೩. ತಿಕನಿದ್ದೇಸೋ

(೧) ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ

೯೦೯. ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ? ಲೋಭೋ, ದೋಸೋ, ಮೋಹೋ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಲೋಭೋ? ಯೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಅನುನಯೋ ಅನುರೋಧೋ ನನ್ದೀ ನನ್ದಿರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ ಇಚ್ಛಾ ಮುಚ್ಛಾ ಅಜ್ಝೋಸಾನಂ ಗೇಧೋ ಪರಿಗೇಧೋ ಸಙ್ಗೋ ಪಙ್ಕೋ ಏಜಾ ಮಾಯಾ ಜನಿಕಾ ಸಞ್ಜನನೀ ಸಿಬ್ಬಿನೀ ಜಾಲಿನೀ ಸರಿತಾ ವಿಸತ್ತಿಕಾ ಸೋತಂ ವಿಸಟಾ [ವಿಸದಾ (ಸೀ. ಕ.) ಧ. ಸ. ೧೧೪೧] ಆಯೂಹನೀ [ಆಯೂಹಿನೀ (ಕ.)] ದುತಿಯಾ ಪಣಿಧಿ ಭವನೇತ್ತಿ ವನಂ ವನಥೋ ಸನ್ಥವೋ [ಸನ್ಧವೋ (ಕ.)] ಸಿನೇಹೋ ಅಪೇಕ್ಖಾ ಪಟಿಬನ್ಧು ಆಸಾ ಆಸೀಸನಾ ಆಸೀಸಿತತ್ತಂ [ಆಸಿಂಸನಾ ಆಸಿಂಸಿತತ್ತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ರೂಪಾಸಾ ಸದ್ದಾಸಾ ಗನ್ಧಾಸಾ ರಸಾಸಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾಸಾ ಲಾಭಾಸಾ ಧನಾಸಾ ಪುತ್ತಾಸಾ ಜೀವಿತಾಸಾ ಜಪ್ಪಾ ಅಭಿಜಪ್ಪಾ ಜಪ್ಪನಾ ಜಪ್ಪಿತತ್ತಂ ಲೋಲುಪ್ಪಂ ಲೋಲುಪ್ಪಾಯನಾ ಲೋಲುಪ್ಪಾಯಿತತ್ತಂ ಪುಚ್ಛಞ್ಜಿಕತಾ ಸಾಧುಕಮ್ಯತಾ ಅಧಮ್ಮರಾಗೋ ವಿಸಮಲೋಭೋ ನಿಕನ್ತಿ ನಿಕಾಮನಾ ಪತ್ಥನಾ ಪಿಹನಾ ಸಮ್ಪತ್ಥನಾ ಕಾಮತಣ್ಹಾ ಭವತಣ್ಹಾ ವಿಭವತಣ್ಹಾ ರೂಪತಣ್ಹಾ ಅರೂಪತಣ್ಹಾ ನಿರೋಧತಣ್ಹಾ ಸದ್ದತಣ್ಹಾ ರೂಪತಣ್ಹಾ ಗನ್ಧತಣ್ಹಾ ರಸತಣ್ಹಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬತಣ್ಹಾ ಧಮ್ಮತಣ್ಹಾ ಓಘೋ ಯೋಗೋ ಗನ್ಥೋ ಉಪಾದಾನಂ ಆವರಣಂ ನೀವರಣಂ ಛದನಂ ಬನ್ಧನಂ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಅನುಸಯೋ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಲತಾ ವೇವಿಚ್ಛಂ ದುಕ್ಖಮೂಲಂ ದುಕ್ಖನಿದಾನಂ ದುಕ್ಖಪ್ಪಭವೋ ಮಾರಪಾಸೋ ಮಾರಬಳಿಸಂ ಮಾರವಿಸಯೋ ತಣ್ಹಾನದೀ ತಣ್ಹಾಜಾಲಂ ತಣ್ಹಾಗದ್ದುಲಂ ತಣ್ಹಾಸಮುದ್ದೋ ಅಭಿಜ್ಝಾ ಲೋಭೋ ಅಕುಸಲಮೂಲಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಲೋಭೋ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದೋಸೋ? ‘‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಅಚರೀ’’ತಿ ಆಘಾತೋ ಜಾಯತಿ, ‘‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಚರತೀ’’ತಿ ಆಘಾತೋ ಜಾಯತಿ, ‘‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಚರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಘಾತೋ ಜಾಯತಿ, ‘‘ಪಿಯಸ್ಸ ಮೇ ಮನಾಪಸ್ಸ ಅನತ್ಥಂ ಅಚರಿ’’…ಪೇ… ಅನತ್ಥಂ ಚರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಅನತ್ಥಂ ಚರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಘಾತೋ ಜಾಯತಿ, ‘‘ಅಪ್ಪಿಯಸ್ಸ ಮೇ ಅಮನಾಪಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಅಚರಿ’’…ಪೇ… ಅತ್ಥಂ ಚರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಅತ್ಥಂ ಚರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಘಾತೋ ಜಾಯತಿ, ಅಟ್ಠಾನೇ ವಾ ಪನ ಆಘಾತೋ ಜಾಯತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಆಘಾತೋ ಪಟಿಘಾತೋ ಪಟಿಘಂ ಪಟಿವಿರೋಧೋ ಕೋಪೋ ಪಕೋಪೋ ಸಮ್ಪಕೋಪೋ ದೋಸೋ ಪದೋಸೋ ಸಮ್ಪದೋಸೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಪತ್ತಿ ಮನೋಪದೋಸೋ ಕೋಧೋ ಕುಜ್ಝನಾ ಕುಜ್ಝಿತತ್ತಂ ದೋಸೋ ದುಸ್ಸನಾ ದುಸ್ಸಿತತ್ತಂ ಬ್ಯಾಪತ್ತಿ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜನಾ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜಿತತ್ತಂ ವಿರೋಧೋ ಪಟಿವಿರೋಧೋ ಚಣ್ಡಿಕ್ಕಂ ಅಸುರೋಪೋ ಅನತ್ತಮನತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದೋಸೋ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಮೋಹೋ? ದುಕ್ಖೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಅಪರನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅಞ್ಞಾಣಂ, ಯಂ ಏವರೂಪಂ ಅಞ್ಞಾಣಂ ಅದಸ್ಸನಂ…ಪೇ… ಅವಿಜ್ಜಾಲಙ್ಗೀ ಮೋಹೋ ಅಕುಸಲಮೂಲಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೋಹೋ’’. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ.

(೨) ತಯೋ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಾ

೯೧೦. ತತ್ಥ ಕತಮೇ ತಯೋ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಾ? ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ, ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ? ಕಾಮಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ? ಬ್ಯಾಪಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ? ವಿಹಿಂಸಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ’’. ಇಮೇ ತಯೋ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಾ.

(೩) ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಸಞ್ಞಾ

೯೧೧. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಸಞ್ಞಾ? ಕಾಮಸಞ್ಞಾ, ಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಾ, ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಾ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮಸಞ್ಞಾ? ಕಾಮಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಞ್ಜಾನನಾ ಸಞ್ಜಾನಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮಸಞ್ಞಾ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಾ? ಬ್ಯಾಪಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಞ್ಜಾನನಾ ಸಞ್ಜಾನಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಾ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಾ? ವಿಹಿಂಸಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಞ್ಜಾನನಾ ಸಞ್ಜಾನಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಾ’’. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಸಞ್ಞಾ.

(೪) ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಧಾತುಯೋ

೯೧೨. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಧಾತುಯೋ? ಕಾಮಧಾತು, ಬ್ಯಾಪಾದಧಾತು, ವಿಹಿಂಸಾಧಾತು.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮಧಾತು? ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ ಕಾಮಧಾತು. ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ ಬ್ಯಾಪಾದಧಾತು. ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ ವಿಹಿಂಸಾಧಾತು.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ? ಕಾಮಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ? ಬ್ಯಾಪಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ? ವಿಹಿಂಸಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ’’. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಧಾತುಯೋ.

(೫) ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ

೯೧೩. ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ? ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ? ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ? ಮುಸಾವಾದೋ, ಪಿಸುಣಾ ವಾಚಾ, ಫರುಸಾ ವಾಚಾ, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ? ಅಭಿಜ್ಝಾ, ಬ್ಯಾಪಾದೋ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ’’.

(ಕ-ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ? ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ, ಅಕುಸಲಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ, ಅಕುಸಲಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ? ಅಕುಸಲಾ ಕಾಯಸಞ್ಚೇತನಾ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಾ ವಚೀಸಞ್ಚೇತನಾ ಅಕುಸಲಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಾ ಮನೋಸಞ್ಚೇತನಾ ಅಕುಸಲಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ.

(೬) ತಯೋ ಆಸವಾ

೯೧೪. ತತ್ಥ ಕತಮೇ ತಯೋ ಆಸವಾ? ಕಾಮಾಸವೋ, ಭವಾಸವೋ, ಅವಿಜ್ಜಾಸವೋ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಕಾಮಾಸವೋ? ಯೋ ಕಾಮೇಸು ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮನನ್ದೀ ಕಾಮತಣ್ಹಾ ಕಾಮಸಿನೇಹೋ ಕಾಮಪರಿಳಾಹೋ ಕಾಮಮುಚ್ಛಾ ಕಾಮಜ್ಝೋಸಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮಾಸವೋ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಭವಾಸವೋ? ಯೋ ಭವೇಸು ಭವಚ್ಛನ್ದೋ…ಪೇ… ಭವಜ್ಝೋಸಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭವಾಸವೋ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅವಿಜ್ಜಾಸವೋ? ದುಕ್ಖೇ ಅಞ್ಞಾಣಂ…ಪೇ… ಅವಿಜ್ಜಾಲಙ್ಗೀ ಮೋಹೋ ಅಕುಸಲಮೂಲಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಸವೋ’’. ಇಮೇ ತಯೋ ಆಸವಾ.

(೭) ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ

೯೧೫. ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ? ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ, ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ – ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ರೂಪವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ರೂಪಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ. ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ. ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಯಾಸಗ್ಗಾಹೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ? ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ, ಸಙ್ಘೇ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ, ಅಪರನ್ತೇ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ. ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಕಙ್ಖಾ ಕಙ್ಖಾಯನಾ ಕಙ್ಖಾಯಿತತ್ತಂ ಥಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಮನೋವಿಲೇಖೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ? ‘‘ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಸೀಲೇನ ಸುದ್ಧಿ ವತೇನ ಸುದ್ಧಿ ಸೀಲಬ್ಬತೇನ ಸುದ್ಧೀ’’ತಿ – ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಯಾಸಗ್ಗಾಹೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ’’. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ.

(೮) ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ

೯೧೬. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ? ಕಾಮತಣ್ಹಾ, ಭವತಣ್ಹಾ, ವಿಭವತಣ್ಹಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವತಣ್ಹಾ? ಭವದಿಟ್ಠಿಸಹಗತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭವತಣ್ಹಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವಿಭವತಣ್ಹಾ? ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಸಹಗತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಭವತಣ್ಹಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ತಣ್ಹಾ ಕಾಮತಣ್ಹಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮತಣ್ಹಾ? ಕಾಮಧಾತುಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮತಣ್ಹಾ’’.

( ) [(ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವತಣ್ಹಾ)] ರೂಪಧಾತುಅರೂಪಧಾತುಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭವತಣ್ಹಾ’’.

( ) [(ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವಿಭವತಣ್ಹಾ) (?)] ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಸಹಗತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಭವತಣ್ಹಾ’’. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ.

(೯) ಅಪರಾಪಿ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ

೯೧೭. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಪರಾಪಿ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ? ಕಾಮತಣ್ಹಾ, ರೂಪತಣ್ಹಾ, ಅರೂಪತಣ್ಹಾ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮತಣ್ಹಾ? ಕಾಮಧಾತುಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮತಣ್ಹಾ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ರೂಪತಣ್ಹಾ? ರೂಪಧಾತುಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ರೂಪತಣ್ಹಾ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅರೂಪತಣ್ಹಾ? ಅರೂಪಧಾತುಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅರೂಪತಣ್ಹಾ’’. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ.

(೧೦) ಅಪರಾಪಿ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ

೯೧೮. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಪರಾಪಿ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ? ರೂಪತಣ್ಹಾ, ಅರೂಪತಣ್ಹಾ, ನಿರೋಧತಣ್ಹಾ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ರೂಪತಣ್ಹಾ? ರೂಪಧಾತುಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ರೂಪತಣ್ಹಾ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅರೂಪತಣ್ಹಾ? ಅರೂಪಧಾತುಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅರೂಪತಣ್ಹಾ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ನಿರೋಧತಣ್ಹಾ? ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಸಹಗತೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ನಿರೋಧತಣ್ಹಾ’’. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ.

(೧೧) ತಿಸ್ಸೋ ಏಸನಾ

೯೧೯. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಏಸನಾ? ಕಾಮೇಸನಾ, ಭವೇಸನಾ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮೇಸನಾ? ಯೋ ಕಾಮೇಸು ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ…ಪೇ… ಕಾಮಜ್ಝೋಸಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮೇಸನಾ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವೇಸನಾ? ಯೋ ಭವೇಸು ಭವಚ್ಛನ್ದೋ…ಪೇ… ಭವಜ್ಝೋಸಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭವೇಸನಾ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ? ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ವಾ…ಪೇ… ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ ವಾ ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಯಾಸಗ್ಗಾಹೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ’’.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮೇಸನಾ, ಕಾಮರಾಗೋ, ತದೇಕಟ್ಠಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕಾಮೇಸನಾ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವೇಸನಾ, ಭವರಾಗೋ ತದೇಕಟ್ಠಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭವೇಸನಾ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ, ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ತದೇಕಟ್ಠಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ’’. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಏಸನಾ.

(೧೨) ತಿಸ್ಸೋ ವಿಧಾ

೯೨೦. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ವಿಧಾ? ‘‘ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ ವಿಧಾ, ‘‘ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ ವಿಧಾ, ‘‘ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ ವಿಧಾ – ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ವಿಧಾ.

(೧೩) ತೀಣಿ ಭಯಾನಿ

೯೨೧. ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಭಯಾನಿ? ಜಾತಿಭಯಂ, ಜರಾಭಯಂ, ಮರಣಭಯಂ.

(ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಜಾತಿಭಯಂ? ಜಾತಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಭಯಂ ಭಯಾನಕಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ ಚೇತಸೋ ಉತ್ರಾಸೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಜಾತಿಭಯಂ’’.

(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಜರಾಭಯಂ? ಜರಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಭಯಂ ಭಯಾನಕಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ ಚೇತಸೋ ಉತ್ರಾಸೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಜರಾಭಯಂ’’.

(ಗ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಮರಣಭಯಂ? ಮರಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಭಯಂ ಭಯಾನಕಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ ಚೇತಸೋ ಉತ್ರಾಸೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮರಣಭಯಂ’’. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಭಯಾನಿ.

(೧೪) ತೀಣಿ ತಮಾನಿ

೯೨೨. ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ತಮಾನಿ? ಅತೀತಂ ವಾ ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ ನ ಸಮ್ಪಸೀದತಿ, ಅನಾಗತಂ ವಾ ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ ನ ಸಮ್ಪಸೀದತಿ, ಏತರಹಿ ವಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಙ್ಖತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛತಿ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ ನ ಸಮ್ಪಸೀದತಿ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ತಮಾನಿ.

(೧೫) ತೀಣಿ ತಿತ್ಥಾಯತನಾನಿ

೯೨೩. ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ತಿತ್ಥಾಯತನಾನಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏವಂವಾದೀ ಹೋತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠೀ – ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಹೇತೂ’’ತಿ; ಇಧ ಪನೇಕಚ್ಚೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏವಂವಾದೀ ಹೋತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠೀ – ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತೂ’’ತಿ; ಇಧ ಪನೇಕಚ್ಚೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏವಂವಾದೀ ಹೋತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠೀ – ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅಹೇತು ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ತಿತ್ಥಾಯತನಾನಿ.

(೧೬) ತಯೋ ಕಿಞ್ಚನಾ

೯೨೪. ತತ್ಥ ಕತಮೇ ತಯೋ ಕಿಞ್ಚನಾ [ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಕಿಞ್ಚನಾನಿ (?) ದೀ. ನಿ. ೩.೩೦೫]? ರಾಗೋ ಕಿಞ್ಚನಂ, ದೋಸೋ ಕಿಞ್ಚನಂ, ಮೋಹೋ ಕಿಞ್ಚನಂ – ಇಮೇ ತಯೋ ಕಿಞ್ಚನಾ.

(೧೭) ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಣಾನಿ

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಣಾನಿ? ರಾಗೋ ಅಙ್ಗಣಂ, ದೋಸೋ ಅಙ್ಗಣಂ, ಮೋಹೋ ಅಙ್ಗಣಂ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಣಾನಿ.

(೧೮) ತೀಣಿ ಮಲಾನಿ

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ಮಲಾನಿ? ರಾಗೋ ಮಲಂ, ದೋಸೋ ಮಲಂ, ಮೋಹೋ ಮಲಂ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಮಲಾನಿ.

(೧೯) ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ? ರಾಗೋ ವಿಸಮಂ, ದೋಸೋ ವಿಸಮಂ, ಮೋಹೋ ವಿಸಮಂ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ.

(೨೦) ಅಪರಾನಿಪಿ ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ

ತತ್ಥ ಕತಮಾನಿ ಅಪರಾನಿಪಿ ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ? ಕಾಯವಿಸಮಂ, ವಚೀವಿಸಮಂ, ಮನೋವಿಸಮಂ – ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ.

(೨೧) ತಯೋ ಅಗ್ಗೀ

ತತ್ಥ ಕತಮೇ ತಯೋ ಅಗ್ಗೀ? ರಾಗಗ್ಗಿ, ದೋಸಗ್ಗಿ, ಮೋಹಗ್ಗಿ – ಇಮೇ ತಯೋ ಅಗ್ಗೀ.

(೨೨) ತಯೋ ಕಸಾವಾ

ತತ್ಥ ಕತಮೇ ತಯೋ ಕಸಾವಾ? ರಾಗಕಸಾವೋ, ದೋಸಕಸಾವೋ, ಮೋಹಕಸಾವೋ – ಇಮೇ ತಯೋ ಕಸಾವಾ.

(೨೩) ಅಪರೇಪಿ ತಯೋ ಕಸಾವಾ

ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಅಪರೇಪಿ ತಯೋ ಕಸಾವಾ? ಕಾಯಕಸಾವೋ, ವಚೀಕಸಾವೋ, ಮನೋಕಸಾವೋ – ಇಮೇ ತಯೋ ಕಸಾವಾ.

(೨೪. ಕ) ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ

೯೨೫. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಏವಂವಾದೀ ಹೋತಿ ಏವಂದಿಟ್ಠೀ – ‘‘ನತ್ಥಿ ಕಾಮೇಸು ದೋಸೋ’’ತಿ. ಸೋ ಕಾಮೇಸು ಪಾತಬ್ಯತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ’’.

(ಖ) ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ, ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ – ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ರೂಪವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ರೂಪಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ. ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ. ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಯಾಸಗ್ಗಾಹೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ’’.

(ಗ) ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’’ತಿ – ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಯಾಸಗ್ಗಾಹೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ’’. ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ, ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ, ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ.

(೨೫. ಕ) ಅರತಿ

೯೨೬. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅರತಿ? ಪನ್ತೇಸು ವಾ ಸೇನಾಸನೇಸು ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇಸು ವಾ ಅಧಿಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅರತಿ ಅರತಿತಾ ಅನಭಿರತಿ ಅನಭಿರಮಣಾ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಾ ಪರಿತಸ್ಸಿತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅರತಿ’’.

(ಖ) ವಿಹೇಸಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವಿಹೇಸಾ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಿನಾ ವಾ ಲೇಡ್ಡುನಾ ವಾ ದಣ್ಡೇನ ವಾ ಸತ್ಥೇನ ವಾ ರಜ್ಜುಯಾ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ಸತ್ತೇ ವಿಹೇಠೇತಿ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಹೇಠನಾ ವಿಹೇಠನಾ ಹಿಂಸನಾ ವಿಹಿಂಸನಾ ರೋಸನಾ ವಿರೋಸನಾ ಪರೂಪಘಾತೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಹೇಸಾ’’.

(ಗ) ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾ? ಕಾಯೇನ ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾವಿಸಮಚರಿಯಾ, ವಾಚಾಯ ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾವಿಸಮಚರಿಯಾ, ಮನಸಾ ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾವಿಸಮಚರಿಯಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾ’’.

(೨೬. ಕ) ದೋವಚಸ್ಸತಾ

೯೨೭. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದೋವಚಸ್ಸತಾ? ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ವುಚ್ಚಮಾನೇ ದೋವಚಸ್ಸಾಯಂ ದೋವಚಸ್ಸಿಯಂ ದೋವಚಸ್ಸತಾ ವಿಪ್ಪಟಿಕುಲಗ್ಗಾಹಿತಾ ವಿಪಚ್ಚನೀಕಸಾತತಾ ಅನಾದರಿಯಂ ಅನಾದರತಾ ಅಗಾರವತಾ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸವತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದೋವಚಸ್ಸತಾ’’.

(ಖ) ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ? ಯೇ ತೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಮಚ್ಛರಿನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ, ಯಾ ತೇಸಂ ಸೇವನಾ ನಿಸೇವನಾ ಸಂಸೇವನಾ ಭಜನಾ ಸಮ್ಭಜನಾ ಭತ್ತಿ ಸಮ್ಭತ್ತಿ ತಂಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ’’.

(ಗ) ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ? ಕಾಮಸಞ್ಞಾ, ಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಾ, ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ’’. ಸಬ್ಬಾಪಿ ಅಕುಸಲಾ ಸಞ್ಞಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ.

(೨೭. ಕ) ಉದ್ಧಚ್ಚಂ

೯೨೮. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ? ಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಅವೂಪಸಮೋ ಚೇತಸೋ ವಿಕ್ಖೇಪೋ ಭನ್ತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉದ್ಧಚ್ಚಂ’’.

(ಖ) ಕೋಸಜ್ಜಂ

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕೋಸಜ್ಜಂ? ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಪಞ್ಚಸು ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪ್ಪದಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಭಾವನಾಯ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅಸಾತಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅನಟ್ಠಿತಕಿರಿಯತಾ ಓಲೀನವುತ್ತಿತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಛನ್ದತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರತಾ ಅನಾಸೇವನಾ ಅಭಾವನಾ ಅಬಹುಲೀಕಮ್ಮಂ ಅನಧಿಟ್ಠಾನಂ ಅನನುಯೋಗೋ ಪಮಾದೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕೋಸಜ್ಜಂ’’.

(ಗ) ಪಮಾದೋ

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಮಾದೋ? ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಪಞ್ಚಸು ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪ್ಪದಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಭಾವನಾಯ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅಸಾತಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅನಟ್ಠಿತಕಿರಿಯತಾ ಓಲೀನವುತ್ತಿತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಛನ್ದತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರತಾ ಅನಾಸೇವನಾ ಅಭಾವನಾ ಅಬಹುಲೀಕಮ್ಮಂ ಅನಧಿಟ್ಠಾನಂ ಅನನುಯೋಗೋ ಪಮಾದೋ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಪಮಾದೋ ಪಮಜ್ಜನಾ ಪಮಜ್ಜಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಮಾದೋ’’.

(೨೮. ಕ) ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾ

೯೨೯. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾ? ಇತರೀತರಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಾ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಇಚ್ಛಾ ಇಚ್ಛಾಗತಾ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾ’’.

(ಖ) ಅಸಮ್ಪಜಞ್ಞತಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಸಮ್ಪಜಞ್ಞತಾ? ಯಂ ಅಞ್ಞಾಣಂ ಅದಸ್ಸನಂ…ಪೇ… ಅವಿಜ್ಜಾಲಙ್ಗೀ ಮೋಹೋ ಅಕುಸಲಮೂಲಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಸಮ್ಪಜಞ್ಞತಾ’’.

(ಗ) ಮಹಿಚ್ಛತಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮಹಿಚ್ಛತಾ? ಇತರೀತರಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಾ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಇಚ್ಛಾ ಇಚ್ಛಾಗತಾ ಮಹಿಚ್ಛತಾ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಹಿಚ್ಛತಾ’’.

(೨೯. ಕ) ಅಹಿರಿಕಂ

೯೩೦. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಹಿರಿಕಂ? ಯಂ ನ ಹಿರೀಯತಿ ಹಿರೀಯಿತಬ್ಬೇನ, ನ ಹಿರೀಯತಿ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಹಿರಿಕಂ’’.

(ಖ) ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ? ಯಂ ನ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ ಓತ್ತಪ್ಪಿತಬ್ಬೇನ, ನ ಓತ್ತಪ್ಪತಿ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ’’.

(ಗ) ಪಮಾದೋ

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಮಾದೋ? ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಪಞ್ಚಸು ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪ್ಪದಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಭಾವನಾಯ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅಸಾತಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅನಟ್ಠಿತಕಿರಿಯತಾ ಓಲೀನವುತ್ತಿತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಛನ್ದತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರತಾ ಅನಾಸೇವನಾ ಅಭಾವನಾ ಅಬಹುಲೀಕಮ್ಮಂ ಅನಧಿಟ್ಠಾನಂ ಅನನುಯೋಗೋ ಪಮಾದೋ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಪಮಾದೋ ಪಮಜ್ಜನಾ ಪಮಜ್ಜಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಮಾದೋ’’.

(೩೦. ಕ) ಅನಾದರಿಯಂ

೯೩೧. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅನಾದರಿಯಂ? ಯಂ ಅನಾದರಿಯಂ ಅನಾದರತಾ ಅಗಾರವತಾ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸವತಾ ಅನದ್ದಾ ಅನದ್ದಾಯನಾ ಅನದ್ದಾಯಿತತ್ತಂ [ಅನಾದಾ ಅನಾದಾಯನಾ ಅನಾದಾಯಿತತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಅಸೀಲ್ಯಂ ಅಚಿತ್ತೀಕಾರೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅನಾದರಿಯಂ’’.

(ಖ) ದೋವಚಸ್ಸತಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದೋವಚಸ್ಸತಾ? ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇ ವುಚ್ಚಮಾನೇ ದೋವಚಸ್ಸಾಯಂ ದೋವಚಸ್ಸಿಯಂ ದೋವಚಸ್ಸತಾ ವಿಪ್ಪಟಿಕುಲಗ್ಗಾಹಿತಾ ವಿಪಚ್ಚನೀಕಸಾತತಾ ಅನಾದರಿಯಂ ಅನಾದರತಾ ಅಗಾರವತಾ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸವತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದೋವಚಸ್ಸತಾ’’.

(ಗ) ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ? ಯೇ ತೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಮಚ್ಛರಿನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ, ಯಾ ತೇಸಂ ಸೇವನಾ ನಿಸೇವನಾ ಸಂಸೇವನಾ ಪಟಿಸೇವನಾ ಭಜನಾ ಸಮ್ಭಜನಾ ಭತ್ತಿ ಸಮ್ಭತ್ತಿ ತಂಸಮ್ಪವಙ್ಕತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ’’.

(೩೧. ಕ) ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ

೯೩೨. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಹೋತಿ, ನ ಸದ್ದಹತಿ ಬುದ್ಧಂ ವಾ ಧಮ್ಮಂ ವಾ ಸಙ್ಘಂ ವಾ, ಯಂ ಏವರೂಪಂ ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಅಸ್ಸದ್ದಹನಾ ಅನೋಕಪ್ಪನಾ ಅನಭಿಪ್ಪಸಾದೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ’’.

(ಖ) ಅವದಞ್ಞುತಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅವದಞ್ಞುತಾ? ಪಞ್ಚ ಮಚ್ಛರಿಯಾನಿ – ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಂ. ಯಂ ಏವರೂಪಂ ಮಚ್ಛೇರಂ ಮಚ್ಛರಾಯನಾ ಮಚ್ಛರಾಯಿತತ್ತಂ ವೇವಿಚ್ಛಂ ಕದರಿಯಂ ಕಟುಕಞ್ಚುಕತಾ ಅಗ್ಗಹಿತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅವದಞ್ಞುತಾ’’.

(ಗ) ಕೋಸಜ್ಜಂ

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಕೋಸಜ್ಜಂ? ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಪಞ್ಚಸು ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ, ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪ್ಪದಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ, ಭಾವನಾಯ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅಸಾತಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅನಟ್ಠಿತಕಿರಿಯತಾ ಓಲೀನವುತ್ತಿತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಛನ್ದತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರತಾ ಅನಾಸೇವನಾ ಅಭಾವನಾ ಅಬಹುಲೀಕಮ್ಮಂ ಅನಧಿಟ್ಠಾನಂ ಅನನುಯೋಗೋ ಪಮಾದೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕೋಸಜ್ಜಂ’’.

(೩೨. ಕ) ಉದ್ಧಚ್ಚಂ

೯೩೩. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ? ಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಅವೂಪಸಮೋ ಚೇತಸೋ ವಿಕ್ಖೇಪೋ ಭವನ್ತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉದ್ಧಚ್ಚಂ’’.

(ಖ) ಅಸಂವರೋ

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅಸಂವರೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಹೋತಿ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಗ್ಗಾಹೀ. ಯತ್ವಾಧಿಕರಣಮೇನಂ ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಸಂವುತಂ ವಿಹರನ್ತಂ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅನ್ವಾಸ್ಸವೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಸ ಸಂವರಾಯ ನ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ, ನ ರಕ್ಖತಿ ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ, ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯೇ ನ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ…ಪೇ… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹೀ ಹೋತಿ ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಗ್ಗಾಹೀ. ಯತ್ವಾಧಿಕರಣಮೇನಂ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಸಂವುತಂ ವಿಹರನ್ತಂ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅನ್ವಾಸ್ಸವೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಸ ಸಂವರಾಯ ನ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ, ನ ರಕ್ಖತಿ ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ, ಮನಿನ್ದ್ರಿಯೇ ನ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಸಂವರೋ’’.

(ಗ) ದುಸ್ಸೀಲ್ಯಂ

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಸ್ಸೀಲ್ಯಂ? ಕಾಯಿಕೋ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ, ವಾಚಸಿಕೋ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ, ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೋ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಸ್ಸೀಲ್ಯಂ’’.

(೩೩. ಕ) ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸನಕಮ್ಯತಾ

೯೩೪. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸನಕಮ್ಯತಾ? ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಅರಿಯಾ? ಅರಿಯಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ ಚ ಬುದ್ಧಸಾವಕಾ ಚ. ಯಾ ಇಮೇಸಂ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸನಕಮ್ಯತಾ ಅದಟ್ಠುಕಮ್ಯತಾ ಅಸಮೇತುಕಮ್ಯತಾ ಅಸಮಾಗನ್ತುಕಮ್ಯತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸನಕಮ್ಯತಾ’’.

(ಖ) ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಸೋತುಕಮ್ಯತಾ

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಸೋತುಕಮ್ಯತಾ? ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸದ್ಧಮ್ಮೋ? ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ, ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ, ಪಞ್ಚ ಬಲಾನಿ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ, ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸದ್ಧಮ್ಮೋ’’. ಯಾ ಇಮಸ್ಸ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಸೋತುಕಮ್ಯತಾ ಅಸವನಕಮ್ಯತಾ ಅನುಗ್ಗಹೇತುಕಮ್ಯತಾ ಅಧಾರೇತುಕಮ್ಯತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಸೋತುಕಮ್ಯತಾ’’.

(ಗ) ಉಪಾರಮ್ಭಚಿತ್ತತಾ