೨. ವಿತ್ಥಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೬೨. ದುತಿಯೇ ಅಭಿಕ್ಖಣನ್ತಿ ಅಭಿಣ್ಹಂ. ಆನನ್ತರಿಯನ್ತಿ ಅನನ್ತರವಿಪಾಕದಾಯಕಂ ಮಗ್ಗಸಮಾಧಿಂ. ಆಸವಾನಂ ಖಯಾಯಾತಿ ಅರಹತ್ತಫಲತ್ಥಾಯ. ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನೀತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಚಮಕಾನಿ ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ. ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ ಹಿ ಏತ್ಥ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾವ ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿವಸೇನ ಉತ್ತಾನಮೇವ.
ಇಮಾಸಂ ಪನ ಪಟಿಪದಾನಂ ಅಯಂ ಆವಿಭಾವಕಥಾ – ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಪುಬ್ಬೇ ಅಕತಾಭಿನಿವೇಸೋ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ರೂಪಪರಿಗ್ಗಹೇ ಕಿಲಮತಿ, ಅರೂಪಪರಿಗ್ಗಹೇ ಕಿಲಮತಿ, ಪಚ್ಚಯಪರಿಗ್ಗಹೇ ಕಿಲಮತಿ, ತೀಸು ಅದ್ಧಾಸು ಕಿಲಮತಿ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗೇ ಕಿಲಮತಿ. ಏವಂ ಪಞ್ಚಸು ಠಾನೇಸು ಕಿಲಮನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪತ್ವಾಪಿ ಉದಯಬ್ಬಯಾನುಪಸ್ಸನೇ, ಭಙ್ಗಾನುಪಸ್ಸನೇ, ಭಯತುಪಟ್ಠಾನೇ, ಆದೀನವಾನುಪಸ್ಸನೇ, ನಿಬ್ಬಿದಾನುಪಸ್ಸನೇ, ಮುಚ್ಚಿತುಕಮ್ಯತಾಞಾಣೇ, ಸಙ್ಖಾರುಪೇಕ್ಖಾಞಾಣೇ, ಅನುಲೋಮಞಾಣೇ, ಗೋತ್ರಭುಞಾಣೇತಿ ಇಮೇಸು ನವಸು ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣೇಸುಪಿ ಕಿಲಮಿತ್ವಾವ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ತಸ್ಸ ಸೋ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗೋ ಏವಂ ದುಕ್ಖೇನ ಗರುಭಾವೇನ ಸಚ್ಛಿಕತತ್ತಾ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದೋ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞೋ ನಾಮ ಜಾತೋ. ಯೋ ಪನ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಪಞ್ಚಸು ಞಾಣೇಸು ಕಿಲಮನ್ತೋ ಅಪರಭಾಗೇ ನವಸು ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣೇಸು ಅಕಿಲಮಿತ್ವಾವ ಮಗ್ಗಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಏವಂ ದುಕ್ಖೇನ ಅಗರುಭಾವೇನ ಸಚ್ಛಿಕತತ್ತಾ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದೋ ಖಿಪ್ಪಾಭಿಞ್ಞೋ ನಾಮ ಜಾತೋ. ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಇತರಾಪಿ ದ್ವೇ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.
ಗೋಣಪರಿಯೇಸಕಉಪಮಾಹಿ ಚೇತಾ ವಿಭಾವೇತಬ್ಬಾ – ಏಕಸ್ಸ ಹಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಗೋಣಾ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಅಟವಿಂ ಪವಿಟ್ಠಾ. ಸೋ ಸಕಣ್ಟಕೇ ಸಗಹನೇ ವನೇ ತೇ ಪರಿಯೇಸನ್ತೋ ಗಹನಮಗ್ಗೇನೇವ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಗಹನಟ್ಠಾನೇಯೇವ ನಿಲೀನೇ ಗೋಣೇಪಿ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಅದ್ದಸ. ಏಕೋ ಕಿಚ್ಛೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಠಿತೇ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಅದ್ದಸ. ಅಪರೋ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಮಗ್ಗೇನ ಸುಖೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಗಹನಟ್ಠಾನೇ ನಿಲೀನೇ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಅದ್ದಸ. ಅಪರೋ ಅಬ್ಭೋಕಾಸಮಗ್ಗೇನೇವ ಸುಖೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಠಿತೇಯೇವ ಖಿಪ್ಪಂ ಅದ್ದಸ. ತತ್ಥ ಚತ್ತಾರೋ ಗೋಣಾ ವಿಯ ಚತ್ತಾರೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಾ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ, ಗೋಣಪರಿಯೇಸಕೋ ಪುರಿಸೋ ವಿಯ ಯೋಗಾವಚರೋ, ಗಹನಮಗ್ಗೇನ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಗಮನಂ ವಿಯ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಪಞ್ಚಸು ಞಾಣೇಸು ಕಿಲಮತೋ ದುಕ್ಖಾಪಟಿಪದಾ. ಗಹನಟ್ಠಾನೇ ನಿಲೀನಾನಂ ಕಿಚ್ಛೇನೇವ ದಸ್ಸನಂ ವಿಯ ಅಪರಭಾಗೇ ನವಸು ಞಾಣೇಸು ಕಿಲಮನ್ತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಾನಂ ದಸ್ಸನಂ. ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಸೇಸಉಪಮಾಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾ.