೪. ಉಪೇಕ್ಖಾ

೬೭೩. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ಏಕಂ ದಿಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರತಿ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಏಕಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ನೇವ ಮನಾಪಂ ನ ಅಮನಾಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಅಸ್ಸ, ಏವಮೇವ ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತೇ ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಫರತಿ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಯಾ ಸತ್ತೇಸು ಉಪೇಕ್ಖಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯನಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯಿತತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚಿತ್ತಂ? ಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಮನೋ ಮಾನಸಂ…ಪೇ… ತಜ್ಜಾಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಂ’’. ಇದಂ ಚಿತ್ತಂ ಇಮಾಯ ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಹಗತಂ ಹೋತಿ ಸಹಜಾತಂ ಸಂಸಟ್ಠಂ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ’’ತಿ.

೬೭೪. ‘‘ಏಕಂ ದಿಸ’’ನ್ತಿ ಪುರತ್ಥಿಮಂ ವಾ ದಿಸಂ ಪಚ್ಛಿಮಂ ವಾ ದಿಸಂ ಉತ್ತರಂ ವಾ ದಿಸಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ವಾ ದಿಸಂ ಉದ್ಧಂ ವಾ ಅಧೋ ವಾ ತಿರಿಯಂ ವಾ ವಿದಿಸಂ ವಾ.

೬೭೫. ‘‘ಫರಿತ್ವಾ’’ತಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ.

೬೭೬. ‘‘ವಿಹರತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಹರತೀ’’ತಿ.

೬೭೭. ‘‘ತಥಾ ದುತಿಯ’’ನ್ತಿ ಯಥೇವ ಏಕಂ ದಿಸಂ ತಥಾ ದುತಿಯಂ ದಿಸಂ ತಥಾ ತತಿಯಂ ದಿಸಂ ತಥಾ ಚತುತ್ಥಂ ದಿಸಂ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ತಿರಿಯಂ ತಥಾ ವಿದಿಸಂ.

೬೭೮. ‘‘ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕ’’ನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಸಬ್ಬಥಾ ಸಬ್ಬಂ ಅಸೇಸಂ ನಿಸ್ಸೇಸಂ. ಪರಿಯಾದಾಯವಚನಮೇತಂ – ‘‘ಸಬ್ಬಧಿ ಸಬ್ಬತ್ತತಾಯ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕ’’ನ್ತಿ.

೬೭೯. ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ’’ತಿ, ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಯಾ ಸತ್ತೇಸು ಉಪೇಕ್ಖಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯನಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯಿತತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚಿತ್ತಂ? ಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಮನೋ ಮಾನಸಂ…ಪೇ… ತಜ್ಜಾಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಂ’’. ಇದಂ ಚಿತ್ತಂ ಇಮಾಯ ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಹಗತಂ ಹೋತಿ ಸಹಜಾತಂ ಸಂಸಟ್ಠಂ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ’’ತಿ.

೬೮೦. ‘‘ವಿಪುಲೇನಾ’’ತಿ ಯಂ ವಿಪುಲಂ ತಂ ಮಹಗ್ಗತಂ, ಯಂ ಮಹಗ್ಗತಂ ತಂ ಅಪ್ಪಮಾಣಂ, ಯಂ ಅಪ್ಪಮಾಣಂ ಸೋ ಅವೇರೋ, ಯೋ ಅವೇರೋ ಸೋ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೋ.

೬೮೧. ‘‘ಫರಿತ್ವಾ’’ತಿ ಫರಿತ್ವಾ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ.

೬೮೨. ‘‘ವಿಹರತೀ’’ತಿ…ಪೇ… ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಹರತೀ’’ತಿ.

ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯಂ.