ದುಕಮಾತಿಕಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧-೬. ದುಕಮಾತಿಕಾಯಂ ಪನ ತಿಕೇಸು ಅನಾಗತಪದವಣ್ಣನಂಯೇವ ಕರಿಸ್ಸಾಮ. ಹೇತುಗೋಚ್ಛಕೇ ತಾವ ಹೇತುಧಮ್ಮಾತಿ ಮೂಲಟ್ಠೇನ ಹೇತುಸಙ್ಖಾತಾ ಧಮ್ಮಾ. ಹೇತೂ ಧಮ್ಮಾತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ನ ಹೇತೂತಿ ತೇಸಂಯೇವ ಪಟಿಕ್ಖೇಪವಚನಂ. ಸಮ್ಪಯೋಗತೋ ಪವತ್ತೇನ ಸಹ ಹೇತುನಾತಿ ಸಹೇತುಕಾ. ತಥೇವ ಪವತ್ತೋ ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ಹೇತೂತಿ ಅಹೇತುಕಾ. ಏಕುಪ್ಪಾದಾದಿತಾಯ ಹೇತುನಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾತಿ ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ. ಹೇತುನಾ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾತಿ ಹೇತುವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ. ಇಮೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ದುಕಾನಂ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅತ್ಥತೋ ನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ, ದೇಸನಾವಿಲಾಸೇನ ಪನ ತಥಾ ಬುಜ್ಝನ್ತಾನಂ ವಾ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಅಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ವುತ್ತಾ. ತತೋ ಪರಂ ಪಠಮದುಕಂ ದುತಿಯತತಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ‘ಹೇತೂ ನ ಹೇತೂ’ತಿಆದೀನಂ ಪದಾನಂ ವಸೇನ ಯಥಾಸಮ್ಭವತೋ ಅಪರೇಪಿ ತಯೋ ದುಕಾ ವುತ್ತಾ. ತತ್ಥ ಯಥೇವ ‘ಹೇತೂ ಚೇವ ಧಮ್ಮಾ ಸಹೇತುಕಾ ಚಾ’ತಿ ಏತಂ ಸಮ್ಭವತಿ, ತಥಾ ‘ಹೇತೂ ಚೇವ ಧಮ್ಮಾ ಅಹೇತುಕಾ ಚಾ’ತಿ ಇದಮ್ಪಿ. ಯಥಾ ಚ ‘ಸಹೇತುಕಾ ಚೇವ ಧಮ್ಮಾ ನ ಚ ಹೇತೂ’ತಿ ಏತಂ ಸಮ್ಭವತಿ, ತಥಾ ‘ಅಹೇತುಕಾ ಚೇವ ಧಮ್ಮಾ ನ ಚ ಹೇತೂ’ತಿ ಇದಮ್ಪಿ. ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತದುಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯೋಜನಾಯಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ತತ್ರ ಯದೇತಂ ‘ನ ಹೇತೂ ಧಮ್ಮಾ ಸಹೇತುಕಾಪಿ ಅಹೇತುಕಾಪೀ’ತಿ ಸಿದ್ಧೇ, ‘ನ ಹೇತೂ ಖೋ ಪನ ಧಮ್ಮಾ’ತಿ ಅತಿರಿತ್ತಂ ‘ಖೋ ಪನಾ’ತಿ ಪದಂ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಅಯಂ ಅತಿರೇಕತ್ಥೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಕಥಂ? ನ ಕೇವಲಂ ‘ನ ಹೇತು ಧಮ್ಮಾ ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞೇಪಿ ನ ಚ ಸಹೇತುಕಾಪಿ ಅಹೇತುಕಾಪಿ ಇಚ್ಚೇವ, ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞಥಾಪೀತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥೇವ ಹಿ ‘ನ ಹೇತೂ ಧಮ್ಮಾ ಸಹೇತುಕಾಪಿ ಅಹೇತುಕಾಪಿ’, ಏವಂ ‘ಹೇತೂ ಧಮ್ಮಾ ಸಹೇತುಕಾಪಿ ಅಹೇತುಕಾಪಿ’. ಯಥಾ ಚ ‘ನ ಹೇತೂ ಧಮ್ಮಾ ಸಹೇತುಕಾಪಿ ಅಹೇತುಕಾಪಿ’, ಏವಂ ‘ನ ಹೇತೂ ಧಮ್ಮಾ ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತಾಪಿ ಹೇತುವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾಪೀ’ತಿ.

೭-೧೩. ಚೂಳನ್ತರದುಕೇಸು ಅತ್ತನೋ ನಿಪ್ಫಾದಕೇನ ಸಹ ಪಚ್ಚಯೇನಾತಿ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯಾ. ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ಉಪ್ಪಾದೇ ವಾ ಠಿತಿಯಂ ವಾ ಪಚ್ಚಯೋತಿ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ. ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ಕತಾತಿ ಸಙ್ಖತಾ. ನ ಸಙ್ಖತಾತಿ ಅಸಙ್ಖತಾ. ಅವಿನಿಬ್ಭೋಗವಸೇನ ರೂಪಂ ಏತೇಸಂ ಅತ್ಥೀತಿ ರೂಪಿನೋ. ತಥಾವಿಧಂ ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ರೂಪನ್ತಿ ಅರೂಪಿನೋ. ರುಪ್ಪನಲಕ್ಖಣಂ ವಾ ರೂಪಂ; ತಂ ಏತೇಸಂ ಅತ್ಥೀತಿ ರೂಪಿನೋ. ನ ರೂಪಿನೋ ಅರೂಪಿನೋ. ಲೋಕಿಯಾ ಧಮ್ಮಾತಿ ಲೋಕೋ ವುಚ್ಚತಿ ಲುಜ್ಜನಪಲುಜ್ಜನಟ್ಠೇನ ವಟ್ಟಂ; ತಸ್ಮಿಂ ಪರಿಯಾಪನ್ನಭಾವೇನ ಲೋಕೇ ನಿಯುತ್ತಾತಿ ಲೋಕಿಯಾ. ತತೋ ಉತ್ತಿಣ್ಣಾತಿ ಉತ್ತರಾ; ಲೋಕೇ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಭಾವೇನ ಲೋಕತೋ ಉತ್ತರಾತಿ ಲೋಕುತ್ತರಾ. ಕೇನಚಿ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಾದೀಸು ಕೇನಚಿ ಏಕೇನ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣೇನ ವಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣೇನ ವಾ ವಿಜಾನಿತಬ್ಬಾ. ಕೇನಚಿ ನ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾತಿ ತೇನೇವ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣೇನ ವಾ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣೇನ ವಾ ನ ವಿಜಾನಿತಬ್ಬಾ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಪದಾನಂ ಅತ್ಥನಾನತ್ತತೋ ದುಕೋ ಹೋತಿ.

೧೪-೧೯. ಆಸವಗೋಚ್ಛಕೇ ಆಸವನ್ತೀತಿ ಆಸವಾ. ಚಕ್ಖುತೋಪಿ…ಪೇ… ಮನತೋಪಿ ಸನ್ದನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಧಮ್ಮತೋ ಯಾವ ಗೋತ್ರಭುಂ, ಓಕಾಸತೋ ಯಾವ ಭವಗ್ಗಂ ಸವನ್ತೀತಿ ವಾ ಆಸವಾ. ಏತೇ ಧಮ್ಮೇ ಏತಞ್ಚ ಓಕಾಸಂ ಅನ್ತೋಕರಿತ್ವಾ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನ್ತೋಕರಣತ್ಥೋ ಹಿ ಅಯಂ ‘ಆ’ಕಾರೋ. ಚಿರಪಾರಿವಾಸಿಯಟ್ಠೇನ ಮದಿರಾದಯೋ ಆಸವಾ. ಆಸವಾ ವಿಯಾತಿಪಿ ಆಸವಾ. ಲೋಕಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಚಿರಪಾರಿವಾಸಿಕಾ ಮದಿರಾದಯೋ ಆಸವಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಯದಿ ಚ ಚಿರಪಾರಿವಾಸಿಯಟ್ಠೇನ ಆಸವಾ, ಏತೇಯೇವ ಭವಿತುಮರಹನ್ತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ಪುರಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೋಟಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಅವಿಜ್ಜಾಯ, ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿಜ್ಜಾ ನಾಹೋಸೀ’’ತಿಆದಿ (ಅ. ನಿ. ೧೦.೬೧). ಆಯತಂ ವಾ ಸಂಸಾರದುಕ್ಖಂ ಸವನ್ತಿ ಪಸವನ್ತೀತಿಪಿ ಆಸವಾ. ತತೋ ಅಞ್ಞೇ ನೋ ಆಸವಾ ನಾಮ. ಅತ್ತಾನಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ಪವತ್ತೇಹಿ ಸಹ ಆಸವೇಹೀತಿ ಸಾಸವಾ. ಏವಂ ಪವತ್ತಮಾನಾ ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ಆಸವಾತಿ ಅನಾಸವಾ. ಸೇಸಂ ಹೇತುಗೋಚ್ಛಕೇ ವುತ್ತನಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಯಥಾ ತತ್ಥ ‘ನ ಹೇತೂ ಖೋ ಪನ ಧಮ್ಮಾ ಸಹೇತುಕಾಪಿ ಅಹೇತುಕಾಪೀತಿ ಅಯಂ ಓಸಾನದುಕೋ ಪಠಮದುಕಸ್ಸ ದುತಿಯಪದಂ ಆದಿಮ್ಹಿ ಠಪೇತ್ವಾ ವುತ್ತೋ, ಏವಂ ಇಧ ‘ನೋ ಆಸವಾ ಖೋ ಪನ ಧಮ್ಮಾ ಸಾಸವಾಪಿ ಅನಾಸವಾಪೀ’ತಿ ನ ವುತ್ತೋ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ವುತ್ತೋ, ಅಥ ಖೋ ಅಯಞ್ಚ ಅಞ್ಞೋ ಚ ಭೇದೋ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೨೦-೨೫. ಸಂಯೋಜನಗೋಚ್ಛಕೇ ಯಸ್ಸ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವಟ್ಟಸ್ಮಿಂ ಸಂಯೋಜೇನ್ತಿ ಬನ್ಧನ್ತೀತಿ ಸಂಯೋಜನಾ. ತತೋ ಅಞ್ಞೇ ನೋ ಸಂಯೋಜನಾ ನಾಮ. ಆರಮ್ಮಣಭಾವಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸಂಯೋಜನಸಮ್ಬನ್ಧನೇ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಹಿತಾತಿ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ಸಂಯೋಜನಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯಭೂತಾನಂ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ನ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ ಅಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ಸೇಸಂ ಹೇತುಗೋಚ್ಛಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ.

೨೬-೩೧. ಗನ್ಥಗೋಚ್ಛಕೇ ಯಸ್ಸ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ತಂ ಚುತಿಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ವಟ್ಟಸ್ಮಿಂ ಗನ್ಥೇನ್ತಿ ಘಟೇನ್ತೀತಿ ಗನ್ಥಾ. ತತೋ ಅಞ್ಞೇ ನೋ ಗನ್ಥಾ. ಆರಮ್ಮಣಕರಣವಸೇನ ಗನ್ಥೇಹಿ ಗನ್ಥಿತಬ್ಬಾತಿ ಗನ್ಥನಿಯಾ. ಸೇಸಂ ಹೇತುಗೋಚ್ಛಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಯಥಾ ಚ ಇಧ, ಏವಂ ಇತೋ ಪರೇಸುಪಿ ವುತ್ತಾವಸೇಸಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೩೨-೩೭. ಓಘಗೋಚ್ಛಕೇ ಯಸ್ಸ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ತಂ ವಟ್ಟಸ್ಮಿಂಯೇವ ಓಹನನ್ತಿ ಓಸೀದಾಪೇನ್ತೀತಿ ಓಘಾ. ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ಅತಿಕ್ಕಮನೀಯತೋ ಓಘೇಹಿ ಅತಿಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಾತಿ ಓಘನಿಯಾ. ಓಘಾನಂ ಆರಮ್ಮಣಧಮ್ಮಾ ಏವ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

೩೮-೪೩. ಯೋಗಗೋಚ್ಛಕೇ ವಟ್ಟಸ್ಮಿಂ ಯೋಜೇನ್ತೀತಿ ಯೋಗಾ. ಯೋಗನಿಯಾ ಓಘನಿಯಾ ವಿಯ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

೪೪-೪೯. ನೀವರಣಗೋಚ್ಛಕೇ ಚಿತ್ತಂ ನೀವರನ್ತಿ ಪರಿಯೋನನ್ಧನ್ತೀತಿ ನೀವರಣಾ. ನೀವರಣಿಯಾ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ ವಿಯ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

೫೦-೫೪. ಪರಾಮಾಸಗೋಚ್ಛಕೇ ಧಮ್ಮಾನಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಆಕಾರಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘ನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಆದಿವಸೇನ ಪವತ್ತಮಾನಾ ಪರತೋ ಆಮಸನ್ತೀತಿ ಪರಾಮಾಸಾ. ಪರಾಮಾಸೇಹಿ ಆರಮ್ಮಣಕರಣವಸೇನ ಪರಾಮಟ್ಠತ್ತಾ ಪರಾಮಟ್ಠಾ.

೫೫-೬೮. ಮಹನ್ತರದುಕೇಸು ಆರಮ್ಮಣಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಪ್ಪವತ್ತಿತೋ ಸಹ ಆರಮ್ಮಣೇನಾತಿ ಸಾರಮ್ಮಣಾ. ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ಆರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಅನಾರಮ್ಮಣಾ. ಚಿನ್ತನಟ್ಠೇನ ಚಿತ್ತಾ, ವಿಚಿತ್ತಟ್ಠೇನ ವಾ ಚಿತ್ತಾ. ಅವಿಪ್ಪಯೋಗವಸೇನ ಚೇತಸಿ ನಿಯುತ್ತಾತಿ ಚೇತಸಿಕಾ. ನಿರನ್ತರಭಾವೂಪಗಮನತಾಯ, ಉಪ್ಪಾದತೋ ಯಾವ ಭಙ್ಗಾ, ಚಿತ್ತೇನ ಸಂಸಟ್ಠಾತಿ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಾ. ಏಕತೋ ವತ್ತಮಾನಾಪಿ ನಿರನ್ತರಭಾವಂ ಅನುಪಗಮನತಾಯ ಚಿತ್ತೇನ ವಿಸಂಸಟ್ಠಾತಿ ಚಿತ್ತವಿಸಂಸಟ್ಠಾ. ಸಮುಟ್ಠಹನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನಂ. ಚಿತ್ತಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ. ಸಹ ಭವನ್ತೀತಿ ಸಹಭುನೋ. ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಭುನೋ ಚಿತ್ತಸಹಭುನೋ. ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತೀತಿ ಅನುಪರಿವತ್ತಿನೋ. ಕಿಂ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ? ಚಿತ್ತಂ. ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನುಪರಿವತ್ತಿನೋ ಚಿತ್ತಾನುಪರಿವತ್ತಿನೋ. ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಾ ಚ ತೇ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಚಾತಿ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಾ. ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಾ ಚ ತೇ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಚ ಚಿತ್ತಸಹಭುನೋ ಏವ ಚಾತಿ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಸಹಭುನೋ. ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಾ ಚ ತೇ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಚ ಚಿತ್ತಾನುಪರಿವತ್ತಿನೋ ಏವ ಚಾತಿ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಾನುಪರಿವತ್ತಿನೋ. ಸೇಸಾನಿ ಸಬ್ಬಪದಾನಿ ವುತ್ತಪದಾನಂ ಪಟಿಕ್ಖೇಪವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಅಜ್ಝತ್ತಜ್ಝತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಅಜ್ಝತ್ತತ್ತಿಕೇ ವುತ್ತವಸೇನ ಅಜ್ಝತ್ತಾವ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾ. ತತೋ ಬಹಿಭೂತಾತಿ ಬಾಹಿರಾ. ಉಪಾದಿಯನ್ತೇವ ಭೂತಾನಿ, ನ ಭೂತಾನಿ ವಿಯ ಉಪಾದಿಯನ್ತೀತಿ ಉಪಾದಾ. ನ ಉಪಾದಿಯನ್ತೇವಾತಿ ನೋಉಪಾದಾ.

೬೯-೭೪. ಉಪಾದಾನಗೋಚ್ಛಕೇ ಭುಸಂ ಆದಿಯನ್ತೀತಿ ಉಪಾದಾನಾ; ದಳ್ಹಗ್ಗಾಹಂ ಗಣ್ಹನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತೋ ಅಞ್ಞೇ ನೋಉಪಾದಾನಾ.

೭೫-೮೨. ಕಿಲೇಸಗೋಚ್ಛಕೇ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠತ್ತಿಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೮೩-೧೦೦. ಪಿಟ್ಠಿದುಕೇಸು ಕಾಮೇ ಅವಚರನ್ತೀತಿ ಕಾಮಾವಚರಾ ರೂಪೇ ಅವಚರನ್ತೀತಿ ರೂಪಾವಚರಾ. ಅರೂಪೇ ಅವಚರನ್ತೀತಿ ಅರೂಪಾವಚರಾ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ. ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಪರತೋ ಆವಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ತೇಭೂಮಕವಟ್ಟೇ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಅನ್ತೋಗಧಾತಿ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾ. ತಸ್ಮಿಂ ನ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾತಿ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಾ. ವಟ್ಟಮೂಲಂ ಛಿನ್ದನ್ತಾ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ವಟ್ಟತೋ ನಿಯ್ಯನ್ತೀತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಾ. ಇಮಿನಾ ಲಕ್ಖಣೇನ ನ ನಿಯ್ಯನ್ತೀತಿ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಾ. ಚುತಿಯಾ ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಪವತ್ತಿಯಾ ಅನನ್ತರಂ ಫಲದಾನೇ ನಿಯತತ್ತಾ ನಿಯತಾ. ತಥಾ ಅನಿಯತತ್ತಾ ಅನಿಯತಾ. ಅಞ್ಞೇ ಧಮ್ಮೇ ಉತ್ತರನ್ತಿ ಪಜಹನ್ತೀತಿ ಉತ್ತರಾ. ಅತ್ತಾನಂ ಉತ್ತರಿತುಂ ಸಮತ್ಥೇಹಿ ಸಹ ಉತ್ತರೇಹೀತಿ ಸಉತ್ತರಾ. ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ಉತ್ತರಾತಿ ಅನುತ್ತರಾ. ರಣನ್ತಿ ಏತೇಹೀತಿ ರಣಾ; ಯೇಹಿ ಅಭಿಭೂತಾ ಸತ್ತಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇನ ಕನ್ದನ್ತಿ ಪರಿದೇವನ್ತಿ, ತೇಸಂ ರಾಗಾದೀನಂ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಸಮ್ಪಯೋಗವಸೇನ ಪಹಾನೇಕಟ್ಠತಾವಸೇನ ಚ ಸಹ ರಣೇಹೀತಿ ಸರಣಾ. ತೇನಾಕಾರೇನ ನತ್ಥಿ ಏತೇಸಂ ರಣಾತಿ ಅರಣಾ.

ಸುತ್ತನ್ತಿಕದುಕಮಾತಿಕಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೦೧-೧೦೮. ಸುತ್ತನ್ತಿಕದುಕೇಸು ಸಮ್ಪಯೋಗವಸೇನ ವಿಜ್ಜಂ ಭಜನ್ತೀತಿ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋ; ವಿಜ್ಜಾಭಾಗೇ ವಿಜ್ಜಾಕೋಟ್ಠಾಸೇ ವತ್ತನ್ತೀತಿಪಿ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋ. ತತ್ಥ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಂ, ಮನೋಮಯಿದ್ಧಿ, ಛ ಅಭಿಞ್ಞಾತಿ ಅಟ್ಠ ವಿಜ್ಜಾ. ಪುರಿಮೇನ ಅತ್ಥೇನ ತಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾಪಿ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋ. ಪಚ್ಛಿಮೇನ ಅತ್ಥೇನ ತಾಸು ಯಾ ಕಾಚಿ ಏಕಾ ವಿಜ್ಜಾ ವಿಜ್ಜಾ. ಸೇಸಾ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋತಿ. ಏವಂ ವಿಜ್ಜಾಪಿ ವಿಜ್ಜಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾಪಿ ವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋತ್ವೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಇಧ ಪನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾವ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಸಮ್ಪಯೋಗವಸೇನೇವ ಅವಿಜ್ಜಂ ಭಜನ್ತೀತಿ ಅವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋ. ಅವಿಜ್ಜಾಭಾಗೇ ಅವಿಜ್ಜಾಕೋಟ್ಠಾಸೇ ವತ್ತನ್ತೀತಿಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋ. ತತ್ಥ ದುಕ್ಖಪಟಿಚ್ಛಾದಕಂ ತಮೋ ಸಮುದಯಾದಿಪಟಿಚ್ಛಾದಕನ್ತಿ ಚತಸ್ಸೋ ಅವಿಜ್ಜಾ. ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ತಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋ. ತಾಸು ಯಾ ಕಾಚಿ ಏಕಾ ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜಾ. ಸೇಸಾ ಅವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋತಿ. ಏವಂ ಅವಿಜ್ಜಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾಭಾಗಿನೋತ್ವೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಇಧ ಪನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮಾವ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ.

ಪುನ ಅನಜ್ಝೋತ್ಥರಣಭಾವೇನ ಕಿಲೇಸನ್ಧಕಾರಂ ವಿದ್ಧಂಸೇತುಂ ಅಸಮತ್ಥತಾಯ ವಿಜ್ಜು ಉಪಮಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ವಿಜ್ಜೂಪಮಾ. ನಿಸ್ಸೇಸಂ ವಿದ್ಧಂಸನಸಮತ್ಥತಾಯ ವಜಿರಂ ಉಪಮಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ವಜಿರೂಪಮಾ. ಬಾಲೇಸು ಠಿತತ್ತಾ ಯತ್ಥ ಠಿತಾ ತದುಪಚಾರೇನ ಬಾಲಾ. ಪಣ್ಡಿತೇಸು ಠಿತತ್ತಾ ಪಣ್ಡಿತಾ. ಬಾಲಕರತ್ತಾ ವಾ ಬಾಲಾ, ಪಣ್ಡಿತಕರತ್ತಾ ಪಣ್ಡಿತಾ. ಕಣ್ಹಾತಿ ಕಾಳಕಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಪಭಸ್ಸರಭಾವಕರಣಾ. ಸುಕ್ಕಾತಿ ಓದಾತಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಭಸ್ಸರಭಾವಕರಣಾ. ಕಣ್ಹಾಭಿಜಾತಿಹೇತುತೋ ವಾ ಕಣ್ಹಾ; ಸುಕ್ಕಾಭಿಜಾತಿಹೇತುತೋ ಸುಕ್ಕಾ. ಇಧ ಚೇವ ಸಮ್ಪರಾಯೇ ಚ ತಪೇನ್ತೀತಿ ತಪನೀಯಾ. ನ ತಪನೀಯಾ ಅತಪನೀಯಾ.

ಅಧಿವಚನದುಕಾದಯೋ ತಯೋ ಅತ್ಥತೋ ನಿನ್ನಾನಾಕರಣಾ; ಬ್ಯಞ್ಜನಮೇವೇತ್ಥ ನಾನಂ. ಸಿರಿವಡ್ಢಕೋ ಧನವಡ್ಢಕೋತಿ ಆದಯೋ ಹಿ ವಚನಮತ್ತಮೇವ ಅಧಿಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಪವತ್ತಾ ಅಧಿವಚನಾ ನಾಮ. ಅಧಿವಚನಾನಂ ಪಥಾ ಅಧಿವಚನಪಥಾ. ‘‘ಅಭಿಸಙ್ಖರೋನ್ತೀತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೩.೭೯) ಏವಂ ನಿದ್ಧಾರೇತ್ವಾ ಸಹೇತುಕಂ ಕತ್ವಾ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ಅಭಿಲಾಪಾ ನಿರುತ್ತಿ ನಾಮ. ನಿರುತ್ತೀನಂ ಪಥಾ ನಿರುತ್ತಿಪಥಾ. ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪೋತಿ (ಧ. ಸ. ೭) ಏವಂ ತೇನ ತೇನ ಪಕಾರೇನ ಞಾಪನತೋ ಪಞ್ಞತ್ತಿ ನಾಮ. ಪಞ್ಞತ್ತೀನಂ ಪಥಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿಪಥಾ. ಏತ್ಥ ಚ ಏಕಂ ದುಕಂ ವತ್ವಾಪಿ ಇತರೇಸಂ ವಚನೇ ಪಯೋಜನಂ ಹೇತುಗೋಚ್ಛಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೧೦೯-೧೧೮. ನಾಮರೂಪದುಕೇ ನಾಮಕರಣಟ್ಠೇನ ನಮನಟ್ಠೇನ ನಾಮನಟ್ಠೇನ ಚ ನಾಮಂ. ರುಪ್ಪನಟ್ಠೇನ ರೂಪಂ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ. ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ನಿಕ್ಖೇಪಕಣ್ಡೇ ಆವಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಅವಿಜ್ಜಾತಿ ದುಕ್ಖಾದೀಸು ಅಞ್ಞಾಣಂ. ಭವತಣ್ಹಾತಿ ಭವಪತ್ಥನಾ. ಭವದಿಟ್ಠೀತಿ ಭವೋ ವುಚ್ಚತಿ ಸಸ್ಸತಂ; ಸಸ್ಸತವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನದಿಟ್ಠಿ. ವಿಭವದಿಟ್ಠೀತಿ ವಿಭವೋ ವುಚ್ಚತಿ ಉಚ್ಛೇದಂ; ಉಚ್ಛೇದವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನದಿಟ್ಠಿ. ಸಸ್ಸತೋ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ ಪವತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ. ಉಚ್ಛಿಜ್ಜಿಸ್ಸತೀತಿ ಪವತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತವಾತಿ ಪವತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಅನ್ತವಾದಿಟ್ಠಿ. ಅನನ್ತವಾತಿ ಪವತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಅನನ್ತವಾದಿಟ್ಠಿ. ಪುಬ್ಬನ್ತಂ ಅನುಗತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅಪರನ್ತಂ ಅನುಗತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅಹಿರಿಕನ್ತಿ ಯಂ ನ ಹಿರಿಯತಿ ಹಿರಿಯಿತಬ್ಬೇನಾತಿ (ಧ. ಸ. ೩೮೭) ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರಿತಾ ನಿಲ್ಲಜ್ಜತಾ. ಅನೋತ್ತಪ್ಪನ್ತಿ ಯಂ ನ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ ಓತ್ತಪ್ಪಿತಬ್ಬೇನಾತಿ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರಿತೋ ಅಭಾಯನಕಆಕಾರೋ. ಹಿರಿಯನಾ ಹಿರೀ, ಓತ್ತಪ್ಪನಾ ಓತ್ತಪ್ಪಂ. ದೋವಚಸ್ಸತಾದೀಸು ದುಕ್ಖಂ ವಚೋ ಏತಸ್ಮಿಂ ವಿಪ್ಪಟಿಕೂಲಗಾಹಿಮ್ಹಿ ವಿಪಚ್ಚನೀಕಸಾತೇ ಅನಾದರೇ ಪುಗ್ಗಲೇತಿ ದುಬ್ಬಚೋ. ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ದೋವಚಸ್ಸಂ. ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ದೋವಚಸ್ಸತಾ. ಪಾಪಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾದಯೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ಏತಸ್ಸ ಮಿತ್ತಾತಿ ಪಾಪಮಿತ್ತೋ; ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ. ಸೋವಚಸ್ಸತಾ ಚ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತತಾ ಚ ವುತ್ತಪಟಿಪಕ್ಖನಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

೧೧೯-೧೨೩. ‘ಪಞ್ಚಪಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ, ಸತ್ತಪಿ ಆಪತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ’ತಿ (ಧ. ಸ. ೧೩೩೬) ಏವಂ ವುತ್ತಾಸು ಆಪತ್ತೀಸು ಕುಸಲಭಾವೋ ಆಪತ್ತಿಕುಸಲತಾ. ತಾಹಿ ಆಪತ್ತೀಹಿ ವುಟ್ಠಾನೇ ಕುಸಲಭಾವೋ ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಕುಸಲತಾ. ಸಮಾಪತ್ತೀಸು ಕುಸಲಭಾವೋ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲತಾ. ಸಮಾಪತ್ತೀನಂ ಅಪ್ಪನಾಪರಿಚ್ಛೇದಪಞ್ಞಾಯೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಸಮಾಪತ್ತೀಹಿ ವುಟ್ಠಾನೇ ಕುಸಲಭಾವೋ ಸಮಾಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಕುಸಲತಾ. ಅಟ್ಠಾರಸಸು ಧಾತೂಸು ಕುಸಲಭಾವೋ ಧಾತುಕುಸಲತಾ. ತಾಸಂಯೇವ ಧಾತೂನಂ ಮನಸಿಕಾರೇ ಕುಸಲಭಾವೋ ಮನಸಿಕಾರಕುಸಲತಾ. ಚಕ್ಖಾಯತನಾದೀಸು ಕುಸಲಭಾವೋ ಆಯತನಕುಸಲತಾ. ದ್ವಾದಸಙ್ಗೇ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೇ ಕುಸಲಭಾವೋ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕುಸಲತಾ. ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಕುಸಲಭಾವೋ ಠಾನಕುಸಲತಾ. ಠಾನನ್ತಿ ಕಾರಣಂ ವುಚ್ಚತಿ. ತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ತದಾಯತ್ತವುತ್ತಿತಾಯ ಫಲಂ ತಿಟ್ಠತಿ ನಾಮ, ತಸ್ಮಾ ಠಾನನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಟ್ಠಾನೇ ಕುಸಲಭಾವೋ ಅಟ್ಠಾನಕುಸಲತಾ.

೧೨೪-೧೩೪. ಉಜುಭಾವೋ ಅಜ್ಜವೋ. ಮುದುಭಾವೋ ಮದ್ದವೋ. ಅಧಿವಾಸನಸಙ್ಖಾತೋ ಖಮನಭಾವೋ ಖನ್ತಿ. ಸುರತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಸೋರಚ್ಚಂ. ಸಮ್ಮೋದಕಮುದುಭಾವಸಙ್ಖಾತೋ ಸಖಿಲಭಾವೋ ಸಾಖಲ್ಯಂ. ಯಥಾ ಪರೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅತ್ತನೋ ಛಿದ್ದಂ ನ ಹೋತಿ ಏವಂ ಧಮ್ಮಾಮಿಸೇಹಿ ಪಟಿಸನ್ಥರಣಂ ಪಟಿಸನ್ಥಾರೋ. ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಭೇದಸಙ್ಖಾತೋ ಮನಚ್ಛಟ್ಠೇಸು ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರಭಾವೋ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರತಾ. ಪಟಿಗ್ಗಹಣಪರಿಭೋಗವಸೇನ ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಂ ಅಜಾನನಭಾವೋ ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುತಾ. ಅನನ್ತರದುಕೋ ವುತ್ತಪಟಿಪಕ್ಖನಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸತಿವಿಪ್ಪವಾಸಸಙ್ಖಾತೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಭಾವೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸಚ್ಚಂ. ಅಸಮ್ಪಜಾನಭಾವೋ ಅಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ. ಸರತೀತಿ ಸತಿ. ಸಮ್ಪಜಾನಾತೀತಿ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ. ಅಪ್ಪಟಿಸಙ್ಖಾನೇ ಅಕಮ್ಪನಟ್ಠೇನ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಸಙ್ಖಾತಂ ಬಲಂ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಂ. ವೀರಿಯಸೀಸೇನ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಭಾವೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಬಲಂ ಭಾವನಾಬಲಂ. ಪಚ್ಚನೀಕಧಮ್ಮೇ ಸಮೇತೀತಿ ಸಮಥೋ. ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ವಿವಿಧೇನ ಆಕಾರೇನ ಪಸ್ಸತೀತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾ. ಸಮಥೋವ ತಂ ಆಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪುನ ಪವತ್ತೇತಬ್ಬಸ್ಸ ಸಮಥಸ್ಸ ನಿಮಿತ್ತವಸೇನ ಸಮಥನಿಮಿತ್ತಂ. ಪಗ್ಗಾಹನಿಮಿತ್ತೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಮ್ಪಯುತ್ತಧಮ್ಮೇ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಪಗ್ಗಾಹೋ. ನ ವಿಕ್ಖಿಪತೀತಿ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ.

೧೩೫-೧೪೨. ಸೀಲವಿನಾಸಿಕಾ ಅಸಂವರಸಙ್ಖಾತಾ ಸೀಲಸ್ಸ ವಿಪತ್ತಿ ಸೀಲವಿಪತ್ತಿ. ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿವಿನಾಸಿಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸಙ್ಖಾತಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ವಿಪತ್ತಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ. ಸೋರಚ್ಚಮೇವ ಸೀಲಸ್ಸ ಸಮ್ಪಾದನತೋ ಸೀಲಪರಿಪೂರಣತೋ ಸೀಲಸ್ಸ ಸಮ್ಪದಾತಿ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾ. ದಿಟ್ಠಿಪಾರಿಪೂರಿಭೂತಂ ಞಾಣಂ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸಮ್ಪದಾತಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪದಾ. ವಿಸುದ್ಧಿಭಾವಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾ ಸೀಲಸಙ್ಖಾತಾ ಸೀಲಸ್ಸ ವಿಸುದ್ಧಿ, ಸೀಲವಿಸುದ್ಧಿ. ನಿಬ್ಬಾನಸಙ್ಖಾತಂ ವಿಸುದ್ಧಿಂ ಪಾಪೇತುಂ ಸಮತ್ಥಾ, ದಸ್ಸನಸಙ್ಖಾತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ವಿಸುದ್ಧಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಸುದ್ಧಿ. ದಿಟ್ಠಿವಿಸುದ್ಧಿ ಖೋ ಪನ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ ಚ ಪಧಾನನ್ತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಞ್ಞಾಣಾದಿಸಙ್ಖಾತಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಸುದ್ಧಿ ಚೇವ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ ಚ ಅನುರೂಪದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ ಕಲ್ಯಾಣದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ ತಂಸಮ್ಪಯುತ್ತಮೇವ ಪಧಾನಂ. ಸಂವೇಗೋತಿ ಜಾತಿಆದೀನಿ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಭಯಸಙ್ಖಾತಂ ಸಂವಿಜ್ಜನಂ. ಸಂವೇಜನಿಯಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಸಂವೇಗಜನಕಂ ಜಾತಿಆದಿಕಾರಣಂ. ಸಂವಿಗ್ಗಸ್ಸ ಚ ಯೋನಿಸೋಪಧಾನನ್ತಿ ಏವಂ ಸಂವೇಗಜಾತಸ್ಸ ಉಪಾಯಪಧಾನಂ. ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾ ಚ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸೂತಿ ಕುಸಲಧಮ್ಮಪೂರಣೇ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿಭಾವೋ. ಅಪ್ಪಟಿವಾನಿತಾ ಚ ಪಧಾನಸ್ಮಿನ್ತಿ ಅರಹತ್ತಂ ಅಪತ್ವಾ ಪಧಾನಸ್ಮಿಂ ಅನಿವತ್ತನತಾ ಅನೋಸಕ್ಕನತಾ. ವಿಜಾನನತೋ ವಿಜ್ಜಾ. ವಿಮುಚ್ಚನತೋ ವಿಮುತ್ತಿ. ಖಯೇ ಞಾಣನ್ತಿ ಕಿಲೇಸಕ್ಖಯಕರೇ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇ ಞಾಣಂ. ಅನುಪ್ಪಾದೇ ಞಾಣನ್ತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಅನುಪ್ಪಾದಭೂತೇ ತಂತಂಮಗ್ಗವಜ್ಝಕಿಲೇಸಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಪರಿಯೋಸಾನೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಅರಿಯಫಲೇ ಞಾಣಂ. ಅಯಂ ಮಾತಿಕಾಯ ಅನುಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ.

ದುಕಮಾತಿಕಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.