೧೦. ನನ್ದಮಾತಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೫೩. ದಸಮಂ ಅತ್ಥುಪ್ಪತ್ತಿವಸೇನ ದೇಸಿತಂ. ಸತ್ಥಾ ಕಿರ ವುತ್ಥವಸ್ಸೋ ಪವಾರೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕೇ ಓಹಾಯ ‘‘ದಕ್ಖಿಣಾಗಿರಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿಕ್ಖಮಿ, ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ, ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ, ವಿಸಾಖಾ ಮಹಾಉಪಾಸಿಕಾ, ಅಞ್ಞೇ ಚ ಬಹುಜನಾ ದಸಬಲಂ ನಿವತ್ತೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು. ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ‘‘ಸತ್ಥಾರಂ ನಿವತ್ತೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ’’ನ್ತಿ ರಹೋ ಚಿನ್ತಯಮಾನೋ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ನಂ ಪುಣ್ಣಾ ನಾಮ ದಾಸೀ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ತೇ, ಸಾಮಿ, ನ ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ವಿಪ್ಪಸನ್ನಾನೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಆಮ, ಪುಣ್ಣೇ, ಸತ್ಥಾ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕನ್ತೋ, ತಮಹಂ ನಿವತ್ತೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂ. ನ ಖೋ ಪನ ಸಕ್ಕಾ ಜಾನಿತುಂ ಪುನ ಸೀಘಂ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ವಾ ನ ವಾ, ತೇನಾಹಂ ಚಿನ್ತಯಮಾನೋ ನಿಸಿನ್ನೋತಿ. ಸಚಾಹಂ ದಸಬಲಂ ನಿವತ್ತೇಯ್ಯಂ, ಕಿಂ ಮೇ ಕರೇಯ್ಯಾಸೀತಿ? ಭುಜಿಸ್ಸಂ ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಸಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ನಿವತ್ತಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ. ಮಮ ನಿವತ್ತನಪಚ್ಚಯಾ ತ್ವಂ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಸೀತಿ? ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇ, ಮಮ ಪರಾಧೀನಭಾವಂ ಜಾನಾಥ, ಅಞ್ಞಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ಸರಣೇಸು ಪನ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಪಞ್ಚ ಸೀಲಾನಿ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಸಾಧು ಸಾಧು ಪುಣ್ಣೇತಿ, ಸತ್ಥಾ ಧಮ್ಮಗಾರವೇನ ಏಕಪದಸ್ಮಿಞ್ಞೇವ ನಿವತ್ತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ಧಮ್ಮಗರು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಧಮ್ಮಗಾರವೋ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೫.೯೯).

ಸತ್ಥಾ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಜೇತವನಮಹಾವಿಹಾರಂ ಪಾವಿಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ಪುಣ್ಣಾಯ ಸಾಧುಕಾರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅದಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಾಗಮೇ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ಚತುರಾಸೀತಿಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಿ ಅಮತಪಾನಂ ಪಿವಿಂಸು. ಪುಣ್ಣಾಪಿ ಸೇಟ್ಠಿನಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಉಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಯಂ ದಿಸಂ ಚಾರಿಕಾಯ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ, ತತ್ಥ ನ ಗಚ್ಛಾಮಿ. ತುಮ್ಹೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪರಿಸಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ತಂ ದಿಸಂ ಚಾರಿಕಂ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಇಮಿಸ್ಸಂ ಅತ್ಥುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ.

ತತ್ಥ ವೇಳುಕಣ್ಡಕೀತಿ ವೇಳುಕಣ್ಟಕನಗರವಾಸಿನೀ. ತಸ್ಸ ಕಿರ ನಗರಸ್ಸ ಪಾಕಾರಗುತ್ತತ್ಥಾಯ ಪಾಕಾರಪರಿಯನ್ತೇನ ವೇಳೂ ರೋಪಿತಾ, ತೇನಸ್ಸ ವೇಳುಕಣ್ಟಕನ್ತೇವ ನಾಮಂ ಜಾತಂ. ಪಾರಾಯನನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಸಙ್ಖಾತಪಾರಂ ಅಯನತೋ ಪಾರಾಯನನ್ತಿ ಲದ್ಧವೋಹಾರಂ ಧಮ್ಮಂ. ಸರೇನ ಭಾಸತೀತಿ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಉಪರಿಮತಲೇ ಸುಸಂವಿಹಿತಾರಕ್ಖಟ್ಠಾನೇ ನಿಸಿನ್ನಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಬಲೇನ ರತ್ತಿಭಾಗಂ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ‘‘ಇಮಂ ರತ್ತಾವಸೇಸಂ ಕತರಾಯ ರತಿಯಾ ವೀತಿನಾಮೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಧಮ್ಮರತಿಯಾ’’ತಿ ಕತಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಾ ತೀಣಿ ಫಲಾನಿ ಪತ್ತಾ ಅರಿಯಸಾವಿಕಾ ಅಡ್ಢತೇಯ್ಯಗಾಥಾಸತಪರಿಮಾಣಂ ಪಾರಾಯನಸುತ್ತಂ ಮಧುರೇನ ಸರಭಞ್ಞೇನ ಭಾಸತಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋತಿ ಆಕಾಸಟ್ಠಕವಿಮಾನಾನಿ ಪರಿಹರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಉಪರಿಭಾಗಂ ಗತೇನ ಮಗ್ಗೇನ ನರವಾಹನಯಾನಂ ಆರುಯ್ಹ ಗಚ್ಛಮಾನೋ ಅಸ್ಸೋಸಿ. ಕಥಾಪರಿಯೋಸಾನಂ ಆಗಮಯಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾಸೀತಿ ‘‘ಕಿಂ ಸದ್ದೋ ಏಸ ಭಣೇ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ನನ್ದಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಸರಭಞ್ಞಸದ್ದೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಓತರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಮವೋಚಾ’’ತಿ ಇದಂ ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಅವಿದೂರಟ್ಠಾನೇ ಆಕಾಸೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಸಾಧು ಭಗಿನಿ, ಸಾಧು ಭಗಿನೀತಿ ‘‘ಸುಗ್ಗಹಿತಾ ತೇ ಭಗಿನಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಸುಕಥಿತಾ, ಪಾಸಾಣಕಚೇತಿಯೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸೋಳಸನ್ನಂ ಪಾರಾಯನಿಕಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಕಥಿತದಿವಸೇ ಚ ಅಜ್ಜ ಚ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅನ್ತರಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಮಜ್ಝೇ ಭಿನ್ನಸುವಣ್ಣಂ ವಿಯ ತೇ ಸತ್ಥು ಕಥಿತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸದಿಸಮೇವ ಕಥಿತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಸಾಧುಕಾರಂ ದದನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಕೋ ಪನೇಸೋ ಭದ್ರಮುಖಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುಸಂವಿಹಿತಾರಕ್ಖಟ್ಠಾನೇ ಏವಂ ಮಹನ್ತೇನ ಸದ್ದೇನ ಕೋ ನಾಮೇಸ, ಭದ್ರಮುಖ, ಲದ್ಧಮುಖ, ಕಿಂ ನಾಗೋ ಸುಪಣ್ಣೋ ದೇವೋ ಮಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮಾತಿ ಸುವಣ್ಣಪಟ್ಟವಣ್ಣಂ ವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ವಿಗತಸಾರಜ್ಜಾ ತೀಣಿ ಫಲಾನಿ ಪತ್ತಾ ಅರಿಯಸಾವಿಕಾ ವೇಸ್ಸವಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಯಮಾನಾ ಏವಮಾಹ. ಅಹಂ ತೇ ಭಗಿನಿ ಭಾತಾತಿ ಸಯಂ ಸೋತಾಪನ್ನತ್ತಾ ಅನಾಗಾಮಿಅರಿಯಸಾವಿಕಂ ಜೇಟ್ಠಿಕಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ‘‘ಭಗಿನೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ತಂ ಪಠಮವಯೇ ಠಿತತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಕನಿಟ್ಠಂ, ಅತ್ತಾನಂ ಪನ ನವುತಿವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಾಯುಕತ್ತಾ ಮಹಲ್ಲಕತರಂ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ‘‘ಭಾತಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾಧು ಭದ್ರಮುಖಾತಿ, ಭದ್ರಮುಖ, ಸಾಧು ಸುನ್ದರಂ, ಸ್ವಾಗಮನಂ ತೇ ಆಗಮನಂ, ಆಗನ್ತುಂ ಯುತ್ತಟ್ಠಾನಮೇವಸಿ ಆಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಂ ತೇ ಹೋತು ಆತಿಥೇಯ್ಯನ್ತಿ ಇದಮೇವ ಧಮ್ಮಭಣನಂ ತವ ಅತಿಥಿಪಣ್ಣಾಕಾರೋ ಹೋತು, ನ ಹಿ ತೇ ಅಞ್ಞಂ ಇತೋ ಉತ್ತರಿತರಂ ದಾತಬ್ಬಂ ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಏವಞ್ಚೇವ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆತಿಥೇಯ್ಯನ್ತಿ ಏವಂ ಅತ್ತನೋ ಪತ್ತಿದಾನಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ತೇ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಸಕ್ಕಾರೋ’’ತಿ ಅಡ್ಢತೇಳಸಾನಿ ಕೋಟ್ಠಸತಾನಿ ರತ್ತಸಾಲೀನಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ‘‘ಯಾವಾಯಂ ಉಪಾಸಿಕಾ ಚರತಿ, ತಾವ ಮಾ ಖಯಂ ಗಮಿಂಸೂ’’ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಯಾವ ಉಪಾಸಿಕಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ, ತಾವ ಕೋಟ್ಠಾನಂ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲಂ ನಾಮ ದಟ್ಠುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ‘‘ನನ್ದಮಾತಾಯ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ ವಿಯಾ’’ತಿ ವೋಹಾರೋ ಉದಪಾದಿ.

ಅಕತಪಾತರಾಸೋತಿ ಅಭುತ್ತಪಾತರಾಸೋ. ಪುಞ್ಞನ್ತಿ ಪುಬ್ಬಚೇತನಾ ಚ ಮುಞ್ಚನಚೇತನಾ ಚ. ಪುಞ್ಞಮಹೀತಿ ಅಪರಚೇತನಾ. ಸುಖಾಯ ಹೋತೂತಿ ಸುಖತ್ಥಾಯ ಹಿತತ್ಥಾಯ ಹೋತು. ಏವಂ ಅತ್ತನೋ ದಾನೇ ವೇಸ್ಸವಣಸ್ಸ ಪತ್ತಿಂ ಅದಾಸಿ.

ಪಕರಣೇತಿ ಕಾರಣೇ. ಓಕ್ಕಸ್ಸ ಪಸಯ್ಹಾತಿ ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ. ಯಕ್ಖಯೋನಿನ್ತಿ ಭುಮ್ಮದೇವತಾಭಾವಂ. ತೇನೇವ ಪುರಿಮೇನ ಅತ್ತಭಾವೇನ ಉದ್ದಸ್ಸೇತೀತಿ ಪುರಿಮಸರೀರಸದಿಸಮೇವ ಸರೀರಂ ಮಾಪೇತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತೋ ಸಿರಿಗಬ್ಭಸಯನತಲೇ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉಪಾಸಿಕಾ ಪಟಿದೇಸಿತಾತಿ ಉಪಾಸಿಕಾ ಅಹನ್ತಿ ಏವಂ ಉಪಾಸಿಕಾಭಾವಂ ದೇಸೇಸಿಂ. ಯಾವದೇತಿ ಯಾವದೇವ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಮಹಾಯಞ್ಞವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.