೭. ಚತುಮಹಾರಾಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೭. ಸತ್ತಮೇ ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾತಿ ಪರಿಚಾರಿಕದೇವತಾ. ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಅನುವಿಚರನ್ತೀತಿ ಅಟ್ಠಮೀದಿವಸೇ ಕಿರ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ಚತ್ತಾರೋ ಮಹಾರಾಜಾನೋ ಆಣಾಪೇತಿ – ‘‘ತಾತಾ, ಅಜ್ಜ ಅಟ್ಠಮೀದಿವಸೇ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಅನುವಿಚರಿತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಚಾರಕೇ ಪೇಸೇನ್ತಿ – ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ತಾತಾ, ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ವಿಚರಿತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಕಾರಕಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ ಸುವಣ್ಣಪಟ್ಟೇ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಆನೇಥಾ’’ತಿ. ತೇ ತಥಾ ಕರೋನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಅನುವಿಚರನ್ತೀ’’ತಿ. ಕಚ್ಚಿ ಬಹೂತಿಆದಿ ತೇಸಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖಾಕಾರದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಏವಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖನ್ತಾ ಹಿ ತೇ ಅನುವಿಚರನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸನ್ತೀತಿ ಮಾಸಸ್ಸ ಅಟ್ಠವಾರೇ ಉಪೋಸಥಙ್ಗಾನಿ ಅಧಿಟ್ಠಹನ್ತಿ. ಪಟಿಜಾಗರೋನ್ತೀತಿ ಪಟಿಜಾಗರಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಕರೋನ್ತಿ. ತಂ ಕರೋನ್ತಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಅದ್ಧಮಾಸೇ ಚತುನ್ನಂ ಉಪೋಸಥದಿವಸಾನಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಾನುಗ್ಗಮನವಸೇನ ಕರೋನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮೀಉಪೋಸಥಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಚತುತ್ಥಿಯಂ ಉಪೋಸಥಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅನುಗಚ್ಛನ್ತಾ ಛಟ್ಠಿಯಂ. ಅಟ್ಠಮೀಉಪೋಸಥಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಸತ್ತಮಿಯಂ, ಅನುಗಚ್ಛನ್ತಾ ನವಮಿಯಂ. ಚಾತುದ್ದಸಿಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಚ್ಛನ್ತಾ ತೇರಸಿಯಂ, ಪನ್ನರಸೀಉಪೋಸಥಂ ಅನುಗಚ್ಛನ್ತಾ ಪಾಟಿಪದೇ ಉಪೋಸಥಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ. ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಸರಣಗಮನನಿಚ್ಚಸೀಲಪುಪ್ಫಪೂಜಾಧಮ್ಮಸ್ಸವನಪದೀಪಸಹಸ್ಸಆರೋಪನವಿಹಾರಕರಣಾದೀನಿ ನಾನಪ್ಪಕಾರಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ. ತೇ ಏವಂ ಅನುವಿಚರಿತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಕಾರಕಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯೇ ಪಟ್ಟೇ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾರಾಜಾನಂ ದೇನ್ತಿ. ಪುತ್ತಾ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಅನುವಿಚರನ್ತೀತಿ ಚತೂಹಿ ಮಹಾರಾಜೇಹಿ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಪಹಿತತ್ತಾ ಅನುವಿಚರನ್ತಿ. ತದಹೂತಿ ತಂದಿವಸಂ. ಉಪೋಸಥೇತಿ ಉಪೋಸಥದಿವಸೇ.

ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾರಾಜಾನಂ ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ತಾ ತಾ ಗಾಮನಿಗಮರಾಜಧಾನಿಯೋ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿ, ತತೋ ತಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾ ‘‘ಮಹಾರಾಜಾನಂ ಅಮಚ್ಚಾ ಆಗತಾ’’ತಿ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ತೇ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಕಚ್ಚಿ ನು ಖೋ ಮಾರಿಸಾ ಬಹೂ ಮನುಸ್ಸಾ ಮತ್ತೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತನಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪುಞ್ಞಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಆಮ, ಮಾರಿಸ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಅಸುಕೋ ಚ ಅಸುಕೋ ಚ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತೇಸಂ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಥ ಚಾತುದ್ದಸಿಯಂ ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾರಾಜಾನಂ ಪುತ್ತಾಪಿ ತಮೇವ ಸುವಣ್ಣಪಟ್ಟಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತೇನೇವ ನಯೇನ ಅನುವಿಚರನ್ತಾ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ ಲಿಖನ್ತಿ. ತದಹುಪೋಸಥೇ ಪನ್ನರಸೇ ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಮಹಾರಾಜಾನೋ ತೇನೇವ ನಯೇನ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಸುವಣ್ಣಪಟ್ಟೇ ನಾಮಗೋತ್ತಾನಿ ಲಿಖನ್ತಿ. ತೇ ಸುವಣ್ಣಪಟ್ಟಪರಿಮಾಣೇನೇವ – ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಅಪ್ಪಕಾ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಬಹುಕಾ’’ತಿ ಜಾನನ್ತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ಹೋನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ದೇವಾನಂ ತಾವತಿಂಸಾನನ್ತಿ ಪಠಮಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇ ತೇತ್ತಿಂಸ ದೇವಪುತ್ತೇ ಉಪಾದಾಯ ಏವಂಲದ್ಧನಾಮಾನಂ. ತೇಸಂ ಪನ ಉಪ್ಪತ್ತಿಕಥಾ ದೀಘನಿಕಾಯೇ ಸಕ್ಕಪಞ್ಹಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯ ವಿತ್ಥಾರಿತಾ. ತೇನಾತಿ ತೇನ ಆರೋಚನೇನ, ತೇನ ವಾ ಪುಞ್ಞಕಾರಕಾನಂ ಅಪ್ಪಕಭಾವೇನ. ದಿಬ್ಬಾ ವತ, ಭೋ, ಕಾಯಾ ಪರಿಹಾಯಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ನವನವಾನಂ ದೇವಪುತ್ತಾನಂ ಅಪಾತುಭಾವೇನ ದೇವಕಾಯಾ ಪರಿಹಾಯಿಸ್ಸನ್ತಿ, ರಮಣೀಯಂ ದಸಯೋಜನಸಹಸ್ಸಂ ದೇವನಗರಂ ಸುಞ್ಞಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಪರಿಪೂರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅಸುರಕಾಯಾತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಅಪಾಯಾ ಪರಿಪೂರಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಮಯಂ ಪರಿಪುಣ್ಣೇ ದೇವನಗರೇ ದೇವಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಕ್ಖತ್ತಂ ಕೀಳಿತುಂ ನ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಅನತ್ತಮನಾ ಹೋನ್ತಿ. ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇಪಿ ಇಮಿನಾವ ಉಪಾಯೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋತಿ ಅತ್ತನೋ ಸಕ್ಕದೇವರಾಜಕಾಲಂ ಸನ್ಧಾಯ ಕಥೇತಿ. ಏಕಸ್ಸ ವಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಥೇತೀತಿ ವುತ್ತಂ. ಅನುನಯಮಾನೋತಿ ಅನುಬೋಧಯಮಾನೋ. ತಾಯಂ ವೇಲಾಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ.

ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖೋ ನಾಮ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ತೇಮಾಸಂ ನಿಬದ್ಧುಪೋಸಥೋ, ತಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪವಾರಣಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಏಕಮಾಸಂ ನಿಬದ್ಧುಪೋಸಥೋ, ತಮ್ಪಿ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ಪಠಮಪವಾರಣತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಏಕೋ ಅದ್ಧಮಾಸೋ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖೋಯೇವ ನಾಮ. ಅಟ್ಠಙ್ಗಸುಸಮಾಗತನ್ತಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಗುಣಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ. ಯೋಪಿಸ್ಸ ಮಾದಿಸೋ ನರೋತಿ ಯೋಪಿ ಸತ್ತೋ ಮಾದಿಸೋ ಭವೇಯ್ಯ. ಸಕ್ಕೋಪಿ ಕಿರ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಸ್ಸ ಗುಣಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ದೇವಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಪಹಾಯ ಮಾಸಸ್ಸ ಅಟ್ಠ ವಾರೇ ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸತಿ. ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹ. ಅಪರೋ ನಯೋ – ಯೋಪಿಸ್ಸ ಮಾದಿಸೋ ನರೋತಿ ಯೋಪಿ ಸತ್ತೋ ಮಾದಿಸೋ ಅಸ್ಸ, ಮಯಾ ಪತ್ತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿತುಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಕ್ಕಾ ಹಿ ಏವರೂಪೇನ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮೇನ ಸಕ್ಕಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿತುನ್ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ವುಸಿತವಾತಿ ವುತ್ಥವಾಸೋ. ಕತಕರಣೀಯೋತಿ ಚತೂಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತೋ. ಓಹಿತಭಾರೋತಿ ಖನ್ಧಭಾರಕಿಲೇಸಭಾರಅಭಿಸಙ್ಖಾರಭಾರೇ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಠಿತೋ. ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥೋತಿ ಸದತ್ಥೋ ವುಚ್ಚತಿ ಅರಹತ್ತಂ, ತಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ. ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನೋತಿ ಯೇನ ಸಂಯೋಜನೇನ ಬದ್ಧೋ ಭವೇಸು ಆಕಡ್ಢೀಯತಿ, ತಸ್ಸ ಖೀಣತ್ತಾ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನೋ. ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾ ವಿಮುತ್ತೋತಿ ಹೇತುನಾ ನಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಜಾನಿತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತೋ. ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯಾತಿ ಯುತ್ತಂ ವತ್ತುಂ.

ಯೋಪಿಸ್ಸ ಮಾದಿಸೋ ನರೋತಿ ಯೋಪಿ ಮಾದಿಸೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಅಸ್ಸ, ಸೋಪಿ ಏವರೂಪಂ ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸೇಯ್ಯಾತಿ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಸ್ಸ ಗುಣಂ ಜಾನನ್ತೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ. ಅಪರೋ ನಯೋ ಯೋಪಿಸ್ಸ ಮಾದಿಸೋ ನರೋತಿ ಯೋಪಿ ಸತ್ತೋ ಮಾದಿಸೋ ಅಸ್ಸ, ಮಯಾ ಪತ್ತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿತುಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಕ್ಕಾ ಹಿ ಏವರೂಪೇನ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮೇನ ಖೀಣಾಸವಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿತುನ್ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಟ್ಠಮಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ.