೧. ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೮೫೭-೮೬೨. ಇದಾನಿ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಆನನ್ತರಿಯವತ್ಥೂನಿ ನಾಮ ಗರೂನಿ ಭಾರಿಯಾನಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾಪಿ ತೇಸು ವತ್ಥೂಸು ವಿಕೋಪಿತೇಸು ಆನನ್ತರಿಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಏಕಚ್ಚಾನಂ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಲದ್ಧಿವಸೇನ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ತರಿಯಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಕಮ್ಮಪಥಪ್ಪತ್ತಂ. ಯದಿ ಚ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಕಮ್ಮಪಥಭೇದೋ ಸಿಯಾ, ಅವಸೇಸಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಯೋಪಿ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಭವೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಚೋದನತ್ಥಂ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಪಾಣಂ ಹನ್ತ್ವಾತಿಆದಿಮಾಹ. ಇತರೋ ತಥಾರೂಪಾಯ ಲದ್ಧಿಯಾ ಅಭಾವೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಸೇಸಂ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತಿ. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಮಾತುಘಾತಕೋತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ, ರೋಗಪಟಿಕಾರಾದಿಕಾಲೇ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಘಾತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ. ನನು ಮಾತಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪಿತಾತಿ ಪಞ್ಹೇಪಿ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ವೋರೋಪಿತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸೇವ. ಏವಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಪನ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಹಞ್ಚೀತಿ ಲದ್ಧಿಪತಿಟ್ಠಾಪನಂ ಇತರಸ್ಸ. ತಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತತ್ತಾ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಮೇವ. ಪಿತುಘಾತಕಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಙ್ಘಭೇದಕೇ ಪನ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಸಙ್ಘಭೇದೋ ಆನನ್ತರಿಕೋತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ‘‘ಸಙ್ಘಂ ಸಮಗ್ಗಂ ಭೇತ್ವಾನ, ಕಪ್ಪಂ ನಿರಯಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚತೀ’’ತಿ ವಚನಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ. ಪುನ ಸಬ್ಬೇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಕಪಕ್ಖೇ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಪರಪಕ್ಖೇ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಧಮ್ಮಸಞ್ಞೀತಿ ಪಞ್ಹದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ ಸುತ್ತಂ ಏಕನ್ತೇನೇವ ಧಮ್ಮವಾದಿಸ್ಸ ಆನನ್ತರಿಕಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಆಪಾಯಿಕೋ ನೇರಯಿಕೋತಿ ಗಾಥಾಯಪಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀಯೇವ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ಇತರೋ ಪನ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಲದ್ಧಿಂ ಪತಿಟ್ಠಪೇತಿ. ಸಾ ಅಯೋನಿಸೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತತ್ತಾ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಾಯೇವಾತಿ.
ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಕಥಾವಣ್ಣನಾ.