೪. ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೭೮೬-೭೮೭. ಇದಾನಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ದುವಿಧಂ ದುಕ್ಖಂ – ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ, ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಚ. ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ದುಕ್ಖವತ್ಥುತಾಯ ದುಕ್ಖಂ, ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಉದಯಬ್ಬಯಪಟಿಪೀಳನಟ್ಠೇನ ‘‘ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಾ ದುಕ್ಖಂ. ಇಮಂ ವಿಭಾಗಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಯಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಾಯ ಭಗವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ, ತಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಮೇವ ದುಕ್ಖಂ, ನ ಇತರ’’ನ್ತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಹೇತುವಾದಾನಂ, ತೇಸಂ ಇತರಸ್ಸಾಪಿ ದುಕ್ಖಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಭಗವತಾ ‘ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧೇನೇವ ತೇನ ಅನಿಚ್ಚೇನ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ನನು ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿ ನನು ಪಥವೀಪಬ್ಬತಪಾಸಾಣಾದಿ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೭೮೮. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಞೇವ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಪಞ್ಹೇ ಆಮನ್ತಾತಿ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ. ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಞ್ಹಿ ದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಹೋತಿ. ಉಣ್ಹಕಾಲಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಅಗ್ಗಿ ಸೀತಕಾಲೇ ಚ ವಾತೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಂ, ನಿಚ್ಚಮ್ಪಿ ಭೋಗವಿನಾಸಾದಯೋ ದೋಮನಸ್ಸಸ್ಸ. ತಸ್ಮಾ ವಿನಾಪಿ ಅನಿಚ್ಚಟ್ಠೇನ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಕಮ್ಮಕಿಲೇಸೇಹಿ ಪನ ಅನಿಬ್ಬತ್ತತ್ತಾ ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚನ್ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಥಾ ಮಗ್ಗೇನ ಅಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯತ್ತಾ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ತಿಣಕಟ್ಠಾದಿನಿರೋಧೋ ವಾ ಉತುಬೀಜಾದಿನಿರೋಧೋ ವಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ ದುಕ್ಖಞ್ಚೇವ ಅರಿಯಸಚ್ಚಞ್ಚ, ಇತರಂ ಪನ ದುಕ್ಖಮೇವಾತಿ ಇದಂ ನಾನತ್ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಯಥಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಸ್ಸಾತಿಆದಿವಚನಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಸ್ಸ ಪುನ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಂ ದೀಪೇತಿ. ತೇನೇವೇತ್ಥ ಸಕವಾದಿನಾ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಕತೋ. ‘‘ಯದನಿಚ್ಚಂ ತಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ವಚನೇನ ಪನ ಸಙ್ಗಹಿತಸ್ಸ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಸ್ಸ ದುಕ್ಖಭಾವಂ ಪಟಿಸೇಧೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಾಧಕನ್ತಿ.

ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಕಥಾವಣ್ಣನಾ.