೧. ವಜ್ಜಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧. ದುಕನಿಪಾತಸ್ಸ ಪಠಮೇ ವಜ್ಜಾನೀತಿ ದೋಸಾ ಅಪರಾಧಾ. ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕನ್ತಿ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ ಉಪ್ಪನ್ನಫಲಂ. ಸಮ್ಪರಾಯಿಕನ್ತಿ ಸಮ್ಪರಾಯೇ ಅನಾಗತೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ಉಪ್ಪನ್ನಫಲಂ. ಆಗುಚಾರಿನ್ತಿ ಪಾಪಕಾರಿಂ ಅಪರಾಧಕಾರಕಂ. ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿವಿಧಾ ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ ಕಾರೇನ್ತೇತಿ ಚೋರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿವಿಧಾ ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ ರಾಜಪುರಿಸಾ ಕರೋನ್ತಿ, ರಾಜಾನೋ ಪನ ತಾ ಕಾರೇನ್ತಿ ನಾಮ. ತಂ ಚೋರಂ ಏವಂ ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ ಕಾರಿಯಮಾನಂ ಏಸ ಪಸ್ಸತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪಸ್ಸತಿ ಚೋರಂ ಆಗುಚಾರಿಂ ರಾಜಾನೋ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿವಿಧಾ ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ ಕಾರೇನ್ತೇ’’ತಿ. ಅದ್ಧದಣ್ಡಕೇಹೀತಿ ಮುಗ್ಗರೇಹಿ, ಪಹಾರಸಾಧನತ್ಥಂ ವಾ ಚತುಹತ್ಥದಣ್ಡಂ ದ್ವೇಧಾ ಛೇತ್ವಾ ಗಹಿತದಣ್ಡಕೇಹಿ. ಬಿಲಙ್ಗಥಾಲಿಕನ್ತಿ ಕಞ್ಜಿಯಉಕ್ಖಲಿಕಕಮ್ಮಕಾರಣಂ. ತಂ ಕರೋನ್ತಾ ಸೀಸಕಟಾಹಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ತತ್ತಂ ಅಯೋಗುಳಂ ಸಣ್ಡಾಸೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ತೇನ ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಂ ಪಕ್ಕುಥಿತ್ವಾ ಉತ್ತರತಿ. ಸಙ್ಖಮುಣ್ಡಿಕನ್ತಿ ಸಙ್ಖಮುಣ್ಡಕಮ್ಮಕಾರಣಂ. ತಂ ಕರೋನ್ತಾ ಉತ್ತರೋಟ್ಠಉಭತೋಕಣ್ಣಚೂಳಿಕಗಲವಾಟಕಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಚಮ್ಮಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಕೇಸೇ ಏಕತೋ ಗಣ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾ ದಣ್ಡಕೇನ ವೇಠೇತ್ವಾ ಉಪ್ಪಾಟೇನ್ತಿ, ಸಹ ಕೇಸೇಹಿ ಚಮ್ಮಂ ಉಟ್ಠಹತಿ. ತತೋ ಸೀಸಕಟಾಹಂ ಥೂಲಸಕ್ಖರಾಹಿ ಘಂಸಿತ್ವಾ ಧೋವನ್ತಾ ಸಙ್ಖವಣ್ಣಂ ಕರೋನ್ತಿ. ರಾಹುಮುಖನ್ತಿ ರಾಹುಮುಖಕಮ್ಮಕಾರಣಂ. ತಂ ಕರೋನ್ತಾ ಸಙ್ಕುನಾ ಮುಖಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಅನ್ತೋಮುಖೇ ದೀಪಂ ಜಾಲೇನ್ತಿ, ಕಣ್ಣಚೂಳಿಕಾಹಿ ವಾ ಪಟ್ಠಾಯ ಮುಖಂ ನಿಖಾದನೇನ ಖನನ್ತಿ, ಲೋಹಿತಂ ಪಗ್ಘರಿತ್ವಾ ಮುಖಂ ಪೂರೇತಿ.

ಜೋತಿಮಾಲಿಕನ್ತಿ ಸಕಲಸರೀರಂ ತೇಲಪಿಲೋತಿಕಾಯ ವೇಠೇತ್ವಾ ಆಲಿಮ್ಪೇನ್ತಿ. ಹತ್ಥಪಜ್ಜೋತಿಕನ್ತಿ ಹತ್ಥೇ ತೇಲಪಿಲೋತಿಕಾಯ ವೇಠೇತ್ವಾ ದೀಪಂ ವಿಯ ಪಜ್ಜಾಲೇನ್ತಿ. ಏರಕವತ್ತಿಕನ್ತಿ ಏರಕವತ್ತಕಮ್ಮಕಾರಣಂ. ತಂ ಕರೋನ್ತಾ ಹೇಟ್ಠಾಗೀವತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚಮ್ಮವಟ್ಟೇ ಕನ್ತಿತ್ವಾ ಗೋಪ್ಫಕೇ ಠಪೇನ್ತಿ, ಅಥ ನಂ ಯೋತ್ತೇಹಿ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಕಡ್ಢನ್ತಿ. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಚಮ್ಮವಟ್ಟೇ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪತತಿ. ಚೀರಕವಾಸಿಕನ್ತಿ ಚೀರಕವಾಸಿಕಕಮ್ಮಕಾರಣಂ. ತಂ ಕರೋನ್ತಾ ತಥೇವ ಚಮ್ಮವಟ್ಟೇ ಕನ್ತಿತ್ವಾ ಕಟಿಯಂ ಠಪೇನ್ತಿ, ಕಟಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕನ್ತಿತ್ವಾ ಗೋಪ್ಫಕೇಸು ಠಪೇನ್ತಿ, ಉಪರಿಮೇಹಿ ಹೇಟ್ಠಿಮಸರೀರಂ ಚೀರಕನಿವಾಸನನಿವತ್ಥಂ ವಿಯ ಹೋತಿ. ಏಣೇಯ್ಯಕನ್ತಿ ಏಣೇಯ್ಯಕಕಮ್ಮಕಾರಣಂ. ತಂ ಕರೋನ್ತಾ ಉಭೋಸು ಕಪ್ಪರೇಸು ಚ ಉಭೋಸು ಜಾಣುಕೇಸು ಚ ಅಯವಲಯಾನಿ ದತ್ವಾ ಅಯಸೂಲಾನಿ ಕೋಟ್ಟೇನ್ತಿ. ಸೋ ಚತೂಹಿ ಅಯಸೂಲೇಹಿ ಭೂಮಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಹತಿ. ಅಥ ನಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ಕರೋನ್ತಿ. ‘‘ಏಣೇಯ್ಯಕೋ ಜೋತಿಪರಿಗ್ಗಹೋ ಯಥಾ’’ತಿ ಆಗತಟ್ಠಾನೇಪಿ ಇದಮೇವ ವುತ್ತಂ. ತಂ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಸೂಲಾನಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ಚತೂಹಿ ಅಟ್ಠಿಕೋಟೀಹಿಯೇವ ಠಪೇನ್ತಿ. ಏವರೂಪಾ ಕಮ್ಮಕಾರಣಾ ನಾಮ ನತ್ಥಿ.

ಬಳಿಸಮಂಸಿಕನ್ತಿ ಉಭತೋಮುಖೇಹಿ ಬಳಿಸೇಹಿ ಪಹರಿತ್ವಾ ಚಮ್ಮಮಂಸನ್ಹಾರೂನಿ ಉಪ್ಪಾಟೇನ್ತಿ. ಕಹಾಪಣಿಕನ್ತಿ ಸಕಲಸರೀರಂ ತಿಣ್ಹಾಹಿ ವಾಸೀಹಿ ಕೋಟಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕಹಾಪಣಮತ್ತಂ, ಕಹಾಪಣಮತ್ತಂ ಪಾತೇನ್ತಾ ಕೋಟ್ಟೇನ್ತಿ. ಖಾರಾಪತಚ್ಛಿಕನ್ತಿ ಸರೀರಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಆವುಧೇಹಿ ಪಹರಿತ್ವಾ ಕೋಚ್ಛೇಹಿ ಖಾರಂ ಘಂಸನ್ತಿ, ಚಮ್ಮಮಂಸನ್ಹಾರೂನಿ ಪಗ್ಘರಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಿಕಸಙ್ಖಲಿಕಾವ ತಿಟ್ಠತಿ. ಪಲಿಘಪರಿವತ್ತಿಕನ್ತಿ ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಕಣ್ಣಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಯಸೂಲಂ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಪಥವಿಯಾ ಏಕಾಬದ್ಧಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಥ ನಂ ಪಾದೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಆವಿಞ್ಛನ್ತಿ. ಪಲಾಲಪೀಠಕನ್ತಿ ಛೇಕೋ ಕಾರಣಿಕೋ ಛವಿಚಮ್ಮಂ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಸದಪೋತೇಹಿ ಅಟ್ಠೀನಿ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕೇಸೇಸು ಗಹೇತ್ವಾ ಉಕ್ಖಿಪತಿ, ಮಂಸರಾಸಿಯೇವ ಹೋತಿ. ಅಥ ನಂ ಕೇಸೇಹೇವ ಪರಿಯೋನನ್ಧಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಪಲಾಲವಟ್ಟಿಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ಪುನ ವೇಠೇನ್ತಿ. ಸುನಖೇಹಿಪೀತಿ ಕತಿಪಯಾನಿ ದಿವಸಾನಿ ಆಹಾರಂ ಅದತ್ವಾ ಛಾತಕಸುನಖೇಹಿ ಖಾದಾಪೇನ್ತಿ. ತೇ ಮುಹುತ್ತೇನ ಅಟ್ಠಿಕಸಙ್ಖಲಿಕಮೇವ ಕರೋನ್ತಿ. ಸೂಲೇ ಉತ್ತಾಸೇನ್ತೇತಿ ಸೂಲೇ ಆರೋಪೇನ್ತೇ.

ನ ಪರೇಸಂ ಪಾಭತಂ ವಿಲುಮ್ಪನ್ತೋ ಚರತೀತಿ ಪರೇಸಂ ಸನ್ತಕಂ ಭಣ್ಡಂ ಪರಮ್ಮುಖಂ ಆಭತಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಅನ್ತರವೀಥಿಯಂ ಪತಿತಂ ಸಹಸ್ಸಭಣ್ಡಿಕಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಿನಾ ಜೀವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಿಲುಮ್ಪನ್ತೋ ನ ವಿಚರತಿ, ಕೋ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೋತಿ ಪಿಟ್ಠಿಪಾದೇನ ವಾ ಪವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ.

ಪಾಪಕೋತಿ ಲಾಮಕೋ. ದುಕ್ಖೋತಿ ಅನಿಟ್ಠೋ. ಕಿಞ್ಚ ತನ್ತಿ ಕಿಂ ನಾಮ ತಂ ಕಾರಣಂ ಭವೇಯ್ಯ. ಯಾಹನ್ತಿ ಯೇನ ಅಹಂ. ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತನ್ತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿ ತಿವಿಧಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ. ಕಾಯಸುಚರಿತನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತಂ ತಿವಿಧಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ. ವಚೀದುಚ್ಚರಿತನ್ತಿ ಮುಸಾವಾದಾದಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಅಕುಸಲಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ. ವಚೀಸುಚರಿತನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ. ಮನೋದುಚ್ಚರಿತನ್ತಿ ಅಭಿಜ್ಝಾದಿ ತಿವಿಧಂ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಂ. ಮನೋಸುಚರಿತನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತಂ ತಿವಿಧಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ. ಸುದ್ಧಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತೀತಿ ಏತ್ಥ ದುವಿಧಾ ಸುದ್ಧಿ – ಪರಿಯಾಯತೋ ಚ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯತೋ ಚ. ಸರಣಗಮನೇನ ಹಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ಸುದ್ಧಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತಿ ನಾಮ. ತಥಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಸೀಲೇಹಿ, ದಸಹಿ ಸೀಲೇಹಿ – ಚತುಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲೇನ, ಪಠಮಜ್ಝಾನೇನ…ಪೇ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನೇನ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇನ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇನ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ ಸುದ್ಧಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತಿ ನಾಮ. ಅರಹತ್ತಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಪನ ಖೀಣಾಸವೋ ಛಿನ್ನಮೂಲಕೇ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧೇ ನ್ಹಾಪೇನ್ತೋಪಿ ಖಾದಾಪೇನ್ತೋಪಿ ಭುಞ್ಜಾಪೇನ್ತೋಪಿ ನಿಸೀದಾಪೇನ್ತೋಪಿ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇನ್ತೋಪಿ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯೇನೇವ ಸುದ್ಧಂ ನಿಮ್ಮಲಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತಿ ಪಟಿಜಗ್ಗತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಇಮಾನಿ ದ್ವೇ ವಜ್ಜಾನೇವ, ನೋ ನ ವಜ್ಜಾನಿ, ತಸ್ಮಾ. ವಜ್ಜಭೀರುನೋತಿ ವಜ್ಜಭೀರುಕಾ. ವಜ್ಜಭಯದಸ್ಸಾವಿನೋತಿ ವಜ್ಜಾನಿ ಭಯತೋ ದಸ್ಸನಸೀಲಾ. ಏತಂ ಪಾಟಿಕಙ್ಖನ್ತಿ ಏತಂ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಏತಂ ಅವಸ್ಸಂಭಾವೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಕಾರಣವಚನಂ ವಾ ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಪರಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತಿ ಸಬ್ಬವಜ್ಜೇಹಿ. ಕೇನ ಪನ ಕಾರಣೇನ ಪರಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತೀತಿ? ಚತುತ್ಥಮಗ್ಗೇನ ಚೇವ ಚತುತ್ಥಫಲೇನ ಚ. ಮಗ್ಗೇನ ಹಿ ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ ನಾಮ, ಫಲಂ ಪತ್ತೋ ಪರಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ. ಕಿಂ ಪನ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಅಕುಸಲಂ ನ ವಿಪಚ್ಚತೀತಿ? ವಿಪಚ್ಚತಿ, ತಂ ಪನ ಖೀಣಾಸವಭಾವತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಂ. ತಞ್ಚ ಖೋ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ, ಸಮ್ಪರಾಯೇ ಪನಸ್ಸ ಕಮ್ಮಫಲಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ. ಪಠಮಂ.