೧. ಸುಮನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೧. ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಸುಮನಾ ರಾಜಕುಮಾರೀತಿ ಮಹಾಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಪತ್ಥನಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಏವಂ ಲದ್ಧನಾಮಾ ರಾಜಕಞ್ಞಾ. ವಿಪಸ್ಸಿಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಕಾಲಸ್ಮಿಂ ಹಿ ನಾಗರೇಸು ‘‘ಯುದ್ಧಮ್ಪಿ ಕತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸೇನಾಪತಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಸಙ್ಘಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕಾತುಂ ಆರದ್ಧೇಸು ಸಬ್ಬಪಠಮದಿವಸೋ ಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ ವಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ ಸೇನಾಪತಿ ಮಹಾದಾನಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಏಕಭಿಕ್ಖಮ್ಪಿ ನ ದೇತಿ, ಏವಂ ರಕ್ಖಥಾ’’ತಿ ಸಮನ್ತಾ ಪುರಿಸೇ ಠಪೇಸಿ. ತಂದಿವಸಂ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ರೋದಮಾನಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಕುಮಾರಿಕಾಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕೀಳಿತ್ವಾ ಆಗತಂ ಧೀತರಂ ಆಹ – ‘‘ಸಚೇ, ಅಮ್ಮ, ತವ ಪಿತಾ ಜೀವೇಯ್ಯ, ಅಜ್ಜಾಹಂ ಪಠಮಂ ದಸಬಲಂ ಭೋಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಸಾ ತಂ ಆಹ – ‘‘ಅಮ್ಮ, ಮಾ ಚಿನ್ತಯಿ, ಅಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಯಥಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೋ ಸಙ್ಘೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕಾಯ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಯಾ ನಿರುದಕಪಾಯಾಸಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಸಪ್ಪಿಮಧುಸಕ್ಖರಾದೀಹಿ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಪಾತಿಯಾ ಪಟಿಕುಜ್ಜಿತ್ವಾ ತಂ ಸುಮನಮಾಲಾಗುಳೇಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಮಾಲಾಗುಳಸದಿಸಂ ಕತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಗಾಮಂ ಪವಿಸನವೇಲಾಯ ಸಯಮೇವ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಧಾತಿಗಣಪರಿವುತಾ ಘರಾ ನಿಕ್ಖಮಿ.

ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಸೇನಾಪತಿನೋ ಉಪಟ್ಠಾಕಾ, ‘‘ಅಮ್ಮ, ಮಾ ಇತೋ ಆಗಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಮಹಾಪುಞ್ಞಾ ನಾಮ ಮನಾಪಕಥಾ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಚ ತೇಸಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಭಣನ್ತಾನಂ ಕಥಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ. ಸಾ ‘‘ಚೂಳಪಿತ, ಮಹಾಪಿತ, ಮಾತುಲ, ಕಿಸ್ಸ ತುಮ್ಹೇ ಗನ್ತುಂ ನ ದೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೇನಾಪತಿನಾ ‘‘ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಮಾ ದೇಥಾ’’ತಿ ಠಪಿತಮ್ಹ, ಅಮ್ಮಾತಿ. ಕಿಂ ಪನ ಮಮ ಹತ್ಥೇ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಸ್ಸಥಾತಿ? ಮಾಲಾಗುಳಂ ಪಸ್ಸಾಮಾತಿ. ಕಿಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸೇನಾಪತಿ ಮಾಲಾಪೂಜಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ನ ದೇತೀತಿ? ದೇತಿ, ಅಮ್ಮಾತಿ. ತೇನ ಹಿ ಅಪೇಥಾತಿ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಮಾಲಾಗುಳಂ ಗಣ್ಹಥ ಭಗವಾ’’ತಿ ಆಹ. ಭಗವಾ ಏಕಂ ಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಮಾಲಾಗುಳಂ ಗಣ್ಹಾಪೇಸಿ. ಸಾ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಭವಾಭವಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಂ ಮೇ ಸತಿ ಪರಿತಸ್ಸನಜೀವಿತಂ ನಾಮ ಮಾ ಹೋತು, ಅಯಂ ಸುಮನಮಾಲಾ ವಿಯ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಪಿಯಾವ ಹೋಮಿ, ನಾಮೇನ ಚ ಸುಮನಾಯೇವಾ’’ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಕತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಾ ‘‘ಸುಖಿನೀ ಹೋಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಭಗವಾಪಿ ಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಸೇನಾಪತಿ ಯಾಗುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಪಗಞ್ಛಿ, ಸತ್ಥಾ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಪಿದಹಿ. ನಿಸಿನ್ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋತಿ. ಅತ್ಥಿ ನೋ ಏಕೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಲದ್ಧೋತಿ? ಮಾಲಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಅದ್ದಸ. ಚೂಳುಪಟ್ಠಾಕೋ ಆಹ – ‘‘ಸಾಮಿ ಮಾಲಾತಿ ಮಂ ವತ್ವಾ ಮಾತುಗಾಮೋ ವಞ್ಚೇಸೀ’’ತಿ. ಪಾಯಾಸೋ ಭಗವನ್ತಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಹೋಸಿ. ಸೇನಾಪತಿ ಅತ್ತನೋ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಅದಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಮಙ್ಗಲಂ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಸೇನಾಪತಿ ‘‘ಕಾ ನಾಮ ಸಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಮದಾಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೇಟ್ಠಿಧೀತಾ ಸಾಮೀತಿ. ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ ಇತ್ಥೀ, ಏವರೂಪಾಯ ಘರೇ ವಸನ್ತಿಯಾ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸಗ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿ ನಾಮ ನ ದುಲ್ಲಭಾತಿ ಕಂ ಆನೇತ್ವಾ ಜೇಟ್ಠಕಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ?

ಸಾ ಪಿತುಗೇಹೇ ಚ ಸೇನಾಪತಿಗೇಹೇ ಚ ಧನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಾವತಾಯುಕಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ನಿಬ್ಬತ್ತಕ್ಖಣೇಯೇವ ಜಾಣುಪ್ಪಮಾಣೇನ ಓಧಿನಾ ಸಕಲಂ ದೇವಲೋಕಂ ಪರಿಪೂರಯಮಾನಂ ಸುಮನವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ. ದೇವತಾ ‘‘ಅಯಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತನೋ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತಾ’’ತಿ ‘‘ಸುಮನಾ ದೇವಧೀತಾ’’ತ್ವೇವಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಸಾ ಏಕನವುತಿಕಪ್ಪೇ ದೇವೇಸು ಚ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ಸಂಸರನ್ತೀ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಅವಿಜಹಿತಸುಮನವಸ್ಸಾ ‘‘ಸುಮನಾ ಸುಮನಾ’’ತ್ವೇವ ನಾಮಾ ಅಹೋಸಿ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಕಾಲೇ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ತಾಪಿ ಪಞ್ಚಸತಾ ಕುಮಾರಿಕಾ ತಂದಿವಸಞ್ಞೇವ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕದಿವಸೇಯೇವ ಸಬ್ಬಾ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿತೋ ನಿಕ್ಖಮಿಂಸು. ತಂಖಣಂಯೇವ ಜಾಣುಪ್ಪಮಾಣೇನ ಓಧಿನಾ ಸುಮನವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ರಾಜಾ ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಕತಾಭಿನೀಹಾರಾ ಏಸಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತುಟ್ಠಮಾನಸೋ ‘‘ಧೀತಾ ಮೇ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತನೋ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತಾ’’ತಿ ಸುಮನಾತ್ವೇವಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಧೀತಾ ನ ಏಕಿಕಾವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನಗರಂ ವಿಚಿನಾಪೇನ್ತೋ ‘ಪಞ್ಚ ದಾರಿಕಾಸತಾನಿ ಜಾತಾನೀ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಸಬ್ಬಾ ಅತ್ತನಾವ ಪೋಸಾಪೇಸಿ. ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ಸಮ್ಪತೇ ‘‘ಆನೇತ್ವಾ ಮಮ ಧೀತು ದಸ್ಸೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಏವಮೇಸಾ ಮಹಾಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಪತ್ಥನಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಏವಂಲದ್ಧನಾಮಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ತಸ್ಸಾ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕಕಾಲೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೇನ ವಿಹಾರಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ದೂತೇ ಪೇಸಿತೇ ಸತ್ಥಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವಾರೋ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಸತ್ಥು ಇಧಾಗಮನಂ ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಮಙ್ಗಲಂ ತುಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಮಙ್ಗಲಮೇವ, ಸುಮನಂ ರಾಜಕುಮಾರಿಂ ಪಞ್ಚಹಿ ದಾರಿಕಾಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪುಣ್ಣಘಟೇ ಚ ಗನ್ಧಮಾಲಾದೀನಿ ಚ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ದಸಬಲಸ್ಸ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಪೇಸೇಥಾ’’ತಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಸಾಧು ಮಹಾಸೇಟ್ಠೀ’’ತಿ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ಸಾಪಿ ರಞ್ಞಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಗನ್ಧಮಾಲಾದೀಹಿ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಕುಮಾರಿಕಾಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ಪಞ್ಚ ದಾರಿಕಾಸತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಮಾತುಗಾಮಸತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಉಪಾಸಕಸತಾನಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಖಣೇ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇಯೇವ ದ್ವೇ ಸೋತಾಪನ್ನಸಹಸ್ಸಾನಿ ಜಾತಾನಿ.

ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ಉಪಸಙ್ಕಮೀತಿ? ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತುಕಾಮತಾಯ. ಕಸ್ಸಪಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಕಿರ ಸಹಾಯಕಾ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಹೇಸುಂ. ತೇಸು ಏಕೋ ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮಂ ಪೂರೇತಿ, ಏಕೋ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಂ. ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮಪೂರಕೋ ಇತರಂ ಆಹ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಅದಿನ್ನಸ್ಸ ಫಲಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಂ ಪರೇಸಂ ದತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಇತರೋ ಪನ ಆಹ – ‘‘ಆವುಸೋ, ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸಿ, ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ನಾಮ ವಿನಿಪಾತೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಅತ್ತನೋ ಯಾಪನಮತ್ತಮೇವ ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಂ ಪೂರೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ತೇಸು ಏಕೋಪಿ ಏಕಂ ಅತ್ತನೋ ಓವಾದೇ ಓತಾರೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ದ್ವೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ತತ್ಥ ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮಪೂರಕೋ ಇತರಂ ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅಧಿಗಣ್ಹಿ.

ಏವಂ ತೇ ದೇವೇಸು ಚ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ಸಂಸರನ್ತಾ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮಪೂರಕೋ ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ, ಇತರೋ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಕಇತ್ಥಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ತೇ ದ್ವೇಪಿ ಜನಾ ಏಕದಿವಸೇನೇವ ಜಾಯಿಂಸು. ತೇ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ನ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಮಾತರೋ ಬಹಿ ಸಕ್ಕಾರಂ ಸಂವಿದಹಿಂಸು. ತೇಸು ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮಪೂರಕೋ ಅಕ್ಖೀನಿ ಉಮ್ಮೀಲೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಂ ಸುಪಞ್ಞತ್ತಂ ಸಿರಿಸಯನಂ ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತಞ್ಚ ನಿವೇಸನಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏಕಸ್ಮಿಂ ರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋಸ್ಮೀ’’ತಿ ಅಞ್ಞಾಸಿ. ಸೋ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಇಧ ನಿಬ್ಬತ್ತೋಸ್ಮೀ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ‘‘ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮನಿಸ್ಸನ್ದೇನಾ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ಸಹಾಯೋ ಮೇ ಕುಹಿಂ ನು ಖೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ನೀಚಸಯನೇ ನಿಪನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಂ ಪೂರೇಮೀತಿ ಮಮ ವಚನಂ ನ ಗಣ್ಹಿ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇದಾನಿ ತಂ ಠಾನೇ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ‘‘ಸಮ್ಮ ಮಮ ವಚನಂ ನಾಕಾಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ಕಿಂ ಜಾತನ್ತಿ. ಪಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ, ಸೇತಚ್ಛತ್ತಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಸಿರಿಸಯನೇ ನಿಪನ್ನೋಸ್ಮಿ, ತ್ವಂ ನೀಚಮಞ್ಚೇ ಥದ್ಧಅತ್ಥರಣಮತ್ತೇ ನಿಪನ್ನೋಸೀತಿ. ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ಏತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಕರೋಸಿ, ನನು ವೇಳುಸಲಾಕಾಹಿ ಕತ್ವಾ ಪಿಲೋತಿಕಾಯ ಪಲಿವೇಠಿತಂ ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಪಥವೀಧಾತುಮತ್ತಮೇವಾತಿ?

ಸುಮನಾ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಮಮ ಭಾತಿಕಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಕೋಚಿ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ತೇಸಂ ಸಮೀಪಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀ ದ್ವಾರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಠಿತಾ ‘‘ಧಾತೂ’’ತಿ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಧಾತೂತಿ ವಚನಂ ಬಹಿದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ. ಮಮ ಭಾತಿಕಾ ಸಮಣದೇವಪುತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ – ‘‘ಸಚಾಹಂ ‘ಇಮೇ ಏವಂ ಕಥೇನ್ತೀ’ತಿ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಕಥೇಸ್ಸಾಮಿ, ‘ಅಮನುಸ್ಸಾ ಏತೇ’ತಿ ನೀಹರಾಪೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಇದಂ ಕಾರಣಂ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅಕಥೇತ್ವಾ ಕಙ್ಖಚ್ಛೇದಕಂ ಪುರಿಸಹೇರಞ್ಞಿಕಂ ಮಮ ಪಿತರಂ ಮಹಾಗೋತಮದಸಬಲಂಯೇವ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭುತ್ತಪಾತರಾಸಾ ರಾಜಾನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ದಸಬಲಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ರಾಜಾ ಪಞ್ಚ ರಥಸತಾನಿ ಯೋಜಾಪೇಸಿ. ಜಮ್ಬುದೀಪತಲಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ತಿಸ್ಸೋವ ಕುಮಾರಿಯೋ ಪಿತೂನಂ ಸನ್ತಿಕಾ ಪಞ್ಚ ರಥಸತಾನಿ ಲಭಿಂಸು – ಬಿಮ್ಬಿಸಾರರಞ್ಞೋ ಧೀತಾ ಚುನ್ದೀ ರಾಜಕಞ್ಞಾ, ಧನಞ್ಚಯಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಧೀತಾ ವಿಸಾಖಾ, ಅಯಂ ಸುಮನಾ ರಾಜಕಞ್ಞಾತಿ. ಸಾ ಗನ್ಧಮಾಲಂ ಆದಾಯ ರಥೇ ಠಿತಾ ಪಞ್ಚರಥಸತಪರಿವಾರಾ ‘‘ಇಮಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ.

ಇಧಸ್ಸೂತಿ ಇಧ ಭವೇಯ್ಯುಂ. ಏಕೋ ದಾಯಕೋತಿ ಏಕೋ ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಲಾಭತೋ ಪರಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನಕೋ ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮಪೂರಕೋ. ಏಕೋ ಅದಾಯಕೋತಿ ಏಕೋ ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಂ ಪರಸ್ಸ ಅದತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನಕೋ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಪೂರಕೋ. ದೇವಭೂತಾನಂ ಪನ ನೇಸನ್ತಿ ದೇವಭೂತಾನಂ ಏತೇಸಂ. ಅಧಿಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಅಧಿಭವಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತಿ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರತಿ ಅತಿಸೇತಿ. ಆಧಿಪತೇಯ್ಯೇನಾತಿ ಜೇಟ್ಠಕಕಾರಣೇನ. ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಠಾನೇಹೀತಿ ಸೇಸದೇವೇ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ವಿಯ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಅಧಿಗಣ್ಹಾತಿ. ಮಾನುಸಕೇನಾತಿಆದೀಸು ಆಯುನಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರೋ ವಿಯ ಬಾಕುಲತ್ಥೇರೋ ವಿಯ ಆನನ್ದತ್ಥೇರೋ ವಿಯ ಚ, ವಣ್ಣೇನ ಮಹಾಗತಿಮ್ಬಅಭಯತ್ಥೇರೋ ವಿಯ ಭಣ್ಡಾಗಾರಅಮಚ್ಚೋ ವಿಯ ಚ, ಸುಖೇನ ರಟ್ಠಪಾಲಕುಲಪುತ್ತೋ ವಿಯ ಸೋಣಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತೋ ವಿಯ ಯಸದಾರಕೋ ವಿಯ ಚ, ಯಸೇನ ಧಮ್ಮಾಸೋಕೋ ವಿಯ, ತಥಾ ಆಧಿಪಚ್ಚೇನಾತಿ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಅತಿರೇಕೋ ಜೇಟ್ಠಕೋ ಹೋತಿ.

ಯಾಚಿತೋವ ಬಹುಲನ್ತಿ ಬಾಕುಲತ್ಥೇರ-ಸೀವಲಿತ್ಥೇರ-ಆನನ್ದತ್ಥೇರಾದಯೋ ವಿಯ ಯಾಚಿತೋವ ಬಹುಲಂ ಚೀವರಾದೀನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜತೀತಿ ಇಮೇಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಅತಿರೇಕೋ ಹೋತಿ ಜೇಟ್ಠಕೋ. ಯದಿದಂ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತಿನ್ತಿ ಯಂ ಏಕಸ್ಸ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಇತರಸ್ಸ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಆರಬ್ಭ ನಾನಾಕರಣಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಭವೇಯ್ಯ, ತಂ ನ ವದಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕದಾರಕೋ ವಾ ಹಿ ವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝತು ವಸ್ಸಸತಿಕತ್ಥೇರೋ ವಾ ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ವಾ ಉಪಾಸಕೋ ವಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ವಾ ದೇವೋ ವಾ ಮಾರೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾ, ಪಟಿವಿದ್ಧಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗೇ ನಾನತ್ತಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಅಲಮೇವಾತಿ ಯುತ್ತಮೇವ. ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮಾತಿ ಯಾನಿ ನಾಮ.

ಗಚ್ಛಂ ಆಕಾಸಧಾತುಯಾತಿ ಆಕಾಸೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ. ಸದ್ಧೋತಿ ರತನತ್ತಯಗುಣಾನಂ ಸದ್ಧಾತಾ. ಥನಯನ್ತಿ ಗಜ್ಜನ್ತೋ. ವಿಜ್ಜುಮಾಲೀತಿ ಮಾಲಾಸದಿಸಾಯ ಮೇಘಮುಖೇ ಚರನ್ತಿಯಾ ವಿಜ್ಜುಲತಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಸತಕ್ಕಕೂತಿ ಸತಕೂಟೋ, ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಉಟ್ಠಿತೇನ ವಲಾಹಕಕೂಟಸತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಸೋತಾಪನ್ನೋ. ಭೋಗಪರಿಬ್ಯೂಳ್ಹೋತಿ ಉದಕೋಘೇನ ವಿಯ ದಾನವಸೇನ ದೀಯಮಾನೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಪರಿಬ್ಯೂಳ್ಹೋ, ದೇವಲೋಕಂ ಸಮ್ಪಾಪಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪೇಚ್ಚಾತಿ ಪರಲೋಕೇ. ಸಗ್ಗೇ ಪಮೋದತೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಸಗ್ಗೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತತ್ಥೇವ ಮೋದತೀತಿ.