋತಿ ಇಮಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಠಾನೇ ಭಾಸಿತವಸೇನ ನಿಪ್ಪದೇಸತೋ ತನ್ತಿ ಏವ ಗಹಿತಾತಿ.
ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ.