೫. ಉಪೋಸಥವಗ್ಗೋ

೪. ವಾಸೇಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೪. ಪಞ್ಚಮಸ್ಸ ಚತುತ್ಥೇ ಇಮೇ ಚೇಪಿ, ವಾಸೇಟ್ಠ, ಮಹಾಸಾಲಾತಿ ಪುರತೋ ಠಿತೇ ದ್ವೇ ಸಾಲರುಕ್ಖೇ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಪರಿಕಪ್ಪೋಪಮಂ ಆಹ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಇಮೇ ತಾವ ಮಹಾಸಾಲಾ ಅಚೇತನಾ. ಸಚೇ ಏತೇಪಿ ಸಚೇತನಾ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸೇಯ್ಯುಂ, ಏತೇಸಮ್ಪಿ ಸೋ ಉಪೋಸಥವಾಸೋ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಅಸ್ಸ. ಭೂತೇ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥೀತಿ.

೬. ಅನುರುದ್ಧಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೬. ಛಟ್ಠೇ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋತಿ ತಾ ಕಿರ ದೇವತಾ ಅತ್ತನೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅಯಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಲದ್ಧಾ’’ತಿ ಆವಜ್ಜಮಾನಾ ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಮಯಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಚಕ್ಕವತ್ತಿರಜ್ಜಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಪಾದಪರಿಚಾರಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ತೇನ ದಿನ್ನೋವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಇಮಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಲಭಿಮ್ಹ, ಗಚ್ಛಾಮ ಥೇರಂ ಆನೇತ್ವಾ ಇಮಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ದಿವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ತೀಸು ಠಾನೇಸೂತಿ ತೀಸು ಕಾರಣೇಸು. ಠಾನಸೋ ಪಟಿಲಭಾಮಾತಿ ಖಣೇನೇವ ಲಭಾಮ. ಸರನ್ತಿ ವಚನಸದ್ದಂ ವಾ ಗೀತಸದ್ದಂ ವಾ ಆಭರಣಸದ್ದಂ ವಾ. ಪೀತಾ ಅಸ್ಸೂತಿಆದೀನಿ ನೀಲಾ ತಾವ ಜಾತಾ, ಪೀತಾ ಭವಿತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತೀತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ವಿತಕ್ಕೇತಿ. ತಾಪಿ ‘‘ಇದಾನಿ ಅಯ್ಯೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪೀತಭಾವಂ ಇಚ್ಛತಿ, ಇದಾನಿ ಲೋಹಿತಭಾವ’’ನ್ತಿ ತಾದಿಸಾವ ಅಹೇಸುಂ.

ಅಚ್ಛರಂ ವಾದೇಸೀತಿ ಪಾಣಿತಲಂ ವಾದೇಸಿ. ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಸ್ಸಾತಿ ಆತತಂ, ವಿತತಂ, ಆತತವಿತತಂ, ಘನಂ, ಸುಸಿರನ್ತಿ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ. ತತ್ಥ ಆತತಂ ನಾಮ ಚಮ್ಮಪರಿಯೋನದ್ಧೇಸು ಭೇರಿಆದೀಸು ಏಕತಲತೂರಿಯಂ, ವಿತತಂ ನಾಮ ಉಭಯತಲಂ, ಆತತವಿತತಂ ನಾಮ ಸಬ್ಬಸೋ ಪರಿಯೋನದ್ಧಂ, ಸುಸಿರಂ ವಂಸಾದಿ, ಘನಂ ಸಮ್ಮಾದಿ. ಸುವಿನೀತಸ್ಸಾತಿ ಆಕಡ್ಢನಸಿಥಿಲಕರಣಾದೀಹಿ ಸಮುಚ್ಛಿತಸ್ಸ. ಸುಪ್ಪಟಿಪತಾಳಿತಸ್ಸಾತಿ ಪಮಾಣೇ ಠಿತಭಾವಜಾನನತ್ಥಂ ಸುಟ್ಠು ಪಟಿಪತಾಳಿತಸ್ಸ. ಕುಸಲೇಹಿ ಸುಸಮನ್ನಾಹತಸ್ಸಾತಿ ಯೇ ವಾದೇತುಂ ಕುಸಲಾ ಛೇಕಾ, ತೇಹಿ ವಾದಿತಸ್ಸ. ವಗ್ಗೂತಿ ಛೇಕೋ ಸುನ್ದರೋ. ರಜನೀಯೋತಿ ರಞ್ಜೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋ. ಕಮನೀಯೋತಿ ಕಾಮೇತಬ್ಬಯುತ್ತೋ. ಖಮನೀಯೋತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ದಿವಸಮ್ಪಿ ಸುಯ್ಯಮಾನೋ ಖಮತೇವ, ನ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮದನೀಯೋತಿ ಮಾನಮದಪುರಿಸಮದಜನನೋ. ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಓಕ್ಖಿಪೀತಿ ‘‘ಅಸಾರುಪ್ಪಂ ಇಮಾ ದೇವತಾ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಖಿಪಿ, ನ ಅಕ್ಖೀನಿ ಉಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇಸಿ. ನ ಖ್ವಯ್ಯೋ ಅನುರುದ್ಧೋ ಸಾದಿಯತೀತಿ ‘‘ಮಯಂ ನಚ್ಚಾಮ ಗಾಯಾಮ, ಅಯ್ಯೋ ಪನ ಅನುರುದ್ಧೋ ನ ಖೋ ಸಾದಿಯತಿ, ಅಕ್ಖೀನಿ ಉಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾ ನ ಓಲೋಕೇತಿ, ಕಿಂ ಮಯಂ ನಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಾ ಗಾಯಿತ್ವಾ ವಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ತತ್ಥೇವ ಅನ್ತರಧಾಯಿಂಸು. ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ತಾಸಂ ದೇವತಾನಂ ಆನುಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕತಿಹಿ ನು ಖೋ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಮಾತುಗಾಮೋ ಮನಾಪಕಾಯಿಕೇ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತೀ’’ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ.

೯-೧೦. ಇಧಲೋಕಿಕಸುತ್ತದ್ವಯವಣ್ಣನಾ

೪೯-೫೦. ನವಮೇ ಅಯಂ’ಸ ಲೋಕೋ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತೀತಿ ಅಯಮಸ್ಸ ಲೋಕೋ ಇಧಲೋಕೇ ಕರಣಮತ್ತಾಯ ಆರದ್ಧತ್ತಾ ಪರಿಪುಣ್ಣತ್ತಾ ಆರದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ. ಸೋಳಸಾಕಾರಸಮ್ಪನ್ನಾತಿ ಸುತ್ತೇ ವುತ್ತೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ, ಗಾಥಾಸು ಅಟ್ಠಹೀತಿ ಸೋಳಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ, ಯಾನಿ ವಾ ಅಟ್ಠಙ್ಗಾನಿ ಪರಮ್ಪಿ ತೇಸು ಸಮಾದಪೇತೀತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಸೋಳಸಾಕಾರಸಮ್ಪನ್ನಾತಿ ಏಕೇ. ಸದ್ಧಾಸೀಲಪಞ್ಞಾ ಪನೇತ್ಥ ಮಿಸ್ಸಿಕಾ ಕಥಿತಾ. ದಸಮಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಥಿತಂ. ಸಬ್ಬಸುತ್ತೇಸು ಪನ ಯಂ ನ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಆಗತನಯತ್ತಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.

ಉಪೋಸಥವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.