೪. ಯಸ್ಸಂದಿಸಂಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೪. ಚತುತ್ಥೇ ಉಭತೋತಿ ದ್ವೀಹಿಪಿ ಪಕ್ಖೇಹಿ. ಮಾತಿತೋ ಚ ಪಿತಿತೋ ಚಾತಿ ಯಸ್ಸ ಹಿ ಮಾತಾ ಖತ್ತಿಯಾ, ಮಾತುಮಾತಾ ಖತ್ತಿಯಾ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಮಾತಾ ಖತ್ತಿಯಾ. ಪಿತಾ ಖತ್ತಿಯೋ, ಪಿತುಪಿತಾ ಖತ್ತಿಯೋ, ತಸ್ಸಪಿ ಪಿತಾ ಖತ್ತಿಯೋ. ಸೋ ಉಭತೋ ಸುಜಾತೋ ಮಾತಿತೋ ಚ ಪಿತಿತೋ ಚ. ಸಂಸುದ್ಧಗಹಣಿಕೋತಿ ಸಂಸುದ್ಧಾಯ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ‘‘ಸಮವೇಪಾಕಿನಿಯಾ ಗಹಣಿಯಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಕಮ್ಮಜತೇಜೋಧಾತು ಗಹಣೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಪಿತಾಮಹಯುಗಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಿತುಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹೋ, ಪಿತಾಮಹಸ್ಸ ಯುಗಂ ಪಿತಾಮಹಯುಗಂ. ಯುಗನ್ತಿ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಅಭಿಲಾಪಮತ್ತಮೇವ ಚೇತಂ, ಅತ್ಥತೋ ಪನ ಪಿತಾಮಹೋಯೇವ ಪಿತಾಮಹಯುಗಂ. ತತೋ ಉದ್ಧಂ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪುಬ್ಬಪುರಿಸಾ ಪಿತಾಮಹಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಗಹಿತಾ. ಏವಂ ಯಾವ ಸತ್ತಮೋ ಪುರಿಸೋ, ತಾವ ಸಂಸುದ್ಧಗಹಣಿಕೋ, ಅಥ ವಾ ಅಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅನುಪಕ್ಕುಟ್ಠೋ ಜಾತಿವಾದೇನಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಕ್ಖಿತ್ತೋತಿ ‘‘ಅಪನೇಥ ಏತಂ, ಕಿಂ ಇಮಿನಾ’’ತಿ ಏವಂ ಅಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅನವಕ್ಖಿತ್ತೋ. ಅನುಪಕ್ಕುಟ್ಠೋತಿ ನ ಉಪಕ್ಕುಟ್ಠೋ ನ ಅಕ್ಕೋಸಂ ವಾ ನಿನ್ದಂ ವಾ ಪತ್ತಪುಬ್ಬೋ. ಕೇನ ಕಾರಣೇನಾತಿ? ಜಾತಿವಾದೇನ, ‘‘ಇತಿಪಿ ಹೀನಜಾತಿಕೋ ಏಸೋ’’ತಿ ಏವರೂಪೇನ ವಚನೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅಡ್ಢೋತಿಆದೀಸು ಯೋ ಕೋಚಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕೇನ ವಿಭವೇನ ಅಡ್ಢೋ ಹೋತಿ. ಇಧ ಪನ ನ ಕೇವಲಂ ಅಡ್ಢೋಯೇವ, ಮಹದ್ಧನೋ ಮಹತಾ ಅಪರಿಮಾಣಸಙ್ಖೇನ ಧನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣವಸೇನ ಮಹನ್ತಾ ಉಳಾರಾ ಭೋಗಾ ಅಸ್ಸಾತಿ ಮಹಾಭೋಗೋ. ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋತಿ ಕೋಸೋ ವುಚ್ಚತಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ, ನಿದಹಿತ್ವಾ ಠಪಿತೇನ ಧನೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸೋ, ಧಞ್ಞೇನ ಚ ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ವಾ ಚತುಬ್ಬಿಧೋ ಕೋಸೋ ಹತ್ಥೀ ಅಸ್ಸಾ ರಥಾ ರಟ್ಠನ್ತಿ, ತಿವಿಧಂ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ ಧನಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ ಧಞ್ಞಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ ವತ್ಥಕೋಟ್ಠಾಗಾರನ್ತಿ. ತಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಮಸ್ಸಾತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಕೋಸಕೋಟ್ಠಾಗಾರೋ. ಅಸ್ಸವಾಯಾತಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಬಹುಮ್ಪಿ ಧನಂ ದೇನ್ತಸ್ಸ ಸೇನಾ ನ ಸುಣಾತಿ, ಸಾ ಅನಸ್ಸವಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಕಸ್ಸಚಿ ಅದೇನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಸುಣಾತಿಯೇವ, ಅಯಂ ಅಸ್ಸವಾ ನಾಮ. ಓವಾದಪಟಿಕರಾಯಾತಿ ‘‘ಇದಂ ವೋ ಕತ್ತಬ್ಬ, ಇದಂ ನ ಕತ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದಿನ್ನಓವಾದಕರಾಯ. ಪಣ್ಡಿತೋತಿ ಪಣ್ಡಿಚ್ಚೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಬ್ಯತ್ತೋತಿ ಪಞ್ಞಾವೇಯ್ಯತ್ತಿಯೇನ ಯುತ್ತೋ. ಮೇಧಾವೀತಿ ಠಾನುಪ್ಪತ್ತಿಕಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಪಟಿಬಲೋತಿ ಸಮತ್ಥೋ. ಅತ್ಥೇ ಚಿನ್ತೇತುನ್ತಿ ವಡ್ಢಿಅತ್ಥೇ ಚಿನ್ತೇತುಂ. ಸೋ ಹಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಅತ್ಥವಸೇನೇವ ‘‘ಅತೀತೇಪಿ ಏವಂ ಅಹೇಸುಂ, ಅನಾಗತೇಪಿ ಏವಂ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತಿ. ವಿಜಿತಾವೀನನ್ತಿ ವಿಜಿತವಿಜಯಾನಂ, ಮಹನ್ತೇನ ವಾ ವಿಜಯೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾನಂ. ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತಾನನ್ತಿ ಪಞ್ಚಹಿ ವಿಮುತ್ತೀಹಿ ವಿಮುತ್ತಮಾನಸಾನಂ.