೨. ಗಿಲಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೨೨. ದುತಿಯೇ ಸಪ್ಪಾಯಾನೀತಿ ಹಿತಾನಿ ವುದ್ಧಿಕರಾನಿ. ಪತಿರೂಪನ್ತಿ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ. ನೇವ ವುಟ್ಠಾತಿ ತಮ್ಹಾ ಆಬಾಧಾತಿ ಇಮಿನಾ ಅತೇಕಿಚ್ಛೇನ ವಾತಾಪಮಾರಾದಿನಾ ರೋಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ನಿಟ್ಠಾಪತ್ತಗಿಲಾನೋ ಕಥಿತೋ. ವುಟ್ಠಾತಿ ತಮ್ಹಾ ಆಬಾಧಾತಿ ಇಮಿನಾ ಖಿಪಿತಕಕಚ್ಛುತಿಣಪುಪ್ಫಕಜರಾದಿಭೇದೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತಆಬಾಧೋ ಕಥಿತೋ. ಲಭನ್ತೋ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ನೋ ಅಲಭನ್ತೋತಿ ಇಮಿನಾ ಪನ ಯೇಸಂ ಪಟಿಜಗ್ಗನೇನ ಫಾಸುಕಂ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ಆಬಾಧಾ ಕಥಿತಾ. ಏತ್ಥ ಚ ಪತಿರೂಪೋ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ನಾಮ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ದಕ್ಖೋ ಅನಲಸೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋತಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ದಾತಬ್ಬೋತಿ ಅನುಞ್ಞಾತೋ. ತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಗಿಲಾನೇ ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮತಾಯ ಯಾಪೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಚ ಸಾಮಣೇರೋ ಚ ‘‘ಇಮಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಥಾ’’ತಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಾ. ಯಾವ ಪನ ತೇ ತಂ ಪಟಿಜಗ್ಗನ್ತಿ, ತಾವ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಚ ತೇಸಞ್ಚ ದ್ವಿನ್ನಂ ಯೇನತ್ಥೋ, ಸಬ್ಬಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಭಾರೋ.
ಅಞ್ಞೇಪಿ ಗಿಲಾನಾ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬಾತಿ ಇತರೇಪಿ ದ್ವೇ ಗಿಲಾನಾ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಯೋಪಿ ಹಿ ನಿಟ್ಠಪತ್ತಗಿಲಾನೋ, ಸೋ ಅನುಪಟ್ಠಿಯಮಾನೋ ‘‘ಸಚೇ ಮಂ ಪಟಿಜಗ್ಗೇಯ್ಯುಂ, ಫಾಸುಕಂ ಮೇ ಭವೇಯ್ಯ. ನ ಖೋ ಪನ ಮಂ ಪಟಿಜಗ್ಗನ್ತೀ’’ತಿ ಮನೋಪದೋಸಂ ಕತ್ವಾ ಅಪಾಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ. ಪಟಿಜಗ್ಗಿಯಮಾನಸ್ಸ ಪನಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಯಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ತಂ ಕತಂ. ಮಯ್ಹಂ ಪನ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ ಈದಿಸೋ’’ತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಮೇತ್ತಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತಿ. ಯೋ ಪನ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇನ ಬ್ಯಾಧಿನಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಲಭನ್ತೋಪಿ ಅಲಭನ್ತೋಪಿ ವುಟ್ಠಾತಿಯೇವ, ತಸ್ಸ ವಿನಾಪಿ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ವೂಪಸಮನಬ್ಯಾಧಿ ಭೇಸಜ್ಜೇ ಕತೇ ಖಿಪ್ಪತರಂ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ. ಸೋ ತತೋ ಬುದ್ಧವಚನಂ ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ, ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ವಾ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ. ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ‘‘ಅಞ್ಞೇಪಿ ಗಿಲಾನಾ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.
ನೇವ ಓಕ್ಕಮತೀತಿ ನೇವ ಪವಿಸತಿ. ನಿಯಾಮಂ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಸಮ್ಮತ್ತನ್ತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಮಗ್ಗನಿಯಾಮಸಙ್ಖಾತಂ ಸಮ್ಮತ್ತಂ. ಇಮಿನಾ ಪದಪರಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಥಿತೋ. ದುತಿಯವಾರೇನ ಉಗ್ಘಟಿತಞ್ಞೂ ಗಹಿತೋ ಸಾಸನೇ ನಾಲಕತ್ಥೇರಸದಿಸೋ ಬುದ್ಧನ್ತರೇ ಏಕವಾರಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಓವಾದಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಪಟಿವಿದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಞಾಣೋ ಚ. ತತಿಯವಾರೇನ ವಿಪಞ್ಚಿತಞ್ಞೂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಥಿತೋ, ನೇಯ್ಯೋ ಪನ ತನ್ನಿಸ್ಸಿತೋವ ಹೋತಿ.
ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾತಿ ಮಾಸಸ್ಸ ಅಟ್ಠ ವಾರೇ ಧಮ್ಮಕಥಾ ಅನುಞ್ಞಾತಾ. ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸೇತಬ್ಬೋತಿ ಇತರೇಸಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮೋ ಕಥೇತಬ್ಬೋ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಪದಪರಮಸ್ಸ ಹಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಗತೇ ಪಚ್ಚಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯೋ ಪನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ರೂಪದಸ್ಸನಂ ಲಭನ್ತೋಪಿ ಅಲಭನ್ತೋಪಿ ಧಮ್ಮವಿನಯಞ್ಚ ಸವನಾಯ ಲಭನ್ತೋಪಿ ಅಲಭನ್ತೋಪಿ ಧಮ್ಮಂ ಅಭಿಸಮೇತಿ, ಸೋ ಅಲಭನ್ತೋ ತಾವ ಅಭಿಸಮೇತಿ. ಲಭನ್ತೋ ಪನ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಅಭಿಸಮೇಸ್ಸತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸೇತಬ್ಬೋ. ತತಿಯಸ್ಸ ಪನ ಪುನಪ್ಪುನಂ ದೇಸೇತಬ್ಬೋವ.