(೨೫) ೫. ಆಪತ್ತಿಭಯವಗ್ಗೋ

೧. ಸಙ್ಘಭೇದಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೩. ಪಞ್ಚಮಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಅಪಿ ನು ತಂ, ಆನನ್ದ, ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ವೂಪಸನ್ತಭಾವಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಕುತೋ ತಂ, ಭನ್ತೇತಿ, ಭನ್ತೇ, ಕುತೋ ಕಿನ್ತಿ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ವೂಪಸಮಿಸ್ಸತೀತಿ ವದತಿ. ಕೇವಲಕಪ್ಪನ್ತಿ ಸಕಲಂ ಸಮನ್ತತೋ. ಸಙ್ಘಭೇದಾಯ ಠಿತೋತಿ ಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಾದತ್ಥಾಯ ಕಥಿತಂ ಪಟಿಕಥೇನ್ತೋವ ಠಿತೋ. ತತ್ರಾಯಸ್ಮಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಏವಂ ಠಿತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ. ನ ಏಕವಾಚಿಕಮ್ಪಿ ಭಣಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞತೀತಿ ‘‘ಮಾ, ಆವುಸೋ, ಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏವಂ ಅವಚಾ’’ತಿ ಏಕವಚನಮ್ಪಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ನ ಮಞ್ಞತಿ. ವೋಯುಞ್ಜತೀತಿ ಅನುಯುಞ್ಜತಿ ಅನುಯೋಗಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಅತ್ಥವಸೇತಿ ಕಾರಣವಸೇ. ನಾಸೇಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಉಪೋಸಥಪ್ಪವಾರಣಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ಅದತ್ವಾ ನಿಕ್ಕಡ್ಢಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಪಾಳಿವಸೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೨. ಆಪತ್ತಿಭಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೪. ದುತಿಯೇ ಖುರಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾತಿ ಪಞ್ಚ ಸಿಖಣ್ಡಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಖುರೇನ ಮುಣ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ. ಖರಸ್ಸರೇನಾತಿ ಕಕ್ಖಳಸದ್ದೇನ. ಪಣವೇನಾತಿ ವಜ್ಝಭೇರಿಯಾ. ಥಲಟ್ಠಸ್ಸಾತಿ ಏಕಮನ್ತೇ ಠಿತಸ್ಸ. ಸೀಸಚ್ಛೇಜ್ಜನ್ತಿ ಸೀಸಚ್ಛೇದಾರಹಂ. ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮಾತಿ ಯಂ ನಾಮ. ಸೋ ವತಸ್ಸಾಹನ್ತಿ ಸೋ ವತ ಅಹಂ ಅಸ್ಸಂ, ಯಂ ಏವರೂಪಂ ಪಾಪಂ ನ ಕರೇಯ್ಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ಧಮ್ಮಾನುರೂಪಂ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತಿ, ಸಾಮಣೇರಭೂಮಿಯಂ ಠಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಾಳವತ್ಥಂ ಪರಿಧಾಯಾತಿ ಕಾಳಪಿಲೋತಿಕಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ. ಮೋಸಲ್ಲನ್ತಿ ಮುಸಲಾಭಿಪಾತಾರಹಂ. ಯಥಾಧಮ್ಮನ್ತಿ ಇಧ ಆಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಸುದ್ಧನ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಹನ್ತೋ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ ನಾಮ. ಭಸ್ಮಪುಟನ್ತಿ ಛಾರಿಕಾಭಣ್ಡಿಕಂ. ಗಾರಯ್ಹಂ ಭಸ್ಮಪುಟನ್ತಿ ಗರಹಿತಬ್ಬಛಾರಿಕಾಪುಟೇನ ಮತ್ಥಕೇ ಅಭಿಘಾತಾರಹಂ. ಯಥಾಧಮ್ಮನ್ತಿ ಇಧ ಆಪತ್ತಿಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋತಿ ನಾಮ. ಉಪವಜ್ಜನ್ತಿ ಉಪವಾದಾರಹಂ. ಪಾಟಿದೇಸನೀಯೇಸೂತಿ ಪಟಿದೇಸೇತಬ್ಬೇಸು. ಇಮಿನಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಸೇಸಾಪತ್ತಿಯೋ ಸಙ್ಗಹಿತಾ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರಿ ಆಪತ್ತಿಭಯಾನೀತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಆಪತ್ತಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಭಯಾನಿ ನಾಮಾತಿ.

೩. ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೫. ತತಿಯೇ ಸಿಕ್ಖಾ ಆನಿಸಂಸಾ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಂ. ಪಞ್ಞಾ ಉತ್ತರಾ ಏತ್ಥಾತಿ ಪಞ್ಞುತ್ತರಂ. ವಿಮುತ್ತಿ ಸಾರೋ ಏತ್ಥಾತಿ ವಿಮುತ್ತಿಸಾರಂ. ಸತಿ ಆಧಿಪತೇಯ್ಯಾ ಏತ್ಥಾತಿ ಸತಾಧಿಪತೇಯ್ಯಂ. ಏತೇಸಂ ಹಿ ಸಿಕ್ಖಾದಿಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಆನಿಸಂಸಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವುಸ್ಸತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಆಭಿಸಮಾಚಾರಿಕಾತಿ ಉತ್ತಮಸಮಾಚಾರಿಕಾ. ವತ್ತವಸೇನ ಪಞ್ಞತ್ತಸೀಲಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತಥಾ ತಥಾ ಸೋ ತಸ್ಸಾ ಸಿಕ್ಖಾಯಾತಿ ತಥಾ ತಥಾ ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ.

ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಿಕಾತಿ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಆದಿಭೂತಾನಂ ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾಸೀಲಾನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಸಬ್ಬಸೋತಿ ಸಬ್ಬಾಕಾರೇನ. ಧಮ್ಮಾತಿ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಾ. ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮವೇಕ್ಖಿತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಸಹವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ. ವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಫುಸಿತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅರಹತ್ತಫಲವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಞಾಣಫಸ್ಸೇನ ಫುಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ. ಅಜ್ಝತ್ತಂಯೇವ ಸತಿ ಸೂಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತೀತಿ ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತೇಯೇವ ಸತಿ ಸುಟ್ಠು ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ. ಪಞ್ಞಾಯ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾಯ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮಿ. ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮವೇಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಇಧಾಪಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಫುಸಿತಂ ವಾ ಧಮ್ಮಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಞ್ಞಾಯ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾವ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ.

೪. ಸೇಯ್ಯಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೬. ಚತುತ್ಥೇ ಪೇತಾತಿ ಕಾಲಕತಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಉತ್ತಾನಾ ಸೇನ್ತೀತಿ ತೇ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಉತ್ತಾನಕಾವ ಸಯನ್ತಿ. ಅಥ ವಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಪೇತಾ ನಾಮ, ತೇ ಅಪ್ಪಮಂಸಲೋಹಿತತ್ತಾ ಅಟ್ಠಿಸಙ್ಘಾತಜಟಿತಾ ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸಯಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಉತ್ತಾನಾವ ಸೇನ್ತಿ. ಅನತ್ತಮನೋ ಹೋತೀತಿ ತೇಜುಸ್ಸದತ್ತಾ ಸೀಹೋ ಮಿಗರಾಜಾ ದ್ವೇ ಪುರಿಮಪಾದೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ, ಪಚ್ಛಿಮಪಾದೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ನಙ್ಗುಟ್ಠಂ ಅನ್ತರಸತ್ಥಿಮ್ಹಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುರಿಮಪಾದಪಚ್ಛಿಮಪಾದನಙ್ಗುಟ್ಠಾನಂ ಠಿತೋಕಾಸಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪುರಿಮಪಾದಾನಂ ಮತ್ಥಕೇ ಸೀಸಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಯತಿ. ದಿವಸಮ್ಪಿ ಸಯಿತ್ವಾ ಪಬುಜ್ಝಮಾನೋ ನ ಉತ್ತಸನ್ತೋ ಪಬುಜ್ಝತಿ, ಸೀಸಂ ಪನ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುರಿಮಪಾದಾದೀನಂ ಠಿತೋಕಾಸಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಸಚೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಠಾನಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಠಿತಂ ಹೋತಿ, ‘‘ನಯಿದಂ ತುಯ್ಹಂ ಜಾತಿಯಾ, ನ ಸೂರಭಾವಸ್ಸ ಅನುರೂಪ’’ನ್ತಿ ಅನತ್ತಮನೋ ಹುತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಸಯತಿ, ನ ಗೋಚರಾಯ ಪಕ್ಕಮತಿ. ಇದಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅನತ್ತಮನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಅವಿಜಹಿತ್ವಾ ಠಿತೇ ಪನ ‘‘ತುಯ್ಹಂ ಜಾತಿಯಾ ಚ ಸೂರಭಾವಸ್ಸ ಚ ಅನುರೂಪಮಿದ’’ನ್ತಿ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಸೀಹವಿಜಮ್ಭನಂ ವಿಜಮ್ಭಿತ್ವಾ ಕೇಸರಭಾರಂ ವಿಧುನಿತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸೀಹನಾದಂ ನದಿತ್ವಾ ಗೋಚರಾಯ ಪಕ್ಕಮತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

೫. ಥೂಪಾರಹಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೭. ಪಞ್ಚಮೇ ರಾಜಾ ಚಕ್ಕವತ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಕಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ಅಗಾರಮಜ್ಝೇ ವಸಿತ್ವಾ ಕಾಲಕತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಥೂಪಕರಣಂ ಅನುಜಾನಾತಿ, ನ ಸೀಲವತೋ ಪುಥುಜ್ಜನಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಾತಿ? ಅನಚ್ಛರಿಯತ್ತಾ. ಪುಥುಜ್ಜನಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಹಿ ಥೂಪೇ ಅನುಞ್ಞಾಯಮಾನೇ ತಮ್ಬಪಣ್ಣಿದೀಪೇ ತಾವ ಥೂಪಾನಂ ಓಕಾಸೋ ನ ಭವೇಯ್ಯ, ತಥಾ ಅಞ್ಞೇಸು ಠಾನೇಸು. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅನಚ್ಛರಿಯಾ ತೇ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ನಾನುಜಾನಾತಿ. ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ರಾಜಾ ಏಕೋವ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ತೇನಸ್ಸ ಥೂಪೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಹೋತಿ. ಪುಥುಜ್ಜನಸೀಲವತೋ ಪನ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಭಿಕ್ಖುನೋ ವಿಯ ಮಹನ್ತಮ್ಪಿ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ಛಟ್ಠಸತ್ತಮಾನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವ.

೮. ಪಠಮವೋಹಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೫೦. ಅಟ್ಠಮೇ ಅನರಿಯವೋಹಾರಾತಿ ಅನರಿಯಾನಂ ಕಥಾ. ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಆಪತ್ತಿಭಯವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.