೨. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ

೬೮೩. ಚತಸ್ಸೋ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯೋ – ಮೇತ್ತಾ, ಕರುಣಾ, ಮುದಿತಾ, ಉಪೇಕ್ಖಾ.

೬೮೪. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮೇತ್ತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮೇತ್ತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮೇತ್ತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೮೫. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅವಿತಕ್ಕಂ ವಿಚಾರಮತ್ತಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೮೬. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕರುಣಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕರುಣಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕರುಣಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೮೭. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅವಿತಕ್ಕಂ ವಿಚಾರಮತ್ತಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೮೮. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮುದಿತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮುದಿತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯತನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮುದಿತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೮೯. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅವಿತಕ್ಕಂ ವಿಚಾರಮತ್ತಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೯೦. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯನಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯಿತತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೯೧. ಚತಸ್ಸೋ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯೋ – ಮೇತ್ತಾ, ಕರುಣಾ, ಮುದಿತಾ, ಉಪೇಕ್ಖಾ.

೬೯೨. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮೇತ್ತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮೇತ್ತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೯೩. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕರುಣಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕರುಣಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಕರುಣಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಕರುಣಾ ಕರುಣಾಯನಾ ಕರುಣಾಯಿತತ್ತಂ ಕರುಣಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರುಣಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಕರುಣಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೯೪. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮುದಿತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮುದಿತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮುದಿತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತಾಯನಾ ಮುದಿತಾಯಿತತ್ತಂ ಮುದಿತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮುದಿತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮುದಿತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೯೫. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯನಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯಿತತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೯೬. ಚತಸ್ಸೋ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯೋ – ಮೇತ್ತಾ, ಕರುಣಾ, ಮುದಿತಾ, ಉಪೇಕ್ಖಾ.

೬೯೭. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮೇತ್ತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪಾವಚರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ಕಿರಿಯಂ ನೇವ ಕುಸಲಂ ನಾಕುಸಲಂ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮೇತ್ತಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪಾವಚರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ಕಿರಿಯಂ ನೇವ ಕುಸಲಂ ನಾಕುಸಲಂ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮೇತ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಯನಾ ಮೇತ್ತಾಯಿತತ್ತಂ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಮೇತ್ತಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೯೮. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕರುಣಾ…ಪೇ… ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಮುದಿತಾ…ಪೇ… ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪಾವಚರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ಕಿರಿಯಂ ನೇವ ಕುಸಲಂ ನಾಕುಸಲಂ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಉಪೇಕ್ಖಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯನಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯಿತತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಉಪೇಕ್ಖಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ.