(೧೪) ೪. ಪುಗ್ಗಲವಗ್ಗೋ

೧. ಸಂಯೋಜನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೧. ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಉಪಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭಿಯಾನೀತಿ ಯೇಹಿ ಅನನ್ತರಾ ಉಪಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಲಭತಿ. ಭವಪಟಿಲಾಭಿಯಾನೀತಿ ಉಪಪತ್ತಿಭವಸ್ಸ ಪಟಿಲಾಭಾಯ ಪಚ್ಚಯಾನಿ. ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸಾತಿ ಇದಂ ಅಪ್ಪಹೀನಸಂಯೋಜನೇಸು ಅರಿಯೇಸು ಉತ್ತಮಕೋಟಿಯಾ ಗಹಿತಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ ಅನ್ತರಾ ಉಪಪತ್ತಿ ನತ್ಥಿ, ಯಂ ಪನ ಸೋ ತತ್ಥ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ, ತಂ ಕುಸಲತ್ತಾ ‘‘ಉಪಪತ್ತಿಭವಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ’’ ತೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ. ತಸ್ಮಾಸ್ಸ ‘‘ಉಪಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭಿಯಾನಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಪಹೀನಾನಿ, ಭವಪಟಿಲಾಭಿಯಾನಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಅಪ್ಪಹೀನಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಓರಮ್ಭಾಗಿಯೇಸು ಚ ಅಪ್ಪಹೀನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸ ಅವಿಸೇಸೇನ ‘‘ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಅಪ್ಪಹೀನಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

೨. ಪಟಿಭಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೨. ದುತಿಯೇ ಯುತ್ತಪ್ಪಟಿಭಾನೋ ನೋ ಮುತ್ತಪ್ಪಟಿಭಾನೋತಿ ಪಞ್ಹಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಯುತ್ತಮೇವ ಕಥೇತಿ, ಸೀಘಂ ಪನ ನ ಕಥೇತಿ, ಸಣಿಕಮೇವ ಕಥೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬಪದಾನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ.

೩. ಉಗ್ಘಟಿತಞ್ಞೂಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೩. ತತಿಯೇ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಇಮಿನಾ ಸುತ್ತೇನ ವಿಸೇಸೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ –

‘‘ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಗ್ಘಟಿತಞ್ಞೂ, ಯಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಹ ಉದಾಹಟವೇಲಾಯ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಗ್ಘಟಿತಞ್ಞೂ. ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ವಿಪಞ್ಚಿತಞ್ಞೂ, ಯಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೇ ವಿಭಜಿಯಮಾನೇ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ವಿಪಞ್ಚಿತಞ್ಞೂ. ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ನೇಯ್ಯೋ, ಯಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಉದ್ದೇಸತೋ ಪರಿಪುಚ್ಛತೋ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕರೋತೋ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತೇ ಸೇವತೋ ಭಜತೋ ಪಯಿರುಪಾಸತೋ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ನೇಯ್ಯೋ. ಕತಮೋ ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪದಪರಮೋ, ಯಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಬಹುಮ್ಪಿ ಸುಣತೋ ಬಹುಮ್ಪಿ ಭಣತೋ ಬಹುಮ್ಪಿ ಧಾರಯತೋ ಬಹುಮ್ಪಿ ವಾಚಯತೋ ನ ತಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪದಪರಮೋ’’ತಿ (ಪು. ಪ. ೧೪೮-೧೫೧).

೪. ಉಟ್ಠಾನಫಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೪. ಚತುತ್ಥೇ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯೇನೇವ ದಿವಸಂ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದಫಲಮತ್ತಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಲಭಿತ್ವಾ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ತಂ ಪನ ಉಟ್ಠಾನಂ ಆಗಮ್ಮ ಕಿಞ್ಚಿ ಪುಞ್ಞಫಲಂ ನಪ್ಪಟಿಲಭತಿ, ಅಯಂ ಉಟ್ಠಾನಫಲೂಪಜೀವೀ ನ ಕಮ್ಮಫಲೂಪಜೀವೀ ನಾಮ. ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕೇ ಪನ ದೇವೇ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ದೇವಾ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯೇನ ವಿನಾ ಪುಞ್ಞಫಲಸ್ಸೇವ ಉಪಜೀವನತೋ ಕಮ್ಮಫಲೂಪಜೀವಿನೋ ನ ಉಟ್ಠಾನಫಲೂಪಜೀವಿನೋ ನಾಮ. ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾದಯೋ ಉಟ್ಠಾನಫಲೂಪಜೀವಿನೋ ಚ ಕಮ್ಮಫಲೂಪಜೀವಿನೋ ಚ. ನೇರಯಿಕಸತ್ತಾ ನೇವ ಉಟ್ಠಾನಫಲೂಪಜೀವಿನೋ ನ ಕಮ್ಮಫಲೂಪಜೀವಿನೋ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಪುಞ್ಞಫಲಮೇವ ಕಮ್ಮಫಲನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ, ತಞ್ಚ ತೇಸಂ ನತ್ಥಿ.

೫. ಸಾವಜ್ಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೫. ಪಞ್ಚಮೇ ಪಠಮೋ ಅನ್ಧಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನೋ, ದುತಿಯೋ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಕುಸಲಕಾರಕೋ ಲೋಕಿಯಪುಥುಜ್ಜನೋ, ತತಿಯೋ ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಸಕದಾಗಾಮಿಅನಾಗಾಮಿನೋಪಿ ಏತೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತಾ. ಚತುತ್ಥೋ ಖೀಣಾಸವೋ. ಸೋ ಹಿ ಏಕನ್ತೇನೇವ ಅನವಜ್ಜೋ.

೬-೭. ಸೀಲಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೧೩೬-೧೩೭. ಛಟ್ಠೇ ಪಠಮೋ ಲೋಕಿಯಮಹಾಜನೋ, ದುತಿಯೋ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಚ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಚ, ತತಿಯೋ ಅನಾಗಾಮೀ. ಸೋ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ತಙ್ಖಣಿಕಮ್ಪಿ ಉಪಪತ್ತಿನಿಮಿತ್ತಕಂ ಝಾನಂ ಪಟಿಲಭತಿಯೇವ, ತಸ್ಮಾ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋಪಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀಯೇವ. ಚತುತ್ಥೋ ಖೀಣಾಸವೋಯೇವ. ಸೋ ಹಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸೀಲಾದಿಪಚ್ಚನೀಕಾನಂ ಪಹೀನತ್ತಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ನಾಮ. ಸತ್ತಮೇಪಿ ಛಟ್ಠೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪುಗ್ಗಲಪರಿಚ್ಛೇದೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೮. ನಿಕಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೮. ಅಟ್ಠಮೇ ನಿಕಟ್ಠಕಾಯೋತಿ ನಿಗ್ಗತಕಾಯೋ. ಅನಿಕಟ್ಠಚಿತ್ತೋತಿ ಅನುಪವಿಟ್ಠಚಿತ್ತೋ. ಕಾಯೇನೇವ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ, ಚಿತ್ತೇನ ಅರಞ್ಞೇ ವಸನ್ತೋಪಿ ಗಾಮಮೇವ ಪವಿಟ್ಠೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೯. ಧಮ್ಮಕಥಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೯. ನವಮೇ ಅಸಹಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೇನ ಅಸಂಯುತ್ತಂ. ನ ಕುಸಲಾ ಹೋತೀತಿ ನ ಛೇಕಾ ಹೋತಿ. ಸಹಿತಾಸಹಿತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ವಾ ಅನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ವಾ. ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೧೦. ವಾದೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೪೦. ದಸಮೇ ಅತ್ಥತೋ ಪರಿಯಾದಾನಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಟ್ಠಕಥಂ ಪುಚ್ಛಿತೋ ಪರಿಯಾದಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಕಥೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ನೋ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋತಿ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಪನಸ್ಸ ಪವತ್ತತಿ ನ ಪರಿಯಾದಿಯತಿ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ.

ಪುಗ್ಗಲವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ.