೧೭. ಖುದ್ದಕವತ್ಥುವಿಭಙ್ಗೋ
೧. ಏಕಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೨. (೧)ಜಾತಿಮದೋ (೨)ಗೋತ್ತಮದೋ (೩)ಆರೋಗ್ಯಮದೋ (೪)ಯೋಬ್ಬನಮದೋ (೫)ಜೀವಿತಮದೋ (೬)ಲಾಭಮದೋ (೭)ಸಕ್ಕಾರಮದೋ (೮) ಗರುಕಾರಮದೋ (೯) ಪುರೇಕ್ಖಾರಮದೋ (೧೦) ಪರಿವಾರಮದೋ (೧೧) ಭೋಗಮದೋ (೧೨) ವಣ್ಣಮದೋ (೧೩) ಸುತಮದೋ (೧೪) ಪಟಿಭಾನಮದೋ (೧೫) ರತ್ತಞ್ಞುಮದೋ (೧೬) ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಮದೋ (೧೭) ಅನವಞ್ಞಾತಮದೋ (೧೮) ಇರಿಯಾಪಥಮದೋ (೧೯) ಇದ್ಧಿಮದೋ (೨೦) ಯಸಮದೋ (೨೧) ಸೀಲಮದೋ (೨೨) ಝಾನಮದೋ (೨೩) ಸಿಪ್ಪಮದೋ (೨೪) ಆರೋಹಮದೋ (೨೫) ಪರಿಣಾಹಮದೋ (೨೬) ಸಣ್ಠಾನಮದೋ (೨೭) ಪಾರಿಪೂರಿಮದೋ (೨೮)ಮದೋ (೨೯) ಪಮಾದೋ (೩೦) ಥಮ್ಭೋ (೩೧) ಸಾರಮ್ಭೋ (೩೨) ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾ (೩೩)ಮಹಿಚ್ಛತಾ (೩೪) ಪಾಪಿಚ್ಛತಾ (೩೫) ಸಿಙ್ಗಂ (೩೬) ತಿನ್ತಿಣಂ (೩೭) ಚಾಪಲ್ಯಂ (೩೮)ಅಸಭಾಗವುತ್ತಿ (೩೯) ಅರತಿ (೪೦) ತನ್ದೀ (೪೧) ವಿಜಮ್ಭಿತಾ (೪೨) ಭತ್ತಸಮ್ಮದೋ (೪೩) ಚೇತಸೋ ಚ ಲೀನತ್ತಂ [ಚೇತಸೋ ಲೀನತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ.)] (೪೪) ಕುಹನಾ (೪೫) ಲಪನಾ (೪೬) ನೇಮಿತ್ತಿಕತಾ (೪೭)ನಿಪ್ಪೇಸಿಕತಾ (೪೮) ಲಾಭೇನ ಲಾಭಂ ನಿಜಿಗೀಸನತಾ [ನಿಜಿಗಿಂಸನತಾ (ಸೀ.), ಜಿಗಿಂಸನತಾ (ಸ್ಯಾ.)] (೪೯) ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೦) ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೧) ಹೀನೋ ಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೨) ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೩) ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೪) ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೫) ಸದಿಸಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೬) ಸದಿಸಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೭) ಸದಿಸಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೮) ಹೀನಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೫೯) ಹೀನಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೬೦) ಹೀನಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ (೬೧) ಮಾನೋ (೬೨) ಅತಿಮಾನೋ (೬೩) ಮಾನಾತಿಮಾನೋ (೬೪) ಓಮಾನೋ (೬೫)ಅಧಿಮಾನೋ (೬೬) ಅಸ್ಮಿಮಾನೋ (೬೭) ಮಿಚ್ಛಾಮಾನೋ (೬೮) ಞಾತಿವಿತಕ್ಕೋ (೬೯)ಜನಪದವಿತಕ್ಕೋ (೭೦) ಅಮರವಿತಕ್ಕೋ (೭೧) ಪರಾನುದ್ದಯತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ (೭೨) ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ (೭೩) ಅನವಞ್ಞತ್ತಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ
ಏಕಕಂ.
೨. ದುಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೩. (೧) ಕೋಧೋ ಚ ಉಪನಾಹೋ ಚ (೨) ಮಕ್ಖೋ ಚ ಪಳಾಸೋ [ಪಲಾಸೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಚ (೩) ಇಸ್ಸಾ ಚ ಮಚ್ಛರಿಯಞ್ಚ (೪) ಮಾಯಾ ಚ ಸಾಠೇಯ್ಯಞ್ಚ (೫) ಅವಿಜ್ಜಾ ಚ ಭವತಣ್ಹಾ ಚ (೬) ಭವದಿಟ್ಠಿ ಚ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿ ಚ (೭) ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ಚ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ ಚ (೮) ಅನ್ತವಾದಿಟ್ಠಿ ಚ ಅನನ್ತವಾದಿಟ್ಠಿ ಚ (೯) ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಚ ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಚ (೧೦) ಅಹಿರಿಕಞ್ಚ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಞ್ಚ (೧೧) ದೋವಚಸ್ಸತಾ ಚ ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ ಚ (೧೨) ಅನಜ್ಜವೋ ಚ ಅಮದ್ದವೋ ಚ (೧೩) ಅಕ್ಖನ್ತಿ ಚ ಅಸೋರಚ್ಚಞ್ಚ (೧೪) ಅಸಾಖಲ್ಯಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಥಾರೋ ಚ (೧೫)ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರತಾ ಚ ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುತಾ ಚ (೧೬) ಮುಟ್ಠಸ್ಸಚ್ಚಞ್ಚ ಅಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ (೧೭) ಸೀಲವಿಪತ್ತಿ ಚ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ ಚ (೧೮) ಅಜ್ಝತ್ತಸಂಯೋಜನಞ್ಚ ಬಹಿದ್ಧಾಸಂಯೋಜನಞ್ಚ
ದುಕಂ.
೩. ತಿಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೪. (೧) ತೀಣಿ ಅಕುಸಲಮೂಲಾನಿ (೨) ತಯೋ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಾ (೩) ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಸಞ್ಞಾ (೪) ತಿಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲಧಾತುಯೋ (೫) ತೀಣಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ (೬) ತಯೋ ಆಸವಾ (೭) ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ (೮) ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ (೯) ಅಪರಾಪಿ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ (೧೦) ಅಪರಾಪಿ ತಿಸ್ಸೋ ತಣ್ಹಾ (೧೧) ತಿಸ್ಸೋ ಏಸನಾ (೧೨) ತಿಸ್ಸೋ ವಿಧಾ (೧೩) ತೀಣಿ ಭಯಾನಿ (೧೪)ತೀಣಿ ತಮಾನಿ (೧೫) ತೀಣಿ ತಿತ್ಥಾಯತನಾನಿ (೧೬) ತಯೋ ಕಿಞ್ಚನಾ (೧೭) ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಣಾನಿ (೧೮) ತೀಣಿ ಮಲಾನಿ (೧೯) ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ (೨೦) ಅಪರಾನಿಪಿ ತೀಣಿ ವಿಸಮಾನಿ (೨೧) ತಯೋ ಅಗ್ಗೀ (೨೨) ತಯೋ ಕಸಾವಾ (೨೩) ಅಪರೇಪಿ ತಯೋ ಕಸಾವಾ (೨೪)ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ, ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ (೨೫) ಅರತಿ, ವಿಹೇಸಾ, ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾ (೨೬)ದೋವಚಸ್ಸತಾ, ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ, ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ (೨೭) ಉದ್ಧಚ್ಚಂ, ಕೋಸಜ್ಜಂ, ಪಮಾದೋ (೨೮) ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾ, ಅಸಮ್ಪಜಞ್ಞತಾ, ಮಹಿಚ್ಛತಾ (೨೯) ಅಹಿರಿಕಂ, ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ, ಪಮಾದೋ (೩೦)ಅನಾದರಿಯಂ, ದೋವಚಸ್ಸತಾ, ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ (೩೧) ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ, ಅವದಞ್ಞುತಾ, ಕೋಸಜ್ಜಂ (೩೨) ಉದ್ಧಚ್ಚಂ, ಅಸಂವರೋ, ದುಸ್ಸೀಲ್ಯಂ (೩೩) ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸನಕಮ್ಯತಾ, ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಸೋತುಕಮ್ಯತಾ, ಉಪಾರಮ್ಭಚಿತ್ತತಾ (೩೪) ಮುಟ್ಠಸ್ಸಚ್ಚಂ, ಅಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ, ಚೇತಸೋ ವಿಕ್ಖೇಪೋ (೩೫)ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ, ಕುಮ್ಮಗ್ಗಸೇವನಾ, ಚೇತಸೋ ಚ ಲೀನತ್ತಂ
ತಿಕಂ.
೪. ಚತುಕ್ಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೫. (೧) ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ (೨) ಚತ್ತಾರೋ ಗನ್ಥಾ (೩) ಚತ್ತಾರೋ ಓಘಾ (೪) ಚತ್ತಾರೋ ಯೋಗಾ (೫) ಚತ್ತಾರಿ ಉಪಾದಾನಾನಿ (೬) ಚತ್ತಾರೋ ತಣ್ಹುಪ್ಪಾದಾ (೭) ಚತ್ತಾರಿ ಅಗತಿಗಮನಾನಿ (೮) ಚತ್ತಾರೋ ವಿಪರಿಯಾಸಾ [ವಿಪರಿಯೇಸಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕ.)] (೯) ಚತ್ತಾರೋ ಅನರಿಯವೋಹಾರಾ (೧೦) ಅಪರೇಪಿ ಚತ್ತಾರೋ ಅನರಿಯವೋಹಾರಾ (೧೧) ಚತ್ತಾರಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ (೧೨) ಅಪರಾನಿಪಿ ಚತ್ತಾರಿ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ (೧೩)ಚತ್ತಾರಿ ಭಯಾನಿ (೧೪) ಅಪರಾನಿಪಿ ಚತ್ತಾರಿ ಭಯಾನಿ (೧೫) ಚತಸ್ಸೋ ದಿಟ್ಠಿಯೋ
ಚತುಕ್ಕಂ.
೫. ಪಞ್ಚಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೬. (೧) ಪಞ್ಚೋರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ (೨) ಪಞ್ಚುದ್ಧಮ್ಭಾಗಿಯಾನಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ (೩) ಪಞ್ಚ ಮಚ್ಛರಿಯಾನಿ (೪) ಪಞ್ಚ ಸಙ್ಗಾ (೫) ಪಞ್ಚ ಸಲ್ಲಾ (೬) ಪಞ್ಚ ಚೇತೋಖಿಲಾ (೭)ಪಞ್ಚ ಚೇತಸೋವಿನಿಬನ್ಧಾ [ಚೇತಸೋವಿನಿಬದ್ಧಾ (ಕ.)] (೮) ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾನಿ (೯) ಪಞ್ಚ ಕಮ್ಮಾನಿ ಆನನ್ತರಿಕಾನಿ (೧೦) ಪಞ್ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ (೧೧) ಪಞ್ಚ ವೇರಾ (೧೨) ಪಞ್ಚ ಬ್ಯಸನಾ (೧೩) ಪಞ್ಚ ಅಕ್ಖನ್ತಿಯಾ ಆದೀನವಾ (೧೪) ಪಞ್ಚ ಭಯಾನಿ (೧೫) ಪಞ್ಚ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮನಿಬ್ಬಾನವಾದಾ
ಪಞ್ಚಕಂ.
೬. ಛಕ್ಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೭. (೧) ಛ ವಿವಾದಮೂಲಾನಿ (೨) ಛ ಛನ್ದರಾಗಾ (೩) ಛ ವಿರೋಧವತ್ಥೂನಿ (೪) ಛ ತಣ್ಹಾಕಾಯಾ (೫) ಛ ಅಗಾರವಾ (೬) ಛ ಪರಿಹಾನಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ (೭) ಅಪರೇಪಿ ಛ ಪರಿಹಾನಿಯಾ ಧಮ್ಮಾ (೮) ಛ ಸೋಮನಸ್ಸುಪವಿಚಾರಾ (೯) ಛ ದೋಮನಸ್ಸುಪವಿಚಾರಾ (೧೦) ಛ ಉಪೇಕ್ಖುಪವಿಚಾರಾ (೧೧) ಛ ಗೇಹಸಿತಾನಿ ಸೋಮನಸ್ಸಾನಿ (೧೨) ಛ ಗೇಹಸಿತಾನಿ ದೋಮನಸ್ಸಾನಿ (೧೩) ಛ ಗೇಹಸಿತಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ (೧೪) ಛ ದಿಟ್ಠಿಯೋ
ಛಕ್ಕಂ.
೭. ಸತ್ತಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೮. (೧) ಸತ್ತ ಅನುಸಯಾ (೨) ಸತ್ತ ಸಂಯೋಜನಾನಿ (೩) ಸತ್ತ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಾನಿ (೪)ಸತ್ತ ಅಸದ್ಧಮ್ಮಾ (೫) ಸತ್ತ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ (೬) ಸತ್ತ ಮಾನಾ (೭) ಸತ್ತ ದಿಟ್ಠಿಯೋ
ಸತ್ತಕಂ.
೮. ಅಟ್ಠಕಮಾತಿಕಾ
೮೩೯. (೧) ಅಟ್ಠ ಕಿಲೇಸವತ್ಥೂನಿ (೨) ಅಟ್ಠ ಕುಸೀತವತ್ಥೂನಿ (೩) ಅಟ್ಠಸು ಲೋಕಧಮ್ಮೇಸು ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಘಾತೋ (೪) ಅಟ್ಠ ಅನರಿಯವೋಹಾರಾ (೫) ಅಟ್ಠ ಮಿಚ್ಛತ್ತಾ (೬) ಅಟ್ಠ ಪುರಿಸದೋಸಾ (೭) ಅಟ್ಠ ಅಸಞ್ಞಿವಾದಾ (೮) ಅಟ್ಠ ನೇವಸಞ್ಞಿನಾಸಞ್ಞಿವಾದಾ
ಅಟ್ಠಕಂ.
೯. ನವಕಮಾತಿಕಾ
೮೪೦. (೧) ನವ ಆಘಾತವತ್ಥೂನಿ (೨) ನವ ಪುರಿಸಮಲಾನಿ (೩) ನವವಿಧಾ ಮಾನಾ (೪)ನವ ತಣ್ಹಾಮೂಲಕಾ ಧಮ್ಮಾ (೫) ನವ ಇಞ್ಜಿತಾನಿ (೬) ನವ ಮಞ್ಞಿತಾನಿ (೭) ನವ ಫನ್ದಿತಾನಿ (೮) ನವ ಪಪಞ್ಚಿತಾನಿ (೯) ನವ ಸಙ್ಖತಾನಿ
ನವಕಂ.
೧೦. ದಸಕಮಾತಿಕಾ
೮೪೧. (೧) ದಸ ಕಿಲೇಸವತ್ಥೂನಿ (೨) ದಸ ಆಘಾತವತ್ಥೂನಿ (೩) ದಸ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಾ (೪) ದಸ ಸಂಯೋಜನಾನಿ (೫) ದಸ ಮಿಚ್ಛತ್ತಾ (೬) ದಸವತ್ಥುಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ (೭) ದಸವತ್ಥುಕಾ ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ
ದಸಕಂ.
೮೪೨. ಅಟ್ಠಾರಸ ತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಾನಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಸ್ಸ ಉಪಾದಾಯ, ಅಟ್ಠಾರಸ ತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಾನಿ ಬಾಹಿರಸ್ಸ ಉಪಾದಾಯ, ತದೇಕಜ್ಝಂ ಅಭಿಸಞ್ಞೂಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಛತ್ತಿಂಸ ತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಇತಿ ಅತೀತಾನಿ ಛತ್ತಿಂಸ ತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಾನಿ, ಅನಾಗತಾನಿ ಛತ್ತಿಂಸ ತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಾನಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾನಿ ಛತ್ತಿಂಸ ತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಾನಿ, ತದೇಕಜ್ಝಂ ಅಭಿಸಞ್ಞೂಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠ ತಣ್ಹಾವಿಚರಿತಸತಂ ಹೋತಿ. ಯಾನಿ ಚ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಜಾಲೇ ವೇಯ್ಯಾಕರಣೇ ವುತ್ತಾನಿ ಭಗವತಾ.
ಮಾತಿಕಾ.
೧. ಏಕಕನಿದ್ದೇಸೋ
(೧) ಜಾತಿಮದೋ
೮೪೩. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಜಾತಿಮದೋ? ಜಾತಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮದೋ ಮಜ್ಜನಾ ಮಜ್ಜಿತತ್ತಂ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ [ಉಣ್ಣತಿ ಉಣ್ಣಾಮೋ (ಸ್ಯಾ. ಕ.) ಧ. ಸ. ೧೧೨೧] ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಜಾತಿಮದೋ’’.
(೨-೨೭) ಗೋತ್ತಮದಾದೀ
೮೪೪. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಗೋತ್ತಮದೋ? ಗೋತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಆರೋಗ್ಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಯೋಬ್ಬನಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಜೀವಿತಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಲಾಭಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಸಕ್ಕಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಗರುಕಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಪುರೇಕ್ಖಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಪರಿವಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಭೋಗಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ವಣ್ಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಸುತಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಪಟಿಭಾನಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ರತ್ತಞ್ಞುತಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಅನವಞ್ಞಾತಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಇರಿಯಾಪಥಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಇದ್ಧಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಯಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಸೀಲಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಝಾನಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಸಿಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಆರೋಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಪರಿಣಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಸಣ್ಠಾನಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮದೋ ಮಜ್ಜನಾ ಮಜ್ಜಿತತ್ತಂ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಾರಿಪೂರಿಮದೋ’’.
(೨೮) ಮದೋ
೮೪೫. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಮದೋ? ಯೋ ಮದೋ ಮಜ್ಜನಾ ಮಜ್ಜಿತತ್ತಂ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮದೋ’’.
(೨೯) ಪಮಾದೋ
೮೪೬. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಮಾದೋ? ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ ವಾ ಪಞ್ಚಸು ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೋಸ್ಸಗ್ಗೋ ವೋಸ್ಸಗ್ಗಾನುಪ್ಪದಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ವಾ ಧಮ್ಮಾನಂ ಭಾವನಾಯ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅಸಾತಚ್ಚಕಿರಿಯತಾ ಅನಟ್ಠಿತಕಿರಿಯತಾ ಓಲೀನವುತ್ತಿತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಛನ್ದತಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರತಾ ಅನಾಸೇವನಾ ಅಭಾವನಾ ಅಬಹುಲೀಕಮ್ಮಂ ಅನಧಿಟ್ಠಾನಂ ಅನನುಯೋಗೋ ಪಮಾದೋ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಪಮಾದೋ ಪಮಜ್ಜನಾ ಪಮಜ್ಜಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಮಾದೋ’’.
(೩೦) ಥಮ್ಭೋ
೮೪೭. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಥಮ್ಭೋ? ಯೋ ಥಮ್ಭೋ ಥಮ್ಭನಾ ಥಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಕಕ್ಖಳಿಯಂ ಫಾರುಸಿಯಂ ಉಜುಚಿತ್ತತಾ ಅಮುದುತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಥಮ್ಭೋ’’.
(೩೧) ಸಾರಮ್ಭೋ
೮೪೮. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಾರಮ್ಭೋ? ಯೋ ಸಾರಮ್ಭೋ ಪಟಿಸಾರಮ್ಭೋ ಸಾರಮ್ಭನಾ ಪಟಿಸಾರಮ್ಭನಾ ಪಟಿಸಾರಮ್ಭಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಾರಮ್ಭೋ’’.
(೩೨) ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾ
೮೪೯. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾ? ಇತರೀತರಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಾ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಇಚ್ಛಾ ಇಚ್ಛಾಗತಾ ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅತ್ರಿಚ್ಛತಾ’’.
(೩೩) ಮಹಿಚ್ಛತಾ
೮೫೦. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮಹಿಚ್ಛತಾ? ಇತರೀತರಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪ್ಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ಭಿಯ್ಯೋಕಮ್ಯತಾ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಇಚ್ಛಾ ಇಚ್ಛಾಗತಾ ಮಹಿಚ್ಛತಾ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಹಿಚ್ಛತಾ’’.
(೩೪) ಪಾಪಿಚ್ಛತಾ
೮೫೧. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಪಾಪಿಚ್ಛತಾ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಸದ್ಧೋತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಸೀಲವಾತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಬಹುಸ್ಸುತೋತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಪವಿವಿತ್ತೋತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ಕುಸೀತೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀ ಸಮಾನೋ ‘‘ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ಅಸಮಾಹಿತೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಸಮಾಹಿತೋತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಪಞ್ಞವಾತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ಅಖೀಣಾಸವೋ ಸಮಾನೋ ‘‘ಖೀಣಾಸವೋತಿ ಮಂ ಜನೋ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ – ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಇಚ್ಛಾ ಇಚ್ಛಾಗತಾ ಪಾಪಿಚ್ಛತಾ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಾಪಿಚ್ಛತಾ’’.
(೩೫) ಸಿಙ್ಗಂ
೮೫೨. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಸಿಙ್ಗಂ? ಯಂ ಸಿಙ್ಗಂ ಸಿಙ್ಗಾರತಾ ಚಾತುರತಾ ಚಾತುರಿಯಂ ಪರಿಕ್ಖತ್ತತಾ ಪಾರಿಕ್ಖತ್ತಿಯಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಿಙ್ಗಂ’’.
(೩೬) ತಿನ್ತಿಣಂ
೮೫೩. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ತಿನ್ತಿಣಂ? ಯಂ ತಿನ್ತಿಣಂ ತಿನ್ತಿಣಾಯನಾ ತಿನ್ತಿಣಾಯಿತತ್ತಂ ಲೋಲುಪ್ಪಂ ಲೋಲುಪ್ಪಾಯನಾ ಲೋಲುಪ್ಪಾಯಿತತ್ತಂ ಪುಚ್ಛಞ್ಜಿಕತಾ ಸಾಧುಕಮ್ಯತಾ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ತಿನ್ತಿಣಂ’’.
(೩೭) ಚಾಪಲ್ಯಂ
೮೫೪. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚಾಪಲ್ಯಂ? ಚೀವರಮಣ್ಡನಾ ಪತ್ತಮಣ್ಡನಾ ಸೇನಾಸನಮಣ್ಡನಾ ಇಮಸ್ಸ ವಾ ಪೂತಿಕಾಯಸ್ಸ ಬಾಹಿರಾನಂ ವಾ ಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ ಮಣ್ಡನಾ ವಿಭೂಸನಾ ಕೇಳನಾ ಪರಿಕೇಳನಾ ಗಿದ್ಧಿಕತಾ ಗಿದ್ಧಿಕತ್ತಂ ಚಪಲತಾ ಚಾಪಲ್ಯಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಾಪಲ್ಯಂ’’.
(೩೮) ಅಸಭಾಗವುತ್ತಿ
೮೫೫. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಅಸಭಾಗವುತ್ತಿ? ಮಾತರಿ ವಾ ಪಿತರಿ ವಾ ಜೇಟ್ಠೇ ವಾ ಭಾತರಿ ವಾ ಆಚರಿಯೇಸು ವಾ ಉಪಜ್ಝಾಯೇ ವಾ ಬುದ್ಧೇ ವಾ ಸಾವಕೇಸು ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇಸು ಗರುಟ್ಠಾನಿಯೇಸು ವಿಪ್ಪಟಿಕೂಲಗ್ಗಾಹಿತಾ ವಿಪಚ್ಚನೀಕಸಾತತಾ ಅನಾದರಿಯಂ ಅನಾದರಿಯತಾ ಅಗಾರವತಾ ಅಪ್ಪತಿಸ್ಸವತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಸಭಾಗವುತ್ತಿ’’.
(೩೯) ಅರತಿ
೮೫೬. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅರತಿ? ಪನ್ತೇಸು ವಾ ಸೇನಾಸನೇಸು ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇಸು ವಾ ಅಧಿಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅರತಿ ಅರತಿತಾ ಅನಭಿರತಿ ಅನಭಿರಮಣಾ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಾ ಪರಿತಸ್ಸಿತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅರತಿ’’.
(೪೦) ತನ್ದೀ
೮೫೭. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ತನ್ದೀ? ಯಾ ತನ್ದೀ ತನ್ದಿಯನಾ ತನ್ದಿಮನಕತಾ ಆಲಸ್ಯಂ ಆಲಸ್ಯಾಯನಾ ಆಲಸ್ಯಾಯಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ತನ್ದೀ’’.
(೪೧) ವಿಜಮ್ಭಿತಾ
೮೫೮. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವಿಜಮ್ಭಿತಾ? ಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಜಮ್ಭನಾ ವಿಜಮ್ಭನಾ ಆನಮನಾ ವಿನಮನಾ ಸನ್ನಮನಾ ಪಣಮನಾ ಬ್ಯಾಧಿಯಕಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಜಮ್ಭಿತಾ’’.
(೪೨) ಭತ್ತಸಮ್ಮದೋ
೮೫೯. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಭತ್ತಸಮ್ಮದೋ? ಯಾ ಭುತ್ತಾವಿಸ್ಸ ಭತ್ತಮುಚ್ಛಾ ಭತ್ತಕಿಲಮಥೋ ಭತ್ತಪರಿಳಾಹೋ ಕಾಯದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭತ್ತಸಮ್ಮದೋ’’.
(೪೩) ಚೇತಸೋ ಚ ಲೀನತ್ತಂ
೮೬೦. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚೇತಸೋ ಚ ಲೀನತ್ತಂ? ಯಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಕಲ್ಯತಾ ಅಕಮ್ಮಞ್ಞತಾ ಓಲೀಯನಾ ಸಲ್ಲೀಯನಾ ಲೀನಂ ಲೀಯನಾ ಲೀಯಿತತ್ತಂ ಥಿನಂ ಥೀಯನಾ ಥೀಯಿತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚೇತಸೋ ಚ ಲೀನತ್ತಂ’’.
(೪೪) ಕುಹನಾ
೮೬೧. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕುಹನಾ? ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಪಾಪಿಚ್ಛಸ್ಸ ಇಚ್ಛಾಪಕತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಪಟಿಸೇವನಸಙ್ಖಾತೇನ [ಪಚ್ಚಯಪಟಿಸೇಧನಸಙ್ಖಾತೇನ (ಸೀ.)] ವಾ ಸಾಮನ್ತಜಪ್ಪಿತೇನ ವಾ ಇರಿಯಾಪಥಸ್ಸ ವಾ ಅಠಪನಾ [ಆಠಪನಾ (ಕ.)] ಠಪನಾ ಸಣ್ಠಪನಾ ಭಾಕುಟಿತಾ ಭಾಕುಟಿಯಂ ಕುಹನಾ ಕುಹಾಯನಾ ಕುಹಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕುಹನಾ’’.
(೪೫) ಲಪನಾ
೮೬೨. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಲಪನಾ? ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಪಾಪಿಚ್ಛಸ್ಸ ಇಚ್ಛಾಪಕತಸ್ಸ ಯಾ ಪರೇಸಂ ಆಲಪನಾ ಲಪನಾ ಸಲ್ಲಪನಾ ಉಲ್ಲಪನಾ ಸಮುಲ್ಲಪನಾ ಉನ್ನಹನಾ ಸಮುನ್ನಹನಾ ಉಕ್ಕಾಚನಾ ಸಮುಕ್ಕಾಚನಾ ಅನುಪ್ಪಿಯಭಾಣಿತಾ ಚಾಟುಕಮ್ಯತಾ ಮುಗ್ಗಸೂಪ್ಯತಾ ಪಾರಿಭಟಯತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಲಪನಾ’’.
(೪೬) ನೇಮಿತ್ತಿಕತಾ
೮೬೩. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ನೇಮಿತ್ತಿಕತಾ? ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಪಾಪಿಚ್ಛಸ್ಸ ಇಚ್ಛಾಪಕತಸ್ಸ ಯಂ ಪರೇಸಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮಂ ಓಭಾಸೋ ಓಭಾಸಕಮ್ಮಂ ಸಾಮನ್ತಜಪ್ಪಾ ಪರಿಕಥಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ನೇಮಿತ್ತಿಕತಾ’’.
(೪೭) ನಿಪ್ಪೇಸಿಕತಾ
೮೬೪. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ನಿಪ್ಪೇಸಿಕತಾ? ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಪಾಪಿಚ್ಛಸ್ಸ ಇಚ್ಛಾಪಕತಸ್ಸ ಯಾ ಪರೇಸಂ ಅಕ್ಕೋಸನಾ ವಮ್ಭನಾ ಗರಹಣಾ ಉಕ್ಖೇಪನಾ ಸಮುಕ್ಖೇಪನಾ ಖಿಪನಾ ಸಙ್ಖಿಪನಾ ಪಾಪನಾ ಸಮ್ಪಾಪನಾ ಅವಣ್ಣಹಾರಿಕಾ ಪರಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕತಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ನಿಪ್ಪೇಸಿಕತಾ’’.
(೪೮) ಲಾಭೇನ ಲಾಭಂ ನಿಜಿಗೀಸನತಾ
೮೬೫. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಲಾಭೇನ ಲಾಭಂ ನಿಜಿಗೀಸನತಾ? ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತೋ ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಇಚ್ಛಾಪಕತೋ ಇತೋ ಲದ್ಧಂ ಆಮಿಸಂ ಅಮುತ್ರ ಹರತಿ ಅಮುತ್ರ ವಾ ಲದ್ಧಂ ಆಮಿಸಂ ಇಧ ಆಹರತಿ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಆಮಿಸಸ್ಸ ಏಟ್ಠಿ ಗವೇಟ್ಠಿ ಪರಿಯೇಟ್ಠಿ ಏಸನಾ ಗವೇಸನಾ ಪರಿಯೇಸನಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಲಾಭೇನ ಲಾಭಂ ನಿಜಿಗೀಸನತಾ’’.
(೪೯) ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೬೬. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ [ವಿಜ್ಜಟ್ಠಾನೇನ (ಸ್ಯಾ.)] ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೦) ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೬೭. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೧) ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೬೮. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಓಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಓಮಾನೋ ಓಮಞ್ಞನಾ ಓಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಹೀಳನಾ ಓಹೀಳನಾ ಓಹೀಳಿತತ್ತಂ ಅತ್ತುಞ್ಞಾ ಅತ್ತವಞ್ಞಾ ಅತ್ತಪರಿಭವೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೨) ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೬೯. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸೇಯ್ಯೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಸೇಯ್ಯಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೩) ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೦. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸೇಯ್ಯೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಸದಿಸಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೪) ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೧. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸೇಯ್ಯೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಹೀನಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಓಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಓಮಾನೋ ಓಮಞ್ಞನಾ ಓಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಹೀಳನಾ ಓಹೀಳನಾ ಓಹೀಳಿತತ್ತಂ ಅತ್ತುಞ್ಞಾ ಅತ್ತವಞ್ಞಾ ಅತ್ತಪರಿಭವೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸೇಯ್ಯಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೫) ಸದಿಸಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೨. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸದಿಸಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸದಿಸೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಸೇಯ್ಯಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ…ಪೇ… ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸದಿಸಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೬) ಸದಿಸಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೩. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸದಿಸಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸದಿಸೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಸದಿಸಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸದಿಸಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೭) ಸದಿಸಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೪. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸದಿಸಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸದಿಸೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಹೀನಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಓಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಓಮಾನೋ ಓಮಞ್ಞನಾ ಓಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಹೀಳನಾ ಓಹೀಳನಾ ಓಹೀಳಿತತ್ತಂ ಅತ್ತುಞ್ಞಾ ಅತ್ತವಞ್ಞಾ ಅತ್ತಪರಿಭವೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸದಿಸಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೮) ಹೀನಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೫. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಹೀನಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಹೀನೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಸೇಯ್ಯಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಹೀನಸ್ಸ ಸೇಯ್ಯೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೫೯) ಹೀನಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೬. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಹೀನಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಹೀನೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಸದಿಸಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಹೀನಸ್ಸ ಸದಿಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೬೦) ಹೀನಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ
೮೭೭. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಹೀನಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಹೀನೋ ಹೋತಿ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಸದಿಸಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ; ಸೋ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಓಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಓಮಾನೋ ಓಮಞ್ಞನಾ ಓಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಹೀಳನಾ ಓಹೀಳನಾ ಓಹೀಳಿತತ್ತಂ ಅತ್ತುಞ್ಞಾ ಅತ್ತವಞ್ಞಾ ಅತ್ತಪರಿಭವೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಹೀನಸ್ಸ ಹೀನೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ’’.
(೬೧) ಮಾನೋ
೮೭೮. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಮಾನೋ? ಯೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಾನೋ’’.
(೬೨) ಅತಿಮಾನೋ
೮೭೯. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅತಿಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರೇಹಿ ಅತ್ತಾನಂ ಅತಿಮಞ್ಞತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅತಿಮಾನೋ’’.
(೬೩) ಮಾನಾತಿಮಾನೋ
೮೮೦. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಮಾನಾತಿಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ…ಪೇ… ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪುಬ್ಬಕಾಲಂ ಪರೇಹಿ ಸದಿಸಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಹತಿ, ಅಪರಕಾಲಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸೇಯ್ಯಂ ದಹತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಾನಾತಿಮಾನೋ’’.
(೬೪) ಓಮಾನೋ
೮೮೧. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಓಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಓಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಓಮಾನೋ ಓಮಞ್ಞನಾ ಓಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಹೀಳನಾ ಓಹೀಳನಾ ಓಹೀಳಿತತ್ತಂ ಅತ್ತುಞ್ಞಾ ಅತ್ತವಞ್ಞಾ ಅತ್ತಪರಿಭವೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಓಮಾನೋ’’.
(೬೫) ಅಧಿಮಾನೋ
೮೮೨. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅಧಿಮಾನೋ? ಅಪ್ಪತ್ತೇ ಪತ್ತಸಞ್ಞಿತಾ, ಅಕತೇ ಕತಸಞ್ಞಿತಾ, ಅನಧಿಗತೇ ಅಧಿಗತಸಞ್ಞಿತಾ, ಅಸಚ್ಛಿಕತೇ ಸಚ್ಛಿಕತಸಞ್ಞಿತಾ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಧಿಮಾನೋ’’.
(೬೬) ಅಸ್ಮಿಮಾನೋ
೮೮೩. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅಸ್ಮಿಮಾನೋ? ರೂಪಂ ಅಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ, ಅಸ್ಮೀತಿ ಛನ್ದೋ, ಅಸ್ಮೀತಿ ಅನುಸಯೋ, ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಸ್ಮೀತಿ ಮಾನೋ, ಅಸ್ಮೀತಿ ಛನ್ದೋ, ಅಸ್ಮೀತಿ ಅನುಸಯೋ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಸ್ಮಿಮಾನೋ’’.
(೬೭) ಮಿಚ್ಛಾಮಾನೋ
೮೮೪. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಮಿಚ್ಛಾಮಾನೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ಸುತೇನ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ಸೀಲೇನ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ವತೇನ ಪಾಪಕೇನ ವಾ ಸೀಲಬ್ಬತೇನ ಪಾಪಿಕಾಯ ವಾ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ, ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಮಾನೋ ಮಞ್ಞನಾ ಮಞ್ಞಿತತ್ತಂ ಉನ್ನತಿ ಉನ್ನಾಮೋ ಧಜೋ ಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ಕೇತುಕಮ್ಯತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಿಚ್ಛಾಮಾನೋ’’.
(೬೮) ಞಾತಿವಿತಕ್ಕೋ
೮೮೫. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಞಾತಿವಿತಕ್ಕೋ? ಞಾತಕೇ ಆರಬ್ಭ ಗೇಹಸಿತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಞಾತಿವಿತಕ್ಕೋ’’.
(೬೯) ಜನಪದವಿತಕ್ಕೋ
೮೮೬. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಜನಪದವಿತಕ್ಕೋ? ಜನಪದಂ ಆರಬ್ಭ ಗೇಹಸಿತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಜನಪದವಿತಕ್ಕೋ’’.
(೭೦) ಅಮರವಿತಕ್ಕೋ
೮೮೭. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅಮರವಿತಕ್ಕೋ? ದುಕ್ಕರಕಾರಿತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಾ ಗೇಹಸಿತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಮರವಿತಕ್ಕೋ’’.
(೭೧) ಪರಾನುದ್ದಯತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ
೮೮೮. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪರಾನುದ್ದಯತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಗಿಹೀಹಿ ಸಂಸಟ್ಠೋ ವಿಹರತಿ ಸಹನನ್ದೀ ಸಹಸೋಕೀ, ಸುಖಿತೇಸು ಸುಖಿತೋ, ದುಕ್ಖಿತೇಸು ದುಕ್ಖಿತೋ, ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ಕಿಚ್ಚಕರಣೀಯೇಸು ಅತ್ತನಾ ವಾ ಯೋಗಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಯೋ ತತ್ಥ ಗೇಹಸಿತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪರಾನುದ್ದಯತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ’’.
(೭೨) ಲಾಭಾದಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ
೮೮೯. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ? ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ಆರಬ್ಭ ಗೇಹಸಿತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ’’.
(೭೩) ಅನವಞ್ಞತ್ತಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ
೮೯೦. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಅನವಞ್ಞತ್ತಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಜಾತಿಯಾ ವಾ ಗೋತ್ತೇನ ವಾ ಕೋಲಪುತ್ತಿಯೇನ ವಾ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ವಾ ಧನೇನ ವಾ ಅಜ್ಝೇನೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಾಯತನೇನ ವಾ ಸಿಪ್ಪಾಯತನೇನ ವಾ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪಟಿಭಾನೇನ ವಾ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರೇನ ವತ್ಥುನಾ ಮಾ ಮಂ ಪರೇ ಅವಜಾನಿಂಸೂತಿ. ಯೋ ತತ್ಥ ಗೇಹಸಿತೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅನವಞ್ಞತ್ತಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ವಿತಕ್ಕೋ’’.
ಏಕಕಂ.
೨. ದುಕನಿದ್ದೇಸೋ
(೧) ಕೋಧೋ ಚ ಉಪನಾಹೋ ಚ
೮೯೧. (ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಕೋಧೋ? ಯೋ ಕೋಧೋ ಕುಜ್ಝನಾ ಕುಜ್ಝಿತತ್ತಂ ದೋಸೋ ದುಸ್ಸನಾ ದುಸ್ಸಿತತ್ತಂ ಬ್ಯಾಪತ್ತಿ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜನಾ ಬ್ಯಾಪಜ್ಜಿತತ್ತಂ ವಿರೋಧೋ ಪಟಿವಿರೋಧೋ ಚಣ್ಡಿಕ್ಕಂ ಅಸುರೋಪೋ ಅನತ್ತಮನತಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕೋಧೋ’’.
(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಉಪನಾಹೋ? ಪುಬ್ಬಕಾಲಂ ಕೋಧೋ, ಅಪರಕಾಲಂ ಉಪನಾಹೋ. ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಉಪನಾಹೋ ಉಪನಯ್ಹನಾ ಉಪನಯ್ಹಿತತ್ತಂ ಅಟ್ಠಪನಾ ಠಪನಾ ಸಣ್ಠಪನಾ ಅನುಸಂಸನ್ದನಾ ಅನುಪ್ಪಬನ್ಧನಾ ದಳ್ಹೀಕಮ್ಮಂ ಕೋಧಸ್ಸ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪನಾಹೋ’’.
(೨) ಮಕ್ಖೋ ಚ ಪಳಾಸೋ ಚ
೮೯೨. (ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಮಕ್ಖೋ? ಯೋ ಮಕ್ಖೋ ಮಕ್ಖಾಯನಾ ಮಕ್ಖಾಯಿತತ್ತಂ [ಮಕ್ಖಿಯನಾ ಮಕ್ಖಿಯಿತತ್ತಂ (ಸೀ. ಕ.)] ನಿಟ್ಠುರಿಯಂ ನಿಟ್ಠುರಿಯಕಮ್ಮಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಕ್ಖೋ’’.
(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಳಾಸೋ? ಯೋ ಪಳಾಸೋ ಪಳಾಸಾಯನಾ [ಪಲಾಸಾಯನಾ ಪಲಾಸಾಯಿತತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಪಳಾಸಾಹಾರೋ ವಿವಾದಟ್ಠಾನಂ ಯುಗಗ್ಗಾಹೋ ಅಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಳಾಸೋ’’.
(೩) ಇಸ್ಸಾ ಚ ಮಚ್ಛರಿಯಞ್ಚ
೮೯೩. (ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಇಸ್ಸಾ? ಯಾ ಪರಲಾಭಸಕ್ಕಾರಗರುಕಾರಮಾನನವನ್ದನಪೂಜನಾಸು ಇಸ್ಸಾ ಇಸ್ಸಾಯನಾ ಇಸ್ಸಾಯಿತತ್ತಂ ಉಸೂಯಾ ಉಸೂಯನಾ ಉಸೂಯಿತತ್ತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಇಸ್ಸಾ’’.
(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಮಚ್ಛರಿಯಂ? ಪಞ್ಚ ಮಚ್ಛರಿಯಾನಿ – ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಂ. ಯಂ ಏವರೂಪಂ ಮಚ್ಛೇರಂ ಮಚ್ಛರಾಯನಾ ಮಚ್ಛರಾಯಿತತ್ತಂ ವೇವಿಚ್ಛಂ ಕದರಿಯಂ ಕಟುಕಞ್ಚುಕತಾ ಅಗ್ಗಹಿತತ್ತಂ [ಪಗ್ಗಹಿತತ್ತಂ (ಸೀ. ಕ.) ಧ. ಸ. ೧೧೨೭] ಚಿತ್ತಸ್ಸ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಚ್ಛರಿಯಂ’’.
(೪) ಮಾಯಾ ಚ ಸಾಠೇಯ್ಯಞ್ಚ
೮೯೪. (ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮಾಯಾ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಹೇತುಂ ಪಾಪಿಕಂ ಇಚ್ಛಂ ಪಣಿದಹತಿ. ‘‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞಾ’’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ. ‘‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞಾ’’ತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪೇತಿ. ‘‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞಾ’’ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ. ‘‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞಾ’’ತಿ ಕಾಯೇನ ಪರಕ್ಕಮತಿ. ಯಾ ಏವರೂಪಾ ಮಾಯಾ ಮಾಯಾವಿತಾ ಅಚ್ಚಾಸರಾ ವಞ್ಚನಾ ನಿಕತಿ ವಿಕಿರಣಾ ಪರಿಹರಣಾ ಗೂಹನಾ ಪರಿಗೂಹನಾ ಛಾದನಾ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಾ ಅನುತ್ತಾನೀಕಮ್ಮಂ ಅನಾವಿಕಮ್ಮಂ ವೋಚ್ಛಾದನಾ ಪಾಪಕಿರಿಯಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮಾಯಾ’’.
(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಸಾಠೇಯ್ಯಂ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಠೋ ಹೋತಿ ಪರಿಸಠೋ. ಯಂ ತತ್ಥ ಸಠಂ ಸಠತಾ ಸಾಠೇಯ್ಯಂ ಕಕ್ಕರತಾ ಕಕ್ಕರಿಯಂ [ಕಕ್ಖಳತಾ ಕಕ್ಖಳಿಯಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಪರಿಕ್ಖತ್ತತಾ ಪಾರಿಕ್ಖತ್ತಿಯಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಾಠೇಯ್ಯಂ’’.
(೫) ಅವಿಜ್ಜಾ ಚ ಭವತಣ್ಹಾ ಚ
೮೯೫. (ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅವಿಜ್ಜಾ? ಯಂ ಅಞ್ಞಾಣಂ ಅದಸ್ಸನಂ…ಪೇ… ಅವಿಜ್ಜಾಲಙ್ಗೀ ಮೋಹೋ ಅಕುಸಲಮೂಲಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾ’’.
(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವತಣ್ಹಾ? ಯೋ ಭವೇಸು ಭವಚ್ಛನ್ದೋ ಭವರಾಗೋ ಭವನನ್ದೀ ಭವತಣ್ಹಾ ಭವಸಿನೇಹೋ ಭವಪರಿಳಾಹೋ ಭವಮುಚ್ಛಾ ಭವಜ್ಝೋಸಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭವತಣ್ಹಾ’’.
(೬) ಭವದಿಟ್ಠಿ ಚ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿ ಚ
೮೯೬. (ಕ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವದಿಟ್ಠಿ? ‘‘ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾ’’ತಿ – ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಯಾಸಗ್ಗಾಹೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಭವದಿಟ್ಠಿ’’.
(ಖ) ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿ? ‘‘ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾ’’ತಿ – ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ…ಪೇ… ವಿಪರಿಯಾಸಗ್ಗಾಹೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿ.