೮. ಸಮಾಧಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೬೨೫-೬೨೬. ಇದಾನಿ ಸಮಾಧಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾಪಿ ಏಕಗ್ಗತಾ ಸಮಾಧಾನಟ್ಠೇನ ಸಮಾಧೀತಿ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಸತ್ತ ರತ್ತಿನ್ದಿವಾನಿ ಏಕನ್ತಸುಖಪಟಿಸಂವೇದೀ ವಿಹರಿತು’’ನ್ತಿಆದಿವಚನಂ (ಮ. ನಿ. ೧.೧೮೦) ನಿಸ್ಸಾಯ ‘‘ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ಸಮಾಧೀ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಬ್ಬತ್ಥಿವಾದಾನಞ್ಚೇವ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಞ್ಚ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಚಿತ್ತಸನ್ತತೀತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಯದಿ ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ಸಮಾಧಿ, ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ನಾಮ ಅತೀತಾಪಿ ಅತ್ಥಿ, ಅನಾಗತಾಪಿ ಅತ್ಥಿ. ನ ಹಿ ಏಕಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಚಿತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಕಿಂ ತೇ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಸಾ ಸಮಾಧೀ’’ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಅತೀತಾತಿಆದಿಮಾಹ, ಇತರೋ ತಥಾ ಅನಿಚ್ಛನ್ತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ.
ನನು ಅತೀತಂ ನಿರುದ್ಧನ್ತಿಆದಿ ‘‘ಚಿತ್ತಸನ್ತತಿಯಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಕಿಚ್ಚಕರಂ, ಅತೀತಾನಾಗತಂ ನಿರುದ್ಧತ್ತಾ ಅನುಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ ಚ ನತ್ಥಿ, ಕಥಂ ತಂ ಸಮಾಧಿ ನಾಮ ಹೋತೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ. ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಿಕೋತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ. ತತೋ ಯಾ ಸಕಸಮಯೇ ‘‘ಸಮಾಧಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥಾ’’ತಿಆದೀಸು ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಕುಸಲಚಿತ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಏಕಗ್ಗತಾ ಸಮಾಧೀತಿ ವುತ್ತಾ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀತಿಆದಿ ‘‘ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಿಕೋ’’ತಿ ವಚನಮತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಛಲೇನ ವುತ್ತಂ, ತೇನೇವ ಸಕವಾದಿನಾ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ ಸುತ್ತಂ ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಸ್ಸ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಅಬ್ಬೋಕಿಣ್ಣತಂ ಸಾಧೇತಿ, ನ ಸನ್ತತಿಯಾ ಸಮಾಧಿಭಾವಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಾಧಕನ್ತಿ.
ಸಮಾಧಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ.